Makki · 26 ayat
Al-Ghaashiya
Vertaling: Sofyan S. Siregar
بِسْمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحْمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ
هَلْ أَتَىٰكَ حَدِيثُ ٱلْغَٰشِيَةِ
Heeft het bericht over de Opstanding jou bereikt?
Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst
De uitspraak over de uitleg van Zijn woord, verheven is Hij: هَلْ أَتَاكَ حَدِيثُ الْغَاشِيَةِ ("Heeft het bericht van de Overweldigende jou bereikt?") (1)
Allah, verheven is Zijn vermelding, zegt tot Zijn profeet Mohammed ﷺ: هَلْ أَتَاكَ ("Heeft jou bereikt"), o Mohammed, حَدِيثُ الْغَاشِيَةِ ("het bericht van de Overweldigende [al-ghāshiya]") — dat wil zeggen: haar relaas en haar …
وُجُوهٌۭ يَوْمَئِذٍ خَٰشِعَةٌ
Er zijn gezichten die op die Dag angstig zijn.
Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst
Zijn uitspraak: وُجُوهٌ يَوْمَئِذٍ خَاشِعَةٌ ("Gezichten zullen op die Dag deemoedig zijn"). De Verhevene, wiens gedachtenis verheven is, zegt: gezichten zullen op die Dag — en dat zijn de gezichten van de mensen die ongelovig (kufr) aan Hem waren — deemoedig zijn. Hij zegt: vernederd.
عَامِلَةٌۭ نَّاصِبَةٌۭ
Werkend en zwoegend.
Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst
Zijn uitspraak: عَامِلَةٌ ("zwoegend") betekent: zwoegend in het Vuur (al-nār). En Zijn uitspraak: نَاصِبَةٌ ("afgemat") zegt: afgemat daarin.
En in overeenstemming met wat wij hierover hebben gezegd, spraken de exegeten (ahl al-taʾwīl).
تَصْلَىٰ نَارًا حَامِيَةًۭ
Die de brandende Hel binnengaan.
Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst
Zijn uitspraak: تَصْلَى نَارًا حَامِيَةً ("Zij zullen branden in een laaiend Vuur"). De Verhevene, wiens lof verkondigd wordt, zegt: deze gezichten zullen toetreden tot een laaiend Vuur dat heet geworden is en waarvan de hitte hevig is geworden.
تُسْقَىٰ مِنْ عَيْنٍ ءَانِيَةٍۢ
Hen wordt te drinken gegeven uit een kokende bron.
Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst
Zijn uitspraak: تُسْقَى مِنْ عَيْنٍ آنِيَةٍ (Zij worden gedrenkt uit een ziedende bron). Hij zegt: de bezitters van deze gezichten worden gedrenkt uit de drank van een bron waarvan de hitte het uiterste heeft bereikt en haar toppunt in de hevigheid van de hitte heeft gehaald.
لَّيْسَ لَهُمْ طَعَامٌ إِلَّا مِن ضَرِيعٍۢ
Er is voor hen geen ander voedsel dan van doornen.
Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst
Zijn uitspraak: لَيْسَ لَهُمْ طَعَامٌ إِلا مِنْ ضَرِيعٍ (Zij hebben geen voedsel behalve van ḍarīʿ). Hij zegt: deze die op de Dag der Opstanding de bezitters van het nederige, zwoegende, afgetobde gezicht zijn, hebben geen voedsel, behalve hetgeen zij van ḍarīʿ te eten krijgen. De ḍarīʿ is bij de Arabieren: een plant die al-shibriq genoemd wordt. De inwoners van de Ḥijāz noemen hem ḍarīʿ …
لَّا يُسْمِنُ وَلَا يُغْنِى مِن جُوعٍۢ
Dat niet dik maakt en de honger niet stilt.
Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst
En Zijn woorden: لا يُسْمِنُ وَلا يُغْنِي مِنْ جُوعٍ ("Het maakt niet vet en stilt geen honger") (88:7) zegt: Deze ḍarīʿ (doorndoorn) maakt op de Dag der Opstanding degene van de mensen van het Vuur die ervan eet niet vet, ولا يُغني من جوع ("en stilt geen honger") zegt: en het verzadigt hen niet van de honger die hen treft.
وُجُوهٌۭ يَوْمَئِذٍۢ نَّاعِمَةٌۭ
Er zijn gezichten die op die Dag verheugd zijn.
Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst
Het woord over de uitleg van Zijn, de Verhevene, uitspraak: وُجُوهٌ يَوْمَئِذٍ نَاعِمَةٌ (Gezichten zullen op die Dag blij zijn) (88:8).
Hij, verheven is Zijn gedachtenis, zegt: ( وُجُوهٌ يَوْمَئِذٍ ) (Gezichten zullen op die Dag) — daarmee bedoelt Hij: de Dag der Opstanding — ( نَاعِمَةٌ ) (blij zijn), waarmee Hij zegt: zij zijn blij door de begenadiging waarmee Allah hun mensen begunstigt …
لِّسَعْيِهَا رَاضِيَةٌۭ
Over hun streven voldaan.
Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst
Zijn uitspraak: لِسَعْيِهَا رَاضِيَةٌ ("over haar streven tevreden") zegt: tevreden over het werk dat zij in het wereldse leven verrichtte aan gehoorzaamheid aan haar Heer. En er is gezegd: لِسَعْيِهَا رَاضِيَةٌ ("over haar streven tevreden") — de betekenis is: tevreden over de beloning voor haar streven in het Hiernamaals.
فِى جَنَّةٍ عَالِيَةٍۢ
In een hooggelegen Paradijs.
Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst
Zijn woord: فِي جَنَّةٍ عَالِيَةٍ ("In een verheven tuin") — en dat is een gaarde; "verheven" (ʿāliya) betekent: hooggelegen.
لَّا تَسْمَعُ فِيهَا لَٰغِيَةًۭ
Jij hoort daarin geen zinloos gepraat.
Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst
En Zijn uitspraak: ( لا تَسْمَعُ فِيهَا لاغِيَةً ) (Daarin zullen zij geen ijdel gepraat horen) (88:11). Hij zegt: deze gezichten — de betekenis is: hun mensen — zullen daarin, in het verheven paradijs (janna), geen lāghiya horen. Met al-lāghiya bedoelt Hij: een woord van ijdelheid (laghw), en al-laghw is het ijdele, het valse. Zo werd het woord dat ijdel (laghw) is "lāghiya" genoemd, zoals men …
فِيهَا عَيْنٌۭ جَارِيَةٌۭ
Daarin is een stromende bron.
Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst
Zijn uitspraak: فِيهَا عَيْنٌ جَارِيَةٌ ("daarin is een stromende bron") zegt: in het verheven paradijs (janna) is een bron die stroomt zonder geul.
فِيهَا سُرُرٌۭ مَّرْفُوعَةٌۭ
Daarin zijn verhoogde rustbanken.
Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst
Zijn uitspraak: فِيهَا سُرُرٌ مَرْفُوعَةٌ ("daarin zijn verhoogde rustbanken") — en "surur" is het meervoud van "sarīr" (rustbank); "verhoogd" opdat de gelovige, wanneer hij erop zit, alle weldaden en het koninkrijk kan aanschouwen die zijn Heer hem daarin heeft toebedeeld, en zijn blik dat alles kan omvatten.
وَأَكْوَابٌۭ مَّوْضُوعَةٌۭ
En gereedgezette bekers.
Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst
En Zijn uitspraak: ( وَأَكْوَابٌ مَوْضُوعَةٌ ) (en bekers, klaargezet) (88:14). Dit is het meervoud van "kūb", en dat zijn de kruiken die geen oren hebben. Wij hebben dat reeds eerder uiteengezet en hebben de overlevering daarover vermeld op een wijze die ons ontslaat van herhaling ervan.
وَنَمَارِقُ مَصْفُوفَةٌۭ
En in rijen gezetten kussens.
Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst
Zijn uitspraak: وَنَمَارِقُ مَصْفُوفَةٌ ("en kussens, op een rij geschikt"). Met al-namāriq worden bedoeld: de kussens en de leuningkussens. Het enkelvoud van al-namāriq is numruqa, met een ḍamma op de nūn. Er is van sommige lieden van de stam Kalb overgeleverd, gehoord uit hun mond, de vorm nimriqa, met een kasra op de nūn en de rāʾ. En er wordt gezegd "op een rij geschikt" (maṣfūfa), omdat …
وَزَرَابِىُّ مَبْثُوثَةٌ
En uitgerolde tapijten.
Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst
En Zijn woorden: وَزَرَابِيُّ مَبْثُوثَةٌ ("en uitgespreide tapijten") (88:16) zegt de Verhevene, wiens vermelding glorieus is: en daarin bevinden zich talrijke kleden en tapijten, verspreid en uitgespreid. Het enkelvoud is: zirbiyya, en dat is het kleed (al-ṭinfisa) met een fijne, dunne pool.
أَفَلَا يَنظُرُونَ إِلَى ٱلْإِبِلِ كَيْفَ خُلِقَتْ
Kijken zij dan niet naar hoe de kamelen zijn geschapen?
Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst
De uitspraak over de uitleg van Zijn woord, verheven is Hij: أَفَلا يَنْظُرُونَ إِلَى الإِبِلِ كَيْفَ خُلِقَتْ ("Kijken zij dan niet naar de kamelen, hoe zij geschapen zijn?") (17)
Allah, verheven is Zijn vermelding, zegt tot hen die Zijn macht ontkennen over wat Hij in deze surah heeft beschreven aan bestraffing en aan de afschrikwekkende straf die Hij heeft bereid voor de mensen die Hem …
وَإِلَى ٱلسَّمَآءِ كَيْفَ رُفِعَتْ
En naar hoe de hemel opgeheven is?
Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst
Zijn woord: وَإِلَى السَّمَاءِ كَيْفَ رُفِعَتْ ("En naar de hemel, hoe hij verheven is?"). Hij, verheven is Zijn lof, zegt: kijken zij ook niet naar de hemel, hoe Hij hem heeft verheven — Hij die jullie heeft bericht dat Hij voor Zijn beschermelingen heeft bereid wat Hij heeft beschreven, en voor Zijn vijanden wat Hij heeft vermeld — zodat zij weten dat Zijn macht de macht is die niet …
وَإِلَى ٱلْجِبَالِ كَيْفَ نُصِبَتْ
En naar hoe de bergen stevig gegrondvest zijn?
Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst
Zijn woord: وَإِلَى الْجِبَالِ كَيْفَ نُصِبَتْ ("En naar de bergen, hoe zij zijn opgericht").
Hij zegt: en naar de bergen, hoe zij rechtopstaand zijn opgericht, zodat zij niet neervallen en zich over de aarde uitspreiden; maar Hij heeft ze door Zijn macht rechtopstaand en stevig gemaakt, zodat zij hun plaats niet verlaten en zich niet van hun plek verroeren.
وَإِلَى ٱلْأَرْضِ كَيْفَ سُطِحَتْ
En naar hoe de aarde uitgespreid is?
Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst
Zijn uitspraak: وَإِلَى الأرْضِ كَيْفَ سُطِحَتْ ("en naar de aarde, hoe zij is uitgespreid"). Hij zegt: en naar de aarde, hoe zij is uitgevlakt. Men zegt: "een uitgevlakte berg" (jabal musaṭṭaḥ), wanneer er aan de bovenzijde ervan een vlakheid is.
فَذَكِّرْ إِنَّمَآ أَنتَ مُذَكِّرٌۭ
Waarschuw daarom: voorwaar, jij (O Mohammed) bent slechts een waarschuwer.
Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst
Uitleg van de uitspraak van de Verhevene: فَذَكِّرْ إِنَّمَا أَنْتَ مُذَكِّرٌ (21) ("Vermaan dan; jij bent slechts een vermaner")
De Verhevene, wiens vermelding hoog is, zegt tot Zijn Profeet Mohammed ﷺ: فَذَكِّرْ ("vermaan dan") — o Mohammed, Mijn dienaren met Mijn tekenen, en waarschuw hen met Mijn bewijzen, en breng hun Mijn boodschap over. إِنَّمَا أَنْتَ مُذَكِّرٌ ("jij bent slechts …
لَّسْتَ عَلَيْهِم بِمُصَيْطِرٍ
Jij bent over hen geen heerser.
Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst
En Zijn woord: لَسْتَ عَلَيْهِمْ بِمُسَيْطِرٍ ("jij hebt over hen geen heerschappij") — Hij zegt: jij hebt geen macht over hen, en jij bent geen dwingeland (jabbār) die hen dwingt tot wat jij wilt. Hij zegt: laat hen aan Mij over, en laat hen met Mijn oordeel over hen. Men zegt: "fulān heeft heerschappij uitgeoefend over zijn volk" (tasayṭara), wanneer hij macht over hen kreeg.
إِلَّا مَن تَوَلَّىٰ وَكَفَرَ
Maar degene die zich afwendt en ongelovig is.
Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst
En Zijn uitspraak: إِلا مَنْ تَوَلَّى وَكَفَرَ ("behalve wie zich afkeert en ongelovig is") kan op twee manieren worden begrepen. De eerste daarvan: vermaan dan jouw volk, o Mohammed, behalve degene onder hen die zich van jou afkeert en de tekenen van Allah de rug toekeert en daarmee ongelovig (kāfir) wordt. In dat geval is Zijn woord "behalve" (illā) een uitzondering op degenen op wie de …
فَيُعَذِّبُهُ ٱللَّهُ ٱلْعَذَابَ ٱلْأَكْبَرَ
Allah straft hem met de grootste bestraffing.
Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst
Zijn uitspraak: فَيُعَذِّبُهُ اللَّهُ الْعَذَابَ الأكْبَرَ ("dan zal Allah hem straffen met de grootste bestraffing"): dat is de bestraffing van de hel (jahannam). Hij zegt: dan zal Allah hem met de grootste bestraffing (al-ʿadhāb al-akbar) straffen voor zijn ongeloof (kufr) in het wereldse leven, en met de bestraffing van de hel (jahannam) in het Hiernamaals.
إِنَّ إِلَيْنَآ إِيَابَهُمْ
Voorwaar, tot Ons is hun terugkeer.
Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst
Zijn uitspraak: إِنَّ إِلَيْنَا إِيَابَهُمْ ("Voorwaar, tot Ons is hun terugkeer"). Hij zegt: voorwaar, tot Ons is de terugkeer van wie ongelovig was (kāfir) en hun wederkomst. ثُمَّ إِنَّ عَلَيْنَا حِسَابَهُمْ ("daarna voorwaar, aan Ons is hun afrekening"). Hij zegt: vervolgens rust aan Allah zijn afrekening, en Hij zal hem vergelden voor de ongehoorzaamheid jegens zijn Heer die hij …
ثُمَّ إِنَّ عَلَيْنَا حِسَابَهُم
En voorwaar: aan Ons is hun afrekening.
Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst
Bishr heeft ons verteld, hij zei: Yazīd heeft ons verteld, hij zei: Saʿīd heeft ons verteld, op gezag van Qatāda: إِنَّ إِلَيْنَا إِيَابَهُمْ ثُمَّ إِنَّ عَلَيْنَا حِسَابَهُمْ ("Voorwaar, tot Ons is hun terugkeer; daarna is voorwaar bij Ons hun afrekening"). Hij zegt: voorwaar, tot Allah is de terugkeer, en bij Hem berust de afrekening.
