Tafseer van Het Bewijs · Al-Bayyina · 98:5
Zij werden niets anders bevolen dan Allah met zuivere aanbidding te aanbidden, als Hoenafâ. En (ook) de shalât te verrichten en de zakât te geven en dat is de rechte godsdienst.
De uitleg van Zijn, de Verhevene, uitspraak: وَمَا أُمِرُوا إِلا لِيَعْبُدُوا اللَّهَ مُخْلِصِينَ لَهُ الدِّينَ حُنَفَاءَ وَيُقِيمُوا الصَّلاةَ وَيُؤْتُوا الزَّكَاةَ وَذَلِكَ دِينُ الْقَيِّمَةِ ("En hun werd niets anders opgedragen dan dat zij Allah zouden aanbidden, zuiver voor Hem in de godsdienst, zich afkerend van afgoderij (ḥunafāʾ), en dat zij het gebed zouden onderhouden en de zakāh zouden geven; en dat is de godsdienst van de juiste leer") (98:5).
Hij, verheven zij Zijn vermelding, zegt: en Allah droeg deze joden en christenen, die de Mensen van het Boek (ahl al-kitāb) zijn, niets anders op dan dat zij Allah zouden aanbidden, zuiver voor Hem in de godsdienst — Hij zegt: de gehoorzaamheid uitsluitend aan Hem wijdend, zonder hun gehoorzaamheid aan hun Heer te vermengen met het toekennen van deelgenoten aan Allah (shirk). Maar de joden hebben deelgenoten aan hun Heer toegekend door hun uitspraak dat ʿUzayr de zoon van Allah is, en de christenen door hun soortgelijke uitspraak over de Messias, en door hun ontkenning van het profeetschap van Mohammed ﷺ.
Zijn uitspraak: حُنَفَاءَ ("zich afkerend van afgoderij, ḥunafāʾ") — onze uiteenzetting over de betekenis van het ḥanīf-zijn (al-ḥanīfiyya) is reeds eerder voorbijgekomen, met de bewijzen ervan die het overbodig maken haar te herhalen; behalve dat wij enkele berichten daarover vermelden die wij eerder niet vermeld hebben.
Vermelding van wie dat gezegd heeft:
Mohammed ibn Saʿd heeft mij verteld, hij zei: mijn vader heeft mij verteld, hij zei: mijn oom heeft mij verteld, hij zei: mijn vader heeft mij verteld, op gezag van zijn vader, op gezag van Ibn ʿAbbās, over Zijn uitspraak: مُخْلِصِينَ لَهُ الدِّينَ حُنَفَاءَ ("zuiver voor Hem in de godsdienst, zich afkerend van afgoderij") — hij zegt: als bedevaartgangers, moslims, geen polytheïsten; hij zegt: en dat zij het gebed onderhouden en de zakāh geven en de bedevaart (ḥajj) verrichten, en dat is de godsdienst van de juiste leer.
Bishr heeft ons verteld, hij zei: Yazīd heeft ons verteld, hij zei: Saʿīd heeft ons verteld, op gezag van Qatāda, over Zijn uitspraak: وَمَا أُمِرُوا إِلا لِيَعْبُدُوا اللَّهَ مُخْلِصِينَ لَهُ الدِّينَ حُنَفَاءَ ("En hun werd niets anders opgedragen dan dat zij Allah zouden aanbidden, zuiver voor Hem in de godsdienst, zich afkerend van afgoderij") — en de ḥanīfiyya is: de besnijdenis, en het verbieden van de moeders, de dochters, de zusters, de tantes van vaderskant en de tantes van moederskant, en de rituelen (al-manāsik).
Zijn uitspraak: وَيُقِيمُوا الصَّلاةَ وَيُؤْتُوا الزَّكَاةَ ("en dat zij het gebed zouden onderhouden en de zakāh zouden geven") — Hij zegt: en opdat zij het gebed onderhouden en opdat zij de zakāh geven.
Zijn uitspraak: وَذَلِكَ دِينُ الْقَيِّمَةِ ("en dat is de godsdienst van de juiste leer") — Hij bedoelt dat dit wat Hij vermeld heeft als datgene waartoe dezen, die ongelovig geworden zijn onder de Mensen van het Boek en de polytheïsten, opgedragen werden, de juiste godsdienst (al-dīn al-qayyima) is. En met al-qayyima bedoelt Hij: de rechte, rechtvaardige. De godsdienst (al-dīn) wordt toegevoegd aan al-qayyima, terwijl de godsdienst zelf al-qayyim is en daar een hoedanigheid van is, vanwege het verschil tussen hun beide bewoordingen. En in de lezing van ʿAbdallāh, naar wat ik meen volgens wat ons vermeld is, is het: وَذَلِكَ دِينُ الْقَيِّمَةِ ("en dat is de godsdienst van de juiste leer"). En al-qayyima werd vrouwelijk gemaakt, omdat het tot eigenschap van de geloofsgemeenschap (al-milla) werd gemaakt, alsof gezegd werd: en dat is de rechte geloofsgemeenschap, niet het jodendom en niet het christendom.
En in overeenstemming met wat wij daarover gezegd hebben, hebben de uitleggers gesproken.
Vermelding van wie dat gezegd heeft:
Bishr heeft ons verteld, hij zei: Yazīd heeft ons verteld, hij zei: Saʿīd heeft ons verteld, op gezag van Qatāda, over Zijn uitspraak: وَذَلِكَ دِينُ الْقَيِّمَةِ ("en dat is de godsdienst van de juiste leer") — het is de godsdienst waarmee Allah Zijn boodschapper gezonden heeft, en die Hij voor Zichzelf heeft voorgeschreven en waarmee Hij tevreden is.
Yūnus heeft mij verteld, hij zei: Ibn Wahb heeft ons bericht, hij zei: Ibn Zayd zei, over Zijn uitspraak: كُتُبٌ قَيِّمَةٌ ("juiste geschriften") en وَذَلِكَ دِينُ الْقَيِّمَةِ ("en dat is de godsdienst van de juiste leer") — hij zei: het is één en hetzelfde; qayyima: recht, evenwichtig.
