Tabari
Terug naar surah 73, ayah 2

Tafseer van De Gemantelde · Al-Muzzammil · 73:2

قُمِ ٱلَّيْلَ إِلَّا قَلِيلًۭا

Sta op in de nacht om de shalât te verrichten, met uitzondering van een kort gedeelte (van de nacht).

Tabari (1 passage)

  1. Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst

    Mohammed ibn al-Muthannā heeft ons verteld, hij zei: ʿAbd al-Aʿlā heeft mij verteld, hij zei: Dāwūd heeft ons verteld, op gezag van ʿIkrima, over Zijn uitspraak: (O jij omhulde, sta op in de nacht, behalve een weinig) — hij zei: je bent met deze zaak belast, sta er dan voor op.

    Abū Jaʿfar zei: en datgene wat van de twee uitspraken het meest in aanmerking komt voor de uitleg hiervan, is wat Qatāda heeft gezegd, omdat Hij het liet volgen door Zijn uitspraak: (sta op in de nacht), en dat was een verduidelijking dat zijn beschrijving als "omhuld in gewaden" voor het gebed (ṣalāh) was, en dat dit de duidelijkste van de twee betekenissen ervan is.

    En Zijn uitspraak: (sta op in de nacht, behalve een weinig) — Hij zegt tot Zijn profeet, vrede en zegeningen zij met hem: (sta op in de nacht), o Mohammed, geheel (behalve een weinig) daarvan (de helft ervan) — Hij zegt: sta op gedurende de helft van de nacht (of doe er iets van af, een weinig, of voeg eraan toe) — Hij zegt: of voeg eraan toe. Allah, verheven zij Zijn gedachtenis, gaf hem de keuze, toen Hij hem het opstaan in de nacht had voorgeschreven, tussen deze maten: wat daarvan hij ook wilde, dat deed hij. En de boodschapper van Allah, vrede en zegeningen zij met hem, en zijn metgezellen, naar wat is overgeleverd, stonden op in de nacht, op de wijze van hun opstaan in de maand Ramadan, naar wat is overgeleverd, totdat dit voor hen werd verlicht.

    * Vermelding van wie dat heeft gezegd:

    Abū Kurayb heeft ons verteld, hij zei: Abū Usāma heeft ons verteld, op gezag van Misʿar, hij zei: Simāk al-Ḥanafī heeft ons verteld, hij zei: ik hoorde Ibn ʿAbbās zeggen: toen het begin van al-Muzzammil werd geopenbaard, stonden zij op ongeveer zoals hun opstaan in Ramadan, en tussen het begin ervan en het einde ervan lag bijna een jaar.

    Abū Kurayb heeft ons verteld, hij zei: Mohammed ibn Bishr heeft ons verteld, op gezag van Misʿar, hij zei: Simāk heeft ons verteld, dat hij Ibn ʿAbbās hoorde zeggen — en hij vermeldde iets dergelijks. Behalve dat hij zei: ongeveer zoals hun opstaan in de maand Ramadan.

    Ibn Wakīʿ heeft ons verteld, hij zei: Yazīd ibn Ḥayyān heeft ons verteld, op gezag van Mūsā ibn ʿUbayda, hij zei: Mohammed ibn Ṭaḥlāʾ, de cliënt van Umm Salama, heeft mij verteld, op gezag van Abū Salama ibn ʿAbd al-Raḥmān, op gezag van ʿĀʾisha, die zei: ik maakte voor de boodschapper van Allah, vrede en zegeningen zij met hem, een rieten mat klaar waarop hij in de nacht bad. Toen hoorden de mensen daarvan en verzamelden zich, en hij kwam naar buiten als vertoornd — en hij was barmhartig jegens hen — want hij vreesde dat het opstaan in de nacht hun zou worden voorgeschreven, en hij zei: "O mensen, neemt van de daden op u wat jullie kunnen volbrengen, want Allah wordt het belonen niet moe totdat jullie het verrichten moe worden, en de beste van de daden is wat jullie volhardend blijven verrichten." En de Koran werd geopenbaard: (O jij omhulde, sta op in de nacht, behalve een weinig, de helft ervan of doe er iets van af, een weinig, of voeg eraan toe), totdat het zelfs zo was dat een man een touw vastbond en zich daaraan vasthield. Zo bleven zij gedurende acht maanden, en toen zag Allah wat zij nastreefden van Zijn welbehagen, en Hij ontfermde Zich over hen en bracht hen terug tot de verplichting (al-farīḍa) en liet het opstaan in de nacht varen.

    Ibn Ḥumayd heeft ons verteld, hij zei: Mihrān heeft ons verteld, op gezag van Mūsā ibn ʿUbayda al-Ḥimyarī, op gezag van Mohammed ibn Ṭaḥlāʾ, op gezag van Abū Salama ibn ʿAbd al-Raḥmān, op gezag van ʿĀʾisha, die zei: ik kocht voor de boodschapper van Allah, vrede en zegeningen zij met hem, een rieten mat, en hij stond daarop op aan het begin van de nacht, en de mensen hoorden zijn gebed, en een groep mensen verzamelde zich. Toen hij hun samenkomst zag, mishaagde hem dat, en hij vreesde dat het hun zou worden voorgeschreven. Hij ging het huis binnen als vertoornd, en zij begonnen te kuchen en te hoesten totdat hij naar hen toe naar buiten kwam, en hij zei: "O mensen, waarlijk Allah wordt niet moe totdat jullie moe worden — dat wil zeggen van het belonen — neemt dan van de daden op u wat jullie kunnen volbrengen, want de beste van de daden is de meest volgehoudene, ook al is zij gering." En aan hem werd geopenbaard: (O jij omhulde, sta op in de nacht, behalve een weinig) — de sūra. Hij zei: en het werd hun voorgeschreven, en het werd geopenbaard met de status van een verplichting, totdat zelfs een van hen een touw vastbond en zich daaraan vasthield. Toen Allah zag wat zij zich oplegden van wat zij nastreefden naar het aangezicht van Allah en Zijn welbehagen, hief Hij dat voor hen op, en zei: Waarlijk, jouw Heer weet dat jij opstaat gedurende bijna twee derde van de nacht, en de helft ervan ... tot Hij weet dat jullie het niet zullen kunnen volbrengen, dus wendt Hij Zich vergevend tot jullie. En zo bracht Hij hen terug tot de verplichting, en hief de vrijwillige daad (al-nāfila) voor hen op, behalve wat zij vrijwillig daaraan toevoegden.

    Toon originele Arabische tekst
    حدثنا محمد بن المثنى، قال: ثني عبد الأعلى، قال: ثنا داود، عن عكرِمة، في قوله: ( يَا أَيُّهَا الْمُزَّمِّلُ قُمِ اللَّيْلَ إِلا قَلِيلا ) قال: زُملت هذا الأمر فقم به. قال أبو جعفر: والذي هو أولى القولين بتأويل ذلك، ما قاله قتادة؛ لأنه قد عقبه بقوله: ( قُمِ اللَّيْلَ ) فكان ذلك بيانا عن أن وصفه بالتزمُّل بالثياب للصلاة، وأن ذلك هو أظهر معنييه. وقوله: ( قُمِ اللَّيْلَ إِلا قَلِيلا ) يقول لنبيه صلى الله عليه وسلم : ( قُمِ اللَّيْلَ ) يا محمد كله ( إِلا قَلِيلا ) منه ( نِصْفَهُ ) يقول: قم نصف الليل ( أَوِ انْقُصْ مِنْهُ قَلِيلا أَوْ زِدْ عَلَيْهِ ) يقول: أو زد عليه؛ خَيره الله تعالى ذكره حين فرض عليه قيام الليل بين هذه المنازل أي ذلك شاء فعل، فكان رسول الله صلى الله عليه وسلم وأصحابه فيما ذُكر يقومون الليل، نحو قيامهم في شهر رمضان فيما ذُكر حتى خفف ذلك عنهم. * ذكر من قال ذلك: حدثنا أبو كريب، قال: ثنا أبو أُسامة، عن مِسْعَرٍ، قال: ثنا سماك الحنفي، قال: سمعت ابن عباس يقول: لما نـزل أوّل المزمل، كانوا يقومون نحوًا من قيامهم في رمضان، وكان بين أوّلها وآخرها قريب من سنة. حدثنا أبو كريب، قال: ثنا محمد بن بشر، عن مِسْعَرٍ، قال: ثنا سماك، أنه سمع ابن عباس يقول، فذكر نحوه. إلا أنه قال: نحوا من قيامهم في شهر رمضان. حدثنا ابن وكيع، قال: ثنا يزيد بن حيان، عن موسى بن عبيدة، قال: ثني محمد بن طَحْلاء مولى أمّ سلمة، عن أبي سلمة بن عبد الرحمن، عن عائشة قالت: كنت أجعل لرسول الله صلى الله عليه وسلم حصيرا يصلي عليه من الليل، فتسامع به الناس، فاجتمعوا، فخرج كالمغضَب، وكان بهم رحيما، فخشي أن يُكتب عليهم قيام الليل، فقال: " يا أيُّها النَّاسُ اكْلفُوا مِنَ الأعْمالِ ما تُطِيقُونَ، فإنّ الله لا يَمَلُّ مِنَ الثَّوَابِ حَتَّى تَمَلُّوا مِنَ العَمَلِ وخَيْرُ الأعْمال ما دُمْتُمْ عَلَيْه " ونـزل القرآن: ( يَا أَيُّهَا الْمُزَّمِّلُ قُمِ اللَّيْلَ إِلا قَلِيلا نِصْفَهُ أَوِ انْقُصْ مِنْهُ قَلِيلا أَوْ زِدْ عَلَيْهِ ) حتى كان الرجل يربط الحبل ويتعلق، فمكثوا بذلك ثمانية أشهر، فرأى الله ما يبتغون من رضوانه فرحمهم فردّهم إلى الفريضة وترك قيام الليل. حدثنا ابن حميد، قال: ثنا مهران، عن موسى بن عبيدة الحميري، عن محمد بن طحلاء، عن أبي سلمة بن عبد الرحمن، عن عائشة قالت: كنت أشتري لرسول الله صلى الله عليه وسلم حصيرا، فكان يقوم عليه من أوّل الليل، فتسمع الناس بصلاته، فاجتمعت جماعة من الناس؛ فلما رأى اجتماعهم كره ذلك، فخشي أن يكتب عليهم، فدخل البيت كالمغضب، فجعلوا يتنحنحون ويتسعَّلون حتى خرج إليهم، فقال: " يا أيُّها النَّاس إنَّ الله لا يَمَلُّ حتى تَمَلُّوا - يعنى من الثواب - فاكْلُفوا مِنَ العَمَلِ ما تُطِيقُون فإنَّ خَيَْر العَمَلِ أدْوَمُهُ وَإنْ قَلَّ" ,ونـزلت عليه: ( يَا أَيُّهَا الْمُزَّمِّلُ قُمِ &; 23-679 &; اللَّيْلَ إِلا قَلِيلا ) السورة قال: فكتبت عليهم، وأنـزلت بمنـزلة الفريضة حتى إن كان أحدهم ليربط الحبل فيتعلق به؛ فلما رأى الله ما يكلفون مما يبتغون به وجه الله ورضاه، وضع ذلك عنهم، فقال: إِنَّ رَبَّكَ يَعْلَمُ أَنَّكَ تَقُومُ أَدْنَى مِنْ ثُلُثَيِ اللَّيْلِ وَنِصْفَهُ ... إلى عَلِمَ أَنْ لَنْ تُحْصُوهُ فَتَابَ عَلَيْكُمْ فردّهم إلى الفريضة، ووضع عنهم النافلة، إلا ما تطوّعوا به.