Tabari
Terug naar surah 75, ayah 14

Tafseer van De Opstanding · Al-Qiyaama · 75:14

بَلِ ٱلْإِنسَٰنُ عَلَىٰ نَفْسِهِۦ بَصِيرَةٌۭ

Hij zal zelfs tegen zichzelf getuigen.

Tabari (1 passage)

  1. Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst

    De geleerden van de uitleg (ahl al-taʾwīl) verschilden van mening over de uitleg van Zijn woord: بِمَا قَدَّمَ وَأَخَّرَ ("over wat hij heeft voortgezonden en wat hij heeft uitgesteld/achtergelaten"). Sommigen van hen zeiden: de betekenis daarvan is: over wat hij vóór zich uit heeft gezonden aan goede of slechte daad, namelijk wat hij in deze wereld vóór zijn dood heeft verricht, en wat hij na zijn dood heeft achtergelaten aan slechte of goede [gevolgen], oftewel een slechte daad die na hem [door anderen] wordt verricht.

    * Vermelding van wie dat zei:

    ʿAlī heeft mij verteld, hij zei: Abū Ṣāliḥ heeft ons verteld, hij zei: Muʿāwiya heeft mij verteld, op gezag van ʿAlī, op gezag van Ibn ʿAbbās, [over] zijn woord: يُنَبَّأُ الإنْسَانُ يَوْمَئِذٍ بِمَا قَدَّمَ وَأَخَّرَ ("de mens wordt op die Dag op de hoogte gesteld van wat hij heeft voortgezonden en wat hij heeft achtergelaten"), hij zegt: wat hij vóór zijn dood heeft verricht, en wat hij [als gebruik] heeft ingesteld zodat het na zijn dood werd verricht.

    Ibn ʿAbd al-Aʿlā heeft ons verteld, hij zei: Ibn Thawr heeft ons verteld, op gezag van Maʿmar, op gezag van ʿAbd al-Karīm al-Jazarī, op gezag van Ziyād ibn Abī Maryam, op gezag van Ibn Masʿūd, hij zei: بِمَا قَدَّمَ van zijn [eigen] daad, وأخَّرَ aan een gewoonte (sunna) die na hem werd verricht, hetzij goed hetzij kwaad.

    En anderen zeiden: nee, de betekenis daarvan is: de mens wordt op de hoogte gesteld van wat hij heeft voortgezonden aan ongehoorzaamheid en wat hij heeft achtergelaten aan gehoorzaamheid.

    * Vermelding van wie dat zei:

    Muḥammad ibn Saʿd heeft mij verteld, hij zei: mijn vader heeft mij verteld, hij zei: mijn oom heeft mij verteld, hij zei: mijn vader heeft mij verteld, op gezag van zijn vader, op gezag van Ibn ʿAbbās, [over] zijn woord: يُنَبَّأُ الإنْسَانُ يَوْمَئِذٍ بِمَا قَدَّمَ وَأَخَّرَ , hij zegt: over wat hij heeft voortgezonden aan ongehoorzaamheid en wat hij heeft achtergelaten aan gehoorzaamheid; daarvan wordt hij op de hoogte gesteld.

    En anderen zeiden: nee, de betekenis daarvan is: hij wordt op de hoogte gesteld van het begin van zijn daad en het einde ervan.

    * Vermelding van wie dat zei:

    Ibn Bashshār heeft ons verteld, hij zei: Muʾammal heeft ons verteld, hij zei: Sufyān heeft ons verteld, op gezag van Manṣūr, op gezag van Mujāhid, [over] يُنَبَّأُ الإنْسَانُ يَوْمَئِذٍ بِمَا قَدَّمَ وَأَخَّرَ , hij zei: over het begin van zijn daad en het einde ervan.

    Ibn Ḥumayd heeft ons verteld, hij zei: Mihrān heeft ons verteld, op gezag van Sufyān, op gezag van Mujāhid, hetzelfde.

    Abū Kurayb heeft ons verteld, hij zei: Wakīʿ heeft ons verteld, op gezag van Sufyān, op gezag van Manṣūr, op gezag van Mujāhid, hetzelfde.

    En Ibn Ḥumayd heeft ons verteld, hij zei: Jarīr heeft ons verteld, op gezag van Manṣūr, op gezag van Mujāhid en Ibrāhīm, hetzelfde.

    En anderen zeiden: nee, de betekenis daarvan is: بمَا قَدَّمَ aan gehoorzaamheid, وأخَّرَ aan rechten van Allah die hij verwaarloosd heeft.

    * Vermelding van wie dat zei:

    Bishr heeft ons verteld, hij zei: Yazīd heeft ons verteld, hij zei: Saʿīd heeft ons verteld, op gezag van Qatāda, [over] zijn woord: يُنَبَّأُ الإنْسَانُ يَوْمَئِذٍ بِمَا قَدَّمَ aan gehoorzaamheid aan Allah, وأخَّرَ aan wat hij verwaarloosd heeft van het recht van Allah.

    Ibn ʿAbd al-Aʿlā heeft ons verteld, hij zei: Ibn Thawr heeft ons verteld, op gezag van Maʿmar, op gezag van Qatāda, [over] بِمَا قَدَّمَ وَأَخَّرَ , hij zei: over wat hij heeft voortgezonden aan gehoorzaamheid aan Hem, en wat hij heeft achtergelaten van de rechten van Allah.

    En anderen zeiden: nee, de betekenis daarvan is: over wat hij heeft voortgezonden aan goede of slechte daad die hij verricht heeft, en wat hij heeft achtergelaten van datgene wat hij nagelaten heeft te doen aan gehoorzaamheid aan Allah.

    * Vermelding van wie dat zei:

    Yūnus heeft mij verteld, hij zei: Ibn Wahb heeft ons bericht, hij zei: Ibn Zayd zei, over Zijn woord: يُنَبَّأُ الإنْسَانُ يَوْمَئِذٍ بِمَا قَدَّمَ وَأَخَّرَ , hij zei: wat hij heeft achtergelaten [is] datgene wat hij aan daden heeft nagelaten en niet heeft verricht, wat hij aan gehoorzaamheid aan Allah heeft nagelaten en niet heeft verricht; en wat hij heeft voortgezonden [is] datgene wat hij aan goed of kwaad heeft verricht.

    En het juiste in deze kwestie is naar onze mening dat dit een mededeling van Allah is dat de mens op de hoogte wordt gesteld van alles wat hij vóór zich uit heeft gezonden aan goed of kwaad dat hij tijdens zijn leven heeft verricht, en wat hij na zich heeft achtergelaten aan goede of slechte gewoonte — dat is wat hij heeft voortgezonden en achtergelaten. Evenzo: wat hij heeft voortgezonden aan een daad die hij verricht heeft, hetzij goed hetzij kwaad, en wat hij heeft achtergelaten aan een daad waartoe hij verplicht was maar die hij verwaarloosde en niet verrichtte — dat is [eveneens] wat hij heeft voortgezonden en achtergelaten. Allah heeft daarvan niet een deel met uitsluiting van een ander deel bijzonder gemaakt; dit alles behoort tot datgene waarvan de mens op de Dag der Opstanding op de hoogte wordt gesteld.

    Toon originele Arabische tekst
    واختلف أهل التأويل في تأويل قوله: ( بِمَا قَدَّمَ وَأَخَّرَ ) فقال بعضهم: معنى ذلك: بما قدّم من عمل خير، أو شرّ أمامه، مما عمله في الدنيا قبل مماته، وما أخَّر بعد مماته من سيئة وحسنة، أو سيئة يعمل بها من بعده. * ذكر من قال ذلك: حدثني علي، قال: ثنا أبو صالح، قال: ثني معاوية، عن علي، عن ابن عباس، قوله: ( يُنَبَّأُ الإنْسَانُ يَوْمَئِذٍ بِمَا قَدَّمَ وَأَخَّرَ ) يقول: ما عمل قبل موته، وما سَنّ فعُمِل به بعد موته. حدثنا ابن عبد الأعلى، قال: ثنا ابن ثور، عن معمر، عن عبد الكريم الجزري، عن زياد بن أبي مريم عن ابن مسعود قال: ( بِمَا قَدَّمَ ) من عمله ( وأخَّرَ ) من سنة عمل بها من بعده من خير أو شرّ. وقال آخرون: بل معنى ذلك: يُنَبأُ الإنسان بما قدم من المعصية، وأخر من الطاعة. * ذكر من قال ذلك: حدثني محمد بن سعد، قال: ثني أبي، قال: ثني عمي، قال: ثني أبي، عن أبيه، عن ابن عباس قوله: ( يُنَبَّأُ الإنْسَانُ يَوْمَئِذٍ بِمَا قَدَّمَ وَأَخَّرَ ) يقول: بما قدّم من المعصية، وأخَّر من الطاعة، فينبأ بذلك. وقال آخرون: بل معنى ذلك: ينبأ بأوّل عمله وآخره. * ذكر من قال ذلك: حدثنا ابن بشار، قال: ثنا مؤمل، قال: ثنا سفيان، عن منصور عن مجاهد ( يُنَبَّأُ الإنْسَانُ يَوْمَئِذٍ بِمَا قَدَّمَ وَأَخَّرَ ) قال: بأول عمله وآخره. حدثنا ابن حميد، قال: ثنا مهران، عن سفيان، عن مجاهد، مثله. حدثنا أبو كُرَيب، قال: ثنا وكيع، عن سفيان، عن منصور، عن مجاهد، مثله. وحدثنا ابن حميد، قال: ثنا جرير، عن منصور، عن مجاهد وإبراهيم، مثله. وقال آخرون: بل معنى ذلك: ( بمَا قَدَّمَ ) من طاعة ( وأخَّرَ ) من حقوق الله التي ضيَّعها. * ذكر من قال ذلك: حدثنا بشر، قال: ثنا يزيد، قال: ثنا سعيد، عن قتادة، قوله: ( يُنَبَّأُ الإنْسَانُ يَوْمَئِذٍ بِمَا قَدَّمَ ) من طاعة الله ( وأخَّرَ ) مما ضيع من حقّ الله. حدثنا ابن عبد الأعلى، قال: ثنا ابن ثور، عن معمر، عن قتادة ( بِمَا قَدَّمَ وَأَخَّرَ ) قال: بما قَدّم من طاعته، وأخَّر من حقوق الله. وقال آخرون: بل معنى ذلك: بما قدّم من خير أو شرّ مما عمله، وما أخَّر مما ترك عمله من طاعة الله. * ذكر من قال ذلك: حدثني يونس، قال: أخبرنا ابن وهب، قال: قال ابن زيد، في قوله: ( يُنَبَّأُ الإنْسَانُ يَوْمَئِذٍ بِمَا قَدَّمَ وَأَخَّرَ ) قال: ما أخر ما ترك من العمل لم يعمله، ما ترك من طاعة الله لم يعمل به، وما قدم: ما عمل من خير أو شرّ. والصواب من القول في ذلك عندنا، أن ذلك خبر من الله أن الإنسان ينبأ بكلّ ما قدّم أمامه مما عمل من خير أو شرّ في حياته، وأخَّر بعده من سنة حسنة أو سيئة مما قدّم وأخَّر، كذلك ما قدّم من عمل عمله من خير أو شرّ، وأخَّر بعده من عمل كان عليه فضيَّعه، فلم يعمله مما قدّم وأخَّر، ولم يخصص الله من ذلك بعضا دون بعض، فكلّ ذلك مما ينبأ به الإنسان يوم القيامة.