Makki · 96 ayat
Al-Waaqia
Vertaling: Sofyan S. Siregar
بِسْمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحْمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ
إِذَا وَقَعَتِ ٱلْوَاقِعَةُ
Wanneer de Dag der Opstanding plaatsvindt.
Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst
De uitleg van de uitspraak van de Verhevene: إِذَا وَقَعَتِ الْوَاقِعَةُ (1) ("Wanneer de gebeurtenis plaatsvindt")
De Verhevene, wiens gedachtenis verheven is, bedoelt met Zijn uitspraak: إِذَا وَقَعَتِ الْوَاقِعَةُ ("Wanneer de gebeurtenis plaatsvindt"): wanneer de geweldige kreet van de Opstanding neerdaalt, en dat is wanneer er op de bazuin geblazen wordt voor het aanbreken van het …
لَيْسَ لِوَقْعَتِهَا كَاذِبَةٌ
(Dan) kent de gebeurtenis ervan geen loochening.
Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst
En Zijn woord voor haar plaatsvinden is er geen loochening (56:2) — de Verhevene zegt: voor het plaatsvinden van de Gebeurtenis (al-wāqiʿa) is er geen loochening, geen terugwijzing en geen uitzondering. Het woord "loochenend" (al-kādhiba) is op deze plaats een verbaalzelfstandignaamwoord (maṣdar), zoals al-ʿāqiba (uitkomst) en al-ʿāfiya (welzijn).
خَافِضَةٌۭ رَّافِعَةٌ
Verlagend (voor de één), verheffend (voor de ander).
Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst
En Zijn woord: خَافِضَةٌ رَافِعَةٌ ("vernederend, verheffend") — de Verhevene, wiens gedachtenis verheven is, zegt: de Gebeurtenis (al-wāqiʿa) zal dan vernederend zijn voor groepen die in het wereldse leven machtig waren, hen neerwerpend naar het Vuur van Allah.
إِذَا رُجَّتِ ٱلْأَرْضُ رَجًّۭا
Wanneer de aarde hevig geschud wordt.
Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst
En Zijn woord wanneer de aarde hevig wordt geschud (56:4) — de Verhevene, wiens vermelding verheven is, zegt: wanneer de aarde wordt doen beven en hevig wordt bewogen. Dit is afgeleid van hun uitdrukking "de pijl trilt in het mikpunt", in de betekenis van: hij schudt en beeft.
وَبُسَّتِ ٱلْجِبَالُ بَسًّۭا
En de bergen volledig vernietigd worden.
Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst
En Zijn woord: وَبُسَّتِ الْجِبَالُ بَسًّا ("En de bergen zullen verkruimeld worden tot gruis"). Hij, verheven is Zijn vermelding, zegt: de bergen worden verbrokkeld tot gruis, zodat zij worden als fijngeweekt meel (al-mabsūs), dat wil zeggen: bevochtigd meel, zoals Hij, geprezen is Zijn lof, zegt: وَكَانَتِ الْجِبَالُ كَثِيبًا مَهِيلا ("En de bergen zullen worden tot een uiteenvloeiende …
فَكَانَتْ هَبَآءًۭ مُّنۢبَثًّۭا
Zodat deze tot rondvliegend stof worden.
Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst
En Zijn uitspraak: فَكَانَتْ هَبَاءً مُنْبَثًّا (en zij worden tot verspreid stof) (56:6). De uitleggers verschilden van mening over de betekenis van al-habāʾ (het stof). Sommigen zeiden: het is de stralenbundel van de zon die door het venster naar binnen valt, in de gedaante van fijn stof.
وَكُنتُمْ أَزْوَٰجًۭا ثَلَٰثَةًۭ
En jullie in drie groepen verdeeld zijn.
Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst
De uitspraak over de uitleg van Zijn woord, de Verhevene: وَكُنْتُمْ أَزْوَاجًا ثَلاثَةً (7) ("En jullie waren drie soorten").
De Verhevene, wiens vermelding verheven is, zegt: En jullie waren, o mensen, drie soorten en categorieën.
فَأَصْحَٰبُ ٱلْمَيْمَنَةِ مَآ أَصْحَٰبُ ٱلْمَيْمَنَةِ
De mensen van de rechterzijde, (wat een voorspoed voor) de mensen van de rechterzijde!
Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst
En Zijn woord: فَأَصْحَابُ الْمَيْمَنَةِ مَا أَصْحَابُ الْمَيْمَنَةِ ("De mensen van de rechterkant — wat zijn de mensen van de rechterkant!"). Dit is een uiteenzetting van Allah over de drie soorten. Hij, wiens lof verheven is, zegt: En jullie waren drie soorten: de mensen van de rechterkant (aṣḥāb al-maymana), de mensen van de linkerkant (aṣḥāb al-mashʾama) en de voorgangers (al-sābiqūn). …
وَأَصْحَٰبُ ٱلْمَشْـَٔمَةِ مَآ أَصْحَٰبُ ٱلْمَشْـَٔمَةِ
En de mensen van de linkerzijde, (wat een tegenspoed voor) de mensen van de linkerzijde!
Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst
En de mensen van de linkerzijde — wat zijn de mensen van de linkerzijde! (56:9) — de Verhevene, wiens vermelding verheven is, zegt: en de mensen van de linkerzijde, die langs de linkerkant naar het Vuur worden geleid. De Arabieren noemen de linkerhand al-shuʾmā; en daartoe behoort de uitspraak van al-Aʿshā van de Banū Thaʿlaba:
وَٱلسَّٰبِقُونَ ٱلسَّٰبِقُونَ
En de eersten (de derde groep) zijn de eersten.
Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst
Zijn woord: wa-l-sābiqūna l-sābiqūn ("En de voorgangers, de voorgangers") — zij zijn het derde paar, en zij zijn degenen die als eersten kwamen tot het geloof (īmān) in Allah en Zijn boodschapper; zij zijn de eerste uitgewekenen (al-muhājirūn al-awwalūn).
أُو۟لَٰٓئِكَ ٱلْمُقَرَّبُونَ
Dat zijn degenen die nabij zijn gebracht.
Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst
Anderen zeiden: het zijn de vonken die opstuiven uit het Vuur en die geen vaste vorm hebben.
* Vermelding van wie dat gezegd heeft:
Muḥammad ibn Saʿd heeft mij verteld, hij zei: mijn vader heeft mij verteld, hij zei: mijn oom heeft mij verteld, hij zei: mijn vader heeft mij verteld, op gezag van zijn vader, op gezag van Ibn ʿAbbās, over Zijn woord: فَكَانَتْ هَبَاءً مُنْبَثًّا (en zij werden …
فِى جَنَّٰتِ ٱلنَّعِيمِ
In de Tuinen van gelukzaligheid (het Paradijs).
Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst
En Zijn woord: فِي جَنَّاتِ النَّعِيمِ ("In de Tuinen van het Geluk"). Hij zegt: in de lusthoven van het blijvende geluk.
ثُلَّةٌۭ مِّنَ ٱلْأَوَّلِينَ
Een aantal van de vroegeren.
Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst
De uitleg van de uitspraak van de Verhevene: ثُلَّةٌ مِنَ الأَوَّلِينَ (13) ("Een grote schare van de vroegeren")
De Verhevene, wiens gedachtenis verheven is, zegt: een groep uit de voorbije gemeenschappen.
وَقَلِيلٌۭ مِّنَ ٱلْءَاخِرِينَ
En weinig van de lateren.
Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst
En een gering aantal uit de gemeenschap van Muḥammad ﷺ, en zij zijn de laatsten (al-ākhirūn). Zij worden "de laatsten" genoemd omdat zij de laatste van de gemeenschappen zijn.
عَلَىٰ سُرُرٍۢ مَّوْضُونَةٍۢ
Op (met goud) geborduurde rustbanken.
Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst
عَلَى سُرُرٍ مَوْضُونَةٍ ("Op geweven rustbanken"). Hij zegt: op geweven rustbanken, waarvan de delen in elkaar zijn gevlochten, zoals de ringen van het maliënkolder in dubbele lagen op elkaar worden geweven (yūḍan). Daartoe behoort het woord van al-Aʿshā:
مُّتَّكِـِٔينَ عَلَيْهَا مُتَقَٰبِلِينَ
Daarop leunend, tegenover elkaar zittend.
Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst
En Zijn woord: مُتَّكِئِينَ عَلَيْهَا مُتَقَابِلِينَ ("Daarop achteroverleunend, tegenover elkaar"). De Verhevene, wiens vermelding verheven is, zegt: achteroverleunend op de geweven rustbanken, met hun gezichten naar elkaar toe gekeerd, zodat de een niet naar de achterkant van het hoofd van de ander kijkt.
يَطُوفُ عَلَيْهِمْ وِلْدَٰنٌۭ مُّخَلَّدُونَ
Onder hen gaan eeuwig jeugdigen rond.
Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst
Het woord aangaande de uitleg van Zijn, de Verhevene, uitspraak: يَطُوفُ عَلَيْهِمْ وِلْدَانٌ مُخَلَّدُونَ ("Onder hen gaan onsterfelijke jongelingen rond") (17)
En Zijn uitspraak: يَطُوفُ عَلَيْهِمْ وِلْدَانٌ مُخَلَّدُونَ ("Onder hen gaan onsterfelijke jongelingen rond"). De Verhevene, wiens lof verheven is, zegt: onder dezen, de Voorgangers die Allah nabij heeft gebracht in de tuinen …
بِأَكْوَابٍۢ وَأَبَارِيقَ وَكَأْسٍۢ مِّن مَّعِينٍۢ
Met bokalen en kannen en glazen, gevuld aan een stromende bron.
Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst
En Zijn woord met bekers en kannen (56:18) — al-akwāb is het meervoud van kūb, en dat behoort tot de kannen die een wijde opening hebben en geen tuit hebben.
En in de trant van wat wij daarover hebben gezegd, hebben de mensen van de uitleg gesproken.
لَّا يُصَدَّعُونَ عَنْهَا وَلَا يُنزِفُونَ
Waarvan zij geen hoofdpijn krijgen en niet dronken worden.
Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst
En Zijn woord: لا يُصَدَّعُونَ عَنْهَا ("waarvan zij geen hoofdpijn krijgen") betekent: hun hoofden krijgen geen hoofdpijn van het drinken ervan, zodat zij dronken zouden worden.
En zoals wat wij daarover hebben gezegd, hebben de mensen van de uitleg (ahl al-taʾwīl) gezegd.
وَفَٰكِهَةٍۢ مِّمَّا يَتَخَيَّرُونَ
En vruchten waaruit zij kunnen kiezen.
Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst
Zijn woord: wa-fākihatin mimmā yatakhayyarūn ("en vruchten van wat zij uitkiezen") — de Verhevene, vermeld zij Zijn naam, zegt: en deze tot eeuwig verblijf gebrachte jongelingen (al-wildān al-mukhalladūn) gaan onder deze voorgangers rond met vruchten — van de vruchten die zij voor zichzelf uit het paradijs uitkiezen en waar hun zielen naar verlangen.
وَلَحْمِ طَيْرٍۢ مِّمَّا يَشْتَهُونَ
En vlees van gevogelte, wat zij maar verlangen.
Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst
En vlees van gevogelte waarnaar zij verlangen (56:21) — Hij zegt: en zij gaan ook bij hen rond met vlees van gevogelte waarnaar zij verlangen, van het gevogelte waarnaar hun zielen verlangen.
وَحُورٌ عِينٌۭ
En schonen met schitterende ogen.
Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst
De uitspraak over de uitleg van Zijn woord, de Verhevene: En grootogige hoeri's (56:22)
De reciteurs verschilden over de lezing van Zijn woord En grootogige hoeri's. De meeste reciteurs van Kūfa en sommige Medinensers lazen het als wa-ḥūrin ʿīnin met de kasra (genitief), waarbij zij de verbuiging ervan lieten volgen op de verbuiging van wat eraan voorafgaat, namelijk de vruchten en het …
كَأَمْثَٰلِ ٱللُّؤْلُؤِ ٱلْمَكْنُونِ
Gelijk welbewaarde parels.
Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst
En Zijn woord: كَأَمْثَالِ اللُّؤْلُؤِ الْمَكْنُونِ ("gelijk welbewaarde parels") betekent: zij zijn, in de zuiverheid van hun blankheid en hun schoonheid, als de welbewaarde parel die in een omhulsel beschermd is bewaard.
جَزَآءًۢ بِمَا كَانُوا۟ يَعْمَلُونَ
Als een beloning voor wat zij plachten te doen.
Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst
En Zijn woord: جَزَاءً بِمَا كَانُوا يَعْمَلُونَ ("Als beloning voor wat zij plachten te doen"). Hij, verheven is Zijn vermelding, zegt: als loon voor hen van Allah voor hun werken die zij in het wereldse leven plachten te verrichten, en als vergelding voor hun gehoorzaamheid aan Hem.
لَا يَسْمَعُونَ فِيهَا لَغْوًۭا وَلَا تَأْثِيمًا
Zij horen daarin geen onzin en geen zondigheid.
Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst
Zijn uitspraak: لا يَسْمَعُونَ فِيهَا لَغْوًا وَلا تَأْثِيمًا ("Zij horen daarin geen ijdel gepraat noch zondigheid") — Hij zegt: zij horen daarin geen valse of nutteloze woorden, noch zondigheid; Hij zegt: daarin is niets wat hen tot zonde brengt.
إِلَّا قِيلًۭا سَلَٰمًۭا سَلَٰمًۭا
Slechts het zeggen van: "Vrede! Vrede!"
Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst
En Zijn uitspraak: إِلا قِيلا سَلامًا سَلامًا ("behalve het gezegde: Vrede, vrede"). Hij zegt: zij horen daarin van het gesproken woord niets dan het gezegde "vrede": dat wil zeggen, je bent veilig voor wat je verafschuwt.
وَأَصْحَٰبُ ٱلْيَمِينِ مَآ أَصْحَٰبُ ٱلْيَمِينِ
En de mensen van de rechterzijde, (wat een voorspoed voor) de mensen van de rechterzijde!
Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst
Bespreking van de uitleg van Zijn woord, de Verhevene: وَأَصْحَابُ الْيَمِينِ مَا أَصْحَابُ الْيَمِينِ ("En de mensen van de rechterhand — wat zijn de mensen van de rechterhand!") (27)
Allah, verheven is Zijn vermelding, zegt tot Zijn profeet Mohammed ﷺ: وَأَصْحَابُ الْيَمِينِ ("En de mensen van de rechterhand"). Dat zijn degenen die op de Dag der Opstanding naar de rechterzijde worden …
فِى سِدْرٍۢ مَّخْضُودٍۢ
Temidden van lotusbomen zonder doornen.
Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst
Vervolgens begon Hij het bericht over wat Hij voor hen heeft bereid in het paradijs (al-janna), en hoe hun toestand zal zijn wanneer zij het binnentreden. Hij zei: zij zijn فِي سِدْرٍ مَخْضُودٍ ("te midden van doornloze lotusbomen"), dat wil zeggen: te midden van de vrucht van een lotusboom, beladen met dracht, waarvan de doornen verwijderd zijn.
وَطَلْحٍۢ مَّنضُودٍۢ
En bananenbomen vol met vruchten.
Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst
Zijn woord: wa-ṭalḥin manḍūd ("en gerangschikte bananenbomen"). Wat al-Farrāʾ betreft, hij volgt de lezing daarvan met de ḥāʾ: wa-ṭalḥin manḍūd, en zó staat het ook in de gezaghebbende afschriften (maṣāḥif) van de mensen der steden. Maar er is van ʿAlī ibn Abī Ṭālib, moge Allah met hem tevreden zijn, overgeleverd dat hij het las als wa-ṭalʿin manḍūd ("en gerangschikte bloeikolven") met de …
وَظِلٍّۢ مَّمْدُودٍۢ
En langdurige schaduw.
Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst
En Zijn uitspraak: وَظِلٍّ مَمْدُودٍ ("en uitgestrekte schaduw"). Hij zegt: en zij zijn in een blijvende schaduw die de zon niet wegneemt en doet verdwijnen. Alles wat geen onderbreking kent, is "uitgestrekt" (mamdūd), zoals Labīd zei:
وَمَآءٍۢ مَّسْكُوبٍۢ
En stromend water.
Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst
Zijn woord: wa-māʾin maskūb ("en gietend water"). De Verhevene, geprezen zij Zijn vermelding, zegt: en daarin is eveneens gietend water, dat wil zeggen: uitgegoten, vloeiend water dat niet in een geul of bedding stroomt.
وَفَٰكِهَةٍۢ كَثِيرَةٍۢ
En fruit in overvloed.
Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst
Het woord over de uitleg van Zijn woord, de Verhevene: وَفَاكِهَةٍ كَثِيرَةٍ ("En overvloedig fruit") (32)
Hij zegt: وَفَاكِهَةٍ كَثِيرَةٍ * لا مَقْطُوعَةٍ وَلا مَمْنُوعَةٍ ("En overvloedig fruit, niet afgesneden en niet verboden"). Hij, verheven is Zijn vermelding, zegt: en daarin is فَاكِهَةٌ كَثِيرَةٌ ("overvloedig fruit"), waarvan hun niets onthouden wordt dat zij verlangen op …
لَّا مَقْطُوعَةٍۢ وَلَا مَمْنُوعَةٍۢ
Niet onderbroken en niet verboden.
Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst
Hij zegt: وَفَاكِهَةٍ كَثِيرَةٍ * لا مَقْطُوعَةٍ وَلا مَمْنُوعَةٍ ("en overvloedig fruit, dat niet wordt afgesneden en niet wordt onthouden") — de Verhevene, wiens gedachtenis verheven is, zegt: en daarin is فَاكِهَةٌ كَثِيرَةٌ ("overvloedig fruit"), waarvan niets hun ooit ontnomen wordt wanneer zij het op enig moment verlangen — zoals het zomerfruit in de winter in deze wereld wordt …
وَفُرُشٍۢ مَّرْفُوعَةٍ
Op verhoogde rustbedden.
Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst
Zijn uitspraak: وَفُرُشٍ مَرْفُوعَةٍ ("en verhoogde rustbedden") — de Verhevene, wiens gedachtenis verheven is, zegt: en zij hebben daarin verhoogde, hoge rustbedden, het ene boven het andere, zoals men zegt: een verhoogd bouwwerk.
إِنَّآ أَنشَأْنَٰهُنَّ إِنشَآءًۭ
Voorwaar, Wij hebben hen (de vrouwen in het Paradijs) opnieuw geschapen.
Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst
Zijn woord: إِنَّا أَنْشَأْنَاهُنَّ إِنْشَاءً * فَجَعَلْنَاهُنَّ أَبْكَارًا * عُرُبًا ("Wij hebben hen voortgebracht in een voortbrenging; en Wij hebben hen tot maagden gemaakt; verlangend en aanhankelijk"). De Verhevene, wiens lof verheven is, zegt: Wij hebben hen geschapen in een schepping en hebben hen tot bestaan gebracht. Abū ʿUbayda zei: Daarmee worden bedoeld de ḥūr al-ʿīn (de hemelse …
فَجَعَلْنَٰهُنَّ أَبْكَارًا
En Wij hebben hen maagdelijk gemaakt.
Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst
En Zijn woord: فَجَعَلْنَاهُنَّ أَبْكَارًا ("en Wij hebben hen tot maagden gemaakt") betekent: Wij hebben hen tot maagden, ongerepte vrouwen gemaakt, nadat zij dat voorheen niet waren.
Zoals Ḥumayd ons heeft verteld, hij zei: Mihrān heeft ons verteld, op gezag van Sufyān, op gezag van Mūsā ibn ʿUbayda, op gezag van Yazīd ibn Abān al-Raqāshī, op gezag van Anas ibn Mālik, op gezag van de …
عُرُبًا أَتْرَابًۭا
Liefdevol en gelijk in leeftijd.
Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst
Zijn woord: ʿuruban ("liefdevol"). De Verhevene, geprezen zij Zijn vermelding, zegt: zo hebben Wij hen tot maagden gemaakt, vol bekoorlijke speelsheid, vol liefde voor hun echtgenoten, die voortreffelijk zijn in de omgang met hun man. Het is een meervoud; het enkelvoud is ʿarūb, zoals het enkelvoud van rusul (boodschappers) rasūl is, en het enkelvoud van quṭuf (geplukte vruchttrossen) qaṭūf is. …
لِّأَصْحَٰبِ ٱلْيَمِينِ
Voor de mensen aan de rechterzijde.
Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst
Zijn woord: li-aṣḥābi al-yamīn ("voor de mensen van de rechterhand"). De Verhevene, geprezen zij Zijn vermelding, zegt: Wij hebben deze vrouwen, wier eigenschap Wij beschreven hebben, als maagden geschapen voor degenen die langs de rechterzijde worden weggeleid, van de standplaats van de afrekening naar het paradijs.
ثُلَّةٌۭ مِّنَ ٱلْأَوَّلِينَ
Een aantal van de vroegeren (groepen).
Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst
Bespreking van de uitleg van Zijn woord, de Verhevene: ثُلَّةٌ مِنَ الأَوَّلِينَ ("Een grote schare uit de eerste generaties") (39)
Allah, verheven is Zijn vermelding, zegt: degenen die deze eer toekomt, waarvan Hij de gesteldheid in deze verzen heeft beschreven, zijn twee scharen — dat zijn twee groepen, twee gemeenschappen, twee partijen: ثُلَّةٌ مِنَ الأوَّلِينَ ("een grote schare uit …
وَثُلَّةٌۭ مِّنَ ٱلْءَاخِرِينَ
En een aantal van de lateren.
Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst
Voor het in de nominatief plaatsen van (ثُلَّةٌ — "een schare") zijn er twee mogelijke verklaringen: de ene is dat het een nieuwe zin (istiʾnāf) begint, en de andere is dat het samenhangt met Zijn woord: voor de mensen van de rechterhand zijn er twee scharen — een schare uit de vroegeren. En er is van de Profeet ﷺ langs een weg die van hem authentiek (ṣaḥīḥ) is overgeleverd dat hij zei: "De beide …
وَأَصْحَٰبُ ٱلشِّمَالِ مَآ أَصْحَٰبُ ٱلشِّمَالِ
En de mensen van de linkerzijde, (wat een tegenspoed voor) de mensen aan de linkerzijde!
Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst
Zijn woord: وَأَصْحَابُ الشِّمَالِ مَا أَصْحَابُ الشِّمَالِ ("En de mensen van de linkerhand — wat zijn de mensen van de linkerhand!"). De Verhevene, wiens lof verheven is, zegt — daarmee Zijn profeet Mohammed ﷺ verwonderend over de bewoners van het Vuur (al-nār): وَأَصْحَابُ الشِّمَالِ ("En de mensen van de linkerhand"), dat zijn degenen die langs de linkerzijde worden meegevoerd vanaf de …
فِى سَمُومٍۢ وَحَمِيمٍۢ
(Zij verkeren) in een verzengende wind en kokend water.
Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst
En Zijn woord: فِي سَمُومٍ وَحَمِيمٍ ("in een verschroeiende hitte en kokend water"). Hij zegt: zij verkeren in de verschroeiende hitte van de hel (jahannam) en haar kokende water.
وَظِلٍّۢ مِّن يَحْمُومٍۢ
En schaduwen van zwarte rook.
Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst
Zijn woord: وَظِلٍّ مِنْ يَحْمُومٍ ("En in een schaduw van zwarte rook"). De Verhevene, wiens lof verheven is, zegt: en in een schaduw van rook die intens zwart is. De Arabieren zeggen over alles wat zij met intense zwartheid beschrijven: aswad yaḥmūm (pikzwart).
لَّا بَارِدٍۢ وَلَا كَرِيمٍ
Niet koel en niet weldadig.
Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst
En Zijn woord: لا بَارِدٍ وَلا كَرِيمٍ ("noch koel, noch weldadig") — de Verhevene, wiens gedachtenis verheven is, zegt: die schaduw is niet koel, zoals de koelte van de schaduwen van alle andere dingen, maar zij is heet, want het is rook van het laaiende vuur van de hel (jahannam); en zij is niet weldadig, want zij brengt pijn toe aan wie er beschutting onder zoekt. De Arabieren laten op …
إِنَّهُمْ كَانُوا۟ قَبْلَ ذَٰلِكَ مُتْرَفِينَ
Voorwaar, zij plachten voorheen in weelde te leven.
Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst
En Zijn uitspraak: إِنَّهُمْ كَانُوا قَبْلَ ذَلِكَ مُتْرَفِينَ ("Voorwaar, zij waren daarvoor in weelde gehuld"). De Verhevene, wiens lof verheven is, zegt: voorwaar, dezen wier eigenschap Hij heeft beschreven, namelijk de gezellen van de linkerzijde, waren — voordat hen van de bestraffing van Allah trof wat hen trof — in deze wereld mutrafīn, dat wil zeggen: in weelde levend.
وَكَانُوا۟ يُصِرُّونَ عَلَى ٱلْحِنثِ ٱلْعَظِيمِ
En zij volhardden in geweldige zondigheid.
Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst
En Zijn woord: وَكَانُوا يُصِرُّونَ عَلَى الْحِنْثِ الْعَظِيمِ ("en zij volhardden in de geweldige zonde"). Hij, verheven is Zijn lof, zegt: en zij bleven volharden in de geweldige zonde.
In overeenstemming met wat wij daarover gezegd hebben, hebben de geleerden van de uitleg gesproken.
وَكَانُوا۟ يَقُولُونَ أَئِذَا مِتْنَا وَكُنَّا تُرَابًۭا وَعِظَٰمًا أَءِنَّا لَمَبْعُوثُونَ
Zij plachten te zeggen: "Als wij gestorven zijn en tot stof en botten zijn geworden, zullen wij dan zeker opgewekt worden?
Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst
Het oordeel over de uitleg van Zijn woord, de Verhevene: وَكَانُوا يَقُولُونَ أَئِذَا مِتْنَا وَكُنَّا تُرَابًا وَعِظَامًا أَئِنَّا لَمَبْعُوثُونَ ("En zij plachten te zeggen: 'Wanneer wij gestorven zijn en tot stof en beenderen zijn geworden, zullen wij dan werkelijk worden opgewekt?'") (47)
أَوَءَابَآؤُنَا ٱلْأَوَّلُونَ
En ook onze voorvaderen?"
Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst
Of onze voorvaderen, de vroegeren, die vóór ons waren — en zij zijn de vroegeren.
قُلْ إِنَّ ٱلْأَوَّلِينَ وَٱلْءَاخِرِينَ
Zeg: "Voorwaar, de vroegeren en de lateren."
Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst
Allah zegt tot Zijn profeet Mohammed ﷺ: zeg, o Mohammed, tot dezen: voorwaar, de eersten van jullie voorvaderen en de laatsten van jullie en van anderen dan jullie.
لَمَجْمُوعُونَ إِلَىٰ مِيقَٰتِ يَوْمٍۢ مَّعْلُومٍۢ
Zij zullen zeker bijeengebracht worden op het bepaalde tijdstip van een bekende Dag.
Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst
Bijeengebracht tot het vastgestelde tijdstip van een bekende dag, en dat is de Dag der Opstanding.
ثُمَّ إِنَّكُمْ أَيُّهَا ٱلضَّآلُّونَ ٱلْمُكَذِّبُونَ
Daarna zullen jullie, O dwalende, loochenaars.
Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst
Het woord aangaande de uitleg van Zijn, de Verhevene, uitspraak: ثُمَّ إِنَّكُمْ أَيُّهَا الضَّالُّونَ الْمُكَذِّبُونَ ("Vervolgens, voorwaar, jullie, o dwalenden, loochenaars") (51)
De Verhevene, wiens lof verheven is, zegt tegen de gezellen van de linkerzijde: vervolgens, voorwaar, jullie, o dwalenden van de weg der rechte leiding, die de bedreiging van Allah en Zijn belofte loochenen, …
لَءَاكِلُونَ مِن شَجَرٍۢ مِّن زَقُّومٍۢ
Zeker van de Zaqqôem-boom eten.
Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst
لآكِلُونَ مِنْ شَجَرٍ مِنْ زَقُّومٍ ("Zullen zeker eten van bomen van zaqqūm"). En in de lezing van ʿAbdallāh: ( لآكِلُونَ مِنْ شجرة مِنْ زَقُّومٍ ) ("zullen zeker eten van een boom van zaqqūm"), in het enkelvoud. De betekenis van "shajar" (bomen, collectief) en "shajara" (een boom, enkelvoud) is één en dezelfde, want wanneer je zegt "ik heb van de schapen genomen", dan is het, of je nu één …
فَمَالِـُٔونَ مِنْهَا ٱلْبُطُونَ
Dan zullen jullie daarmee de buiken vullen.
Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst
Vervolgens zei Hij: فَمَالِئُونَ مِنْهَا الْبُطُونَ ("en daarmee de buiken vullen"); hij bedoelt: van de boom (al-shajara). En als Hij had gezegd: "fa-māliʾūna minhu" (en daarvan vullen, in het mannelijk), terwijl al-shajar niet was vermeld, zou dat correct zijn geweest, doelend op al-shajar in "minhu", waarbij al-shajar mannelijk wordt gemaakt. En "minhā" (vrouwelijk) is dan een verwijzing …
فَشَٰرِبُونَ عَلَيْهِ مِنَ ٱلْحَمِيمِ
Daarna zullen jullie er (kokend water) van drinken.
Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst
Het woord over de uitleg van Zijn woord, de Verhevene: فَشَارِبُونَ عَلَيْهِ مِنَ الْحَمِيمِ ("En daarbovenop zullen zij van het kokende water drinken") (54)
Hij, verheven is Zijn vermelding, zegt: en de mensen van de linkerhand (aṣḥāb al-shimāl) zullen drinken bovenop de bomen van zaqqūm wanneer zij die hebben gegeten en hun buiken daarmee hebben gevuld — van het kokende water (al-ḥamīm) dat …
فَشَٰرِبُونَ شُرْبَ ٱلْهِيمِ
Jullie zullen dan drinken als smachtende kamelen.
Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst
En Zijn woord: فَشَارِبُونَ شُرْبَ الْهِيمِ ("En zij zullen drinken zoals de dorstzieke kamelen drinken"). De koranlezers (al-qurrāʾ) hebben verschild over de lezing daarvan. De meeste lezers van Medina en Kufa lazen het شُرْبَ الْهِيمِ met een ḍamma op de shīn (shurb), terwijl sommige lezers van Mekka, Basra en Syrië het lazen شُرْبَ الهِيمِ [met een fatḥa: sharb], (1) zich beroepend …
هَٰذَا نُزُلُهُمْ يَوْمَ ٱلدِّينِ
Dit is hun onthaal op de Dag des Oordeels.
Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst
En Zijn woord: (Dit is hun onthaal op de Dag des Oordeels) — de Verhevene, wiens gedachtenis verheven is, zegt: Dit is wat Ik jullie beschreven heb, o mensen, dat deze loochenaars en dwalenden ervan zullen eten van de boom van zaqqūm en daarop zullen drinken van het kokende water — dat is hun onthaal waarmee hun Heer hen onthaalt op de Dag des Oordeels, dat wil zeggen: op de Dag waarop Allah Zijn …
نَحْنُ خَلَقْنَٰكُمْ فَلَوْلَا تُصَدِّقُونَ
Wij hebben jullie geschapen, waren jullie maar overtuigd geweest!
Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst
En Zijn woord: (Wij hebben jullie geschapen, waarom geloven jullie dan niet?) — de Verhevene, wiens gedachtenis verheven is, zegt tot de ongelovigen van Quraysh en tot de loochenaars van de opstanding: Wij hebben jullie geschapen, o mensen, terwijl jullie niets waren, en Wij hebben jullie tot mensen doen ontstaan. Waarom geloven jullie dan niet Hem die dat met jullie gedaan heeft, wanneer Hij tot …
أَفَرَءَيْتُم مَّا تُمْنُونَ
Hoe denken jullie dan over dat (zaad) wat jullie uitstorten?
Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst
Het woord over de uitleg van Zijn woord, de Verhevene: a-fa-raʾaytum mā tumnūn ("Hebt gij dan gezien wat gij uitstort?") (56:58)
De Verhevene, geprezen zij Zijn vermelding, zegt tot deze loochenaars van de opstanding: hebt gij dan gezien, o gij die de macht van Allah ontkent om u na uw dood weer tot leven te wekken — de druppels zaad die gij uitstort in de baarmoeders van uw vrouwen — zijt gij …
ءَأَنتُمْ تَخْلُقُونَهُۥٓ أَمْ نَحْنُ ٱلْخَٰلِقُونَ
Hebben jullie dat geschapen of zijn Wij de Scheppers?
Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst
Bishr heeft ons verteld, hij zei: Saʿīd heeft ons verteld, op gezag van Qatāda, over Zijn woord: فَشَارِبُونَ شُرْبَ الْهِيمِ (en jullie zullen drinken zoals dorstige kamelen drinken), hij zei: het is een ziekte bij de kamelen waarbij zij hun dorst niet kunnen lessen.
نَحْنُ قَدَّرْنَا بَيْنَكُمُ ٱلْمَوْتَ وَمَا نَحْنُ بِمَسْبُوقِينَ
Wij hebben de dood onder jullie bepaald, en Wij zijn niet zwak.
Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst
Zijn woord: نَحْنُ قَدَّرْنَا بَيْنَكُمُ الْمَوْتَ وَمَا نَحْنُ بِمَسْبُوقِينَ ("Wij hebben de dood onder u beschikt, en Wij zijn niet te overtreffen"). De Verhevene, wiens lof verheven is, zegt: Wij hebben de dood onder u, o mensen, beschikt, en hem voor sommigen vervroegd en voor anderen uitgesteld tot een vastgestelde termijn.
عَلَىٰٓ أَن نُّبَدِّلَ أَمْثَٰلَكُمْ وَنُنشِئَكُمْ فِى مَا لَا تَعْلَمُونَ
Om schepselen zoals jullie te scheppen en om jullie opnieuw tot leven te brengen in (een schepping) waarvan jullie niet weten.
Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst
En Zijn woord: (opdat Wij in jullie plaats gelijken van jullie zouden brengen) — Hij zegt: opdat Wij na jullie ondergang anderen in jullie plaats stellen die jullie gelijk zijn, en zo anderen van jullie soort doen komen.
وَلَقَدْ عَلِمْتُمُ ٱلنَّشْأَةَ ٱلْأُولَىٰ فَلَوْلَا تَذَكَّرُونَ
En voorzeker, jullie hebben kennis over de eerste schepping, hadden jullie er maar lering uit getrokken!
Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst
Het oordeel over de uitleg van Zijn woord, de Verhevene: وَلَقَدْ عَلِمْتُمُ النَّشْأَةَ الأُولَى فَلَوْلا تَذَكَّرُونَ ("En voorzeker, jullie kennen de eerste schepping; waarom laten jullie je dan niet vermanen?") (62)
أَفَرَءَيْتُم مَّا تَحْرُثُونَ
Hoe denken jullie dan over wat jullie zaaien?
Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst
En Zijn uitspraak: أَفَرَأَيْتُمْ مَا تَحْرُثُونَ ("Hebben jullie dan beschouwd wat jullie zaaien?"). De Verhevene, wiens lof verheven is, zegt: hebben jullie dan beschouwd, o mensen, het gewas dat jullie verbouwen?
ءَأَنتُمْ تَزْرَعُونَهُۥٓ أَمْ نَحْنُ ٱلزَّٰرِعُونَ
Zijn jullie het die het doen groeien of zijn Wij het Die doen groeien?
Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst
أَأَنْتُمْ تَزْرَعُونَهُ أَمْ نَحْنُ الزَّارِعُونَ ("Zijn jullie het die het tot gewas doen worden, of zijn Wij de voortbrengers ervan?") betekent: zijn jullie het die het tot gewas maken, of zijn Wij het die het zo maken?
لَوْ نَشَآءُ لَجَعَلْنَٰهُ حُطَٰمًۭا فَظَلْتُمْ تَفَكَّهُونَ
Als Wij zouden willen, dan zouden Wij het laten verdorren, zodat jullie het zouden blijven betreuren.
Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst
De uitspraak over de uitleg van Zijn woord, de Verhevene: لَوْ نَشَاءُ لَجَعَلْنَاهُ حُطَامًا فَظَلْتُمْ تَفَكَّهُونَ ("Indien Wij wilden, zouden Wij het tot gruis maken, zodat gij in verbazing zoudt verkeren") (65)
إِنَّا لَمُغْرَمُونَ
(En zeiden:) "Voorwaar, wij zijn zeker met schuld beladen.
Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst
En Zijn woord: إِنَّا لَمُغْرَمُونَ ("Voorwaar, wij zijn met schade overladen") — de mensen van de uitleg (ahl al-taʾwīl) verschillen over de betekenis ervan. Sommigen van hen zeiden: het betekent: wij zijn door tegenspoed getroffen.
بَلْ نَحْنُ مَحْرُومُونَ
Wij zijn zelfs beroofd."
Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst
Zijn woord: bal naḥnu maḥrūmūn ("nee, wij zijn beroofden"). De Verhevene, geprezen zij Zijn vermelding, bedoelt daarmee dat zij zeggen: onze oogst is niet vergaan en het onheil heeft ons niet getroffen omdat innā la-mughramūn ("wij waarlijk met schade beladen zijn"), maar wij zijn een beroofd volk. Hij zegt: zij zijn van geluk verstoken, zij hebben geen voorspoed.
أَفَرَءَيْتُمُ ٱلْمَآءَ ٱلَّذِى تَشْرَبُونَ
Hoe denken jullie dan over het water dat jullie drinken?
Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst
Het woord over de uitleg van Zijn woord, de Verhevene: a-fa-raʾaytum al-māʾa alladhī tashrabūn ("Hebt gij dan het water gezien dat gij drinkt?") (56:68)
De Verhevene, geprezen zij Zijn vermelding, zegt: hebt gij dan gezien, o mensen, het water dat gij drinkt — zijt gij het die het uit de wolken boven u hebt neergezonden tot de bodem van de aarde, of zijn Wij het die het voor u neerzenden?
ءَأَنتُمْ أَنزَلْتُمُوهُ مِنَ ٱلْمُزْنِ أَمْ نَحْنُ ٱلْمُنزِلُونَ
Zijn jullie het die het uit de wolken doen neerkomen of zijn Wij de neerzenders?
Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst
Bishr heeft ons verteld, hij zei: Yazīd heeft ons verteld, hij zei: Saʿīd heeft ons verteld, op gezag van Qatāda, over Zijn woord: أَأَنْتُمْ أَنْزَلْتُمُوهُ مِنَ الْمُزْنِ ("Hebt gij het uit de wolken neergezonden?"): dat wil zeggen uit de wolk (al-saḥāb).
لَوْ نَشَآءُ جَعَلْنَٰهُ أُجَاجًۭا فَلَوْلَا تَشْكُرُونَ
Als Wij zouden willen, dan zouden Wij het tot zout water maken. Waren jullie maar dankbaar!
Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst
En Zijn woord: (Als Wij wilden, zouden Wij het zilt maken) — de Verhevene, wiens gedachtenis verheven is, zegt: Als Wij wilden, zouden Wij dat water dat Wij voor jullie uit de wolken hebben neergezonden zout maken, en dat is ujāj; en ujāj-water is water waarvan de zoutheid hevig is. Hij zegt: als Wij wilden, zouden Wij dat ermee doen, zodat jullie er geen nut van zouden hebben, noch om te drinken, …
أَفَرَءَيْتُمُ ٱلنَّارَ ٱلَّتِى تُورُونَ
Hoe denken jullie dan over het vuur dat jullie ontsteken?
Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst
Het woord over de uitleg van Zijn woord, de Verhevene: a-fa-raʾaytum al-nāra allatī tūrūn ("Hebt gij dan het vuur gezien dat gij ontsteekt?") (56:71)
De Verhevene, geprezen zij Zijn vermelding, zegt: hebt gij dan gezien, o mensen, het vuur dat gij uit uw vuurslag tevoorschijn brengt?
ءَأَنتُمْ أَنشَأْتُمْ شَجَرَتَهَآ أَمْ نَحْنُ ٱلْمُنشِـُٔونَ
Hebben jullie de boom daarvoor voortgebracht, of zijn Wij de voortbrengers?
Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst
Zijn woord: أَأَنْتُمْ أَنْشَأْتُمْ شَجَرَتَهَا (Hebben jullie haar boom doen ontstaan) — Hij zegt: hebben jullie haar boom voortgebracht en haar oorsprong bedacht? أَمْ نَحْنُ الْمُنْشِئُونَ (of zijn Wij de Voortbrengers) — Hij zegt: of hebben Wij dat bedacht en doen ontstaan?
نَحْنُ جَعَلْنَٰهَا تَذْكِرَةًۭ وَمَتَٰعًۭا لِّلْمُقْوِينَ
Wij hebben het (vuur) gemaakt ter herinnering en tot nut voor de reizigers.
Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst
En Zijn woord: نَحْنُ جَعَلْنَاهَا تَذْكِرَةً ("Wij hebben het tot een herinnering gemaakt"). Hij zegt: Wij hebben het vuur tot een herinnering voor u gemaakt, waardoor gij u het vuur van de hel (jahannam) herinnert, zodat gij er lering uit trekt en u erdoor laat vermanen.
فَسَبِّحْ بِٱسْمِ رَبِّكَ ٱلْعَظِيمِ
Prijst daarom de Naam van jouw Heer, de Geweldige.
Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst
Bespreking van de uitleg van Zijn woord, de Verhevene: فَسَبِّحْ بِاسْمِ رَبِّكَ الْعَظِيمِ ("Verheerlijk dan de naam van jouw geweldige Heer") (74)
Allah, verheven is Zijn vermelding, zegt tot Zijn profeet Mohammed ﷺ: verheerlijk dan, o Mohammed, door het gedenken van jouw geweldige Heer en het noemen van Zijn naam.
۞ فَلَآ أُقْسِمُ بِمَوَٰقِعِ ٱلنُّجُومِ
Ik zweer bij het vallen van de sterren.
Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst
Zijn woord: fa-lā uqsimu bi-mawāqiʿi al-nujūm ("Maar nee, Ik zweer bij de plaatsen waar de sterren neervallen"). De geleerden van de uitleg verschilden over de uitleg van Zijn woord fa-lā uqsimu bi-mawāqiʿi al-nujūm. Sommigen van hen zeiden: met Zijn woord fa-lā uqsimu ("nee, Ik zweer niet") wordt bedoeld: Ik zweer.
وَإِنَّهُۥ لَقَسَمٌۭ لَّوْ تَعْلَمُونَ عَظِيمٌ
En voorwaar, dat is zeker een geweldige eed, als jullie dat begrepen!
Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst
Zijn woord: وَإِنَّهُ لَقَسَمٌ لَوْ تَعْلَمُونَ عَظِيمٌ (En het is voorwaar een eed, indien jullie het wisten, geweldig) — Hij, verheven is Zijn vermelding, zegt: en deze eed die Ik gezworen heb, is voorwaar een eed — indien jullie wisten wat hij is en wat zijn omvang is — een geweldige eed. Dit behoort tot het uitgestelde waarvan de betekenis vóóropstelling is; de bedoeling is namelijk: en het …
إِنَّهُۥ لَقُرْءَانٌۭ كَرِيمٌۭ
En voorwaar, dit is zeker de nobele Koran.
Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst
De uitspraak over de uitleg van Zijn woord, de Verhevene: إِنَّهُ لَقُرْآنٌ كَرِيمٌ ("Voorwaar, het is een edele Qurʾān") (77)
En Zijn woord: إِنَّهُ لَقُرْآنٌ كَرِيمٌ ("Voorwaar, het is een edele Qurʾān"). De Verhevene, wiens lof verheven is, zegt: zo, Ik zweer bij de standplaatsen van de sterren dat deze Qurʾān waarlijk een edele Qurʾān is. En de hāʾ in Zijn woord: إِنَّهُ ("het") …
فِى كِتَٰبٍۢ مَّكْنُونٍۢ
In een welbewaard Boek.
Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst
En Zijn uitspraak: فِي كِتَابٍ مَكْنُونٍ ("in een verborgen Boek"). De Verhevene, wiens lof verheven is, zegt: het bevindt zich in een welbewaard Boek bij Allah, dat geen enkel kwaad — geen stof noch iets anders — aanraakt.
لَّا يَمَسُّهُۥٓ إِلَّا ٱلْمُطَهَّرُونَ
Dat niemand aanraakt dan de gereinigden.
Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst
Zijn woord: لا يَمَسُّهُ إِلا الْمُطَهَّرُونَ ("dat niemand aanraakt behalve de gereinigden"). Allah, verheven is Zijn vermelding, zegt: dat verborgen gehouden Boek raakt niemand aan behalve degenen die Allah van de zonden gereinigd heeft.
تَنزِيلٌۭ مِّن رَّبِّ ٱلْعَٰلَمِينَ
Een neerzending van de Heer der Werelden.
Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst
Zijn woord: تَنْزِيلٌ مِنْ رَبِّ الْعَالَمِينَ (een neerzending van de Heer der werelden) — Hij zegt: deze Koran is een neerzending van de Heer der werelden; Hij heeft hem neergezonden uit het welbewaarde Boek.
أَفَبِهَٰذَا ٱلْحَدِيثِ أَنتُم مُّدْهِنُونَ
Onderschatten jullie deze Koran dan?
Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst
Het woord aangaande de uitleg van Zijn, de Verhevene, uitspraak: أَفَبِهَذَا الْحَدِيثِ أَنْتُمْ مُدْهِنُونَ ("Veronachtzamen jullie dan deze tijding?") (81)
De Verhevene, wiens lof verheven is, zegt: veinzen jullie dan, o mensen, met betrekking tot deze Koran waarvan Ik jullie het bericht heb verteld en wiens zaak Ik jullie heb voorgehouden, slappe woorden tegenover degenen die hem …
وَتَجْعَلُونَ رِزْقَكُمْ أَنَّكُمْ تُكَذِّبُونَ
En nemen jullie het loochenen (als dankbetuiging voor) jullie levensvoorziening?
Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst
En Zijn woord: وَتَجْعَلُونَ رِزْقَكُمْ أَنَّكُمْ تُكَذِّبُونَ ("En jullie maken jullie levensonderhoud (rizq) hiertoe dat jullie loochenen") — Hij zegt: en jullie maken van het loochenen jullie dank aan Allah voor het levensonderhoud dat Hij jullie geschonken heeft. Dit is gelijk aan het gezegde van iemand tot een ander: "Jij hebt mijn weldaad aan jou tot een wandaad jegens mij gemaakt", in …
فَلَوْلَآ إِذَا بَلَغَتِ ٱلْحُلْقُومَ
Waren jullie maar, toen (de ziel) de keel bereikte.
Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst
En Zijn woord: فَلَوْلا إِذَا بَلَغَتِ الْحُلْقُومَ ("Waarom dan niet, wanneer zij de keel bereikt"). De Verhevene, wiens lof verheven is, zegt: waarom dan niet, wanneer de zielen bij hun uittreden uit uw lichamen, o mensen, uw kelen bereiken.
وَأَنتُمْ حِينَئِذٍۢ تَنظُرُونَ
En jullie op dat moment toezagen.
Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst
وَأَنْتُمْ حِينَئِذٍ تَنْظُرُونَ (en jullie kijken op dat ogenblik toe) — Hij zegt: en wie van jullie van zijn familie bij hen aanwezig is, kijkt op dat ogenblik naar hen. De aanspraak is hier algemeen gericht tot allen, terwijl ermee bedoeld wordt: degene van zijn familie en anderen die bij de stervende aanwezig is. Dat is bekend uit de taal van de Arabieren, namelijk dat men een groep met de …
وَنَحْنُ أَقْرَبُ إِلَيْهِ مِنكُمْ وَلَٰكِن لَّا تُبْصِرُونَ
En Wij dichter bij hem waren dan jullie - maar jullie zagen het niet.
Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst
Hij zegt: وَنَحْنُ أَقْرَبُ إِلَيْهِ مِنْكُمْ ("En Wij zijn hem nader dan gij"). Hij zegt: en Onze boodschappers die zijn ziel wegnemen zijn hem nader dan gij, وَلَكِنْ لا تُبْصِرُونَ ("maar gij ziet het niet").
فَلَوْلَآ إِن كُنتُمْ غَيْرَ مَدِينِينَ
Waren jullie toen maar niet verantwoordelijk geweest.
Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst
Het woord over de uitleg van de uitspraak van de Verhevene: Waarom dan niet, indien jullie niet geoordeeld zullen worden (86)
De Verhevene, wiens gedachtenis verheven is, zegt: Waarom dan niet, o mensen, indien jullie niet geoordeeld worden.
تَرْجِعُونَهَآ إِن كُنتُمْ صَٰدِقِينَ
Dan zouden jullie haar (de ziel) terugbrengen, als jullie waarachtig geweest waren.
Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst
Zijn woord: tarjiʿūnahā in kuntum ṣādiqīn ("brengt gij haar dan niet terug, indien gij waarachtig zijt?"). Hij zegt: brengt gij die zielen, nadat zij de keelgaten hebben bereikt, dan niet terug naar hun verblijfplaats in de lichamen, indien gij waarachtig zijt — indien gij u kunt onttrekken aan de dood, de afrekening en de vergelding? Het antwoord op Zijn woord {fa-law-lā idhā balaghati …
فَأَمَّآ إِن كَانَ مِنَ ٱلْمُقَرَّبِينَ
Als hij (de ziel) tot de nabijgebrachten behoort.
Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst
En Zijn woord: فَأَمَّا إِنْ كَانَ مِنَ الْمُقَرَّبِينَ * فَرَوْحٌ وَرَيْحَانٌ ("Wat hem betreft, indien hij behoort tot de tot nabijheid gebrachten, dan is er verkwikking en welriekendheid") — de Verhevene, wiens vermelding verheven is, zegt: wat de overledene betreft, indien hij behoort tot de tot nabijheid gebrachten (al-muqarrabīn), die Allah dicht bij Zich heeft gebracht in Zijn …
فَرَوْحٌۭ وَرَيْحَانٌۭ وَجَنَّتُ نَعِيمٍۢ
(Dan zijn er voor de ziel) rust en voorzieningen en de Tuinen van gelukzaligheid (het Paradijs).
Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst
De geleerden van de uitleg verschilden van mening over de uitleg van Zijn woord: فَرَوْحٌ وَرَيْحَانٌ (dan rust en welriekende gunst). Sommigen van hen zeiden: de betekenis daarvan is: dan rust en verkwikking.
وَأَمَّآ إِن كَانَ مِنْ أَصْحَٰبِ ٱلْيَمِينِ
Als hij tot de mensen aan de rechterzijde behoort.
Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst
Het woord over de uitleg van de uitspraak van de Verhevene: En wat betreft, indien hij behoort tot de mensen van de rechterhand (90)
De Verhevene, wiens gedachtenis verheven is, zegt: (En wat betreft, indien hij) — de dode — (behoort tot de mensen van de rechterhand), degenen die vanaf hun rechterzijde naar het paradijs (janna) worden gevoerd, (dan: vrede zij u, behorend tot de mensen van de …
فَسَلَٰمٌۭ لَّكَ مِنْ أَصْحَٰبِ ٱلْيَمِينِ
(Luidt de begroeting.) "Vrede zij met jou," van de mensen van de rechterzijde.
Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst
Vervolgens is er verschil over de betekenis van Zijn woord: فَسَلامٌ لَكَ مِنْ أَصْحَابِ الْيَمِينِ ("dan: vrede zij u, van de lieden van de rechterzijde"). De uitleggers zeiden daarover wat Bishr ons heeft verteld, hij zei: Yazīd heeft ons verteld, hij zei: Saʿīd heeft ons verteld, op gezag van Qatāda, over Zijn woord: وَأَمَّا إِنْ كَانَ مِنْ أَصْحَابِ الْيَمِينِ ("En wat hem betreft, …
وَأَمَّآ إِن كَانَ مِنَ ٱلْمُكَذِّبِينَ ٱلضَّآلِّينَ
En als hij tot de dwalende loochenaars behoort.
Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst
Zijn woord: وَأَمَّا إِنْ كَانَ مِنَ الْمُكَذِّبِينَ الضَّالِّينَ * فَنُزُلٌ مِنْ حَمِيمٍ ("Maar als hij behoort tot de loochenaars, de dwalenden, dan is er een onthaal van kokend water") (56:92-93). De Verhevene zegt: Maar als de dode behoort tot hen die de tekenen van Allah loochenden, die afweken van Zijn pad, dan is er voor hem een onthaal van kokend water dat zozeer aan de kook is …
فَنُزُلٌۭ مِّنْ حَمِيمٍۢ
Dan is er een onthaal van kokend water.
Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst
Voor hem is er een onthaal van kokend water (ḥamīm) dat tot het uiterste verhit is, totdat zijn hitte het toppunt heeft bereikt; dat is zijn drank.
وَتَصْلِيَةُ جَحِيمٍ
En roostering in Djahîm (de Hel).
Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst
وَتَصْلِيَةُ جَحِيمٍ ("en het braden in een Hellevuur") (56:94). Hij zegt: en het branden van het Vuur waarmee hij wordt verbrand. Al-taṣliya is het verbaalnoun van het werkwoord ṣalāhu Allāh al-nār ("Allah deed hem in het Vuur braden"); zo brengt Hij hem ten verbranding (yuṣlīhi taṣliyatan), en dat is wanneer Hij hem daarmee verbrandt.
إِنَّ هَٰذَا لَهُوَ حَقُّ ٱلْيَقِينِ
Voorwaar, dit is zeker de stellige Waarheid.
Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst
De uitspraak over de uitleg van Zijn woord, de Verhevene: إِنَّ هَذَا لَهُوَ حَقُّ الْيَقِينِ ("Voorwaar, dit is werkelijk de zekere waarheid") (95)
De Verhevene, wiens vermelding verheven is, zegt: voorwaar, dit waarvan Ik jullie bericht heb, o mensen, aan bericht over de tot nabijheid gebrachten en de lieden van de rechterzijde, en over de loochenaars, de dwalenden, en datgene waartoe hun …
فَسَبِّحْ بِٱسْمِ رَبِّكَ ٱلْعَظِيمِ
Prijst daarom de Naam van jouw Heer, de Geweldige.
Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst
En Zijn woord: (Verheerlijk dan de naam van jouw Heer, de Geweldige) — de Verhevene, wiens gedachtenis verheven is, zegt: Verheerlijk dan jouw Heer, de Geweldige, door Hem te noemen met Zijn schone namen.
