Makki · 21 ayat
Al-Lail
Vertaling: Sofyan S. Siregar
بِسْمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحْمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ
وَٱلَّيْلِ إِذَا يَغْشَىٰ
Bij de nacht wanneer hij bedekt.
Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst
De uitspraak over de uitleg van Zijn woord, verheven is Hij, majesteitelijk is Zijn majesteit en geheiligd zijn Zijn namen: وَاللَّيْلِ إِذَا يَغْشَى ("Bij de nacht wanneer hij bedekt") (92:1).
Hij, verheven is Zijn vermelding, zegt, zwerend bij de nacht wanneer hij de dag met zijn duisternis bedekt, zodat hij diens licht doet verdwijnen en zijn duisternis aanbreekt: { وَاللَّيْلِ إِذَا …
وَٱلنَّهَارِ إِذَا تَجَلَّىٰ
Bij de dag wanneer hij beschijnt.
Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst
* وَالنَّهَارِ إِذَا تَجَلَّى ("En bij de dag wanneer hij zich vertoont"). Ook dit is een eed: Hij zwoer bij de dag wanneer die oplicht en helder wordt, en zich aan de blikken vertoont, op het moment dat de duisternis van de nacht niet langer tussen hem en het zien en het daadwerkelijk aanbreken ervan in stond. En Qatāda was van mening, met betrekking tot de dingen waarbij Allah zwoer, dat Hij …
وَمَا خَلَقَ ٱلذَّكَرَ وَٱلْأُنثَىٰٓ
Bij Wie de man en de vrouw schiep.
Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst
Zijn woord: وَمَا خَلَقَ الذَّكَرَ وَالأنْثَى ("En bij wat het mannelijke en het vrouwelijke schiep") (92:3). Dit kan de twee betekenissen dragen die ik beschreven heb bij Zijn woord وَالسَّمَاءِ وَمَا بَنَاهَا ("Bij de hemel en wat hem bouwde") en bij وَالأَرْضِ وَمَا طَحَاهَا ("en bij de aarde en wat haar uitspreidde"), namelijk: dat men "mā" de betekenis van "man" ("wie/Hij die") …
إِنَّ سَعْيَكُمْ لَشَتَّىٰ
Voorwaar, jullie daden zijn zeker verschillend.
Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst
En Zijn woord: إِنَّ سَعْيَكُمْ لَشَتَّى (Voorwaar, jullie streven is verschillend). Hij zegt: jullie handelen is uiteenlopend, o mensen, want onder jullie is de ongelovige aan zijn Heer en de ongehoorzame aan Hem in Zijn gebod en verbod, en de gelovige aan Hem en de gehoorzame aan Hem in Zijn gebod en verbod.
فَأَمَّا مَنْ أَعْطَىٰ وَٱتَّقَىٰ
Wat betreft degene die geeft en (Allah) vreest.
Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst
En Zijn woord: ( Wat betreft hem die geeft en godvrezend is ) — de Verhevene, wiens gedenken verheven is, zegt: Wat betreft hem onder jullie, o mensen, die geeft op de weg van Allah, en datgene wat Allah hem heeft bevolen uit te geven van zijn bezit, en van wat Hij hem heeft geschonken uit Zijn gunst, en die Allah vreest (ittaqā) en Zich onthoudt van Zijn verboden zaken.
وَصَدَّقَ بِٱلْحُسْنَىٰ
En in de goede beloning (het Paradijs) gelooft.
Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst
De uitleggers (ahl al-taʾwīl) zijn van mening verschild over de uitleg van Zijn woord, de Verhevene: وَصَدَّقَ بِالْحُسْنَى ("en het beste voor waar houdt"). Sommigen van hen zeiden: de betekenis daarvan is: en hij gelooft in de vergoeding van Allah voor het uitgeven van wat hij heeft uitgegeven van zijn bezit, ten aanzien van datgene waarin hij heeft uitgegeven van wat Allah hem heeft …
فَسَنُيَسِّرُهُۥ لِلْيُسْرَىٰ
Wij zullen voor hem het gemakkelijke vergemakkelijken.
Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst
En Zijn uitspraak: فَسَنُيَسِّرُهُ لِلْيُسْرَى ("Hem zullen Wij tot de gemakkelijke weg gemakkelijk maken"). Hij zegt: Wij zullen hem geschikt maken voor de gemakkelijke gesteldheid, en dat is het verrichten van datgene waarmee Allah van hem tevreden is in dit wereldse leven, opdat Hij hem daarmee in het hiernamaals het paradijs (janna) toekent.
وَأَمَّا مَنۢ بَخِلَ وَٱسْتَغْنَىٰ
En wat betreft degene die gierig is en zich behoefteloos waant.
Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst
En Zijn woord: ( Maar wat betreft hem die gierig is en zich onafhankelijk waant ) — de Verhevene, wiens gedenken verheven is, zegt: En wat betreft hem die gierig is met het besteden op de weg van Allah, en weigert datgene wat Allah hem uit Zijn gunst heeft geschonken te besteden in de richtingen waartoe Allah heeft bevolen het te besteden, en die zich onafhankelijk waant van zijn Heer en niet naar …
وَكَذَّبَ بِٱلْحُسْنَىٰ
En die de goede beloning loochent.
Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst
Wat betreft Zijn woord: وَكَذَّبَ بِالْحُسْنَى (en het beste verloochent). De geleerden van de uitleg verschilden over de uitleg ervan op vergelijkbare wijze als waarop zij verschilden over Zijn woord: وَصَدَّقَ بِالْحُسْنَى (en het beste voor waar houdt). Wat ons betreft, wij zeggen: de betekenis ervan is: en de vergelding (al-khalaf) verloochent.
فَسَنُيَسِّرُهُۥ لِلْعُسْرَىٰ
Wij zullen voor hem het moeilijke vergemakkelijken.
Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst
En Zijn woord: ( Hem zullen Wij dan de weg naar de moeilijkheid vergemakkelijken ) — de Verhevene, wiens gedenken verheven is, zegt: Wij zullen hem in dit wereldse leven gereedmaken voor de moeilijke toestand. Dit komt van hun uitdrukking: "het kleinvee van die-en-die heeft het gemakkelijk gemaakt (yassarat)", wanneer het werpt en zich gereedmaakt om te werpen. En zoals de dichter zei:
وَمَا يُغْنِى عَنْهُ مَالُهُۥٓ إِذَا تَرَدَّىٰٓ
En zijn bezit zal hem niet baten wanneer hij (in de Hel) valt.
Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst
De uitspraak over de uitleg van Zijn woord, de Verhevene: وَمَا يُغْنِي عَنْهُ مَالُهُ إِذَا تَرَدَّى ("En zijn bezit zal hem niet baten wanneer hij neerstort") (11).
Hij — verheven zij Zijn lof — bedoelt met Zijn woord وَمَا يُغْنِي عَنْهُ مَالُهُ ("En zijn bezit zal hem niet baten"): welk ding zal dit bezit op de Dag der Opstanding afweren van deze persoon die gierig was met zijn bezit …
إِنَّ عَلَيْنَا لَلْهُدَىٰ
Voorwaar, aan Ons is zeker de Leiding.
Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst
Zijn woord: إِنَّ عَلَيْنَا لَلْهُدَى ("Voorwaar, het is aan Ons om te leiden"). Hij — verheven zij Zijn vermelding — zegt: het is aan Ons om de waarheid van de valsheid te verduidelijken, en de gehoorzaamheid van de ongehoorzaamheid.
وَإِنَّ لَنَا لَلْءَاخِرَةَ وَٱلْأُولَىٰ
En voorwaar, Ons behoort zeker het laatste (het Hiernamaals) en het eerste (het wereldse leven).
Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst
En Zijn woord: ( En voorwaar, aan Ons behoort het Hiernamaals en het eerste (leven) ) — Hij zegt: En aan Ons behoort de heerschappij over wat in het wereldse leven en in het Hiernamaals is; Wij geven daarvan aan wie Wij willen van Onze schepselen, en Wij onthouden het aan wie Wij willen.
فَأَنذَرْتُكُمْ نَارًۭا تَلَظَّىٰ
Daarom waarschuw Ik jullie voor een laaiend vuur (de Hel).
Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst
Vervolgens zei Hij, verheven is Zijn lofprijzing: فَأَنْذَرْتُكُمْ نَارًا تَلَظَّى ("Daarom heb Ik jullie gewaarschuwd voor een Vuur dat laait"). Hij, verheven is Zijn vermelding, zegt: Daarom heb Ik jullie, o mensen, gewaarschuwd voor een Vuur dat oplaait, en dat is het Vuur van de hel (jahannam). Hij zegt: Hoedt jullie ervoor om jullie Heer in dit wereldse leven ongehoorzaam te zijn en …
لَا يَصْلَىٰهَآ إِلَّا ٱلْأَشْقَى
Daarin gaat slechts de ergste ellendeling binnen.
Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst
De uitspraak over de uitleg van de Verhevene Zijn woord: لا يَصْلاهَا إِلا الأَشْقَى (15) ("Niemand zal daarin branden behalve de meest rampzalige" (92:15)).
Zijn uitspraak: لا يَصْلاهَا إِلا الأشْقَى ("Niemand zal daarin branden behalve de meest rampzalige"). De Verhevene, wiens lof verheven is, zegt: niemand zal haar binnentreden en branden in haar laaiend vuur behalve de meest …
ٱلَّذِى كَذَّبَ وَتَوَلَّىٰ
Die loochende en zich afwendde.
Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst
( Die loochende en zich afwendde ) — Hij zegt: degene die de tekenen van zijn Heer loochende, zich daarvan afwendde en deze niet voor waar hield.
En in gelijke zin als wat wij hierover hebben gezegd, spraken de uitleggers (ahl al-taʾwīl).
وَسَيُجَنَّبُهَا ٱلْأَتْقَى
Maar degenen die (Allah) vrezen zal daar ver van gehouden worden.
Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst
Zijn woord: وَسَيُجَنَّبُهَا الأشْقَى ("En de allerellendigste zal daarvan worden weggehouden") betekent: en de godvrezende (al-taqī) zal behoed worden voor het branden van het Vuur dat oplaait. Hier is de afʿal-vorm (de overtreffende trap "de allerellendigste") geplaatst op de positie van de faʿīl-vorm, zoals Ṭarafa zei:
ٱلَّذِى يُؤْتِى مَالَهُۥ يَتَزَكَّىٰ
Degene die van zijn bezit geeft om zich te reinigen.
Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst
Zijn woord: الَّذِي يُؤْتِي مَالَهُ يَتَزَكَّى ("die zijn bezit geeft om zich te louteren") betekent: degene die in dit wereldse leven zijn bezit besteedt aan de rechten van Allah die Hij hem heeft opgelegd. يَتَزَكَّى ("hij loutert zich") betekent: hij reinigt zich door het geven daarvan van zijn zonden.
وَمَا لِأَحَدٍ عِندَهُۥ مِن نِّعْمَةٍۢ تُجْزَىٰٓ
En niet om voor een gunst aan iemand beloond te worden.
Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst
De uitspraak over de uitleg van Zijn woord, de Verhevene: En niemand bezit bij hem een gunst die vergolden moet worden (19)
Sommige taalkundigen richtten de uitleg daarvan op (de betekenis): En niemand van Allahs schepselen heeft bij deze persoon, die zijn bezit uitgeeft op de weg van Allah om zich te louteren, ( een gunst die vergolden moet worden ) — dat wil zeggen: een (eerdere) weldaad …
إِلَّا ٱبْتِغَآءَ وَجْهِ رَبِّهِ ٱلْأَعْلَىٰ
Maar om het welbehagen van zijn Heer, de Verhevene, te zoeken.
Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst
En volgens deze uitleg die wij van dezen vermeld hebben, behoort Zijn woord إِلا ابْتِغَاءَ وَجْهِ رَبِّهِ الأعْلَى ("behalve het zoeken van het aangezicht van zijn Heer, de Allerhoogste") in de accusatief (naṣb) te staan als uitzondering op de betekenis van Zijn woord وَمَا لأحَدٍ عِنْدَهُ مِنْ نِعْمَةٍ تُجْزَى ("en niemand heeft bij hem een gunst die vergolden moet worden"), want de …
وَلَسَوْفَ يَرْضَىٰ
Hij zal zeker tevreden zijn.
Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst
Zijn woord: وَلَسَوْفَ يَرْضَى ("en hij zal waarlijk tevreden zijn") betekent: en deze persoon die zijn bezit geeft aan de rechten van Allah, de Verhevene en Machtige, zich louterend, zal waarlijk tevreden zijn met de beloning waarmee Allah hem in het Hiernamaals zal vergelden als compensatie voor wat hij in dit wereldse leven op Zijn weg heeft besteed, wanneer hij zijn Heer, geprezen en …
