Tafseer van De Tijding · An-Naba · 78:25
Behalve kokend water en etter.
Zijn woord: إِلا حَمِيمًا وَغَسَّاقًا ("behalve kokend water en al-ghassāq"). De Verhevene, wiens gedachtenis verheven is, zegt: zij proeven daarin geen koelte en geen drank, behalve kokend water (ḥamīm) dat tot het uiterste van zijn hitte is opgekookt, zodat het is als gesmolten metaal dat de gezichten roostert; en geen koelte behalve al-ghassāq.
De uitleggers verschilden van mening over de betekenis van al-ghassāq. Sommigen zeiden: het is wat aan etter (ṣadīd) van de mensen van de hel (jahannam) vloeit.
* Vermelding van wie dat zei:
Abū Kurayb en Muḥammad ibn al-Muthannā hebben ons verteld, zij beiden zeiden: Ibn Idrīs heeft ons verteld, op gezag van zijn vader, op gezag van ʿAṭiyya ibn Saʿd, over Zijn woord: حَمِيمًا وَغَسَّاقًا — hij zei: het is wat uit hun huiden vloeit.
Ibn ʿAbd al-Aʿlā heeft ons verteld, hij zei: al-Muʿtamir heeft ons verteld, op gezag van zijn vader, hij zei: Abū ʿAmr heeft ons verteld, hij zei: ʿIkrima beweerde dat hij hun verteld had over Zijn woord: وَغَسَّاقًا — hij zei: wat uit hun ogen aan etter en bloed naar buiten komt.
Ibn Bashshār en Ibn al-Muthannā hebben ons verteld, zij beiden zeiden: ʿAbd al-Raḥmān heeft ons verteld, hij zei: Sufyān heeft ons verteld, op gezag van Manṣūr, op gezag van Ibrāhīm en Abū Razīn: إِلا حَمِيمًا وَغَسَّاقًا — zij beiden zeiden: het wasvocht van de mensen van het Vuur (al-nār) — dat is de bewoording van Ibn Bashshār; maar wat Ibn al-Muthannā betreft, hij zei in zijn overlevering: wat uit hun etter vloeit.
En Ibn Bashshār heeft ons een andere keer verteld, op gezag van ʿAbd al-Raḥmān, en hij zei zoals Ibn al-Muthannā zei.
Ibn Ḥumayd heeft ons verteld, hij zei: Mihrān heeft ons verteld, op gezag van Sufyān, op gezag van Manṣūr, op gezag van Abū Razīn: وَغَسَّاقًا — hij zei: wat uit hun etter vloeit.
Abū Kurayb heeft ons verteld, hij zei: Wakīʿ heeft ons verteld, op gezag van Sufyān, op gezag van Manṣūr en Abū Razīn, op gezag van Ibrāhīm, hetzelfde.
Bishr heeft ons verteld, hij zei: Yazīd heeft ons verteld, hij zei: Saʿīd heeft ons verteld, op gezag van Qatāda, over Zijn woord: غَسَّاقًا — ons werd verteld dat al-ghassāq is: wat vloeit tussen zijn huid en zijn vlees.
Ibn al-Muthannā heeft ons verteld, hij zei: al-Ḍaḥḥāk ibn Makhlad heeft ons verteld, op gezag van Sufyān, dat hij zei: mij heeft bereikt dat het is wat uit hun tranen vloeit.
Ibn Ḥumayd heeft ons verteld, hij zei: Mihrān heeft ons verteld, op gezag van Sufyān, op gezag van Manṣūr, op gezag van Ibrāhīm: وَغَسَّاقًا — hij zei: wat uit hun etter vloeit van de koude; dat zei Sufyān, en een ander zei: de tranen.
Yūnus heeft mij verteld, hij zei: Ibn Wahb heeft ons bericht, hij zei: Ibn Zayd zei over Zijn woord: إِلا حَمِيمًا وَغَسَّاقًا — hij zei: al-ḥamīm zijn de tranen van hun ogen in het Vuur, die zich verzamelen in de geulen van het Vuur, waarna zij ervan te drinken krijgen; en al-ghassāq is de etter die uit hun huiden komt wanneer het Vuur hen smelt, in vijvers waarin het zich verzamelt, waarna zij ervan te drinken krijgen.
Ibn Ḥumayd heeft ons verteld, hij zei: Jarīr heeft ons verteld, op gezag van Manṣūr, op gezag van Ibrāhīm: إِلا حَمِيمًا وَغَسَّاقًا — hij zei: al-ghassāq is wat uit hun huiden druipt en wat uit hun stank vloeit.
En anderen zeiden: al-ghassāq is de bittere koude (zamharīr).
* Vermelding van wie dat zei:
ʿAlī heeft mij verteld, hij zei: Abū Ṣāliḥ heeft ons verteld, hij zei: Muʿāwiya heeft mij verteld, op gezag van ʿAlī, op gezag van Ibn ʿAbbās: إِلا حَمِيمًا وَغَسَّاقًا — hij zegt: de bittere koude (zamharīr).
Abū Kurayb en Abū al-Sāʾib en Ibn al-Muthannā hebben ons verteld, zij zeiden: Ibn Idrīs heeft ons verteld, hij zei: ik hoorde Layth, op gezag van Mujāhid, over Zijn woord: إِلا حَمِيمًا وَغَسَّاقًا — hij zei: datgene wat zij niet kunnen proeven vanwege de koude ervan.
Hij zei: Ibn Bashshār heeft ons verteld, hij zei: ʿAbd al-Raḥmān heeft ons verteld, hij zei: Sufyān heeft ons verteld, op gezag van Layth, op gezag van Mujāhid: إِلا حَمِيمًا وَغَسَّاقًا — hij zei: datgene wat zij niet kunnen verdragen vanwege de koude ervan.
Abū Kurayb heeft ons verteld, hij zei: Wakīʿ heeft ons verteld, op gezag van Sufyān, op gezag van Layth, op gezag van Mujāhid: al-ghassāq is datgene wat niet verdragen kan worden vanwege de koude ervan.
Ibn Ḥumayd heeft ons verteld, hij zei: Mihrān heeft ons verteld, op gezag van Abū Jaʿfar, op gezag van al-Rabīʿ, hij zei: al-ghassāq is de bittere koude (zamharīr).
Abū Kurayb heeft ons verteld, hij zei: Wakīʿ heeft ons verteld, op gezag van Abū Jaʿfar, op gezag van al-Rabīʿ, op gezag van Abū al-ʿĀliya, hij zei: al-ghassāq is de bittere koude (zamharīr).
En anderen zeiden: het is het stinkende, en dat is in de Ṭakhārische taal.
* Vermelding van wie dat zei:
Mij werd verteld op gezag van al-Musayyab ibn Sharīk, op gezag van Ṣāliḥ ibn Ḥayyān, op gezag van ʿAbd Allāh ibn Burayda, hij zei: al-ghassāq is in de Ṭakhārische taal: het stinkende.
En al-ghassāq is naar mijn mening de faʿʿāl-vorm, afgeleid van hun uitdrukking: "ghasaqat ʿaynu fulān", wanneer haar tranen vloeien, en "ghasaqa al-jurḥ", wanneer zijn etter vloeit. Daartoe behoort het woord van Allah: وَمِنْ شَرِّ غَاسِقٍ إِذَا وَقَبَ ("en tegen het kwaad van de duisternis wanneer zij invalt"), waarmee met al-ghāsiq bedoeld wordt: de nacht wanneer hij de dingen omhult en bedekt; en daarmee is bedoeld zijn aanstormen op de dingen, zoals het aanstormen van de stromende vloed. Indien al-ghassāq dus is wat ik beschreven heb aan vloeiend goedje, dan is het noodzakelijk te zeggen: datgene wat Allah dit volk heeft beloofd en waarvan Hij berichtte dat zij het in het Hiernamaals zullen proeven aan drank, is het vloeibare van de bittere koude (zamharīr) in de hel (jahannam), dat met de hevigheid van zijn koude de stank verenigt.
Zoals Ibn al-Muthannā ons verteld heeft, hij zei: Yaʿmar ibn Bishr heeft ons verteld, hij zei: Ibn al-Mubārak heeft ons verteld, hij zei: Rishdīn ibn Saʿd heeft ons verteld, hij zei: ʿAmr ibn al-Ḥārith heeft ons verteld, op gezag van Abū al-Samḥ, op gezag van Abū al-Haytham, op gezag van Abū Saʿīd al-Khudrī, op gezag van de Profeet ﷺ, hij zei: "Indien een emmer van al-ghassāq op de wereld werd uitgegoten, zou hij de mensen van de wereld doen stinken."
Mij werd verteld op gezag van Muḥammad ibn Ḥarb, hij zei: Ibn Lahīʿa heeft ons verteld, op gezag van Abū Qabīl, op gezag van Abū Mālik, op gezag van ʿAbd Allāh ibn ʿAmr, dat hij zei: "Weten jullie wat al-ghassāq is?" Zij zeiden: Allah weet het beter. Hij zei: "Het is de dikke etter; indien een druppel ervan in het westen werd uitgegoten, zou hij de mensen van het oosten doen stinken, en indien hij in het oosten werd uitgegoten, zou hij de mensen van het westen doen stinken."
Indien iemand zegt: jij hebt gezegd dat al-ghassāq de bittere koude (zamharīr) is, en de bittere koude is het toppunt van koude — hoe kan de bittere koude dan vloeibaar zijn? Dan wordt gezegd: voorwaar, de koude die niet te verdragen en niet uit te houden is, kan de gedaante hebben van datgene wat uit de lichamen van het volk vloeit aan etter en pus.
