Makki · 62 ayat
An-Najm
Vertaling: Sofyan S. Siregar
بِسْمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحْمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ
وَٱلنَّجْمِ إِذَا هَوَىٰ
Bij de ster wanneer zij valt.
Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst
De uitspraak over de uitleg van Zijn woord, de Verhevene: وَالنَّجْمِ إِذَا هَوَى (1) ("Bij de ster wanneer zij valt.")
De uitleggers verschilden van mening over de uitleg van Zijn woord ( وَالنَّجْمِ إِذَا هَوَى ). Sommigen van hen zeiden: met "de ster" (al-najm) zijn de Pleiaden (al-Thurayyā) bedoeld, en met Zijn woord ( إِذَا هَوَى ) is bedoeld: wanneer zij ondergaat. Zij zeiden: de uitleg …
مَا ضَلَّ صَاحِبُكُمْ وَمَا غَوَىٰ
Jullie metgezel (de Profeet) dwaalt niet en hij is niet misleid.
Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst
Zijn uitspraak: مَا ضَلَّ صَاحِبُكُمْ وَمَا غَوَى "Jullie metgezel is niet afgedwaald en niet misleid." De Verhevene, wiens lof verheven is, zegt: Jullie metgezel, o mensen, is niet afgeweken van de waarheid en is daarvan niet afgedwaald, maar hij verkeert in oprechtheid en juistheid.
وَمَا يَنطِقُ عَنِ ٱلْهَوَىٰٓ
En hij spreekt niet uit begeerte.
Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst
De uitleg van Zijn verheven woord: وَمَا يَنْطِقُ عَنِ الْهَوَى ("En hij spreekt niet uit eigen begeerte" — (3)).
De Verhevene, wiens lof wordt genoemd, zegt: en Muḥammad spreekt deze Koran niet uit naar zijn eigen begeerte. إِنْ هُوَ إِلا وَحْيٌ يُوحَى ("Het is niets dan een openbaring die geopenbaard wordt"). Hij zegt: deze Koran is niets dan een openbaring van Allah die Hij aan hem …
إِنْ هُوَ إِلَّا وَحْىٌۭ يُوحَىٰ
Het is niets anders dan een Openbaring die aan hem geopenbaard is.
Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst
( إِنْ هُوَ إِلا وَحْيٌ يُوحَى ) — "Het is niets anders dan een openbaring die geopenbaard wordt" — hij zei: Allah, gezegend en verheven is Hij, openbaart aan Jibrāʾīl, en Jibrīl openbaart aan Mohammed ﷺ.
عَلَّمَهُۥ شَدِيدُ ٱلْقُوَىٰ
Een machtige in kracht (Djibrîl) onderwees hem.
Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst
Zijn uitspraak: ( Hem heeft de geweldige in krachten onderwezen ) Hij, verheven is Zijn vermelding, zegt: Mohammed ﷺ heeft deze Koran onderwezen gekregen van Jibrīl, vrede zij met hem. Met Zijn uitspraak ( de geweldige in krachten (shadīd al-quwā) ) wordt bedoeld: de geweldige in vermogens. En "al-quwā" is het meervoud van "quwwa", zoals "al-juthā" het meervoud is van "juthwa", en "al-ḥubā" het …
ذُو مِرَّةٍۢ فَٱسْتَوَىٰ
Een bezitter van wijsheid, en hij (Djibrîl) verscheen (in zijn aardse vorm).
Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst
Zijn uitspraak: ذُو مِرَّةٍ فَاسْتَوَى "bezitter van kracht; en hij verhief zich." De uitleggers verschilden van mening over de uitleg van Zijn uitspraak ذُو مِرَّةٍ "bezitter van mirra." Sommigen van hen zeiden: De betekenis ervan is: bezitter van een schone gestalte.
وَهُوَ بِٱلْأُفُقِ ٱلْأَعْلَىٰ
En hij bevond zich aan de hoogste horizon.
Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst
En Zijn uitspraak فَاسْتَوَى وَهُوَ بِالأفُقِ الأعْلَى ("Toen verhief hij zich, terwijl hij zich aan de hoogste horizon bevond"). Hij zegt: toen verhief deze sterke, machtige zich, terwijl jullie metgezel Muḥammad zich aan de hoogste horizon bevond. Dit was toen de Boodschapper van Allah ﷺ op de nachtreis werd meegevoerd: hij en Jibrīl — vrede zij met hen beiden — verhieven zich naar het hoogste …
ثُمَّ دَنَا فَتَدَلَّىٰ
Daarna naderde hij en daalde neer.
Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst
De uitleg van de uitspraak van de Verhevene: ثُمَّ دَنَا فَتَدَلَّى "Toen naderde hij en daalde af" (53:8).
De Verhevene, wiens lof verheven is, zegt: Toen naderde Jibrīl Mohammed ﷺ en daalde af naar hem. Dit behoort tot het soort waarbij het later genoemde in betekenis het eerdere is; eigenlijk is het: toen daalde hij af en naderde. Maar het was passend om Zijn uitspraak دَنَا "naderde" …
فَكَانَ قَابَ قَوْسَيْنِ أَوْ أَدْنَىٰ
Zodat hij zich op een afstand van twee booglengten (van Moehammad) bevond, of dichterbij.
Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst
En Zijn woord: فَكَانَ قَابَ قَوْسَيْنِ أَوْ أَدْنَى ("Zo was hij op een afstand van twee boogschoten, of nog dichterbij"). Hij zegt: Gabriël was van Muḥammad ﷺ op de afstand van twee bogen, of nog dichter dan dat, dat wil zeggen: of nog nader bij hem. Men zegt: "huwa minhu qāba qawsayn", en "qība qawsayn", en "qīda qawsayn", en "qāda qawsayn", en "qadā qawsayn" — dit alles met de betekenis: …
فَأَوْحَىٰٓ إِلَىٰ عَبْدِهِۦ مَآ أَوْحَىٰ
Toen openbaarde Hij aan Zijn dienaar wat Hij openbaarde.
Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst
Zijn uitspraak: فَأَوْحَى إِلَى عَبْدِهِ مَا أَوْحَى "Toen openbaarde Hij aan Zijn dienaar wat Hij openbaarde." De uitleggers verschilden van mening over de uitleg daarvan. Sommigen van hen zeiden: De betekenis ervan is: Toen openbaarde Allah aan Zijn dienaar Mohammed Zijn openbaring. Zij beschouwden Zijn uitspraak مَا أَوْحَى "wat Hij openbaarde" in de betekenis van het verbaalsubstantief …
مَا كَذَبَ ٱلْفُؤَادُ مَا رَأَىٰٓ
Het hart (van de Profeet) loog niet over wat het zag.
Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst
En Zijn uitspraak مَا كَذَبَ الْفُؤَادُ مَا رَأَى ("Het hart loochende niet wat het zag"). Hij, verheven is Zijn vermelding, zegt: het hart van Muḥammad loochende voor Muḥammad niet datgene wat het zag, maar het bevestigde het als waar.
أَفَتُمَٰرُونَهُۥ عَلَىٰ مَا يَرَىٰ
Willen jullie (veelgodenaanbidders) dan redetwisten over wat hij zag?
Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst
De uitspraak over de uitleg van Zijn woord, de Verhevene: أَفَتُمَارُونَهُ عَلَى مَا يَرَى (12) ("Willen jullie dan met hem twisten over wat hij ziet?")
De recitatoren verschilden van mening over de lezing van ( أَفَتُمَارُونَهُ ). ʿAbd Allāh ibn Masʿūd en de meesten van zijn gezellen lazen het als "afatamrūnahu" met een fatḥa op de tāʾ en zonder alif, en dat is de lezing van het merendeel …
وَلَقَدْ رَءَاهُ نَزْلَةً أُخْرَىٰ
En voorzeker, hij (Moehammad) heeft hem (Djibrîl) bij een andere neerdaling gezien.
Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst
Zijn woord wa-laqad raʾāhu nazlatan ukhrā ("En voorzeker, hij heeft hem nog een andere keer gezien") betekent: voorzeker, hij heeft hem nog een andere keer gezien.
De exegeten (ahl al-taʾwīl) verschilden van mening over wie het is die Mohammed ﷺ een andere keer zag, op vergelijkbare wijze als hun meningsverschil over Zijn woord mā kadhaba l-fuʾādu mā raʾā ("Het hart loog niet over wat het …
عِندَ سِدْرَةِ ٱلْمُنتَهَىٰ
Bij Sidratilmoentaha.
Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst
Zijn woord ʿinda sidrati l-muntahā ("bij de lotusboom van de uiterste grens") — de Verhevene, wiens lof verheven is, zegt: en voorzeker, hij heeft hem gezien bij de lotusboom van de uiterste grens. Het woord "bij" (ʿinda) is verbonden met Zijn woord "hij heeft hem gezien" (raʾāhu). En de sidra is de lotusboom (de boom van de nabq-vrucht).
عِندَهَا جَنَّةُ ٱلْمَأْوَىٰٓ
Daarbij is de Tuin van de Verblijfplaats (het Paradijs).
Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst
Zijn uitspraak ʿindahā jannatu l-maʾwā ("daarbij is de Tuin van de Verblijfplaats") — de Verhevene, wiens lof vermeld wordt, zegt: bij de Sidrat al-Muntahā bevindt zich de tuin die de verblijfplaats van de martelaren is.
إِذْ يَغْشَى ٱلسِّدْرَةَ مَا يَغْشَىٰ
Toen de Sidrah omhuld werd door wat hem omhulde.
Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst
En Zijn woord ( إِذْ يَغْشَى السِّدْرَةَ مَا يَغْشَى ) — "Toen de lotusboom (al-Sidra) bedekte wat haar bedekte" — Hij, verheven is Zijn vermelding, zegt: en voorzeker, hij zag hem een andere keer neerdalen; toen de lotusboom bedekte wat haar bedekte. Dus "toen" (idh) is verbonden met "hij zag hem".
مَا زَاغَ ٱلْبَصَرُ وَمَا طَغَىٰ
Zijn blik week niet en dwaalde niet.
Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst
De uitleg van de uitspraak van de Verhevene: مَا زَاغَ الْبَصَرُ وَمَا طَغَى (De blik week niet af en ging niet te buiten) (17)
Hij, verheven is Zijn vermelding, zegt: de blik van Mohammed week niet af, naar rechts noch naar links, van wat hij zag; dat wil zeggen: hij ging ook niet te buiten wat hem geboden was, geenszins. Hij zegt: hij steeg niet boven de grens die voor hem was gesteld.
لَقَدْ رَأَىٰ مِنْ ءَايَٰتِ رَبِّهِ ٱلْكُبْرَىٰٓ
Voorzeker, hij heeft de grote Tekenen van zijn Heer gezien.
Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst
En Zijn woord ( لَقَدْ رَأَى مِنْ آيَاتِ رَبِّهِ الْكُبْرَى ) — "Voorzeker, hij heeft van de tekenen van zijn Heer de grootste gezien" — Hij, verheven is Zijn vermelding, zegt: voorzeker, Mohammed heeft daar van de tekenen van zijn Heer en Zijn bewijzen, de grootste tekenen en bewijzen, gezien.
أَفَرَءَيْتُمُ ٱللَّٰتَ وَٱلْعُزَّىٰ
Zien jullie (veelgodenaanbidders) dan al Lâta en al 'Oezza?
Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst
De uitspraak over de uitleg van Zijn woord, de Verhevene: أَفَرَأَيْتُمُ اللاتَ وَالْعُزَّى (19) ("Hebben jullie dan al-Lāt en al-ʿUzzā gezien?")
Hij, verheven is Zijn vermelding, zegt: hebben jullie dan, o polytheïsten (mushrikīn), al-Lāt gezien — en zij is afgeleid van [de Naam] Allāh; men voegde er de tāʾ aan toe en maakte het vrouwelijk, zoals men ʿAmr zegt voor de mannelijke vorm en …
وَمَنَوٰةَ ٱلثَّالِثَةَ ٱلْأُخْرَىٰٓ
En al Manât, de andere, de derde?
Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst
Bishr heeft ons verteld, hij zei: Yazīd heeft ons verteld, hij zei: Saʿīd heeft ons verteld, op gezag van Qatāda, over wa-Manāta al-thālithata al-ukhrā ("en Manāt, de derde, de andere"), zei hij: Wat Manāt betreft, dat bevond zich te Qudayd; het waren goden die zij aanbaden, namelijk al-Lāt, al-ʿUzzā en Manāt.
أَلَكُمُ ٱلذَّكَرُ وَلَهُ ٱلْأُنثَىٰ
Zijn voor jullie de mannen en voor Hem de vrouwen?
Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst
En Zijn uitspraak أَلَكُمُ الذَّكَرُ وَلَهُ الأنْثَى ("Is voor jullie het mannelijke en voor Hem het vrouwelijke?"). Hij zegt: Beweren jullie dat voor jullie het mannelijke is, dat jullie behaagt, en voor Allah het vrouwelijke, dat jullie voor jezelf niet behaagt? تِلْكَ إِذًا قِسْمَةٌ ضِيزَى ("Dat is dan een oneerlijke verdeling"). De Verhevene, wiens lof verheven is, zegt: Deze verdeling …
تِلْكَ إِذًۭا قِسْمَةٌۭ ضِيزَىٰٓ
Dat zou een oneerlijke verdeling zijn.
Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst
En in overeenstemming met wat wij hebben gezegd over de uitleg van Zijn uitspraak qismatun ḍīzā ("een oneerlijke verdeling") spraken de mensen van de uitleg (ahl al-taʾwīl), ook al verschilden hun bewoordingen in de wijze waarop zij het uitdrukten. Sommigen van hen zeiden: een scheve verdeling.
إِنْ هِىَ إِلَّآ أَسْمَآءٌۭ سَمَّيْتُمُوهَآ أَنتُمْ وَءَابَآؤُكُم مَّآ أَنزَلَ ٱللَّهُ بِهَا مِن سُلْطَٰنٍ ۚ إِن يَتَّبِعُونَ إِلَّا ٱلظَّنَّ وَمَا تَهْوَى ٱلْأَنفُسُ ۖ وَلَقَدْ جَآءَهُم مِّن رَّبِّهِمُ ٱلْهُدَىٰٓ
Het zijn alleen maar namen die jullie hebben verzonnen, jullie en jullie vaderen. Allah heeft daarover geen bewijs neergezonden. Zij volgen niets dan vermoedens en wat de zielen begeren. Voorzeker, er is tot hen van hun Heer de Leiding gekomen.
Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst
De uitleg van de uitspraak van de Verhevene: إِنْ هِيَ إِلا أَسْمَاءٌ سَمَّيْتُمُوهَا أَنْتُمْ وَآبَاؤُكُمْ مَا أَنْزَلَ اللَّهُ بِهَا مِنْ سُلْطَانٍ إِنْ يَتَّبِعُونَ إِلا الظَّنَّ وَمَا تَهْوَى الأَنْفُسُ وَلَقَدْ جَاءَهُمْ مِنْ رَبِّهِمُ الْهُدَى (53:23) ("Het zijn slechts namen die jullie hebben gegeven, jullie en jullie voorvaderen, waarvoor Allah geen enkel gezag heeft neergezonden. Zij …
أَمْ لِلْإِنسَٰنِ مَا تَمَنَّىٰ
Krijgt de mens (alles) wat hij verlangt?
Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst
De uitleg van de woorden van de Verhevene: "Of zal de mens hebben wat hij begeert?" (53:24)
De Verhevene, wiens gedachtenis verheven is, zegt: Of verlangde Mohammed ﷺ naar dat wat Allah hem heeft geschonken aan deze eer waarmee Hij hem geëerd heeft — het profeetschap (nubuwwa) en het boodschapperschap (risāla) — en Hij heeft de openbaring (waḥy) op hem neergezonden, en begeerde hij dat, waarop …
فَلِلَّهِ ٱلْءَاخِرَةُ وَٱلْأُولَىٰ
Aan Allah behoort het laatste (en het Hiernamaals) en het eerste (het wereldse leven).
Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst
De Verhevene, geprezen is Zijn vermelding, zegt: Deze namen die jullie hebben gegeven — te weten al-Lāt, al-ʿUzzā en het derde, het andere, Manāt — zijn niets dan namen die jullie zelf en jullie vaderen hebben verzonnen, o jullie die deelgenoten aan Allah toekennen (mushrikīn), jullie en jullie vaderen vóór jullie. Allah heeft daartoe geen volmacht neergezonden, dat wil zeggen: met betrekking tot …
۞ وَكَم مِّن مَّلَكٍۢ فِى ٱلسَّمَٰوَٰتِ لَا تُغْنِى شَفَٰعَتُهُمْ شَيْـًٔا إِلَّا مِنۢ بَعْدِ أَن يَأْذَنَ ٱللَّهُ لِمَن يَشَآءُ وَيَرْضَىٰٓ
En hoeveel Engelen zijn er niet in de hemelen wier voorspraak niets baat, behalve nadat Allah toestemming geeft voor wie Hij wil en voor wie Hem behaagt?
Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst
En Zijn woord: En hoeveel engelen zijn er niet in de hemelen wier voorspraak niets baat (53:26). De Verhevene, Wiens lof verheven is, zegt: en hoeveel engelen zijn er niet in de hemelen wier voorspraak niet baat: een groot aantal van Allahs engelen — hun voorspraak bij Allah baat hem voor wie zij voorspraak inleggen niets, behalve dat zij voor hem voorspraak inleggen nadat Allah hun toestemming …
إِنَّ ٱلَّذِينَ لَا يُؤْمِنُونَ بِٱلْءَاخِرَةِ لَيُسَمُّونَ ٱلْمَلَٰٓئِكَةَ تَسْمِيَةَ ٱلْأُنثَىٰ
Voorwaar, degenen die niet geloven in het Hiernamaals geven de Engelen zeker vrouwelijke namen.
Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst
De uitleg van het woord van de Verhevene: Voorwaar, zij die niet in het Hiernamaals geloven, geven de engelen waarlijk vrouwelijke namen (27).
De Verhevene, Wiens lof verheven is, zegt: voorwaar, zij die de opstanding in het Laatste Verblijf niet voor waar houden — en dat is de Dag der Opstanding — geven Allahs engelen waarlijk vrouwelijke namen, en dat is omdat zij plachten te zeggen: zij zijn …
وَمَا لَهُم بِهِۦ مِنْ عِلْمٍ ۖ إِن يَتَّبِعُونَ إِلَّا ٱلظَّنَّ ۖ وَإِنَّ ٱلظَّنَّ لَا يُغْنِى مِنَ ٱلْحَقِّ شَيْـًۭٔا
Terwijl zij daarover geen kennis hebben, zij volgen niets dan vermoedens. En voorwaar, vermoedens baten niets tegen de Waarheid.
Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst
En Zijn woord: En zij hebben daarover geen kennis (53:28). De Verhevene zegt: en zij hebben over wat zij zeggen — dat zij de engelen vrouwelijke namen geven — geen werkelijke kennis. Zij volgen slechts het vermoeden (53:28). Hij zegt: zij volgen daarin niets anders dan het vermoeden; dat wil zeggen dat zij dat slechts uit vermoeden zeggen, zonder kennis.
فَأَعْرِضْ عَن مَّن تَوَلَّىٰ عَن ذِكْرِنَا وَلَمْ يُرِدْ إِلَّا ٱلْحَيَوٰةَ ٱلدُّنْيَا
Wend je daarom af (O Moehammad) van wie zich van Onze Vermaning heeft afgekeerd, en die niets wenst dan het wereldse leven.
Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst
En Zijn woorden "Wend je daarom af van wie zich afkeert van Onze gedachtenis" (53:29): De Verhevene, wiens lof verheven is, zegt tot Zijn profeet Mohammed ﷺ: Laat dan, o Mohammed, degene varen die de rug heeft toegekeerd aan de gedachtenis van Allah en niet in Hem heeft geloofd door Hem als de Enige te erkennen.
ذَٰلِكَ مَبْلَغُهُم مِّنَ ٱلْعِلْمِ ۚ إِنَّ رَبَّكَ هُوَ أَعْلَمُ بِمَن ضَلَّ عَن سَبِيلِهِۦ وَهُوَ أَعْلَمُ بِمَنِ ٱهْتَدَىٰ
Dat is het doel van hun kennis. Voorwaar, jouw Heer weet beter wie van Zijn Weg is afgedwaald en wie de Leiding heeft aanvaard.
Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst
De uitleg van de uitspraak van de Verhevene: ذَلِكَ مَبْلَغُهُمْ مِنَ الْعِلْمِ إِنَّ رَبَّكَ هُوَ أَعْلَمُ بِمَنْ ضَلَّ عَنْ سَبِيلِهِ وَهُوَ أَعْلَمُ بِمَنِ اهْتَدَى (53:30) ("Dat is het [uiterste] bereik van hun kennis. Voorwaar, jouw Heer kent het beste wie van Zijn weg is afgedwaald, en Hij kent het beste wie de leiding heeft gevolgd") (53:30).
وَلِلَّهِ مَا فِى ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَمَا فِى ٱلْأَرْضِ لِيَجْزِىَ ٱلَّذِينَ أَسَٰٓـُٔوا۟ بِمَا عَمِلُوا۟ وَيَجْزِىَ ٱلَّذِينَ أَحْسَنُوا۟ بِٱلْحُسْنَى
En aan Allah behoort wat er in de hemelen en op de aarde is; opdat Hij degenen die kwaad verrichtten zal vergelden voor wat zij deden en opdat Hij degenen die goed deden zal belonen met het beste (het Paradijs).
Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst
De uitleg van Zijn verheven woord: wa-li-llāhi mā fī al-samāwāti wa-mā fī al-arḍi li-yajziya alladhīna asāʾū bimā ʿamilū wa-yajziya alladhīna aḥsanū bi-l-ḥusnā (31) alladhīna yajtanibūna kabāʾira al-ithmi wa-l-fawāḥisha illā al-lamam ("En aan Allah behoort wat in de hemelen en wat op de aarde is, opdat Hij hen die kwaad deden zal vergelden naar wat zij deden, en hen die goed deden zal vergelden …
ٱلَّذِينَ يَجْتَنِبُونَ كَبَٰٓئِرَ ٱلْإِثْمِ وَٱلْفَوَٰحِشَ إِلَّا ٱللَّمَمَ ۚ إِنَّ رَبَّكَ وَٰسِعُ ٱلْمَغْفِرَةِ ۚ هُوَ أَعْلَمُ بِكُمْ إِذْ أَنشَأَكُم مِّنَ ٱلْأَرْضِ وَإِذْ أَنتُمْ أَجِنَّةٌۭ فِى بُطُونِ أُمَّهَٰتِكُمْ ۖ فَلَا تُزَكُّوٓا۟ أَنفُسَكُمْ ۖ هُوَ أَعْلَمُ بِمَنِ ٱتَّقَىٰٓ
(Zij zijn) degenen die de grote zonden en zedeloosheden mijden, behalve (onvermijdbare) lichte fouten. Voorwaar, jouw Heer is alomvattend in de vergeving. Hij kent jullie beter: toen Hij jullie uit aarde voortbracht en toen jullie nog baby's waren in de schoten van jullie moeders. Prijst niet julliezelf; Hij weet het beter wie (Allah) vreest.
Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst
Zijn uitspraak: ( Zij die de grote zonden vermijden ) Hij zegt: zij die zich verre houden van de grote zonden (kabāʾir al-ithm) die Allah hun verboden heeft en hun onwettig heeft gemaakt, zodat zij die niet naderen; en dat is het toekennen van deelgenoten aan Allah (shirk), en wat wij hebben uiteengezet bij Zijn uitspraak { إِنْ تَجْتَنِبُوا كَبَائِرَ مَا تُنْهَوْنَ عَنْهُ نُكَفِّرْ عَنْكُمْ …
أَفَرَءَيْتَ ٱلَّذِى تَوَلَّىٰ
Heb jij degene gezien die zich afkeert?
Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst
De uitleg van de uitspraak van de Verhevene: أَفَرَأَيْتَ الَّذِي تَوَلَّى (53:33) ("Heb je dan gezien wie zich heeft afgewend?") (53:33).
De Verhevene, wiens lof verheven is, zegt: Heb je dan gezien, o Mohammed, wie de rug heeft toegekeerd aan het geloof in Allah, en zich heeft afgewend van Hem en van Zijn godsdienst, en zijn metgezel een weinig van zijn bezit gaf, en het hem daarna onthield …
وَأَعْطَىٰ قَلِيلًۭا وَأَكْدَىٰٓ
En die weinig gaf en (daarna) ophield?
Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst
Yūnus heeft mij verteld, hij zei: Ibn Wahb heeft ons bericht, hij zei: Ibn Zayd zei, over Zijn uitspraak a-fa-raʾayta lladhī tawallā ("Heb jij dan hem gezien die zich heeft afgekeerd") ... tot Zijn uitspraak fa-huwa yarā ("zodat hij ziet"); hij zei: dit was een man die de islam had aangenomen. Toen ontmoette iemand hem die hem verweet, en die zei: "Heb je het geloof van de voorvaderen verlaten …
أَعِندَهُۥ عِلْمُ ٱلْغَيْبِ فَهُوَ يَرَىٰٓ
Heeft hij kennis over het onwaarneembare, zodat hij ziet?
Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst
En Zijn woord a-ʿindahu ʿilmu al-ghaybi fa-huwa yarā ("Heeft hij kennis van het onzichtbare, zodat hij ziet?") — de Verhevene, wiens lof wordt verkondigd, zegt: Heeft deze, aan wie zijn metgezel heeft beloofd dat hij namens hem de bestraffing (ʿadhāb) van Allah in het hiernamaals op zich zou nemen, kennis van het onzichtbare, zodat hij de waarheid van diens woord ziet, en het nakomen van wat hij …
أَمْ لَمْ يُنَبَّأْ بِمَا فِى صُحُفِ مُوسَىٰ
Of is hij niet op de hoogte gebracht van wat in de geschriften van Môesa staat?
Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst
En Zijn woorden "Of is hem niet meegedeeld wat in de bladen van Mūsā staat?" (53:36): De Verhevene, wiens gedachtenis verheven is, zegt: Of is deze, die zich ertoe verbonden heeft de bestraffing van Allah in het hiernamaals voor een ander te dragen, niet bericht over datgene wat in de bladen (ṣuḥuf) van Mūsā ibn ʿImrān, vrede zij met hem, staat?
وَإِبْرَٰهِيمَ ٱلَّذِى وَفَّىٰٓ
En (de geschriften van) Ibrâhîm die trouw was?
Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst
En Zijn woord: En Ibrāhīm, die getrouw was (53:37). Hij zegt: en Ibrāhīm, die getrouw nakwam waartoe degene die hem zond hem gezonden had.
Vervolgens verschilden de mensen van de uitleg van mening over de betekenis van "die getrouw was". Sommigen zeiden: zijn getrouwheid bestond uit het nakomen van wat zijn Heer hem had opgedragen, namelijk het overbrengen van Zijn boodschappen, en dat is {dat …
أَلَّا تَزِرُ وَازِرَةٌۭ وِزْرَ أُخْرَىٰ
Dat geen enkele drager de zonden van een ander zal dragen?
Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst
Anderen zeiden: Nee, hij vervulde wat hij in zijn droom had gezien aangaande het slachten van zijn zoon. Zij zeiden dat Zijn woord أَلا تَزِرُ وَازِرَةٌ وِزْرَ أُخْرَى ("dat geen lastdrager de last van een ander zal dragen") tot het naar achter geplaatste behoort waarvan de betekenis vooropstelling is. Zij zeiden: de betekenis van het vers is: of is hem niet meegedeeld wat zich in de bladen van …
وَأَن لَّيْسَ لِلْإِنسَٰنِ إِلَّا مَا سَعَىٰ
En dat de mens slechts dat krijgt waarnaar hij gestreefd hoeft?
Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst
وَأَنْ لَيْسَ لِلإنْسَانِ إِلا مَا سَعَى ("en dat de mens niets toekomt dan datgene waarvoor hij zich heeft ingespannen") — Hij, verheven is Zijn lofprijzing, zegt: is hem niet meegedeeld dat geen handelende beloond wordt behalve voor zijn eigen daad, of die nu goed of slecht is?
وَأَنَّ سَعْيَهُۥ سَوْفَ يُرَىٰ
En dat hij (het resultaat van) zijn streven zal zien?
Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst
De uitleg van Zijn verheven woord: wa-anna saʿyahu sawfa yurā (40) ("en dat zijn streven weldra gezien zal worden").
Zijn woord, wiens lof verheven is, wa-anna saʿyahu sawfa yurā ("en dat zijn streven weldra gezien zal worden") — de Verhevene, wiens lof wordt verkondigd, zegt: en dat ieders daad, van elke handelende, op de Dag der Opstanding gezien zal worden door wie de Opstanding nadert met …
ثُمَّ يُجْزَىٰهُ ٱلْجَزَآءَ ٱلْأَوْفَىٰ
Waarop zal hij beloond (vergolden) worden met de volmaakte beloning (vergelding)?
Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst
En Zijn uitspraak ثُمَّ يُجْزَاهُ الْجَزَاءَ الأوْفَى ("Vervolgens zal hem daarvoor de meest volledige vergelding worden geschonken"). De Verhevene, wiens lof verheven is, zegt: Vervolgens zal hij voor die inspanning van hem worden beloond met de meest volledige beloning. De Verhevene, wiens lof verheven is, zei الأوْفَى ("de meest volledige") slechts omdat het de meest volledige beloning …
وَأَنَّ إِلَىٰ رَبِّكَ ٱلْمُنتَهَىٰ
En dat bij jouw Heer het einde is?
Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst
En Zijn woord: En dat tot jouw Heer het einddoel is (53:42). De Verhevene, Wiens lof verheven is, zegt tot Zijn Profeet, Allahs zegen en vrede zij met hem: en dat tot jouw Heer, o Muhammad, het einde van al Zijn schepselen en hun terugkeer is; en Hij is het die hen allen vergeldt naar hun daden — de rechtschapenen onder hen en de verdorvenen, de weldoeners onder hen en de kwaaddoeners.
وَأَنَّهُۥ هُوَ أَضْحَكَ وَأَبْكَىٰ
En dat Hij het is Die doet lachen en doet huilen?
Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst
En Zijn woorden "en dat Hij het is die doet lachen en doet wenen" (53:43): De Verhevene, wiens gedachtenis verheven is, zegt: en dat jouw Heer het is die de bewoners van het paradijs (janna) doet lachen in het paradijs door hun binnentreden daarin, en die de bewoners van het Vuur (al-nār) doet wenen in het Vuur door hun binnentreden daarin; en Hij doet lachen wie Hij wil van de bewoners van de …
وَأَنَّهُۥ هُوَ أَمَاتَ وَأَحْيَا
En dat Hij het is Die doet sterven en Die doet leven?
Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst
De uitleg van het woord van de Verhevene: En dat Hij het is die doet sterven en doet leven (44).
De Verhevene, Wiens lof verheven is, zegt: en dat Hij het is die wie van Zijn schepselen sterft heeft doen sterven, en Hij is het die wie van hen leeft heeft doen leven. Met Zijn woord doet leven bedoelt Hij: het inblazen van de geest in de dode druppel, waardoor Hij haar levend maakte door de …
وَأَنَّهُۥ خَلَقَ ٱلزَّوْجَيْنِ ٱلذَّكَرَ وَٱلْأُنثَىٰ
En dat Hij de paren heeft geschapen; de man en de vrouw?
Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst
De uitleg van Zijn verheven woord: wa-annahu khalaqa al-zawjayni al-dhakara wa-l-unthā (45) ("en dat Hij de twee paren schiep, het mannelijke en het vrouwelijke").
En Zijn woord wa-annahu khalaqa al-zawjayni al-dhakara wa-l-unthā * min nuṭfatin idhā tumnā ("en dat Hij de twee paren schiep, het mannelijke en het vrouwelijke, uit een druppel zaad wanneer die uitgestort wordt") — de Verhevene, …
مِن نُّطْفَةٍ إِذَا تُمْنَىٰ
Van een druppel (sperma), wanneer die wordt uitgestort?
Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst
En Zijn woord مِنْ نُطْفَةٍ إِذَا تُمْنَى ("uit een druppel zaad wanneer die uitgestort wordt") — het "min" ("uit") is verbonden met "khalq" ("schepping"). Hij, verheven is Zijn vermelding, zegt: Hij schiep dat uit een druppel zaad wanneer de man en de vrouw die uitstorten.
وَأَنَّ عَلَيْهِ ٱلنَّشْأَةَ ٱلْأُخْرَىٰ
En dat Hij het andere leven (de opwekking) voortbrengt?
Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst
En Zijn uitspraak wa-anna ʿalayhi l-nashʾata l-ukhrā ("en dat het aan Hem is om de andere schepping te doen ontstaan") — de Verhevene, wiens lof vermeld wordt, zegt: en dat het aan jouw Heer is, o Muḥammad, om deze beide soorten na hun dood te scheppen — nadat zij in hun graven zijn vergaan — tot de andere schepping; en dat is hen weer levend terugbrengen als een nieuwe schepping, zoals zij …
وَأَنَّهُۥ هُوَ أَغْنَىٰ وَأَقْنَىٰ
En dat Hij het is Die verrijkt en Die verarmt?
Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst
De uitleg van het woord van de Verhevene: En dat Hij het is die rijk maakt en bezit schenkt (48).
De Verhevene, Wiens lof verheven is, zegt: en dat jouw Heer het is die wie van Zijn schepselen Hij rijk maakte met bezit rijk maakte en hem bezit schonk, zo verschafte Hij hem het bezit van de hoofdsommen van vermogens.
وَأَنَّهُۥ هُوَ رَبُّ ٱلشِّعْرَىٰ
En dat Hij de Heer van Sirius is?
Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst
En Zijn woorden "en dat Hij het is, de Heer van Sirius (al-Shiʿrā)" (53:49): De Verhevene, wiens gedachtenis verheven is, zegt: en dat jouw Heer, o Mohammed, de Heer is van al-Shiʿrā. Met al-Shiʿrā bedoelt Hij: de ster die deze naam draagt; het is een ster die sommigen van de mensen der Onwetendheid (jāhiliyya) in plaats van Allah aanbaden.
وَأَنَّهُۥٓ أَهْلَكَ عَادًا ٱلْأُولَىٰ
En dat Hij de vroegere 'Âd vernietigd heeft?
Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst
En Zijn uitspraak wa-annahu ahlaka ʿādan il-ūlā ("en dat Hij de eerste ʿĀd vernietigde") — de Verhevene, wiens lof vermeld wordt, bedoelt met "de eerste ʿĀd": ʿĀd ibn Iram ibn ʿAwṣ ibn Sām ibn Nūḥ; en zij zijn degenen die Allah vernietigde met een ijzige, razende wind. En naar hen verwees Hij met Zijn uitspraak Heb je niet gezien hoe jouw Heer met ʿĀd handelde * met Iram.
وَثَمُودَا۟ فَمَآ أَبْقَىٰ
En de Tsamôed, toen geen van hen overbleef?
Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst
En Zijn uitspraak وَثَمُودَ فَمَا أَبْقَى ("en de Thamūd, en Hij liet niets over"). De Verhevene, wiens lof verheven is, zegt: Allah liet de Thamūd niet voortbestaan, zodat Hij hen zou laten volharden in hun overtreding en hun opstandigheid tegen hun Heer; veeleer strafte Hij hen wegens hun ongeloof en hun aanmatiging, en vernietigde Hij hen.
وَقَوْمَ نُوحٍۢ مِّن قَبْلُ ۖ إِنَّهُمْ كَانُوا۟ هُمْ أَظْلَمَ وَأَطْغَىٰ
En daarvoor het volk van Nôeh? En voorwaar, zij waren het meest onrechtvaardig en het meest buitensporig.
Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst
Uitleg van het woord van de Verhevene: وَقَوْمَ نُوحٍ مِنْ قَبْلُ إِنَّهُمْ كَانُوا هُمْ أَظْلَمَ وَأَطْغَى ("En het volk van Nūḥ daarvóór — voorwaar, zij waren onrechtvaardiger en opstandiger") (52)
وَٱلْمُؤْتَفِكَةَ أَهْوَىٰ
En de omgekeerde steden richtte Hij ten gronde.
Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst
En Zijn uitspraak وَالْمُؤْتَفِكَةَ أَهْوَى ("en de omvergeworpen stad deed Hij neerstorten"). De Verhevene zegt: en de stad die in de grond werd weggeslokt, waarvan het bovenste onderst werd gekeerd — namelijk de stad Sodom van het volk van Lūṭ — die deed Allah neerstorten. Hij beval Jibrīl ﷺ, en deze tilde haar met zijn vleugel op van de zevende aarde, en deed haar vervolgens omgekeerd …
فَغَشَّىٰهَا مَا غَشَّىٰ
Toen bedekte Hij haar volledig.
Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst
En Zijn uitspraak فَغَشَّاهَا مَا غَشَّى ("zodat haar overdekte wat haar overdekte"). De Verhevene, wiens lof verheven is, zegt: Allah overdekte de omvergeworpen stad met opeengestapelde, gemerkte stenen waarmee Hij haar overdekte, en deed die op haar neerregenen uit klei-steen (sijjīl).
فَبِأَىِّ ءَالَآءِ رَبِّكَ تَتَمَارَىٰ
Welke van de genietingen van jouw Heer betwijfelen jullie dan?
Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst
De uitleg van de woorden van de Verhevene: "Over welke van de weldaden van jouw Heer twijfel je dan?" (53:55)
Hij zegt: "Over welke van de weldaden van jouw Heer twijfel je dan?" De Verhevene, wiens gedachtenis verheven is, zegt: Over welke van de gunsten van jouw Heer, o zoon van Ādam, die Hij jou geschonken heeft, verkeer je in twijfel, koester je achterdocht en twist je? En al-ālāʾ is het …
هَٰذَا نَذِيرٌۭ مِّنَ ٱلنُّذُرِ ٱلْأُولَىٰٓ
Hij (Moehammad) is een waarschuwer onder de voorafgaande waarschuwers.
Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst
En Zijn woorden "Dit is een waarschuwer van de waarschuwers van weleer" (53:56): De uitleggers verschilden van mening over de betekenis van Zijn woorden, wiens lof verheven is, tot Mohammed ﷺ: "Dit is een waarschuwer van de waarschuwers van weleer" — en Zijn beschrijving van hem als een van de waarschuwers van weleer, terwijl hij de laatste van hen is. Sommigen van hen zeiden: de betekenis daarvan …
أَزِفَتِ ٱلْءَازِفَةُ
Het nabije (Dag des Oordeels) is genaderd.
Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst
En Zijn uitspraak azifati l-āzifa ("het nabije is genaderd") — Hij zegt: het naderende is dichtbij gekomen. En Hij bedoelt daarmee: het Uur dat aan jullie nabij is, o mensen, is genaderd. Hiervan zegt men: "azifa de afreis van zo-en-zo", wanneer die nabij komt en dichtbij is, zoals al-Nābigha van Banū Dhubyān zei:
لَيْسَ لَهَا مِن دُونِ ٱللَّهِ كَاشِفَةٌ
Er is buiten Allah niemand die haar kan onthullen.
Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst
laysa lahā min dūni llāhi kāshifa ("niemand buiten Allah kan haar onthullen").
En Zijn uitspraak laysa lahā min dūni llāhi kāshifa — de Verhevene, wiens lof vermeld wordt, zegt: voor het naderende, dat reeds genaderd is — en dat is het Uur, dat reeds nabij gekomen is — is er buiten Allah geen onthuller. Hij zegt: het wordt niet onthuld, zodat het aanbreekt, behalve doordat Allah het doet …
أَفَمِنْ هَٰذَا ٱلْحَدِيثِ تَعْجَبُونَ
Zijn jullie verbaasd over deze Koran?
Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst
De uitleg van de woorden van de Verhevene: "Verbazen jullie je dan over dit bericht?" (53:59)
De Verhevene, wiens gedachtenis verheven is, zegt tot de polytheïsten (mushrikīn) van Quraysh: Verbazen jullie je dan, o mensen, over deze Koran, dat hij op Mohammed ﷺ is neergezonden, en lachen jullie erom uit bespotting daarvan, en wenen jullie niet om de dreiging die erin staat tegen de mensen die …
وَتَضْحَكُونَ وَلَا تَبْكُونَ
En lachen jullie, en huilen jullie niet?
Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst
Ibn ʿAbbās zei: أَزِفَتِ الآزِفَةُ (Het naderende nadert) is een van de namen van de Dag der Opstanding; Allah heeft die [dag] groot gemaakt en Zijn dienaren ervoor gewaarschuwd.
Muḥammad ibn ʿAmr heeft mij verteld, hij zei: Abū ʿĀṣim heeft ons verteld, hij zei: ʿĪsā heeft ons verteld; en al-Ḥārith heeft mij verteld, hij zei: al-Ḥasan heeft ons verteld, hij zei: Warqāʾ heeft ons verteld — …
وَأَنتُمْ سَٰمِدُونَ
Terwijl jullie (de Koran) veronachtzamen?
Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst
Muḥammad ibn ʿAbd al-Aʿlā heeft ons verteld, hij zei: Muḥammad ibn Thawr heeft ons verteld, op gezag van Maʿmar, op gezag van Qatāda, op gezag van ʿIkrima, op gezag van Ibn ʿAbbās, over Zijn woord sāmidūn: hij zei: dat is het zingen. Wanneer zij de Koran hoorden, gingen zij zingen en spelen. Het is een woord uit de taal van de mensen van Jemen; de Jemeniet zegt "usmud" ("zing voor ons").
فَٱسْجُدُوا۟ لِلَّهِ وَٱعْبُدُوا۟ ۩
Knielt dan neer voor Allah en aanbidt (Hem).
Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst
En Zijn woord: Werpt jullie dan voor Allah neer en aanbidt Hem (53:62). De Verhevene, Wiens lof verheven is, zegt: werpt jullie dan voor Allah neer, o mensen, in jullie gebed, en niet voor andere goden en evenknieën naast Hem; en Hem alleen moeten jullie dienen, en niet een ander, want het past niet dat de aanbidding aan iemand anders dan Hem toekomt. Wijdt Hem dus de aanbidding en de …
