Tabari
Terug naar surah 79, ayah 2

Tafseer van De Ontrukkenden · An-Naazi'aat · 79:2

وَٱلنَّٰشِطَٰتِ نَشْطًۭا

Bij de zacht uittrekkenden.

Tabari (1 passage)

  1. Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst

    En Zijn uitspraak: وَالنَّاشِطَاتِ نَشْطًا "En bij hen die met kracht losrukken" (79:2). De uitleggers zijn ook hierover van mening verschild — over wie zij zijn, wat zij zijn, en wat het is dat losrukt. Sommigen zeiden: Het zijn de engelen, die de ziel van de gelovige losrukken en haar wegnemen, zoals het halstertouw van de kameel wordt losgemaakt wanneer het van hem wordt losgebonden.

    * Vermelding van wie dit heeft gezegd:

    Muḥammad ibn Saʿd heeft mij verteld, hij zei: Mijn vader heeft mij verteld, hij zei: Mijn oom heeft mij verteld, hij zei: Mijn vader heeft mij verteld, op gezag van zijn vader, op gezag van Ibn ʿAbbās, over وَالنَّاشِطَاتِ نَشْطًا , hij zei: De engelen.

    En al-Farrāʾ placht te zeggen: Wat ik van de Arabieren heb gehoord, is dat zij zeggen: "anshaṭtu" (ik heb losgemaakt), alsof iets uit een halstertouw wordt losgemaakt. Het vastbinden ervan is "nashṭuhā", en de vastbinder is "al-nāshiṭ". Hij zei: Wanneer je het touw aan de poot van de kameel bindt, dan heb je hem vastgebonden ("nashaṭtahu tanshuṭuhu") en ben jij de vastbinder ("nāshiṭ"); en wanneer je het losmaakt, dan heb je hem losgemaakt ("anshaṭtahu").

    En anderen zeiden: وَالنَّاشِطَاتِ نَشْطًا is de dood, die de ziel van de mens losrukt.

    * Vermelding van wie dit heeft gezegd:

    Abū Kurayb heeft ons verteld, hij zei: Wakīʿ heeft ons verteld, op gezag van Sufyān, op gezag van Ibn Abī Najīḥ, op gezag van Mujāhid, over وَالنَّاشِطَاتِ نَشْطًا , hij zei: De dood.

    Ibn Ḥumayd heeft ons verteld, hij zei: Mihrān heeft ons verteld, hij zei: Sufyān heeft ons verteld, op gezag van ʿAbdallāh ibn Abī Najīḥ, op gezag van Mujāhid, hetzelfde.

    Ibn Bashshār heeft ons verteld, hij zei: Yaḥyā heeft ons verteld, hij zei: Sufyān heeft ons verteld, op gezag van Ibn Abī Najīḥ, op gezag van Mujāhid, hetzelfde.

    Ibn al-Muthannā heeft ons verteld, hij zei: Yūsuf ibn Yaʿqūb heeft ons verteld, hij zei: Shuʿba heeft ons verteld, op gezag van al-Suddī, op gezag van Ibn ʿAbbās, over وَالنَّاشِطَاتِ نَشْطًا , hij zei: Wanneer zijn ziel wordt losgerukt.

    Abū Kurayb heeft ons verteld, hij zei: Wakīʿ heeft ons verteld, op gezag van Sufyān, op gezag van al-Suddī, over وَالنَّاشِطَاتِ نَشْطًا , hij zei: Het losrukken ervan, wanneer zij vanaf de voeten wordt losgerukt.

    En anderen zeiden: Het zijn de sterren, die van horizon tot horizon trekken.

    * Vermelding van wie dit heeft gezegd:

    Ibn ʿAbd al-Aʿlā heeft ons verteld, hij zei: Ibn Thawr heeft ons verteld, op gezag van Maʿmar, op gezag van Qatāda, over zijn uitspraak وَالنَّاشِطَاتِ نَشْطًا , hij zei: De sterren.

    Bishr heeft ons verteld, hij zei: Yazīd heeft ons verteld, hij zei: Saʿīd heeft ons verteld, op gezag van Qatāda, over وَالنَّاشِطَاتِ نَشْطًا , hij zei: Het zijn de sterren.

    En anderen zeiden: Het zijn de strikken (al-awhāq, lussen waarmee dieren en mensen worden gevangen).

    * Vermelding van wie dit heeft gezegd:

    Abū Kurayb heeft ons verteld, hij zei: Wakīʿ heeft ons verteld, op gezag van Wāṣil ibn al-Sāʾib, op gezag van ʿAṭāʾ, over وَالنَّاشِطَاتِ نَشْطًا , hij zei: De strikken.

    Het juiste hierover is naar mijn mening dat men zegt: Allah, verheven is Zijn lof, heeft gezworen bij hen die met kracht losrukken, en dat zijn zij die van de ene plaats naar de andere trekken en zich daarheen begeven. Allah heeft daarmee niets specifiek bedoeld met uitsluiting van iets anders, maar de eed is algemeen over al wat losrukt: de engelen rukken los van de ene plaats naar de andere, en zo ook de dood, en zo ook de sterren en de strikken en eveneens de wilde runderen, die zich snel verplaatsen, zoals al-Ṭirimmāḥ zei:

    "En is er bij de strijdmakker van de paarden, van wie ik wist, iets anders dan de schichtigheid van de eenzame, voorttrekkende [runderen]?"

    Met "al-nawāshiṭ" bedoelt hij de wilde runderen, omdat zij van het ene gebied naar het andere trekken, zoals Ruʾba ibn al-ʿAjjāj zei:

    "Elke verre-stappende [kameel] doorkliefde haar [de woestijn]"

    En de zorgen drijven hun drager voort, zoals Hīmān ibn Quḥāfa zei:

    "Mijn zorgen begonnen mij voort te drijven, mij voortdrijvend, nu eens naar Syrië met mij, en dan weer naar Wāsiṭ."

    Zo valt alles wat losrukt onder datgene waarbij Hij gezworen heeft, tenzij er een bewijs opdoemt waaraan men zich moet onderwerpen, dat met de eed daarvan slechts een deel en niet het geheel bedoeld is.

    Toon originele Arabische tekst
    وقوله: وَالنَّاشِطَاتِ نَشْطًا اختلف أهل التأويل أيضا فيهنّ، وما هنّ، وما الذي ينشط، فقال بعضهم: هم الملائكة، تنشِط نفس المؤمن فتقبضُها، كما ينشط العقال من البعير إذا حُلّ عنه. * ذكر من قال ذلك: حدثني محمد بن سعد، قال: ثني أبي، قال: ثني عمي، قال: ثني أبي، عن أبيه، عن ابن عباس: وَالنَّاشِطَاتِ نَشْطًا قال: الملائكة . وكان الفرّاء يقول: الذي سمعت من العرب أن يقولوا: أنشطت، وكأنما أنشط من عقال، ورَبْطُها: نشطها، والرابط: الناشط؛ قال: وإذا رَبَطْتَ الحبل في يد البعير فقد نشطته تنشطه، وأنت ناشط، وإذا حللته فقد أنشطته. وقال آخرون: وَالنَّاشِطَاتِ نَشْطًا هو الموت يَنْشِط نفسَ الإنسان. * ذكر من قال ذلك: حدثنا أبو كُريب، قال: ثنا وكيع، عن سفيان، عن ابن أبي نجيح، عن مجاهد وَالنَّاشِطَاتِ نَشْطًا قال: الموت . حدثنا ابن حميد، قال: ثنا مهران، قال: ثنا سفيان، عن عبد الله بن أبي نجيح، عن مجاهد، مثله. حدثنا ابن بشار، قال: ثنا يحيى، قال: ثنا سفيان، عن ابن أبي نجيح، عن مجاهد، مثله. حدثنا ابن المثنى، قال: ثنا يوسف بن يعقوب، قال: ثنا شعبة عن السديّ، عن ابن عباس وَالنَّاشِطَاتِ نَشْطًا قال: حين تَنشِط نفسه . حدثنا أبو كُرَيب، قال: ثنا وكيع، عن سفيان، عن السدي وَالنَّاشِطَاتِ نَشْطًا قال: نشطها حين تُنشط من القدمين . وقال آخرون: هي النجوم تنشط من أفق إلى أفق. * ذكر من قال ذلك: حدثنا ابن عبد الأعلى، قال: ثنا ابن ثور، عن معمر، عن قتادة، قوله: وَالنَّاشِطَاتِ نَشْطًا قال: النجوم . حدثنا بشر، قال: ثنا يزيد، قال: ثنا سعيد، عن قتادة وَالنَّاشِطَاتِ نَشْطًا قال: هنّ النجوم . وقال آخرون: هي الأوهاق (6) . * ذكر من قال ذلك: حدثنا أبو كُرَيب، قال: ثنا وكيع، عن واصل بن السائب، عن عطاء وَالنَّاشِطَاتِ نَشْطًا قال: الأوهاق . والصواب من القول في ذلك عندي أن يقال: إن الله جلّ ثناؤه أقسم بالناشطات نشطا، وهي التي تنشط من موضع إلى موضع، فتذهب إليه، ولم يخصص الله بذلك شيئا دون شيء، بل عم القسم بجميع الناشطات والملائكة تنشط من موضع إلى موضع، وكذلك الموت، وكذلك النجوم والأوهاق وبقر الوحش أيضا تَنْشُط، كما قال الطِّرِمَّاح: وَهَـلْ بِحَـلِيفِ الخَـيْلِ مِمَّـنْ عَهِدْتُه بِــهِ غَــيْرُ أُحْـدانَ النَّوَاشِـطِ رُوع (7) يعني بالنواشط: بقر الوحش، لأنها تنشط من بلدة إلى بلدة، كما قال رؤبة بن العجَّاج: تَنَشَّطَتْــهُ كُلُّ مِغْــلاةِ الْوَهْــق (8) والهموم تنشط صاحبها، كما قال هِيمان بن قحافة: أمْسَــتْ هُمُـومِي تَنْشِـطُ المَناشِـطَا الشَّـامَ بِـي طَـوْرًا وَطَـوْرًا وَاسِـطَا (9) فكل ناشط فداخل فيما أقسم به إلا أن تقوم حجة يجب التسليم لها بأن المعنيّ بالقسم من ذلك بعض دون بعض. ---------------------------- الهوامش : (6) الأوهاق : جمع وهق ، بسكون الهاء أو تحريكها ، وهي الحبل المغار يرمى فيه أنشوطة ، فتؤخذ فيه الدابة والإنسان . (7) البيت للطرماح بن حكيم ( ديوانه 115 ) قال شارحه في تفسيره : يعني بالنواشط : بقر الوحش . لأنها تنشط من بلدة إلى بلدة . (8) البيت لرؤبة الراجز ( ديوانه 104 ) و ( اللسان : نشط ) قال : وتنشطت الناقة الأرض : قطعتها . وفاعل تنشط : هو الناقة ، والهاء راجعة إلى الخرق المذكور . قال : يقول : تناولته وأسرعت رجع يديها . والمغلاة : البعيدة الخطو . والوهق : المباراة في السير . يريد أنها ناقة سريعة السير وجملة تنشطته خبر ، رب في أول الأرجوزة " وقاتم الأعماق " . (9) البيتان في ( اللسان : نشط ) لهيمان بن قحافة . قال : قال الأخفش : الحمار ينشط من بلد إلى بلد ، والهموم تنشط بصاحبها ، وقال هميان : " أمست همومي ... " البيت . يقول : صارت همومي تنقلني من بلد إلى بلد ، فمرة إلى الشام ، ومرة إلى واسط بالعراق .