Tafseer van De Tijding · An-Naba · 78:40
Voorwaar, Wij hebben jullie gewaarschuwd voor een nabije bestraffing op de Dag dat de mens zal kijken naar wat zijn handen vroeger bedreven, en waarop de ongelovige zal zeggen: "O wee, was ik maar aarde."
Zijn woord: إِنَّا أَنْذَرْنَاكُمْ عَذَابًا قَرِيبًا ("Wij hebben jullie gewaarschuwd voor een nabije bestraffing") — Hij zegt: Wij hebben jullie, o mensen, gewaarschuwd voor een bestraffing (ʿadhāb) die jullie reeds genaderd is en nabij gekomen, en dat is يَوْمَ يَنْظُرُ الْمَرْءُ ("op de Dag waarop de mens zal aanschouwen") — de gelovige — مَا قَدَّمَتْ يَدَاهُ ("wat zijn handen hebben vooruitgezonden"): aan goeds dat hij in het wereldse leven heeft verworven, of aan kwaad dat hij heeft begaan. Dan hoopt hij op de beloning van Allah voor zijn deugdzame daden, en vreest hij Zijn bestraffing voor zijn slechte daden.
En overeenkomstig hetgeen wij hierover hebben gezegd, hebben ook de mensen van de uitleg (ahl al-taʾwīl) gesproken.
* Vermelding van wie dat heeft gezegd:
Abū Kurayb heeft ons verteld, hij zei: Wakīʿ heeft ons verteld, op gezag van Mubārak, op gezag van al-Ḥasan, over يَوْمَ يَنْظُرُ الْمَرْءُ مَا قَدَّمَتْ يَدَاهُ , hij zei: De mens is de gelovige; hij neemt zich in acht voor de kleine zonde en vreest de grote zonde.
Ibn Ḥumayd heeft ons verteld, hij zei: Mihrān heeft ons verteld, op gezag van Sufyān, op gezag van Muḥammad ibn Jaḥḥāda, op gezag van al-Ḥasan, over يَوْمَ يَنْظُرُ الْمَرْءُ مَا قَدَّمَتْ يَدَاهُ , hij zei: De mens, dat is de gelovige.
Ibn Bashshār heeft ons verteld, hij zei: Abū Aḥmad heeft ons verteld, hij zei: Sufyān heeft ons verteld, op gezag van Muḥammad ibn Jaḥḥāda, op gezag van al-Ḥasan, over Zijn woord: يَوْمَ يَنْظُرُ الْمَرْءُ مَا قَدَّمَتْ يَدَاهُ , hij zei: De mens, dat is de gelovige.
En Zijn woord: وَيَقُولُ الْكَافِرُ يَا لَيْتَنِي كُنْتُ تُرَابًا ("en de ongelovige (kāfir) zal zeggen: 'Och, was ik maar stof geweest!'") — de Verhevene, wiens lof verheven is, zegt: En de ongelovige zal op die Dag zeggen, uit verlangen, vanwege de bestraffing van Allah die hij ondergaat en die Hij heeft voorbereid voor de ongelovigen die niet in Hem geloven: Och, was ik maar stof geweest, zoals de dieren die tot stof gemaakt zijn.
En overeenkomstig hetgeen wij hierover hebben gezegd, hebben ook de mensen van de uitleg gesproken.
* Vermelding van wie dat heeft gezegd:
Muḥammad ibn Bashshār heeft ons verteld, hij zei: Muḥammad ibn Jaʿfar en Ibn Abī ʿAdī hebben ons verteld, beiden zeiden: ʿAwf heeft ons verteld, op gezag van Abū al-Mughīra, op gezag van ʿAbd Allāh ibn ʿAmr, hij zei: "Wanneer de Dag der Opstanding aanbreekt, wordt het oppervlak uitgestrekt, en worden de lastdieren, de beesten en het wild gedierte verzameld. Vervolgens vindt het vergeldingsrecht (qiṣāṣ) plaats tussen de dieren onderling: voor het hoornloze schaap wordt vergelding genomen van het gehoornde schaap dat het gestoten heeft. Wanneer dan het vergeldingsrecht tussen de dieren voltooid is, wordt tot hen gezegd: 'Wordt stof.' Hij zei: Op dat ogenblik zegt de ongelovige: 'Och, was ik maar stof geweest.'"
Ibn ʿAbd al-Aʿlā heeft ons verteld, hij zei: Ibn Thawr heeft ons verteld, op gezag van Maʿmar; hij zei: En Jaʿfar ibn Burqān heeft mij verteld, op gezag van Yazīd ibn al-Aṣamm, op gezag van Abū Hurayra, hij zei: "Voorwaar, Allah verzamelt alle schepselen, elk lastdier en elke vogel en elk mens, en Hij zegt tot de beesten en de vogels: 'Wordt stof.' En op dat ogenblik zegt de ongelovige: 'Och, was ik maar stof geweest.'"
Abū Kurayb heeft ons verteld, hij zei: al-Muḥāribī ʿAbd al-Raḥmān ibn Muḥammad heeft ons verteld, op gezag van Ismāʿīl ibn Rāfiʿ al-Madanī, op gezag van Yazīd ibn Ziyād, op gezag van Muḥammad ibn Kaʿb al-Quraẓī, op gezag van een man van de Anṣār, op gezag van Abū Hurayra, dat de Boodschapper van Allah, moge Allah hem zegenen en vrede schenken, zei: "Allah zal oordelen tussen Zijn schepselen — de djinn, de mensen en de beesten — en op die Dag zal Hij voorwaar vergelding nemen voor het hoornloze van het gehoornde, totdat er bij geen enkel dier nog een aanspraak tegen een ander overblijft. Dan zegt Allah: 'Wordt stof.' En op dat ogenblik zegt de ongelovige: 'Och, was ik maar stof geweest.'"
Bishr heeft ons verteld, hij zei: Yazīd heeft ons verteld, hij zei: Saʿīd heeft ons verteld, op gezag van Qatāda, over Zijn woord: يَوْمَ يَنْظُرُ الْمَرْءُ مَا قَدَّمَتْ يَدَاهُ وَيَقُولُ الْكَافِرُ يَا لَيْتَنِي كُنْتُ تُرَابًا . Hij is de verlorene, de buitensporige, de machteloze. En wat zou hem ervan weerhouden dat te zeggen, terwijl de schaamtevolle gebreken van zijn daden over hem zijn losgebarsten, en hij de Erbarmer tegemoet is getreden terwijl Hij vertoornd over hem is? Zo wenste hij op die Dag de dood, terwijl er in het wereldse leven niets was dat hem meer verafschuwd was dan de dood.
Ibn Ḥumayd heeft ons verteld, hij zei: Yaʿqūb heeft ons verteld, op gezag van Jaʿfar, op gezag van Abū al-Zinād ʿAbd Allāh ibn Dhakwān, hij zei: Wanneer er tussen de mensen geoordeeld is, en het bevel gegeven is dat de mensen van het Vuur naar het Vuur gaan, wordt tot de gelovigen onder de djinn en tot alle overige gemeenschappen behalve de kinderen van Ādam gezegd: 'Wordt stof.' En wanneer de ongelovigen naar hen kijken en zien dat zij tot stof zijn geworden, zegt de ongelovige: 'Och, was ik maar — och, was ik maar — stof geweest.'
Ibn Ḥumayd heeft ons verteld, hij zei: Mihrān heeft ons verteld, op gezag van Sufyān, over Zijn woord: وَيَقُولُ الْكَافِرُ يَا لَيْتَنِي كُنْتُ تُرَابًا , hij zei: Wanneer tot de beesten gezegd wordt: 'Wordt stof,' zegt de ongelovige: 'Och, was ik maar stof geweest.'
Einde van de uitleg van Surah ʿAmma yatasāʾalūn.
