Tabari
Terug naar surah 79, ayah 15

Tafseer van De Ontrukkenden · An-Naazi'aat · 79:15

هَلْ أَتَىٰكَ حَدِيثُ مُوسَىٰٓ

Heeft het verhaal van Môesa jou bereikt?

Tabari (1 passage)

  1. Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst

    Uiteenzetting van de uitleg van Zijn woord, de Verhevene: هَلْ أتَاكَ حَدِيثُ مُوسَى (15) ("Heeft het bericht van Mūsā u bereikt? (15)").

    -----------------------

    De voetnoten:

    (14) Het vers is van Umayya ibn Abī al-Ṣalt (zijn dīwān: 52, en al-Lisān: s-h-r), en het behoort tot de getuigenissen van Abū ʿUbayda in Majāz al-Qurʾān (184). Hij zei: "al-sāhira": dat is de wildernis en het oppervlak van de aarde. Umayya ibn Abī al-Ṣalt zei: "En daarin is het vlees van de sāhira…" — het vers. "Wa-fāhamū": zij spraken. En al-Farrāʾ zei in Maʿānī al-Qurʾān (456) aangaande Zijn woord: فإذا هم بالساهرة ("en zie, zij bevinden zich op de sāhira"), en dat is het oppervlak van de aarde; het lijkt alsof het met deze naam genoemd werd omdat zich daarop de levende wezens bevinden: hun slaap (nawm) en hun waken (sahar). En met zijn isnād tot Ibn ʿAbbās dat hij zei: "al-sāhira": dat is de aarde. En hij reciteerde: "Daarin is het vlees van de sāhira…" — het vers. Einde. En hij beschrijft het paradijs (janna), [namelijk] dat zij daarin vlees van het wild en vlees van de zee te eten krijgen, en alles wat hun monden uitspreken vinden zij aanwezig bij hen.

    (15) Dit zijn vijf verzen van het mashṭūr-type van de rajaz-versmaat; de auteur van al-Lisān (s-n-kh-r) schrijft ze toe aan al-Hamdānī. Ibn Barrī zei: en al-Hamdānī zei [ze] op de dag van al-Qādisiyya, en de overlevering van de eerste twee verzen wijkt enigszins af, en die luidt:

    "Treed voorwaarts, o broeder van Nahm, tegen de aswāwira [ruiters], en laat de hoofden die afgehouwen zijn u niet doen schrikken."

    En na deze beide [komt] de rest van de verzen, zoals de overlevering van de auteur. En "Muḥājj" in de overlevering van de auteur, met fatḥa op de mīm en met kasra: dat is de naam van een paard; maar volgens de overlevering van Ibn Barrī richt hij zich tot een man. En "al-asāwira": dat is het meervoud van "uswār" met ḍamma op de hamza en met kasra; er werd gezegd, zoals in Tāj al-ʿArūs: het is de aanvoerder van de Perzen, op het niveau van de bevelhebber (amīr) bij de Arabieren. En er werd gezegd: het is de grootste koning. En er werd gezegd: het is de bekwame schutter met pijlen. En er werd gezegd: het is degene die standvastig blijft op de rug van het paard. En "al-nādira": dat wat van het lichaam afgesprongen en het verlaten heeft. En "qaṣruka": het einde van uw aangelegenheid en het doel ervan. En "al-sāhira": de aarde of de wildernis, zoals reeds vermeld is. En "al-ḥāfira": het eerste [stadium], vóór de dood. En "al-nākhira" heeft de betekenis van "al-nakhira", dat is het vergane. En in al-Lisān (n-kh-r), aangaande Zijn woord, de Verhevene: أئذا كنا عظاما نخرة ("wanneer wij vergane beenderen zijn geworden") — en het werd ook gelezen: "nākhira". Hij zei: en "nākhira" is de beste van de twee lezingen, omdat de verzen [eindigen] op de alif; ziet gij niet dat "nākhira" met "al-ḥāfira" en "al-sāhira" beter overeenstemt met de loop van de uitleg? Hij zei: en "al-nākhira" en "al-nakhira" zijn gelijk in betekenis, op het niveau van "al-ṭāmiʿ" en "al-ṭamiʿ". Ibn Barrī zei: hij zei: al-Hamdānī zei op de dag van al-Qādisiyya: "Treed voorwaarts, o broeder van Nahm…" — de vijf verzen. Einde.

    (16) Dit is een uiting die niet metrisch is, en het vers van Umayya ibn Abī al-Ṣalt is reeds eerder genoemd, en wij herhalen het hier zoals wij het in zijn dīwān (52) aangetroffen hebben:

    "En daarin is het vlees van de sāhira en van de zee, en wat zij uitspraken blijft voor altijd bestaan."

    Toon originele Arabische tekst
    القول في تأويل قوله تعالى : هَلْ أتَاكَ حَدِيثُ مُوسَى (15) . ----------------------- الهوامش: (14) البيت لأمية بن أبي الصلت ( ديوانه : 52 واللسان : سهر ) وهو من شواهد أبي عبيدة في مجاز القرآن ( 184 ) قال : " الساهرة " : الفلاة ، ووجه الأرض . قال أمية بن أبي الصلت : " وفيها لحم ساهرة ... " البيت . وفاهموا : تكلموا . وقال الفراء في معاني القرآن ( 456 ) وقوله : { فإذا هم بالساهرة } وهو وجه الأرض كأنها سميت بهذا الاسم ؛ لأن فيها الحيوان : نومهم وسهرهم . وبإسناده إلى ابن عباس أنه قال : الساهرة : الأرض . وأنشد : " ففيها لحم ساهرة ... " البيت . ا هـ . ويصف الجنة بأنهم يطعمون فيها لحما من الصيد ولحم البحر ، وكل ما فاهت به أفواههم من شيء ، وجدوه حاضرا لديهم . (15) هذه خمسة أبيات من مشطور الرجز ، نسبها صاحب ( اللسان : نخر ) إلى الهمداني . قال ابن بري : وقال الهمداني يوم القادسية ورواية البيتين الأولين مختلفة شيئا وهي : أقْــدِمْ أخـا نَهْـمٍ عَـلى الأسـاوِرَه وَلا تَهُــــولَنْكَ رُءُوسٌ نـــادَرِهْ وبعدهما بقية الأبيات ، كرواية المؤلف . ومحاج في رواية المؤلف بفتح الميم وكسرها : اسم فرس ، وأما على رواية ابن بري فإنه يخاطب رجلا . والأساورة : جمع أسوار بضم الهمزة وكسرها ؛ قيل كما في تاج العروس : هو قائد الفرس ، بمنزلة الأمير في العرب . وقيل : هو الملك الأكبر . وقيل : هو الجيد الرمي بالسهام . وقيل : هو الثابت على ظهر الفرس . والنادرة : التي ندرت عن الجسد وفارقته . وقصرك : نهاية أمرك وغايته ، والساهرة : الأرض أو الفلاة ، كما تقدم ذكره . والحافرة : الأولى قبل الموت . والناخرة بمعنى : النخرة ، وهي البالية . وفي ( اللسان : نخر ) في قوله تعالى : { أئذا كنا عظاما نخرة } وقرئ : ناخرة . قال : وناظرة أجود الوجهين ؛ لأن الآيات بالألف ، ألا ترى أن ناخرة مع الحافرة والساهرة أشبه بمجئ التأويل . قال : والناخرة والنخرة : سواء في المعنى ، بمنزلة الطامع والطمع . قال ابن بري . قال : الهمداني يوم القادسية : " أقدم أخا نهمٍ ... " الأبيات الخمسة . ا هـ . (16) هذا كلام غير موزون ، وبيت أمية بن أبي الصلت تقدم قريبا ، ونعيده هنا كما وجدناه في ( ديوانه 52 ) . وفيهــا لَحْــمُ ســاهِرَةٍ وَبحْــرٍ ومــا فــاهُوا بــه أبَــدا مُقِيـمُ