Tafseer van De Mens · Al-Insaan · 76:20
En als jij rondkijkt dan zie jij een genieting en een geweldig koninkrijk.
De Verhevene, wiens lof verheven is, zegt: عالِيَهُمْ ("boven hen"), dat wil zeggen: boven dezen, namelijk boven deze rechtschapenen, zijn er gewaden van fijne zijde (sundus). Sommige uitleggers van de Schrift legden Zijn uitspraak عالِيَهُمْ ("boven hen") aldus uit: boven de tentbedden (ḥijāl) die voor hen opgesteld zijn, zijn er ثِيَابُ سُنْدُسٍ ("gewaden van fijne zijde"). En dat is geen verwerpelijke uitleg, want indien dat zich boven de tentbedden bevindt waarin zij zich bevinden, dan bevindt het zich boven hen, en is het "boven hen".
De recitatoren verschilden van mening over de lezing hiervan. De meeste recitatoren van Medina en Kufa en sommige recitatoren van Mekka lazen het als عَالِيهُمْ ("ʿālīhim") met sukūn op de yāʾ. Maar ʿĀṣim, Abū ʿAmr en Ibn Kathīr lazen het met fatḥa op de yāʾ. Wie het met fatḥa las, maakte van Zijn uitspraak عالِيَهُمْ een zelfstandig naamwoord dat de "gewaden" in de nominatief zet, zoals wanneer iemand zegt: "het uiterlijke van hen [is] gewaden van fijne zijde".
En het juiste oordeel hierover is volgens mij dat het twee welbekende lezingen zijn met nauw verwante betekenis, en met welke van beide de recitator ook reciteert, hij heeft het juist.
En Zijn uitspraak ثِيَابُ سُنْدُسٍ ("gewaden van fijne zijde") betekent: gewaden van fijn, mooi brokaat (dībāj); en sundus is het fijne van het brokaat.
En over Zijn uitspraak خُضرٌ ("groen") verschilden de recitatoren in hun lezing. Abū Jaʿfar de recitator en Abū ʿAmr lazen het met nominatief: خُضْرٌ ("khuḍrun"), als attribuut van de "gewaden", en met genitief إستَبْرَقٍ ("istabraqin"), als bijstelling bij sundus, met de betekenis: "en gewaden van zwaar brokaat (istabraq)". En ʿĀṣim en Ibn Kathīr lazen het خُضْرٍ ("khuḍrin") in de genitief en وإسْتَبْرَقٌ ("wa-istabraqun") in de nominatief, waarbij istabraq als bijstelling bij de "gewaden" geldt, met de betekenis: "boven hen [is] istabraq", en waarbij khuḍr als attribuut van sundus gemaakt wordt. En Nāfiʿ las het: خُضْرٌ ("khuḍrun") in de nominatief als attribuut van de "gewaden", en وإسْتَبْرَقٌ ("wa-istabraqun") in de nominatief als bijstelling bij de "gewaden". En de meeste recitatoren van Kufa lazen het: خُضْرٍ وإسْتَبْرَقٍ ("khuḍrin wa-istabraqin"), beide in de genitief. En Ibn Muḥayṣin las het zonder doorbuiging van istabraq: وإسْتَبْرَقَ ("wa-istabraqa") met fatḥa, met de betekenis: "en gewaden van istabraq", en hij las het met fatḥa omdat hij het opvatte als een uitheems (aʿjamī) zelfstandig naamwoord. Al deze door ons vermelde lezingen hebben een [geldige] grond en richting, behalve hetgeen wij eerder van Ibn Muḥayṣin vermeldden, want die is ver verwijderd van het bekende spraakgebruik van de Arabieren; en dat komt doordat istabraq onbepaald (nakira) is, en de Arabieren buigen onbepaalde zelfstandige naamwoorden door, ook al zijn ze uitheems. En istabraq is het zware van het brokaat. Wij hebben de uitspraken van de uitleggers van de Schrift hierover reeds eerder vermeld, zodat herhaling hier overbodig is.
Bishr heeft ons verteld, hij zei: Yazīd heeft ons verteld, hij zei: Saʿīd heeft ons verteld, op gezag van Qatāda, hij zei: istabraq is het zware brokaat.
En Zijn uitspraak وَحُلُّوا أَسَاوِرَ مِنْ فِضَّةٍ ("en zij worden getooid met armbanden van zilver") betekent: en hun Heer tooide hen met armbanden — asāwir is het meervoud van aswira — van zilver.
En Zijn uitspraak وَسَقَاهُمْ رَبُّهُمْ شَرَابًا طَهُورًا ("en hun Heer geeft hun een reine drank te drinken"), de Verhevene, wiens lof verheven is, zegt: en hun Heer gaf deze rechtschapenen een reine drank te drinken; en tot haar reinheid behoort dat zij niet tot onreine urine wordt, maar dat zij een uitwaseming uit hun lichamen wordt zoals het uitzweten van muskus.
Zoals datgene wat Muḥammad ibn Bashshār ons verteld heeft, hij zei: Yaḥyā ibn Saʿīd en ʿAbd al-Raḥmān hebben ons verteld, zij beiden zeiden: Sufyān heeft ons verteld, op gezag van Manṣūr, op gezag van Ibrāhīm al-Taymī, over وَسَقَاهُمْ رَبُّهُمْ شَرَابًا طَهُورًا ("en hun Heer geeft hun een reine drank te drinken"), hij zei: zweet dat uit hun [lichamen] vloeit, gelijk de geur van muskus.
Ibn Ḥumayd heeft ons verteld, hij zei: Mihrān heeft ons verteld, op gezag van Manṣūr, op gezag van Ibrāhīm al-Taymī, hetzelfde.
Hij zei: Jarīr heeft ons verteld, op gezag van Mughīra, op gezag van Ibrāhīm al-Taymī, hij zei: aan de man uit de bewoners van het paradijs wordt de begeerte van honderd mannen uit de bewoners van deze wereld toebedeeld, en [evenzo] hun eetlust en hun verlangen; en wanneer hij eet, krijgt hij een reine drank te drinken, die een uitwaseming wordt die uit zijn huid komt, welriekender dan de doordringende muskus; daarna keert zijn begeerte terug.
Muḥammad ibn ʿAmr heeft ons verteld, hij zei: Abū ʿĀṣim heeft ons verteld, hij zei: ʿĪsā heeft ons verteld; en al-Ḥārith heeft mij verteld, hij zei: al-Ḥasan heeft ons verteld, hij zei: Warqāʾ heeft ons verteld — beiden op gezag van Ibn Abī Najīḥ, op gezag van Mujāhid — over Zijn uitspraak: شَرَابًا طَهُورًا ("een reine drank"), hij zei: dat wat Allah van de dranken vermeld heeft.
Ibn ʿAbd al-Aʿlā heeft ons verteld, hij zei: Ibn Thawr heeft ons verteld, op gezag van Maʿmar, op gezag van Abān, op gezag van Abū Qilāba: wanneer de bewoners van het paradijs gegeten en gedronken hebben wat zij wilden, vragen zij om de reine drank en drinken die; daardoor worden hun buiken gereinigd, en wordt wat zij gegeten en gedronken hebben een uitwaseming en een muskusgeur, zodat hun buiken daardoor slank worden.
ʿAlī ibn Sahl heeft ons verteld, hij zei: Ḥajjāj heeft ons verteld, hij zei: Abū Jaʿfar al-Rāzī heeft ons verteld, op gezag van al-Rabīʿ ibn Anas, op gezag van Abū al-ʿĀliya al-Riyāḥī, op gezag van Abū Hurayra of een ander — "Abū Jaʿfar al-Rāzī twijfelde" — hij zei: Jibrāʾīl steeg met de Profeet ﷺ op in de nacht waarin hij op de nachtelijke tocht werd meegevoerd, naar de zevende hemel, en vroeg om toegang. Er werd tegen hem gezegd: wie is dit? Hij zei: Jibrāʾīl. Er werd gezegd: en wie is bij je? Hij zei: Muḥammad. Zij zeiden: is er dan al naar hem gezonden? Hij zei: ja. Zij zeiden: moge Allah hem begroeten als broeder en opvolger; wat een voortreffelijke broeder en wat een voortreffelijke opvolger, en wat een voortreffelijke komst is hij gekomen. Hij zei: hij trad binnen, en zie, daar was een man met grijzend haar, gezeten op een troon bij de poort van het paradijs, en bij hem was een groep mensen gezeten met witte gezichten als perkamenten, en een groep in wier kleuren iets [van verkleuring] zat. Degenen in wier kleuren iets zat stonden op en gingen een rivier in en wasten zich daarin; zij kwamen eruit terwijl er iets van hun kleuren was weggespoeld. Daarna gingen zij een andere rivier in en wasten zich daarin; zij kwamen eruit terwijl hun kleuren [helemaal] gezuiverd waren en gelijk werden aan de kleuren van hun metgezellen; en zij kwamen en zaten bij hun metgezellen. Hij zei: o Jibrāʾīl, wie is deze grijsharige, en wie zijn deze mensen met de witte gezichten, en wie zijn dezen in wier kleuren iets zat, en wat zijn deze rivieren waarin zij zich wasten en waaruit zij kwamen terwijl hun kleuren gezuiverd waren? Hij zei: dit is je vader Ibrāhīm, de eerste die op aarde grijs werd. En wat betreft dezen met de witte gezichten, dat zijn mensen die hun geloof (īmān) niet met onrecht hebben vermengd. En wat betreft dezen in wier kleuren iets zat, dat zijn mensen die een goede daad en een andere, slechte [daad] vermengd hadden en daarna berouw toonden, waarop Allah hun berouw aanvaardde. En wat betreft de rivieren: de eerste daarvan is de barmhartigheid van Allah, de tweede is de genade van Allah, en de derde [betreft] "hun Heer gaf hun een reine drank te drinken".
