Tafseer van De Opstanding · Al-Qiyaama · 75:15
Ook al biedt hij zijn verontschuldigingen aan.
Zijn woord: بَلِ الإنْسَانُ عَلَى نَفْسِهِ بَصِيرَةٌ ("Maar de mens is tegen zichzelf een getuige met inzicht"). De Verhevene, wiens lof verheven is, zegt: maar de mens heeft tegen zichzelf, vanuit zichzelf, wachters die hem gadeslaan bij zijn handelen en die tegen hem daarover getuigen.
En in de geest van wat wij hierover gezegd hebben, spraken ook de uitleggers (ahl al-taʾwīl).
* Vermelding van wie dat gezegd heeft:
ʿAlī heeft mij verteld, hij zei: Abū Ṣāliḥ heeft ons verteld, hij zei: Muʿāwiya heeft mij verteld, op gezag van ʿAlī, op gezag van Ibn ʿAbbās, over Zijn woord: بَلِ الإنْسَانُ عَلَى نَفْسِهِ بَصِيرَةٌ ("Maar de mens is tegen zichzelf een getuige met inzicht"), hij zei: zijn gehoor, zijn gezicht, zijn handen, zijn voeten en zijn ledematen. En "het inzicht" (al-baṣīra) is volgens deze uitleg datgene wat Ibn ʿAbbās vermeld heeft van de ledematen van de zoon van Adam; en het [woord "baṣīra"] staat in de nominatief door Zijn woord عَلَى نَفْسِهِ ("tegen zichzelf"), en "de mens" (al-insān) staat in de nominatief door het terugverwijzende voornaamwoord dat naar hem verwijst in Zijn woord "zichzelf" (nafsihi).
En anderen zeiden: nee, de betekenis daarvan is: maar de mens is getuige tegen zichzelf, hij alleen. Wie deze uitspraak deed, maakte "al-baṣīra" tot predikaat van "de mens" en zette "de mens" door middel daarvan in de nominatief.
* Vermelding van wie dat gezegd heeft:
Muḥammad ibn Saʿd heeft mij verteld, hij zei: mijn vader heeft mij verteld, hij zei: mijn oom heeft mij verteld, hij zei: mijn vader heeft mij verteld, op gezag van zijn vader, op gezag van Ibn ʿAbbās: بَلِ الإنْسَانُ عَلَى نَفْسِهِ بَصِيرَةٌ ("Maar de mens is tegen zichzelf een getuige met inzicht"), hij zegt: de mens is getuige tegen zichzelf, hij alleen.
Ibn ʿAbd al-Aʿlā heeft ons verteld, hij zei: Ibn Thawr heeft ons verteld, op gezag van Maʿmar, op gezag van Qatāda, over Zijn woord: بَلِ الإنْسَانُ عَلَى نَفْسِهِ بَصِيرَةٌ ("Maar de mens is tegen zichzelf een getuige met inzicht"), hij zei: getuige tegen haar [zijn ziel] door middel van haar handelen.
Bishr heeft ons verteld, hij zei: Yazīd heeft ons verteld, hij zei: Saʿīd heeft ons verteld, op gezag van Qatāda, over Zijn woord: بَلِ الإنْسَانُ عَلَى نَفْسِهِ بَصِيرَةٌ ("Maar de mens is tegen zichzelf een getuige met inzicht"): wanneer je maar wilt, bij Allah, dan zie je hem scherpziend voor de gebreken en zonden van de mensen, maar onachtzaam tegenover zijn eigen zonden. Hij zei: en men placht te zeggen: in het Evangelie staat geschreven: o zoon van Adam, je ziet de splinter in het oog van je broeder, maar je ziet de dwarsbalk in je eigen oog niet.
Yūnus heeft mij verteld, hij zei: Ibn Wahb heeft ons bericht, hij zei: Ibn Zayd zei over Zijn woord: بَلِ الإنْسَانُ عَلَى نَفْسِهِ بَصِيرَةٌ ("Maar de mens is tegen zichzelf een getuige met inzicht"), hij zei: hij is getuige tegen zichzelf, en hij las: اقْرَأْ كِتَابَكَ كَفَى بِنَفْسِكَ الْيَوْمَ عَلَيْكَ حَسِيبًا ("Lees jouw boek; jijzelf volstaat heden als rekenaar tegen jou"). En wie deze uitspraak deed, zegt: de hāʾ [de slot-tāʾ marbūṭa] is ingevoerd in Zijn woord بَصِيرَةٌ ("getuige met inzicht"), hoewel het predikaat is van "de mens", zoals men tegen een man zegt: "jij bent een bewijs tegen jezelf" (anta ḥujjatun ʿalā nafsika). Dit is de uitspraak van sommige grammatici van Baṣra. Sommigen van hen zeiden: deze hāʾ is ingevoerd in "baṣīra", hoewel het een bijvoeglijk woord is voor het mannelijke [substantief], zoals zij is ingevoerd in "rāwiya" (een zeer onderlegd overleveraar) en "ʿallāma" (een zeer geleerde).
