Tabari
Terug naar surah 53, ayah 9

Tafseer van De Ster · An-Najm · 53:9

فَكَانَ قَابَ قَوْسَيْنِ أَوْ أَدْنَىٰ

Zodat hij zich op een afstand van twee booglengten (van Moehammad) bevond, of dichterbij.

Tabari (1 passage)

  1. Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst

    En Zijn woord: فَكَانَ قَابَ قَوْسَيْنِ أَوْ أَدْنَى ("Zo was hij op een afstand van twee boogschoten, of nog dichterbij"). Hij zegt: Gabriël was van Muḥammad ﷺ op de afstand van twee bogen, of nog dichter dan dat, dat wil zeggen: of nog nader bij hem. Men zegt: "huwa minhu qāba qawsayn", en "qība qawsayn", en "qīda qawsayn", en "qāda qawsayn", en "qadā qawsayn" — dit alles met de betekenis: ter grootte van twee bogen.

    En er is gezegd: de betekenis van Zijn woord فَكَانَ قَابَ قَوْسَيْنِ is dat hij van hem verwijderd was op de afstand van de pees tot aan de boog.

    * Vermelding van wie dat zei:

    Muḥammad ibn ʿAmr heeft mij verteld, hij zei: Abū ʿĀṣim heeft ons verteld, hij zei: ʿĪsā heeft ons verteld; en al-Ḥārith heeft mij verteld, hij zei: al-Ḥasan heeft ons verteld, hij zei: Warqāʾ heeft ons verteld, beiden op gezag van Ibn Abī Najīḥ, op gezag van Mujāhid, over zijn woord قَابَ قَوْسَيْنِ , hij zei: de afstand van de pees tot aan de boog.

    Ibn ʿAbd al-Aʿlā heeft ons verteld, hij zei: Ibn Thawr heeft ons verteld, op gezag van Maʿmar, op gezag van al-Ḥasan فَكَانَ قَابَ قَوْسَيْنِ , hij zei: ter grootte van twee bogen.

    En dat zei ook Qatāda.

    Ibn Ḥumayd heeft ons verteld, hij zei: Mihrān heeft ons verteld, op gezag van Sufyān, op gezag van Khaṣīf, op gezag van Mujāhid فَكَانَ قَابَ قَوْسَيْنِ , hij zei: ter lengte, of ter grootte, van twee bogen.

    Abū Kurayb heeft ons verteld, hij zei: Abū Muʿāwiya heeft ons verteld, op gezag van Ibrāhīm ibn Ṭahmān, op gezag van ʿĀṣim, op gezag van Zirr, op gezag van ʿAbd Allāh "fakāna qāba qawsayn aw adnā", hij zei: Gabriël, vrede zij met hem, naderde tot hem totdat hij op de afstand van een el of twee ellen was.

    Ibn Ḥumayd heeft ons verteld, hij zei: Ḥakkām heeft ons verteld, op gezag van ʿAmr, op gezag van ʿĀṣim, op gezag van Abī Razīn قَابَ قَوْسَيْنِ , hij zei: het is niet deze [gewone] boog, maar de afstand van twee ellen of minder; en al-qāb is dat: de lengtemaat.

    De uitleggers verschilden over wie bedoeld is met Zijn woord فَكَانَ قَابَ قَوْسَيْنِ أَوْ أَدْنَى . Sommigen van hen zeiden daarover iets in de trant van wat wij erover gezegd hebben.

    Ibn Abī al-Šawārib heeft ons verteld, hij zei: ʿAbd al-Wāḥid ibn Ziyād heeft ons verteld, hij zei: Sulaymān al-Šaybānī heeft ons verteld, hij zei: Zirr ibn Ḥubayš heeft ons verteld, hij zei: ʿAbd Allāh zei over dit vers فَكَانَ قَابَ قَوْسَيْنِ أَوْ أَدْنَى , hij zei: de boodschapper van Allah ﷺ zei: "Ik zag Gabriël; hij had zeshonderd vleugels."

    ʿAbd al-Ḥamīd ibn Bayān al-Sukkarī heeft ons verteld, hij zei: Khālid ibn ʿAbd Allāh heeft ons verteld, op gezag van al-Šaybānī, op gezag van Zirr, op gezag van Ibn Masʿūd, over zijn woord فَكَانَ قَابَ قَوْسَيْنِ أَوْ أَدْنَى , hij zei: hij zag Gabriël met zeshonderd vleugels in zijn [ware] gedaante.

    Muḥammad ibn ʿUbayd heeft ons verteld, hij zei: Qabīṣ ibn Layth al-Asadī heeft ons verteld, op gezag van al-Šaybānī, op gezag van Zirr ibn Ḥubayš, op gezag van ʿAbd Allāh ibn Masʿūd فَكَانَ قَابَ قَوْسَيْنِ أَوْ أَدْنَى , hij zei: de Profeet ﷺ zag Gabriël, vrede zij met hem, die zeshonderd vleugels had.

    Ibn Wakīʿ heeft ons verteld, hij zei: Ibn Wahb heeft ons verteld, hij zei: Ibn Lahīʿa heeft ons verteld, op gezag van Abī al-Aswad, op gezag van ʿUrwa, op gezag van ʿĀʾiša, zij zei: het allereerste begin van de zaak van de boodschapper van Allah ﷺ was dat hij in zijn slaap Gabriël, vrede zij met hem, zag te Ajyād. Daarna ging hij naar buiten om zijn behoefte te doen, en Gabriël riep hem toe: "O Muḥammad!" De boodschapper van Allah ﷺ keek naar rechts en naar links maar zag niets — driemaal. Toen ging hij naar buiten en zag hem, en hij begaf zich onder de mensen; daarna ging hij naar buiten, of zij zei: daarna keek hij — "ik twijfel" — en hij zag hem. Dat is Zijn woord: وَالنَّجْمِ إِذَا هَوَى * مَا ضَلَّ صَاحِبُكُمْ وَمَا غَوَى * وَمَا يَنْطِقُ عَنِ الْهَوَى ... tot aan Zijn woord: فَتَدَلَّى — Gabriël [naderde] tot Muḥammad ﷺ, فَكَانَ قَابَ قَوْسَيْنِ أَوْ أَدْنَى . Hij zegt: al-qāb is de helft van een vinger. En sommigen van hen zeiden: er waren twee ellen tussen hen.

    Ibn Ḥumayd heeft ons verteld, hij zei: Mihrān heeft ons verteld, op gezag van Sufyān, op gezag van al-Šaybānī, op gezag van Zirr ibn Ḥubayš, op gezag van Ibn Masʿūd فَكَانَ قَابَ قَوْسَيْنِ أَوْ أَدْنَى , hij zei: hij had zeshonderd vleugels, namelijk Gabriël, vrede zij met hem.

    Ibrāhīm ibn Saʿīd heeft ons verteld, hij zei: Abū Usāma heeft ons verteld, hij zei: Zakariyyā heeft ons verteld, op gezag van Ibn Ašwaʿ, op gezag van ʿĀmir, op gezag van Masrūq, hij zei: ik zei tot ʿĀʾiša: wat is Zijn woord ثُمَّ دَنَا فَتَدَلَّى * فَكَانَ قَابَ قَوْسَيْنِ أَوْ أَدْنَى * فَأَوْحَى إِلَى عَبْدِهِ مَا أَوْحَى ? Zij zei: dat is slechts Gabriël; hij kwam gewoonlijk tot hem in de gedaante van mannen, maar deze keer kwam hij tot hem in zijn [ware] gedaante, en hij vulde de horizon van de hemel.

    Anderen zeiden: nee, degene die naderde en op een afstand van twee boogschoten of nog dichterbij was, was Gabriël, [die naderde] tot zijn Heer.

    * Vermelding van wie dat zei:

    Muḥammad ibn ʿAmr heeft mij verteld, hij zei: Abū ʿĀṣim heeft ons verteld, hij zei: ʿĪsā heeft ons verteld; en al-Ḥārith heeft mij verteld, hij zei: al-Ḥasan heeft ons verteld, hij zei: Warqāʾ heeft ons verteld, beiden op gezag van Ibn Abī Najīḥ, op gezag van Mujāhid فَكَانَ قَابَ قَوْسَيْنِ أَوْ أَدْنَى , hij zei: Allah [naderde tot] Gabriël, vrede zij met hem.

    Anderen zeiden: nee, degene die op een afstand van twee boogschoten of nog dichterbij was, was Muḥammad, [die naderde] tot zijn Heer.

    * Vermelding van wie dat zei:

    Ibn Ḥumayd heeft ons verteld, hij zei: Mihrān heeft ons verteld, op gezag van Mūsā ibn ʿUbayd al-Ḥimyarī, op gezag van Muḥammad ibn Kaʿb al-Quraẓī, op gezag van een van de metgezellen van de Profeet ﷺ, hij zei: wij zeiden: o profeet van Allah, heb jij jouw Heer gezien? Hij zei: "Ik heb Hem niet met mijn oog gezien, maar ik heb Hem met mijn hart gezien, tweemaal." Daarna reciteerde hij ثُمَّ دَنَا فَتَدَلَّى .

    Khallād ibn Aslam heeft ons verteld, hij zei: al-Naḍr berichtte ons, hij zei: Muḥammad ibn ʿAmr ibn ʿAlqama ibn Waqqāṣ al-Laythī berichtte ons, op gezag van Kathīr, op gezag van Anas ibn Mālik, hij zei: de boodschapper van Allah ﷺ zei: "Toen ik werd opgevoerd, ging Gabriël voort totdat hij bij het paradijs kwam. Hij zei: ik trad binnen en mij werd al-Kawthar gegeven. Daarna ging hij voort totdat hij bij de Sidrat al-Muntahā kwam. Toen naderde jouw Heer en daalde neer, en Hij was op een afstand van twee boogschoten of nog dichterbij, en Hij openbaarde aan Zijn dienaar wat Hij openbaarde."

    Toon originele Arabische tekst
    وقوله ( فَكَانَ قَابَ قَوْسَيْنِ أَوْ أَدْنَى ) يقول: فكان جبرائيل من محمد صلى الله عليه وسلم على قدر قوسين, أو أدنى من ذلك, يعني: أو أقرب منه, يقال: هو منه قاب قوسين, وقيب قوسين, وقيد قوسين, وقادَ قوسين, وقَدَى قوسين, كل ذلك بمعنى: قدر قوسين. وقيل: إن معنى قوله ( فَكَانَ قَابَ قَوْسَيْنِ ) أنه كان منه حيث الوتر من القوس. * ذكر من قال ذلك: حدثني محمد بن عمرو, قال: ثنا أبو عاصم, قال: ثنا عيسى; وحدثني الحارث, قال: ثنا الحسن, قال: ثنا ورقاء جميعا, عن ابن أبي نجيح, عن مجاهد, قوله ( قَابَ قَوْسَيْنِ ) قال: حيث الوتر من القوس. حدثنا ابن عبد الأعلى, قال: ثنا ابن ثور, عن معمر, عن الحسن ( فَكَانَ قَابَ قَوْسَيْنِ ) قال: قِيد قوسين. وقال ذلك قتادة. حدثنا ابن حُميد, قال: ثنا مهران, عن سفيان, عن خصِيف, عن مجاهد ( فَكَانَ قَابَ قَوْسَيْنِ ) قال: قِيدَ, أو قدرَ قوسين. حدثنا أبو كُريب, قال: ثنا أبو معاوية, عن إبراهيم بن طهمان, عن عاصم, عن زِرّ, عن عبد الله فكان قاب قوسين أو أدنى: قال: دنا جبريل عليه السلام منه حتى كان قدر ذراع أو ذراعين. حدثنا ابن حُميد, قال: ثنا حكام, عن عمرو, عن عاصم, عن أبي رزين ( قَابَ قَوْسَيْنِ ) قال: ليست بهذه القوس, ولكن قدر الذراعين أو أدنى; والقاب: هو القيد. واختلف أهل التأويل في المعنيّ بقوله ( فَكَانَ قَابَ قَوْسَيْنِ أَوْ أَدْنَى ) فقال بعضهم: في ذلك, بنحو الذي قلنا فيه. حدثنا ابن أبي الشوارب, قال: ثنا عبد الواحد بن زياد, قال: ثنا سليمان الشيباني, قال: ثنا زرّ بن حُبيش, قال: قال عبد الله في هذه الآية ( فَكَانَ قَابَ قَوْسَيْنِ أَوْ أَدْنَى ) قال: قال رسول الله صلى الله عليه وسلم: " رأيْتُ جبريلَ لَهُ سِتُّ مِئةِ جنَاحٍ". حدثنا عبد الحميد بن بيان السكري, قال: ثنا خالد بن عبد الله, عن الشيباني, عن زرّ, عن ابن مسعود في قوله ( فَكَانَ قَابَ قَوْسَيْنِ أَوْ أَدْنَى ) قال: رأى جبرائيل ست مئة جناح في صورته. حدثنا محمد بن عبيد, قال: ثنا قبيص بن ليث الأسدي, عن الشيباني, عن زرّ بن حبيش, عن عبد الله بن مسعود ( فَكَانَ قَابَ قَوْسَيْنِ أَوْ أَدْنَى ) قال: رأى النبيّ صلى الله عليه وسلم جبريل عليه السلام له ستّ مئة جناح. حدثنا ابن وكيع, قال: ثنا ابن وهب, قال: ثنا ابن لهيعة, عن أبي الأسود, عن عروة, عن عائشة قالت: كان أوّل شأن رسول الله صلى الله عليه وسلم أنه رأى في منامه جبريل عليه السلام بأجياد, ثم إنه خرج ليقضي حاجته, فصرخ به جبريل: يا محمد; فنظر رسول الله صلى الله عليه وسلم يمينا وشمالا فلم ير شيئا ثلاثا; ثم خرج فرآه, فدخل في الناس, ثم خرج, أو قال: ثم نظر " أنا أشك ", فرآه, فذلك قوله: وَالنَّجْمِ إِذَا هَوَى * مَا ضَلَّ صَاحِبُكُمْ وَمَا غَوَى * وَمَا يَنْطِقُ عَنِ الْهَوَى ... إلى قوله: ( فَتَدَلَّى ) جبريل إلى محمد صلى الله عليه وسلم ,( فَكَانَ قَابَ قَوْسَيْنِ أَوْ أَدْنَى ) يقول: القاب: نصف الأصبع. وقال بعضهم: ذراعين كان بينهما. حدثنا ابن حُميد, قال: ثنا مهران, عن سفيان, عن الشيباني, عن زرّ بن حبيش, عن ابن مسعود ( فَكَانَ قَابَ قَوْسَيْنِ أَوْ أَدْنَى ) قال: له ستّ مئة جناح, يعني جبريل عليه السلام . حدثنا إبراهيم بن سعيد, قال: ثنا أبو أسامة, قال: ثنا زكريا, عن ابن أشوع, عن عامر, عن مسروق, قال: قلت لعائشة: ما قوله ( ثُمَّ دَنَا فَتَدَلَّى * فَكَانَ قَابَ قَوْسَيْنِ أَوْ أَدْنَى * فَأَوْحَى إِلَى عَبْدِهِ مَا أَوْحَى ) فقالت: إنما ذلك جبريل, كان يأتيه في صورة الرجال, وإنه أتاه في هذه المرّة في صورته, فسدّ أفق السماء. وقال آخرون: بل الذي دنا فكان قاب قوسين أو أدنى: جبريل من ربه. * ذكر من قال ذلك: حدثني محمد بن عمرو, قال: ثنا أبو عاصم, قال: ثنا عيسى؛ وحدثني الحارث, قال: ثنا الحسن, قال: ثنا ورقاء جميعا, عن ابن أبي نجيح, عن مجاهد ( فَكَانَ قَابَ قَوْسَيْنِ أَوْ أَدْنَى ) قال: الله من جبريل عليه السلام . وقال آخرون: بل كان الذي كان قاب قوسين أو أدنى: محمد من ربه. * ذكر من قال ذلك: حدثنا ابن حُميد, قال: ثنا مهران, عن موسى بن عبيد الحميري , عن محمد بن كعب القرظي, عن بعض أصحاب النبيّ صلى الله عليه وسلم قال: قلنا يا نبيّ الله: هل رأيت ربك؟ قال: " لَمْ أرَهُ بعَيْني, ورأيتُهُ بفُؤَادي مَرَّتَيْن ", ثم تلا( ثُمَّ دَنَا فَتَدَلَّى ) . حدثنا خلاد بن أسلم, قال: أخبرنا النضر، قال: أخبرنا محمد بن عمرو بن علقمة بن وقاص الليثيّ, عن كثير, عن أنس بن مالك, قال: قال رسول الله صلى الله عليه وسلم: " لَمَّا عُرِجَ بي, مَضَى جِبْريل حتى جاءَ الجَنَّةَ, قالَ: فَدَخَلْتُ فأُعْطيتُ الكَوْثَر, ثُمَّ مَضَى حتى جاءَ السِّدْرَةَ المُنْتَهَى, فَدَنَا رَبُّكَ فَتَدَلَّى, فَكَانَ قَابَ قَوْسَيْنِ أَوْ أَدْنَى, فَأَوْحَى إِلَى عَبْدِهِ مَا أَوْحَى ".