Tafseer van De Dageraad · Al-Fajr · 89:27
O tot rust gekomen ziel!
En Zijn uitspraak: يَا أَيَّتُهَا النَّفْسُ الْمُطْمَئِنَّةُ * ارْجِعِي إِلَى رَبِّكِ رَاضِيَةً مَرْضِيَّةً ("O jij gerustgestelde ziel, keer terug naar jouw Heer, tevreden en met welbehagen ontvangen"). De Verhevene — geprezen zij Zijn vermelding — zegt, berichtend over wat de engelen op de Dag der Opstanding tegen Zijn beschermelingen zullen zeggen: o jij gerustgestelde ziel. Met "de gerustgestelde" (al-muṭmaʾinna) wordt bedoeld: zij die zich gerust voelde bij de belofte van Allah, die Hij aan de mensen die in Hem geloven (īmān) deed in deze wereld, te weten de eer in het Hiernamaals, en die dat voor waar hield.
De uitleggers van de tekst verschilden van mening over de uitleg hiervan. Sommigen van hen zeiden iets overeenkomstig wat wij erover hebben gezegd.
* Vermelding van wie dat zei:
ʿAlī heeft mij verteld, hij zei: Abū Ṣāliḥ heeft ons verteld, hij zei: Muʿāwiya heeft mij verteld, op gezag van ʿAlī, op gezag van Ibn ʿAbbās: يَا أَيَّتُهَا النَّفْسُ الْمُطْمَئِنَّةُ ("o jij gerustgestelde ziel"), hij zegt: de bevestigende (zij die voor waar houdt).
Bishr heeft ons verteld, hij zei: Yazīd heeft ons verteld, hij zei: Saʿīd heeft ons verteld, op gezag van Qatāda, over Zijn woord: يَا أَيَّتُهَا النَّفْسُ الْمُطْمَئِنَّةُ ("o jij gerustgestelde ziel"): het is de gelovige wiens ziel zich gerust voelde bij wat Allah beloofde.
Ibn ʿAbd al-Aʿlā heeft ons verteld, hij zei: Ibn Thawr heeft ons verteld, op gezag van Maʿmar, op gezag van Qatāda en al-Ḥasan, over Zijn woord: يَا أَيَّتُهَا النَّفْسُ الْمُطْمَئِنَّةُ ("o jij gerustgestelde ziel"), hij zei: zij die gerust is bij wat Allah heeft gezegd, en die bevestigt wat Hij heeft gezegd.
Anderen zeiden: nee, de betekenis daarvan is: de bevestigende die met zekerheid weet dat Allah haar Heer is, die zich overgeeft aan Zijn beschikking in wat Hij met haar zal doen.
* Vermelding van wie dat zei:
Ibn Ḥumayd heeft ons verteld, hij zei: Jarīr heeft ons verteld, op gezag van Manṣūr, op gezag van Mujāhid, over Zijn woord: يَا أَيَّتُهَا النَّفْسُ الْمُطْمَئِنَّةُ ("o jij gerustgestelde ziel"), hij zei: de ziel die met zekerheid weet dat Allah haar Heer is, en die zich vastberaden schikte naar Zijn gebod en gehoorzaamheid.
Ibn Bashshār heeft ons verteld, hij zei: ʿAbd al-Raḥmān heeft ons verteld, hij zei: Sufyān heeft ons verteld, op gezag van Manṣūr, op gezag van Mujāhid: يَا أَيَّتُهَا النَّفْسُ الْمُطْمَئِنَّةُ ("o jij gerustgestelde ziel"), hij zei: zij wist met zekerheid dat Allah haar Heer is, en zij schikte zich vastberaden naar Zijn gebod.
Abū Kurayb heeft ons verteld, hij zei: Ibn Yamān heeft ons verteld, op gezag van Sufyān, op gezag van Manṣūr, op gezag van Mujāhid: يَا أَيَّتُهَا النَّفْسُ الْمُطْمَئِنَّةُ ("o jij gerustgestelde ziel"), hij zei: de berouwvolle, deemoedige die met zekerheid wist dat Allah haar Heer is, en die zich vastberaden naar Zijn gebod schikte.
Ibn Ḥumayd heeft ons verteld, hij zei: Mihrān heeft ons verteld, op gezag van Sufyān, op gezag van Manṣūr, op gezag van Mujāhid: يَا أَيَّتُهَا النَّفْسُ الْمُطْمَئِنَّةُ ("o jij gerustgestelde ziel"), hij zei: zij wist met zekerheid dat Allah haar Heer is, en zij schikte zich vastberaden naar Zijn gebod.
Muḥammad ibn ʿAmr heeft mij verteld, hij zei: Abū ʿĀṣim heeft ons verteld, hij zei: ʿĪsā heeft ons verteld; en al-Ḥārith heeft mij verteld, hij zei: al-Ḥasan heeft ons verteld, hij zei: Warqāʾ heeft ons verteld, beiden op gezag van Ibn Abī Najīḥ, op gezag van Mujāhid, over Zijn woord: الْمُطْمَئِنَّةُ ("de gerustgestelde"), hij zei: de deemoedige en gerustgestelde tegenover Allah.
Abū Kurayb heeft ons verteld, hij zei: Wakīʿ heeft ons verteld, op gezag van Sufyān, op gezag van Manṣūr, op gezag van Mujāhid: يَا أَيَّتُهَا النَّفْسُ الْمُطْمَئِنَّةُ ("o jij gerustgestelde ziel"), hij zei: zij die met zekerheid wist dat Allah haar Heer is, en die zich vastberaden naar Zijn gebod schikte.
Yaʿqūb heeft mij verteld, hij zei: Ibn ʿUlayya heeft ons verteld, hij zei: Ibn Abī Najīḥ heeft ons verteld, op gezag van Mujāhid, over Zijn woord: يَا أَيَّتُهَا النَّفْسُ الْمُطْمَئِنَّةُ ("o jij gerustgestelde ziel"), hij zei: de deemoedige.
Saʿīd ibn al-Rabīʿ al-Rāzī heeft mij verteld, hij zei: Sufyān heeft ons verteld, op gezag van Manṣūr, op gezag van Mujāhid: يَا أَيَّتُهَا النَّفْسُ الْمُطْمَئِنَّةُ ("o jij gerustgestelde ziel"), hij zei: zij die met zekerheid wist dat zij Allah zou ontmoeten, en die zich vastberaden naar Hem schikte.
En er wordt vermeld dat het in de lezing van Ubayy luidt: يا أيَّتُها النَّفْسُ الآمِنَةُ ("o jij geruste ziel").
* Vermelding van de overlevering daarover:
Khallād ibn Aslam heeft ons verteld, hij zei: al-Naḍr heeft ons bericht, op gezag van Hārūn al-Qārī, hij zei: Hilāl heeft mij verteld, op gezag van Abū Shaykh al-Hunāʾī, in de lezing van Ubayy: يا أيَّتُها النَّفْسُ الآمِنَةُ المُطْمَئِنَّةُ ("o jij geruste, gerustgestelde ziel"). En al-Kalbī zei: met "de geruste" (al-āmina) wordt op deze plaats bedoeld: de gelovige.
En er wordt gezegd: dat dit de uitspraak van de engel tegen de dienaar is bij het uitgaan van zijn ziel, hem verblijdend met het welbehagen van zijn Heer over hem, en met de eer die Hij bij Zich voor hem heeft bereid.
* Vermelding van wie dat zei:
Abū Kurayb heeft ons verteld, hij zei: Ibn Yamān heeft ons verteld, op gezag van Jaʿfar, op gezag van Saʿīd, hij zei: er werd bij de Profeet ﷺ gereciteerd: يَا أَيَّتُهَا النَّفْسُ الْمُطْمَئِنَّةُ * ارْجِعِي إِلَى رَبِّكِ رَاضِيَةً مَرْضِيَّةً ("o jij gerustgestelde ziel, keer terug naar jouw Heer, tevreden en met welbehagen ontvangen"), waarop Abū Bakr zei: "Dit is werkelijk schoon." Toen zei de Boodschapper van Allah ﷺ: "Voorwaar, de engel zal het tegen jou zeggen bij de dood."
Ibn Ḥumayd heeft ons verteld, hij zei: Mihrān heeft ons verteld, op gezag van Sufyān, op gezag van Ismāʿīl ibn Abī Khālid, op gezag van Abū Ṣāliḥ: ارْجِعِي إِلَى رَبِّكِ رَاضِيَةً مَرْضِيَّةً ("keer terug naar jouw Heer, tevreden en met welbehagen ontvangen"), hij zei: dit is bij de dood; فَادْخُلِي فِي عِبَادِي ("treed dan binnen onder Mijn dienaren"), hij zei: dit is op de Dag der Opstanding.
En anderen zeiden hierover overeenkomstig wat Abū Kurayb ons heeft verteld, hij zei: Ibn Yamān heeft ons verteld, op gezag van Usāma ibn Zayd, op gezag van zijn vader, over Zijn woord: يَا أَيَّتُهَا النَّفْسُ الْمُطْمَئِنَّةُ ("o jij gerustgestelde ziel"), hij zei: zij werd verblijd met het paradijs bij de dood, op de Dag der Verzameling, en bij de Opwekking.
