Tabari
Terug naar surah 73, ayah 18

Tafseer van De Gemantelde · Al-Muzzammil · 73:18

ٱلسَّمَآءُ مُنفَطِرٌۢ بِهِۦ ۚ كَانَ وَعْدُهُۥ مَفْعُولًا

De hemel zal dan gespleten zijn (en) Zijn aanzegging zal zeker uitgevoerd worden.

Tabari (1 passage)

  1. Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst

    Zijn woord: السَّمَاءُ مُنْفَطِرٌ بِهِ ("De hemel zal daardoor splijten"). Hij, verheven is Zijn vermelding, zegt: de hemel zal door die dag belast zijn, gespleten en uiteengescheurd.

    In de geest van wat wij hierover gezegd hebben, hebben de uitleggers (ahl al-taʾwīl) gesproken.

    * Vermelding van wie dat gezegd heeft:

    Mij heeft Mohammed ibn Saʿd verteld, hij zei: mij heeft mijn vader verteld, hij zei: mij heeft mijn oom verteld, hij zei: mij heeft mijn vader verteld, op gezag van zijn vader, op gezag van Ibn ʿAbbās, betreffende Zijn woord: السَّمَاءُ مُنْفَطِرٌ بِهِ ("De hemel zal daardoor splijten"), namelijk: de hemel splijt wanneer de Erbarmer, machtig en verheven, neerdaalt.

    Mij heeft Mohammed ibn ʿAmr verteld, hij zei: ons heeft Abū ʿĀṣim verteld, hij zei: ons heeft ʿĪsā verteld; en mij heeft al-Ḥārith verteld, hij zei: ons heeft al-Ḥasan verteld, hij zei: ons heeft Warqāʾ verteld — beiden op gezag van Ibn Abī Najīḥ, op gezag van Mujāhid, betreffende Zijn woord: مُنْفَطِرٌ بِهِ ("daardoor splijtend"), hij zei: daardoor belast.

    Ons heeft Abū Ḥafṣ al-Ḥīrī verteld, hij zei: ons heeft Muʾammal verteld, hij zei: ons heeft Abū Mawdūd verteld, op gezag van al-Ḥasan, betreffende Zijn woord: السَّمَاءُ مُنْفَطِرٌ بِهِ ("De hemel zal daardoor splijten"), hij zei: belast en bedroefd op de Dag der Opstanding.

    Mij heeft ʿAlī ibn Sahl verteld, hij zei: ons heeft Muʾammal verteld, hij zei: ons heeft Abū Mawdūd Baḥr ibn Mūsā verteld, hij zei: ik hoorde Ibn Abī ʿAlī over deze ayah zeggen, en hij vermeldde toen iets dergelijks.

    Ons heeft Ibn Ḥumayd verteld, hij zei: ons heeft Yaḥyā ibn Wāḍiḥ verteld, hij zei: ons heeft al-Ḥusayn verteld, op gezag van Yazīd, op gezag van ʿIkrima: السَّمَاءُ مُنْفَطِرٌ بِهِ ("De hemel zal daardoor splijten"), hij zei: daardoor belast.

    Mij heeft Yaʿqūb ibn Ibrāhīm verteld, hij zei: ons heeft Ibn ʿUlayya verteld, hij zei: ons heeft Abū Rajāʾ verteld, op gezag van al-Ḥasan, betreffende Zijn woord: السَّمَاءُ مُنْفَطِرٌ بِهِ ("De hemel zal daardoor splijten"), hij zei: bezwaard en belast.

    Ons heeft Bishr verteld, hij zei: ons heeft Yazīd verteld, hij zei: ons heeft Saʿīd verteld, op gezag van Qatāda: السَّمَاءُ مُنْفَطِرٌ بِهِ ("De hemel zal daardoor splijten"), hij zegt: door die dag belast.

    Mij heeft Yūnus verteld, hij zei: ons heeft Ibn Wahb bericht, hij zei: Ibn Zayd zei betreffende Zijn woord: السَّمَاءُ مُنْفَطِرٌ بِهِ ("De hemel zal daardoor splijten"), hij zei: dit is de Dag der Opstanding, waarop de kinderen grijs worden gemaakt, en de dag waarop de hemel splijt, en hij reciteerde: "Wanneer de hemel splijt", en hij zei: dit alles is de Dag der Opstanding.

    Ons heeft Abū Kurayb verteld, hij zei: ons heeft Wakīʿ verteld, op gezag van Sufyān, op gezag van Jābir, op gezag van ʿAbd Allāh ibn Yaḥyā, op gezag van ʿIkrima, op gezag van Ibn ʿAbbās: السَّمَاءُ مُنْفَطِرٌ بِهِ ("De hemel zal daardoor splijten"), hij zei: daarmee gevuld, in de taal van de Abessijnen (al-Ḥabasha).

    Ons heeft Mihrān verteld, op gezag van Sufyān, op gezag van Jābir, op gezag van ʿIkrima — en hij hoorde het niet van Ibn ʿAbbās —: السَّمَاءُ مُنْفَطِرٌ بِهِ ("De hemel zal daardoor splijten"), hij zei: daarmee gevuld.

    De hemel (al-samāʾ) is op deze plaats in het mannelijke vermeld, omdat de Arabieren het woord zowel mannelijk als vrouwelijk gebruiken. Wie het mannelijk maakt, richt het op de betekenis "plafond", zoals men zegt: "dit is de samāʾ van het huis", voor zijn plafond. En het kan ook zijn dat hun mannelijke gebruik ervan voortkomt omdat het tot de zelfstandige naamwoorden behoort waarbij geen onderscheid bestaat tussen mannelijk en vrouwelijk. Van het mannelijke gebruik is het vers van de dichter:

    "Als de hemel een volk tot zich zou opheffen, zouden wij de hemel bereiken samen met de wolken."

    Zijn woord: كَانَ وَعْدُهُ مَفْعُولا ("Zijn belofte zal worden vervuld"). Hij, verheven is Zijn vermelding, zegt: wat Allah beloofd heeft aan zaken te zullen verrichten, zal worden vervuld, want Hij verbreekt Zijn belofte niet; en wat Hij beloofd heeft te doen is Zijn voortbrengen ervan op de dag waarop de kinderen grijs worden. Hij zegt: vrees dus die dag, o mensen, want hij komt onvermijdelijk.

    ------------------------

    Voetnoten:

    (4) Het vers behoort tot de getuige-verzen van al-Farrāʾ in Maʿānī al-Qurʾān (folio 346). Hij zei: en Zijn woord: السماء منفطر به ("de hemel zal daardoor splijten"), namelijk: door die dag. De hemel wordt mannelijk en vrouwelijk gebruikt, en het is hier in de mannelijke vorm; de dichter zei: "En als de hemel zou opheffen..." het vers. En Abū ʿUbayda zei in Majāz al-Qurʾān (folio 181): السماء منفطر به , Abū ʿAmr zei: hij liet de hāʾ vallen, omdat de betekenis ervan "plafond" is; men zegt: "dit is de samāʾ van het huis". En sommigen zeiden: de Arabieren laten soms de hāʾ-uitgangen van het vrouwelijke vallen omdat zij daar zonder kunnen; men zegt: "een magere veulenmerrie (muhra ḍāmir)" en "een gescheiden vrouw (imraʾa ṭāliq)", en de betekenis is: "munfaṭira" (splijtend, in de vrouwelijke vorm).

    Toon originele Arabische tekst
    وقوله: ( السَّمَاءُ مُنْفَطِرٌ بِهِ ) يقول تعالى ذكره: السماء مثقلة بذلك اليوم متصدّعة متشققة. وبنحو الذي قلنا في ذلك قال أهل التأويل. * ذكر من قال ذلك: حدثني محمد بن سعد، قال: ثني أبي، قال: ثني عمي، قال: ثني أبي، عن أبيه، عن ابن عباس، قوله: ( السَّمَاءُ مُنْفَطِرٌ بِهِ ) يعني: تشقَّق السماء حين ينـزل الرحمن جلّ وعزّ. حدثني محمد بن عمرو، قال: ثنا أبو عاصم، قال: ثنا عيسى وحدثني الحارث، قال: ثنا الحسن، قال: ثنا ورقاء، جميعا عن ابن أبي نجيح، عن مجاهد، قوله: ( مُنْفَطِرٌ بِهِ ) قال: مثقلة به. حدثنا أبو حفص الحيري، قال: ثنا مؤمل، قال: ثنا أبو مودود، عن الحسن، في قوله: ( السَّمَاءُ مُنْفَطِرٌ بِهِ ) قال: مثقلة محزونة يوم القيامة. حدثني عليّ بن سهل، قال: ثنا مؤمل، قال: ثنا أبو مودود بحر بن موسى، قال: سمعت ابن أبي عليّ يقول في هذه الآية، ثم ذكر نحوه. حدثنا ابن حميد، قال: ثنا يحيى بن واضح، قال: ثنا الحسين، عن يزيد، عن عكرِمة ( السَّمَاءُ مُنْفَطِرٌ بِهِ ) قال: مثقلة به. حدثني يعقوب بن إبراهيم، قال: ثنا ابن علية، قال: ثنا أبو رجاء، عن الحسن، في قوله: ( السَّمَاءُ مُنْفَطِرٌ بِهِ ) قال: موقرة مثقلة. حدثنا بشر، قال: ثنا يزيد، قال: ثنا سعيد، عن قتادة ( السَّمَاءُ مُنْفَطِرٌ بِهِ ) يقول: مثقل به ذلك اليوم. حدثني يونس، قال: أخبرنا ابن وهب، قال، قال ابن زيد، في قوله: ( السَّمَاءُ مُنْفَطِرٌ بِهِ ) قال: هذا يوم القيامة، فجعل الولدان شيبا، ويوم تنفطر السماء، وقرأ: إِذَا السَّمَاءُ انْفَطَرَتْ وقال: هذا كله يوم القيامة. حدثنا أبو كريب، قال: ثنا وكيع، عن سفيان، عن جابر، عن عبد الله بن يحيى، عن عكرمة، عن ابن عباس ( السَّمَاءُ مُنْفَطِرٌ بِهِ ) قال: ممتلئة به، بلسان الحبشة. حدثنا مهران، عن سفيان، عن جابر، عن عكرِمة، ولم يسمعه عن ابن عباس ( السَّمَاءُ مُنْفَطِرٌ بِهِ ) قال: ممتلئة به. وذُكرت السماء في هذا الموضع لأن العرب تذكرها وتؤنثها، فمن ذكرها وجهها إلى السقف، كما يقال: هذا سماء البيت: لسقفه. وقد يجوز أن يكون تذكيرهم إياها لأنها من الأسماء التي لا فصل فيها بين مؤنثها ومذكرها؛ ومن التذكير قول الشاعر: فَلَــوْ رَفَــعَ السَّـمَاء إلَيْـهِ قَوْمـا لحَقْنــا بالسَّــماءِ مَــعَ السَّــحابِ (4) وقوله: ( كَانَ وَعْدُهُ مَفْعُولا ) يقول تعالى ذكره: كان ما وعد الله من أمر أن يفعله مفعولا لأنه لا يخلف وعده، وما وعد أن يفعله تكوينه يوم تكون الولدان شيبا يقول: فاحذروا ذلك اليوم أيها الناس، فإنه كائن لا محالة. ------------------------ الهوامش: (4) البيت من شواهد الفراء في معاني القرآن (الورقة 346) قال: وقوله: ( السماء منفطر به ) بذلك اليوم.والسماء تذكر وتؤنث، فهي هاهنا في وجه التذكير؛ قال الشاعر: "ولو رفع السماء.." البيت. وقال أبو عبيدة في مجاز القرآن (الورقة 181) : ( السماء منفطر به ) قال أبو عمرو: ألقى الهاء؛ لأن مجازها السقف، تقول: هذا سماء البيت. وقال قوم: قد تلقى العرب من المؤنث الهاءات استغناء عنها، يقال: مهرة ضامر، وامرأة طالق، والمعنى: منفطرة.