Tabari
Terug naar surah 7, ayah 38

Tafseer van De Hoogten · Al-A'raaf · 7:38

قَالَ ٱدْخُلُوا۟ فِىٓ أُمَمٍۢ قَدْ خَلَتْ مِن قَبْلِكُم مِّنَ ٱلْجِنِّ وَٱلْإِنسِ فِى ٱلنَّارِ ۖ كُلَّمَا دَخَلَتْ أُمَّةٌۭ لَّعَنَتْ أُخْتَهَا ۖ حَتَّىٰٓ إِذَا ٱدَّارَكُوا۟ فِيهَا جَمِيعًۭا قَالَتْ أُخْرَىٰهُمْ لِأُولَىٰهُمْ رَبَّنَا هَٰٓؤُلَآءِ أَضَلُّونَا فَـَٔاتِهِمْ عَذَابًۭا ضِعْفًۭا مِّنَ ٱلنَّارِ ۖ قَالَ لِكُلٍّۢ ضِعْفٌۭ وَلَٰكِن لَّا تَعْلَمُونَ

Hij (Allah) zegt: "Treedt de gemeenschappen van de Djinn's en de mensen binnen die jullie reeds zijn voorgegaan in de Hel. Telkens wanneer een gemeenschap (de Hel) binnengaat, vervloekt zij haar zuster(-gemeenschap), totdat, wanneer zij allen bijelkaarkomen, de laatste van hen over de eerste van hen zegt: "Onze Heer, deze heeft ons heeft doen dwalen, geef hun daarom een dubbele bestraffing van de Hel." Hij zei: "Voor een ieder is er een dubbele (bestraffing), maar jullie weten het niet."

Tabari (1 passage)

  1. Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst

    Het woord over de uitleg van Zijn uitspraak: قَالَ ادْخُلُوا فِي أُمَمٍ قَدْ خَلَتْ مِنْ قَبْلِكُمْ مِنَ الْجِنِّ وَالإِنْسِ فِي النَّارِ كُلَّمَا دَخَلَتْ أُمَّةٌ لَعَنَتْ أُخْتَهَا (Hij zal zeggen: Treedt binnen, te midden van gemeenschappen van djinn en mensen die vóór u zijn heengegaan, in het Vuur. Telkens wanneer een gemeenschap binnentreedt, vervloekt zij haar zuster).

    Abū Jaʿfar zei: Dit is een bericht van Allah, verheven is Zijn lof, over wat Hij op de Dag der Opstanding zal zeggen tot dezen die over Hem leugens verzonnen en Zijn tekenen loochenden. Hij, verheven is Zijn vermelding, zegt: Hij zal tot hen zeggen, wanneer zij op de Dag der Opstanding bij Hem aankomen: Treedt binnen, o gij die leugens over uw Heer verzint en die Zijn boodschappers loochent, te midden van scharen van uw soortgenoten — (die vóór u zijn heengegaan), Hij zegt: die vóór u zijn voorbijgegaan — (van de djinn en de mensen, in het Vuur). De betekenis daarvan is: Treedt binnen te midden van gemeenschappen die in het Vuur zijn, die vóór u zijn heengegaan, van de djinn en de mensen. Met "de gemeenschappen (al-umam)" worden bedoeld de partijen en de aanhangers van de ongelovige geloofsgemeenschappen. (Telkens wanneer een gemeenschap binnentreedt, vervloekt zij haar zuster), Hij, verheven is Zijn lof, zegt: telkens wanneer een schare van de aanhangers van een geloofsleer het Vuur binnentreedt, vervloekt zij haar zuster — Hij zegt: de ene schare scheldt de andere schare van de aanhangers van haar geloofsleer uit, zich van haar distantiërend.

    Met "de zuster (al-ukht)" wordt slechts de broederschap in geloof en godsdienst bedoeld. En er werd gezegd "haar zuster (ukhtahā)" en niet "haar broeder (akhāhā)", omdat ermee een "gemeenschap (umma)" en een andere schare bedoeld wordt, alsof gezegd is: telkens wanneer een gemeenschap binnentreedt, vervloekt zij een andere gemeenschap van de aanhangers van haar geloofsleer en godsdienst.

    * * *

    En op soortgelijke wijze als wat wij daarover gezegd hebben, hebben de geleerden van de uitleg gesproken.

    Vermelding van wie dit gezegd heeft:

    14592 — Muḥammad ibn al-Ḥusayn heeft mij verteld, hij zei: Aḥmad ibn Mufaḍḍal heeft ons verteld, hij zei: Asbāṭ heeft ons verteld, op gezag van al-Suddī: (Telkens wanneer een gemeenschap binnentreedt, vervloekt zij haar zuster), hij zegt: telkens wanneer de aanhangers van een geloofsleer binnentreden, vervloeken zij hun metgezellen van diezelfde godsdienst; de polytheïsten (mushrikīn) vervloeken de polytheïsten, de joden de joden, de christenen de christenen, de Sabiërs de Sabiërs, de magiërs de magiërs; de latere vervloekt de eerdere.

    * * *

    Het woord over de uitleg van Zijn uitspraak: حَتَّى إِذَا ادَّارَكُوا فِيهَا جَمِيعًا (totdat zij elkaar daarin allen ingehaald hebben).

    Abū Jaʿfar zei: Hij, verheven is Zijn vermelding, zegt: totdat de gemeenschappen elkaar in het Vuur allen ingehaald hebben, dat wil zeggen: zich daarin verzameld hebben.

    * * *

    Men zegt: "qad iddārakū" en "tadārakū" wanneer zij zich verzameld hebben.

    * * *

    Hij zegt: daarin verzamelen zich de eersten van de aanhangers van de ongelovige geloofsgemeenschappen en de laatsten van hen.

    * * *

    Het woord over de uitleg van Zijn uitspraak: قَالَتْ أُخْرَاهُمْ لأُولاهُمْ رَبَّنَا هَؤُلاءِ أَضَلُّونَا فَآتِهِمْ عَذَابًا ضِعْفًا مِنَ النَّارِ قَالَ لِكُلٍّ ضِعْفٌ وَلَكِنْ لا تَعْلَمُونَ (De laatsten van hen zullen zeggen tot de eersten van hen: Onze Heer, dezen hebben ons doen dwalen; geef hun dus een dubbele bestraffing van het Vuur. Hij zal zeggen: Voor ieder is er een dubbele, maar u weet het niet) (38).

    Abū Jaʿfar zei: Dit is een bericht van Allah, verheven is Zijn lof, over de woordenwisseling van de partijen van de aanhangers der ongelovige geloofsgemeenschappen in het Vuur op de Dag der Opstanding. Allah, verheven is Zijn vermelding, zegt: Wanneer de aanhangers der ongelovige geloofsgemeenschappen zich in het Vuur verzameld hebben en elkaar ingehaald hebben, zullen de laatsten van de aanhangers van elke geloofsleer die het Vuur is binnengetreden — degenen die in deze wereld na de eersten kwamen, die hen voorafgingen en die voor hen een voorganger en leidsman waren in de dwaling en het ongeloof — tot hun eersten, degenen die vóór hen in deze wereld waren, zeggen: Onze Heer, dezen hebben ons doen afdwalen van Uw weg, en zij riepen ons op tot de aanbidding van een ander dan U, en zij maakten ons de gehoorzaamheid aan de satan aanlokkelijk; geef hun dus heden van Uw bestraffing het dubbele boven onze bestraffing, zoals:

    14593 — Muḥammad ibn al-Ḥusayn heeft mij verteld, hij zei: Aḥmad ibn Mufaḍḍal heeft ons verteld, hij zei: Asbāṭ heeft ons verteld, op gezag van al-Suddī: "de laatsten van hen zullen zeggen" — degenen die in de laatste tijd waren — "tot de eersten van hen" — degenen die voor hen die godsdienst hadden ingesteld — (Onze Heer, dezen hebben ons doen dwalen; geef hun dus een dubbele bestraffing van het Vuur).

    * * *

    En wat betreft Zijn uitspraak: (Hij zal zeggen: Voor ieder is er een dubbele, maar u weet het niet), dit is een bericht van Allah over Zijn antwoord aan hen. Hij zegt: Allah zal tot degenen die Hem aanroepen en zeggen: "Onze Heer, dezen hebben ons doen dwalen; geef hun dus een dubbele bestraffing van het Vuur", zeggen: Voor ieder van u — uw eersten en uw laatsten, uw volgers en degenen die u volgden — is er een dubbele, Hij zegt: de bestraffing wordt voor hem verveelvoudigd.

    * * *

    En "het dubbele van iets (ḍiʿf al-shayʾ)" is het gelijke ervan nog eens.

    * * *

    En Mujāhid placht daarover te zeggen wat:

    14594 — Muḥammad ibn ʿAmr heeft mij verteld, hij zei: Abū ʿĀṣim heeft ons verteld, hij zei: ʿĪsā heeft ons verteld, op gezag van Ibn Abī Najīḥ, op gezag van Mujāhid over de uitspraak van Allah: (een dubbele bestraffing van het Vuur. Hij zal zeggen: Voor ieder is er een dubbele), verveelvoudigd.

    14595 — Al-Muthannā heeft mij verteld, hij zei: Abū Ḥudhayfa heeft ons verteld, hij zei: Shibl heeft ons verteld, op gezag van Ibn Abī Najīḥ, op gezag van Mujāhid, hetzelfde.

    En op soortgelijke wijze als wat wij daarover gezegd hebben, hebben de geleerden van de uitleg gesproken.

    Vermelding van wie dit gezegd heeft:

    14596 — Muḥammad ibn al-Ḥusayn heeft mij verteld, hij zei: Aḥmad ibn al-Mufaḍḍal heeft ons verteld, hij zei: Asbāṭ heeft ons verteld, op gezag van al-Suddī: Allah zei: (Voor ieder is er een dubbele) — voor de eersten en voor de laatsten is er een dubbele.

    14597 — Ibn Bashshār heeft ons verteld, hij zei: ʿAbd al-Raḥmān heeft ons verteld, hij zei: Sufyān heeft ons verteld, hij zei: Meer dan één heeft mij verteld, op gezag van al-Suddī, op gezag van Murra, op gezag van ʿAbdallāh: (een dubbele van het Vuur), hij zei: addervissen.

    14598 — Al-Ḥārith heeft mij verteld, hij zei: ʿAbd al-ʿAzīz heeft ons verteld, hij zei: Sufyān heeft ons verteld, op gezag van al-Suddī, op gezag van Murra, op gezag van ʿAbdallāh: (geef hun dus een dubbele bestraffing van het Vuur), hij zei: slangen en addervissen.

    * * *

    En er werd gezegd: "het verdubbelde (al-muḍaʿʿaf)" is in de taal van de Arabieren datgene wat tweevoudig is, en "het vermenigvuldigde (al-muḍāʿaf)" is datgene wat meer dan dat is.

    * * *

    En Zijn uitspraak: (maar u weet het niet), Hij zegt: maar u, o schare van de bewoners van het Vuur, weet niet hoe groot datgene is wat Allah voor u aan bestraffing heeft bereid; daarom vraagt de andere ongelovige gemeenschap het dubbele daarvan voor haar eerdere zuster.

    Toon originele Arabische tekst
    القول في تأويل قوله : قَالَ ادْخُلُوا فِي أُمَمٍ قَدْ خَلَتْ مِنْ قَبْلِكُمْ مِنَ الْجِنِّ وَالإِنْسِ فِي النَّارِ كُلَّمَا دَخَلَتْ أُمَّةٌ لَعَنَتْ أُخْتَهَا قال أبو جعفر: وهذا خبر من الله جل ثناؤه عن قيله لهؤلاء المفترين عليه، المكذبين آياته يوم القيامة. يقول تعالى ذكره: قال لهم حين وردوا عليه يوم القيامة، ادخلوا، أيها المفترون على ربكم، المكذبون رسله، في جماعات من ضُرَبائكم (1) =(قد خلت من قبلكم)، يقول: قد سلفت من قبلكم (2) =" من الجن والإنس في النار "، ومعنى ذلك: ادخلوا في أمم هي في النار، قد خلت من قبلكم من الجن والإنس = وإنما يعني بـ" الأمم "، الأحزابَ وأهلَ الملل الكافرة =(كلما دخلت أمة لعنت أختها)، يقول جل ثناؤه: كلما دخلت النارَ جماعةٌ من أهل ملة = لعنت أختها, يقول: شتمت الجماعة الأخرى من أهل ملتها، تبرِّيًا منها. (3) وإنما عنى بـ" الأخت "، الأخوة في الدين والملة، وقيل: " أختها "، ولم يقل: " أخاها ", لأنه عنى بها " أمة " وجماعة أخرى, كأنه قيل: كلما دخلت أمة لعنت أمة أخرى من أهل ملتها ودينها. (4) * * * وبنحو الذي قلنا في ذلك قال أهل التأويل. * ذكر من قال ذلك: 14592- حدثني محمد بن الحسين قال، حدثنا أحمد بن مفضل قال، حدثنا أسباط, عن السدي: (كلما دخلت أمة لعنت أختها)، يقول: كلما دخل أهل ملة لعنوا أصحابهم على ذلك الدين, (5) يلعن المشركون المشركين، واليهودُ اليهودَ، والنصارى النصارى، والصابئون الصابئين، والمجوسُ المجوسَ, تلعن الآخرةُ الأولى. * * * القول في تأويل قوله : حَتَّى إِذَا ادَّارَكُوا فِيهَا جَمِيعًا قال أبو جعفر: يقول تعالى ذكره: حتى إذا تداركت الأمم في النار جميعًا, يعني اجتمعت فيها. * * * يقال: " قد ادَّاركوا "، و " تداركوا "، إذا اجتمعوا. (6) * * * يقول: اجتمع فيها الأوَّلون من أهل الملل الكافرة والآخِرون منهم. * * * القول في تأويل قوله : قَالَتْ أُخْرَاهُمْ لأُولاهُمْ رَبَّنَا هَؤُلاءِ أَضَلُّونَا فَآتِهِمْ عَذَابًا ضِعْفًا مِنَ النَّارِ قَالَ لِكُلٍّ ضِعْفٌ وَلَكِنْ لا تَعْلَمُونَ (38) قال أبو جعفر: وهذا خبر من الله جل ثناؤه عن محاورة الأحزاب من أهل الملل الكافرة في النار يوم القيامة. يقول الله تعالى ذكره: فإذا اجتمع أهل الملل الكافرة في النار فادّاركوا, قالت أخرى أهل كل ملة دخلت النار = الذين كانوا في الدنيا بعد أولى منهم تَقَدَّمتها وكانت لها سلفًا وإمامًا في الضلالة والكفر = لأولاها الذين كانوا قبلهم في الدنيا: ربنا هؤلاء أضلونا عن سبيلك، ودعونا إلى عبادة غيرك، وزيَّنوا لنا طاعة الشيطان, فآتهم اليوم من عذابك الضعفَ على عذابنا، كما:- 14593- حدثني محمد بن الحسين قال، حدثنا أحمد بن مفضل قال، حدثنا أسباط, عن السدي: " قالت أخراهم "، الذين كانوا في آخر الزمان =" لأولاهم "، الذين شرعوا لهم ذلك الدين =(ربنا هؤلاء أضلونا فآتهم عذابًا ضعفًا من النار) * * * وأما قوله: (قال لكل ضعف ولكن لا تعلمون)، فإنه خبر من الله عن جوابه لهم, يقول: قال الله للذين يدعونه فيقولون: " ربنا هؤلاء أضلونا فآتهم عذابًا ضعفًا من النار " =: لكلكم, أوَّلكم وآخركم، وتابعوكم ومُتَّبَعوكم =" ضعف ", يقول: مكرر عليه العذاب. * * * و " ضعف الشيء "، مثله مرة. * * * وكان مجاهد يقول في ذلك ما:- 14594- حدثني محمد بن عمرو قال، حدثنا أبو عاصم قال، حدثنا عيسى, عن ابن أبي نجيح, عن مجاهد في قول الله: (عذابًا ضعفًا من النار قال لكل ضعف)، مضعّف. 14595- حدثني المثنى قال، حدثنا أبو حذيفة قال، حدثنا شبل, عن ابن أبي نجيح, عن مجاهد, مثله. وبنحو الذي قلنا في ذلك قال أهل التأويل. * ذكر من قال ذلك: 14596- حدثني محمد بن الحسين قال، حدثنا أحمد بن المفضل قال، حدثنا أسباط, عن السدي قال الله: (لكل ضعف)، للأولى، وللآخرة ضعف. 14597- حدثنا ابن بشار قال، حدثنا عبد الرحمن قال، حدثنا سفيان قال، حدثني غير واحد, عن السدي, عن مرة, عن عبد الله: (ضعفًا من النار)، قال: أفاعي. 14598- حدثني الحارث قال، حدثنا عبد العزيز قال، حدثنا سفيان, عن السدي, عن مرة, عن عبد الله: (فآتهم عذابًا ضعفًا من النار)، قال: حيّات وأفاعي. * * * وقيل: إن " المضَعَّف "، في كلام العرب، ما كان ضعفين، (7) و " المضاعف "، ما كان أكثر من ذلك. * * * وقوله: (ولكن لا تعلمون)، يقول: ولكنكم، يا معشر أهل النار, لا تعلمون ما قدْرُ ما أعدّ الله لكم من العذاب, فلذلك تسأل الضعفَ منه الأمةُ الكافرةُ الأخرى لأختها الأولى. ------------------ الهوامش : (1) انظر تفسير (( أمة )) فيما سلف ص : 405 ، تعليق : 1 ، والمراجع هناك . (2) انظر تفسير (( خلا )) فيما سلف 3 : 100 ، 128 / 4 : 289 / 7 : 228 . (3) انظر تفسير (( اللعن )) فيما سلف 10 : 489 ، تعليق : 1 . (4) انظر معاني القرآن للفراء 1 : 378 . (5) في المطبوعة والمخطوطة : (( كلما دخلت أهل ملة )) ، والصواب ما أثبت . (6) انظر مجاز القرآن لأبي عبيدة 1 : 214 ، وفي نصه زيادة حسنة : (( ويقال : تدارك لي عليه شيء ، أي اجتمع لي عنده شيء . وهو مدغم التاء في الدال ، فثقلت الدال )) . (7) في المطبوعة : (( الضعف ، في كلام العرب )) ، والصواب من المخطوطة .