Tabari (1 passage)

1. Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst

   Zijn uitspraak: ثُمَّ مَا أَدْرَاكَ مَا يَوْمُ الدِّينِ ("Wat zou jou doen weten wat de Dag des Oordeels is?") betekent: en wat heeft jou bewust gemaakt, o Mohammed, van de Dag van vergelding en afrekening? — dit om de zaak ervan groot te maken. Vervolgens verklaarde Hij, verheven is Zijn lof, een deel van de aangelegenheid ervan en zei: يَوْمَ لا تَمْلِكُ نَفْسٌ لِنَفْسٍ شَيْئًا ("Op de Dag dat geen ziel voor een andere ziel iets vermag"). Hij bedoelt: die Dag. يَوْمَ لا تَمْلِكُ نَفْسٌ betekent: een dag waarop geen ziel een andere ziel ook maar iets baat, zodat zij een rampspoed die haar treft van haar zou afwenden, noch haar met enig nut van dienst is — terwijl zij haar in het wereldse leven nog beschermde en afwendde wie haar kwaad wilde doen. Maar dat is op die Dag krachteloos geworden, want het bevel is overgegaan aan Allah, die door geen overwinnaar wordt overwonnen en door geen overweldiger wordt onderworpen. Daar zijn de koninkrijken vervlogen, zijn de heerschappijen verdwenen, en is het koningschap voorbehouden aan de Koning, de Almachtige (al-Jabbār). Dat is Zijn uitspraak: وَالأمْرُ يَوْمَئِذٍ لِلَّهِ ("En het bevel behoort op die Dag aan Allah"). Hij bedoelt: en het bevel in zijn geheel behoort op die Dag — namelijk de heerschappij van het oordeel — aan Allah toe, met uitsluiting van de rest van Zijn schepselen; niemand van Zijn schepselen heeft op die Dag samen met Hem een bevel of een verbod.

   En in de geest van wat wij hierover gezegd hebben, hebben de uitleggers (ahl al-taʾwīl) zich uitgesproken.

   * Vermelding van wie dat gezegd heeft:

   Ibn ʿAbd al-Aʿlā heeft ons verteld, hij zei: Ibn Thawr heeft ons verteld, op gezag van Maʿmar, op gezag van Qatāda: وَالأمْرُ يَوْمَئِذٍ لِلَّهِ ("En het bevel behoort op die Dag aan Allah"), hij zei: er is dan niemand op die Dag die over iets beslist, noch iets bewerkstelligt, behalve de Heer der werelden.

   Toon originele Arabische tekst

   وقوله: ( ثُمَّ مَا أَدْرَاكَ مَا يَوْمُ الدِّينِ ) يقول: ثم أيّ شيء أشعرك يوم المجازاة والحساب يا محمد، تعظيما لأمره، ثم فسَّر جلّ ثناؤه بعض شأنه فقال: ( يَوْمَ لا تَمْلِكُ نَفْسٌ لِنَفْسٍ شَيْئًا ) يقول: ذلك اليوم، ( يَوْمَ لا تَمْلِكُ نَفْسٌ ) يقول: يوم لا تُغني نفس عن نفس شيئا، فتدفع عنها بليَّة نـزلت بها، ولا تنفعها بنافعة، وقد كانت في الدنيا تحميها، وتدفع عنها من بغاها سوءا، فبطل ذلك يومئذ، لأن الأمر صار لله الذي لا يغلبه غالب، ولا يقهره قاهر، واضمحلت هنالك الممالك، وذهبت الرياسات، وحصل الملك للملك الجبار، وذلك قوله: ( وَالأمْرُ يَوْمَئِذٍ لِلَّهِ ) يقول: والأمر كله يومئذ، يعني: الدين لله دون سائر خلقه، ليس لأحد من خلقه معه يومئذ أمر ولا نهي. وبنحو الذي قلنا في ذلك قال أهل التأويل. * ذكر من قال ذلك: حدثنا ابن عبد الأعلى، قال: ثنا ابن ثور، عن معمر، عن قتادة ( وَالأمْرُ يَوْمَئِذٍ لِلَّهِ ) قال: ليس ثم أحد يومئذ يقضي شيئا، ولا يصنع شيئا إلا ربّ العالمين.