Tabari
Terug naar surah 7, ayah 31

Tafseer van De Hoogten · Al-A'raaf · 7:31

۞ يَٰبَنِىٓ ءَادَمَ خُذُوا۟ زِينَتَكُمْ عِندَ كُلِّ مَسْجِدٍۢ وَكُلُوا۟ وَٱشْرَبُوا۟ وَلَا تُسْرِفُوٓا۟ ۚ إِنَّهُۥ لَا يُحِبُّ ٱلْمُسْرِفِينَ

O Kinderen van Adam, draagt jullie mooie kleding bij elke shalât, en eet en drinkt en overdrijft niet. Voorwaar, Hij houdt niet van de buitensporigen.

Tabari (1 passage)

  1. Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst

    De uitleg over de woorden van de Verhevene: يَا بَنِي آدَمَ خُذُوا زِينَتَكُمْ عِنْدَ كُلِّ مَسْجِدٍ وَكُلُوا وَاشْرَبُوا وَلا تُسْرِفُوا إِنَّهُ لا يُحِبُّ الْمُسْرِفِينَ (7:31) (O kinderen van Adam, neemt uw sieraad bij elke moskee, en eet en drinkt, maar weest niet verkwistend; voorwaar, Hij heeft de verkwisters niet lief.)

    Abū Jaʿfar zei: De Verhevene, wiens gedachtenis verheven is, zegt tot diegenen onder de polytheïsten van de Arabieren (mushrikīn) die zich ontblootten tijdens hun ommegang om Zijn gewijde Huis en daar hun schaamdelen toonden, en tot diegenen onder hen die het eten dat Allah hun niet had verboden van Zijn toegestane levensonderhoud, voor zichzelf als vroomheid tegenover hun Heer verboden verklaarden: (O kinderen van Adam, neemt uw sieraad), aan bekleding en kleding, (bij elke moskee, en eet) van de goede dingen waarmee Ik u heb voorzien en die Ik voor u heb toegestaan, (en drinkt) van de toegestane dranken, en verklaart niets voor verboden behalve datgene wat Ik u in Mijn Boek of bij monde van Mijn boodschapper Mohammed, ﷺ, heb verboden.

    * * *

    En overeenkomstig hetgeen wij hierover hebben gezegd, hebben de uitleggers (ahl al-taʾwīl) gesproken.

    * Vermelding van wie dat gezegd heeft:

    14503 – Yaḥyā ibn Ḥabīb ibn ʿArabī heeft mij verteld, hij zei: Khālid ibn al-Ḥārith heeft ons verteld, hij zei: Shuʿba heeft ons verteld, op gezag van Salama, op gezag van Muslim al-Baṭīn, op gezag van Saʿīd ibn Jubayr, op gezag van Ibn ʿAbbās: dat de vrouwen naakt rond het Huis plachten te lopen – en op een andere plaats zei hij: zonder kleding – behalve dat de vrouw een lap over haar schaamdeel legde, zoals beschreven is, indien Allah het wil, en zij zei:

    "Vandaag wordt een deel ervan zichtbaar, of het geheel, en wat ervan zichtbaar wordt, dat sta ik niet toe."

    Hij zei: Toen werd dit vers geopenbaard: (Neemt uw sieraad bij elke moskee). (1)

    14504 – ʿAmr ibn ʿAlī heeft ons verteld, hij zei: Muḥammad ibn Jaʿfar heeft ons verteld, hij zei: Shuʿba heeft ons verteld, op gezag van Salama ibn Kuhayl, op gezag van Muslim al-Baṭīn, op gezag van Saʿīd ibn Jubayr, op gezag van Ibn ʿAbbās, die zei: Zij plachten naakt de ommegang te verrichten, de mannen overdag en de vrouwen in de nacht, en de vrouw placht te zeggen:

    "Vandaag wordt een deel ervan zichtbaar, of het geheel, en wat ervan zichtbaar wordt, dat sta ik niet toe."

    Toen zei Allah: (Neemt uw sieraad). (2)

    14505 – Ibn Wakīʿ heeft ons verteld, hij zei: Ibn ʿUyayna heeft ons verteld, op gezag van ʿAmr, op gezag van Ibn ʿAbbās: (Neemt uw sieraad bij elke moskee), hij zei: de kleding.

    14506 – Ibn Wakīʿ heeft ons verteld, hij zei: Ghundar en Wahb ibn Jarīr hebben ons verteld, op gezag van Shuʿba, op gezag van Salama ibn Kuhayl, die zei: Ik hoorde Muslim al-Baṭīn vertellen, op gezag van Saʿīd ibn Jubayr, op gezag van Ibn ʿAbbās, die zei: De vrouw placht naakt rond het Huis te lopen – Ghundar zei: terwijl zij naakt was – Wahb zei: De vrouw placht rond het Huis te lopen terwijl zij haar boezem en wat daar is had ontbloot – Ghundar zei: en zij placht te zeggen: "Wie leent mij een ommegangsdoek?", die zij over haar schaamdeel legde, en zij zei:

    "Vandaag wordt een deel ervan zichtbaar, of het geheel, en wat ervan zichtbaar wordt, dat sta ik niet toe."

    Toen openbaarde Allah: (O kinderen van Adam, neemt uw sieraad bij elke moskee). (4)

    14507 – Al-Muthannā heeft mij verteld, hij zei: ʿAbd Allāh ibn Ṣāliḥ heeft ons verteld, hij zei: Muʿāwiya heeft mij verteld, op gezag van ʿAlī ibn Abī Ṭalḥa, op gezag van Ibn ʿAbbās, over Zijn woorden: (O kinderen van Adam, neemt uw sieraad bij elke moskee), hij zei: Zij plachten naakt rond het Huis te lopen, en Allah gebood hun hun kleding te dragen en zich niet te ontbloten.

    14508 – Muḥammad ibn Saʿd heeft mij verteld, hij zei: mijn vader heeft mij verteld, hij zei: mijn oom heeft mij verteld, hij zei: mijn vader heeft mij verteld, op gezag van zijn vader, op gezag van Ibn ʿAbbās, over Zijn woorden: (Neemt uw sieraad bij elke moskee) "het vers", hij zei: Er waren mannen die naakt rond het Huis liepen, en Allah gebood hun het sieraad. En "het sieraad" is de kleding, namelijk dat wat de schaamte bedekt, en daarnaast het goede van gewaden en goederen. Hun werd geboden hun sieraad te nemen bij elke moskee.

    14509 – Ibn Wakīʿ heeft ons verteld, hij zei: Al-Muḥāribī en Ibn Fuḍayl hebben ons verteld, op gezag van ʿAbd al-Malik, op gezag van ʿAṭāʾ: (Neemt uw sieraad), hij zei: Zij plachten naakt rond het Huis te lopen, en hun werd geboden hun kleding te dragen.

    14510 – Yaʿqūb ibn Ibrāhīm heeft mij verteld, hij zei: Hushaym heeft ons verteld, op gezag van ʿAbd al-Malik, op gezag van ʿAṭāʾ, met soortgelijke strekking.

    14511 – ʿAmr heeft mij verteld, hij zei: Yaḥyā heeft ons verteld, hij zei: ʿAbd al-Malik heeft ons verteld, op gezag van ʿAṭāʾ, over Zijn woorden: (Neemt uw sieraad bij elke moskee): Draagt uw kleding.

    14512 – Yaʿqūb heeft ons verteld, hij zei: Hushaym heeft ons verteld, hij zei: Mughīra heeft ons bericht, op gezag van Ibrāhīm, over Zijn woorden: (Neemt uw sieraad bij elke moskee), hij zei: Er waren mensen die naakt rond het Huis liepen, en hun werd dat verboden.

    14513 – Ibn Wakīʿ heeft ons verteld, hij zei: Jarīr heeft ons verteld, op gezag van Mughīra, op gezag van Ibrāhīm: (Neemt uw sieraad bij elke moskee), hij zei: Zij plachten naakt rond het Huis te lopen, en hun werd geboden de kleding te dragen.

    14514 – Ibn Wakīʿ heeft ons verteld, hij zei: Yaḥyā ibn Yamān heeft ons verteld, op gezag van ʿUthmān ibn al-Aswad, op gezag van Mujāhid: (Neemt uw sieraad bij elke moskee), hij zei: dat wat de schaamte (ʿawra) bedekt, al was het maar een mantel.

    14515 – ʿAmr heeft ons verteld, hij zei: Yaḥyā ibn Saʿīd, Abū ʿĀṣim en ʿAbd Allāh ibn Dāwūd hebben ons verteld, op gezag van ʿUthmān ibn al-Aswad, op gezag van Mujāhid, over Zijn woorden: (Neemt uw sieraad bij elke moskee), hij zei: dat wat uw schaamte bedekt, al was het maar een mantel.

    14516 – Muḥammad ibn ʿAmr heeft mij verteld, hij zei: Abū ʿĀṣim heeft ons verteld, hij zei: ʿĪsā heeft ons verteld, op gezag van Ibn Abī Najīḥ, op gezag van Mujāhid, over de woorden van Allah: (Neemt uw sieraad bij elke moskee), dit gaat over de Quraysh, vanwege hun afleggen van de kleding tijdens de ommegang.

    14517 – Al-Muthannā heeft mij verteld, hij zei: Abū Ḥudhayfa heeft ons verteld, hij zei: Shibl heeft ons verteld, op gezag van Ibn Abī Najīḥ, op gezag van Mujāhid, met soortgelijke strekking.

    14518 – Ibn Wakīʿ heeft ons verteld, hij zei: mijn vader heeft ons verteld, hij zei: Sufyān heeft ons verteld, op gezag van Sālim, op gezag van Saʿīd ibn Jubayr: (Neemt uw sieraad bij elke moskee), hij zei: de kleding.

    14519 – Ibn Wakīʿ heeft ons verteld, hij zei: Zayd ibn Ḥubāb heeft ons verteld, op gezag van Ibrāhīm, op gezag van Nāfiʿ, op gezag van Ibn Ṭāwūs, op gezag van zijn vader: (Neemt uw sieraad bij elke moskee), hij zei: De wollen mantel (shamla) behoort tot het sieraad. (5)

    14520 – Ibn Wakīʿ heeft ons verteld, hij zei: Ibn ʿUyayna heeft ons verteld, op gezag van ʿAmr, op gezag van Ṭāwūs: (Neemt uw sieraad bij elke moskee), hij zei: de kleding.

    14521 – Ibn Wakīʿ heeft ons verteld, hij zei: Suwayd en Abū Usāma hebben ons verteld, op gezag van Ḥammād ibn Zayd, op gezag van Ayyūb, op gezag van Saʿīd ibn Jubayr, die zei: Zij plachten naakt rond het Huis te lopen, en een vrouw verrichtte de ommegang rond het Huis terwijl zij naakt was, en zij zei:

    "Vandaag wordt een deel ervan zichtbaar, of het geheel, en wat ervan zichtbaar wordt, dat sta ik niet toe."

    14522 – Bishr ibn Muʿādh heeft ons verteld, hij zei: Yazīd heeft ons verteld, hij zei: Saʿīd heeft ons verteld, op gezag van Qatāda, over Zijn woorden: (Neemt uw sieraad bij elke moskee), hij zei: Er was een stam onder de mensen van Jemen; wanneer een van hen als bedevaartganger (ḥājj) of als ʿumra-verrichter aankwam, placht hij te zeggen: "Het betaamt niet dat ik de ommegang verricht in een gewaad waarin ik mij heb bevuild", en hij zei: Wie leent mij een lendendoek? Als hij dat kon krijgen, goed; en zo niet, dan verrichtte hij de ommegang naakt. Toen openbaarde Allah hierover wat jullie horen: (Neemt uw sieraad bij elke moskee).

    14523 – Muḥammad ibn al-Ḥusayn heeft mij verteld, hij zei: Aḥmad ibn al-Mufaḍḍal heeft ons verteld, hij zei: Asbāṭ heeft ons verteld, op gezag van al-Suddī: Allah zei: (O kinderen van Adam, neemt uw sieraad bij elke moskee), hij zegt: dat wat de schaamte bedekt bij elke moskee.

    14524 – Muḥammad ibn ʿAbd al-Aʿlā heeft mij verteld, hij zei: Muḥammad ibn Thawr heeft ons verteld, op gezag van Maʿmar, op gezag van al-Zuhrī: dat de Arabieren naakt rond het Huis plachten te lopen, behalve de Ḥums – de Quraysh en hun bondgenoten. Wie van de anderen kwam, legde zijn kleding af en verrichtte de ommegang in de kleding van een Aḥmasī, want het was hem niet toegestaan zijn eigen kleding te dragen. En als hij niemand van de Ḥums vond die hem kleding leende, dan wierp hij zijn kleding af en verrichtte de ommegang naakt. En als hij de ommegang in zijn eigen kleding verrichtte, wierp hij die af wanneer hij zijn ommegang had voltooid; hij verklaarde die voor verboden en maakte die voor zichzelf onaanraakbaar. Daarom zei Allah: (Neemt uw sieraad bij elke moskee). (7)

    14525 – En met dezelfde keten, op gezag van Maʿmar, hij zei: Ibn Ṭāwūs zei, op gezag van zijn vader: De wollen mantel (shamla) behoort tot het sieraad. (8)

    14526 – Mij is verteld op gezag van al-Ḥusayn ibn al-Faraj, hij zei: Ik hoorde Abū Muʿādh zeggen, hij zei: ʿUbayd ibn Sulaymān heeft ons verteld, hij zei: Ik hoorde al-Ḍaḥḥāk zeggen over Zijn woorden: (Neemt uw sieraad bij elke moskee), het vers: Er waren mensen onder de mensen van Jemen en de bedoeïenen die, wanneer zij de bedevaart naar het Huis verrichtten, er des nachts naakt omheen liepen, en Allah gebood hun hun kleding te dragen en zich niet in de moskee te ontbloten.

    14527 – Yūnus heeft mij verteld, hij zei: Ibn Wahb heeft ons bericht, hij zei: Ibn Zayd zei: (Neemt uw sieraad), hij zei: hun sieraad is hun kleding, die zij plachten af te werpen bij het Huis en zich te ontbloten.

    14528 – En hij heeft het mij nog een keer verteld met zijn keten, op gezag van Ibn Zayd, over Zijn woorden: قُلْ مَنْ حَرَّمَ زِينَةَ اللَّهِ الَّتِي أَخْرَجَ لِعِبَادِهِ وَالطَّيِّبَاتِ مِنَ الرِّزْقِ (Zeg: Wie heeft het sieraad van Allah verboden, dat Hij voor Zijn dienaren heeft voortgebracht, en de goede dingen van het levensonderhoud?), hij zei: Wanneer zij bij het Huis kwamen en er de ommegang omheen verrichtten, werd de kleding waarin zij de ommegang hadden verricht voor hen verboden. En als zij iemand vonden die hun kleding leende, goed; en zo niet, dan verrichtten zij de ommegang rond het Huis naakt. Toen zei Hij: (Wie heeft het sieraad van Allah verboden?), hij zei: de kleding van Allah die Hij voor Zijn dienaren heeft voortgebracht, het vers.

    * * *

    En overeenkomstig hetgeen wij hebben gezegd, hebben zij ook gesproken over de uitleg van Zijn woorden: (en eet en drinkt, maar weest niet verkwistend).

    * Vermelding van wie dat gezegd heeft:

    14529 – Muḥammad ibn ʿAbd al-Aʿlā heeft ons verteld, hij zei: Muḥammad ibn Thawr heeft ons verteld, op gezag van Maʿmar, op gezag van Ibn Ṭāwūs, op gezag van zijn vader, op gezag van Ibn ʿAbbās, die zei: Allah heeft het eten en drinken toegestaan, zolang het geen verkwisting of hoogmoed is. (9)

    14530 – Al-Qāsim heeft ons verteld, hij zei: Al-Ḥusayn heeft ons verteld, hij zei: Ḥajjāj heeft mij verteld, op gezag van Ibn Jurayj, op gezag van ʿAṭāʾ al-Khurāsānī, op gezag van Ibn ʿAbbās, over Zijn woorden: (en eet en drinkt, maar weest niet verkwistend; voorwaar, Hij heeft de verkwisters niet lief), dat wil zeggen in eten en drinken.

    14531 – Muḥammad ibn al-Ḥusayn heeft mij verteld, hij zei: Aḥmad ibn al-Mufaḍḍal heeft ons verteld, hij zei: Asbāṭ heeft ons verteld, op gezag van al-Suddī, die zei: Diegenen die naakt rond het Huis liepen, verboden zichzelf het vet zolang zij tijdens het bedevaartseizoen verbleven, en Allah zei tot hen: (eet en drinkt, maar weest niet verkwistend; voorwaar, Hij heeft de verkwisters niet lief), Hij zegt: weest niet verkwistend in het verbieden.

    14532 – Al-Ḥārith heeft mij verteld, hij zei: ʿAbd al-ʿAzīz heeft ons verteld, hij zei: Abū Saʿd heeft ons verteld, hij zei: Ik hoorde Mujāhid zeggen over Zijn woorden: (en eet en drinkt, maar weest niet verkwistend), hij zei: Hij gebood hun te eten en te drinken van datgene waarmee Allah hen had voorzien.

    14533 – Yūnus heeft mij verteld, hij zei: Ibn Wahb heeft ons bericht, hij zei: Ibn Zayd zei over Zijn woorden: (maar weest niet verkwistend): Eet niets verbodens; dat is de verkwisting.

    * * *

    En Zijn woorden (voorwaar, Hij heeft de verkwisters niet lief), Hij zegt: Voorwaar, Allah heeft niet lief diegenen die Zijn grens overschrijden in het toegestane of het verbodene, die overdrijven in wat Allah heeft toegestaan of verboden, door het verbodene toe te staan en het toegestane te verbieden, maar Hij heeft het lief dat men toestaat wat Hij heeft toegestaan en verbiedt wat Hij heeft verboden; en dat is de rechtvaardigheid die Hij heeft geboden.

    Toon originele Arabische tekst
    القول في تأويل قوله : يَا بَنِي آدَمَ خُذُوا زِينَتَكُمْ عِنْدَ كُلِّ مَسْجِدٍ وَكُلُوا وَاشْرَبُوا وَلا تُسْرِفُوا إِنَّهُ لا يُحِبُّ الْمُسْرِفِينَ (31) قال أبو جعفر: يقول تعالى ذكره لهؤلاء الذين يتعرَّون عند طوافهم ببيته الحرام، ويبدون عوراتهم هنالك من مشركي العرب, والمحرِّمين منهم أكل ما لم يحرِّمه الله عليهم من حلال رزقه، تبرُّرًا عند نفسه لربه: (يا بني آدم خذوا زينتكم)، من الكساء واللباس =(عند كل مسجد وكلوا)، من طيبات ما رزقتكم, وحللته لكم =(واشربوا)، من حلال الأشربة, ولا تحرِّموا إلا ما حَرَّمْتُ عليكم في كتابي أو على لسان رسولي محمد صلى الله عليه وسلم. * * * وبنحو الذي قلنا في ذلك قال أهل التأويل. * ذكر من قال ذلك: 14503- حدثنا يحيى بن حبيب بن عربي قال، حدثنا خالد بن الحارث قال، حدثنا شعبة, عن سلمة, عن مسلم البطين, عن سعيد بن جبير, عن ابن عباس: أن النساء كنّ يطفن بالبيت عراة = وقال في موضع آخر: بغير ثياب = إلا أن تجعل المرأة على فرجها خِرقة، فيما وُصِف إن شاء الله, وتقول: الْيَــوْمَ يَبْــدُو بَعْضُــهُ أَوْ كُلُّــهُ فَمَــا بَــدَا مِنْــهُ فَــلا أُحِلُّــهُ قال: فنـزلت هذه الآية: (خذوا زينتكم عند كل مسجد). (1) 14504- حدثنا عمرو بن علي قال، حدثنا محمد بن جعفر قال، حدثنا شعبة, عن سلمة بن كهيل, عن مسلم البطين, عن سعيد بن جبير, عن ابن عباس قال: كانوا يطوفون عراة, الرجال بالنهار, والنساء بالليل, وكانت المرأة تقول: الْيَــوْمَ يَبْــدُو بَعْضُــهُ أَوْ كُلُّــهُ فَمَــا بَــدَا مِنْــهُ فَــلا أُحِلُّــهُ فقال الله: (خذوا زينتكم). (2) 14505- حدثنا ابن وكيع قال، حدثنا ابن عيينة, عن عمرو, عن ابن عباس: (خذوا زينتكم عند كل مسجد)، قال: الثياب. 14506- حدثنا ابن وكيع قال، حدثنا غندر ووهب بن جرير, عن شعبة, عن سلمة بن كهيل قال: سمعت مسلمًا البطين يحدث، عن سعيد بن جبير, عن ابن عباس قال: كانت المرأة تطوف بالبيت عريانة = قال غندر: وهي عريانة = قال، وهب: كانت المرأة تطوف بالبيت وقد أخرجت صدرَها وما هنالك = قال غندر: وتقول: " مَنْ يعيرني تِطْوافًا‍"، (3) تجعله على فرْجها وتقول: الْيَــوْمَ يَبْــدُو بَعْضُــهُ أَوْ كُلُّــهُ فَمَــا بَــدَا مِنْــهُ فَــلا أُحِلُّــهُ فأنـزل الله (يا بني آدم خذوا زينتكم عند كل مسجد). (4) 14507- حدثني المثنى قال، حدثنا عبد الله بن صالح قال، حدثني معاوية, عن علي بن أبي طلحة, عن ابن عباس قوله: (يا بني آدم خذوا زينتكم عند كل مسجد)، قال: كانوا يطوفون بالبيت عراة, فأمرهم الله أن يلبسوا ثيابهم ولا يتعرَّوا. 14508- حدثني محمد بن سعد قال، حدثني أبي قال، حدثني عمي قال أبي, عن أبيه, عن ابن عباس قوله: (خذوا زينتكم عند كل مسجد) " الآية " قال: كان رجال يطوفون بالبيت عراة, فأمرهم الله بالزينة = و " الزينة "، اللباس, وهو ما يواري السوءة, وما سوى ذلك من جيِّد البزِّ والمتاع = فأمروا أن يأخذوا زينتهم عند كل مسجد. 14509- حدثنا ابن وكيع قال، حدثنا المحاربي وابن فضيل, عن عبد الملك, عن عطاء: (خذوا زينتكم)، قال: كانوا يطوفون بالبيت عراة, فأمروا أن يلبسوا ثيابهم. 14510- حدثني يعقوب بن إبراهيم قال، حدثنا هشيم, عن عبد الملك, عن عطاء, بنحوه. 14511- حدثني عمرو قال، حدثنا يحيى قال، حدثنا عبد الملك, عن عطاء في قوله: (خذوا زينتكم عند كل مسجد)، البسوا ثيابكم. 14512- حدثنا يعقوب قال، حدثنا هشيم قال، أخبرنا مغيرة، عن إبراهيم في قوله: (خذوا زينتكم عند كل مسجد)، قال: كان ناس يطوفون بالبيت عراة، فنهوا عن ذلك. 14513- حدثنا ابن وكيع قال، حدثنا جرير, عن مغيرة, عن إبراهيم: (خذوا زينتكم عند كل مسجد)، قال: كانوا يطوفون بالبيت عراة, فأمروا أن يلبسوا الثياب. 14514- حدثنا ابن وكيع قال، حدثنا يحيى بن يمان, عن عثمان بن الأسود, عن مجاهد: (خذوا زينتكم عند كل مسجد)، قال: ما وارى العورة ولو عبَاءة. 14515- حدثنا عمرو قال:حدثنا يحيى بن سعيد, وأبو عاصم, وعبد الله بن داود, عن عثمان بن الأسود, عن مجاهد في قوله: (خذوا زينتكم عند كل مسجد)، قال: ما يواري عورتك، ولو عباءة. 14516- حدثني محمد بن عمرو قال، حدثنا أبو عاصم قال، حدثنا عيسى, عن ابن أبي نجيح, عن مجاهد في قول الله: (خذوا زينتكم عند كل مسجد)، في قريش, لتركهم الثياب في الطواف. 14517- حدثني المثنى قال، حدثنا أبو حذيفة قال، حدثنا شبل, عن ابن أبي نجيح, عن مجاهد, بنحوه. 14518- حدثنا ابن وكيع قال، حدثنا أبي قال، حدثنا سفيان, عن سالم, عن سعيد بن جبير: (خذوا زينتكم عند كل مسجد)، قال: الثياب. 14519- حدثنا ابن وكيع قال، حدثنا زيد بن حباب, عن إبراهيم, عن نافع, عن ابن طاوس, عن أبيه: (خذوا زينتكم عند كل مسجد)، قال: الشَّمْلة من الزينة. (5) 14520- حدثنا ابن وكيع قال، حدثنا ابن عيينة, عن عمرو, عن طاوس: (خذوا زينتكم عند كل مسجد)، قال: الثياب. 14521- حدثنا ابن وكيع قال، حدثنا سويد وأبو أسامة, عن حماد بن زيد, عن أيوب, عن سعيد بن جبير قال: كانوا يطوفون بالبيت عراة, فطافت امرأة بالبيت وهي عريانة فقالت: الْيَــوْمَ يَبْــدُو بَعْضُــهُ أَوْ كُلُّــهُ فَمَــا بَــدَا مِنْــهُ فَــلا أُحِلُّــهُ 14522- حدثنا بشر بن معاذ قال، حدثنا يزيد قال، حدثنا سعيد, عن قتادة قوله: (خذوا زينتكم عند كل مسجد)، قال: كان حي من أهل اليمن، كان أحدهم إذا قدم حاجًّا أو معتمرًا يقول: " لا ينبغي أن أطوف في ثوب قد دَنِسْتُ فيه ", (6) فيقول: من يعيرني مئزرًا؟ فإن قدر على ذلك, وإلا طاف عريانًا, فأنـزل الله فيه ما تسمعون: (خذوا زينتكم عند كل مسجد). 14523- حدثني محمد بن الحسين قال، حدثنا أحمد بن المفضل قال، حدثنا أسباط, عن السدي: قال الله: (يا بني آدم خذوا زينتكم عند كل مسجد) يقول: ما يواري العورة عند كل مسجد. 14524- حدثني محمد بن عبد الأعلى قال، حدثنا محمد بن ثور, عن معمر, عن الزهري: أن العرب كانت تطوف بالبيت عراة, إلا الحُمْس، قريش وأحلافهم. فمن جاء من غيرهم وضع ثيابه وطاف في ثياب أحمس, فإنه لا يحل له أن يلبس ثيابه. فإن لم يجد من يعيره من الحمس، فإنه يلقي ثيابه ويطوف عريانًا. وإن طاف في ثياب نفسه، ألقاها إذا قضى طوافه، يحرِّمها، فيجعلها حرامًا عليه. فلذلك قال الله: (خذوا زينتكم عند كل مسجد). (7) 14525- وبه عن معمر قال، قال ابن طاوس, عن أبيه: الشَّملة، من الزينة. (8) 14526- حدثت عن الحسين بن الفرج قال، سمعت أبا معاذ قال، حدثنا عبيد بن سليمان قال، سمعت الضحاك يقول في قوله: (خذوا زينتكم عند كل مسجد)، الآية, كان ناسٌ من أهل اليمن والأعراب إذا حجوا البيت يطوفون به عُراة ليلا فأمرهم الله أن يلبسوا ثيابهم، ولا يتعرّوا في المسجد. 14527- حدثني يونس قال، أخبرنا ابن وهب قال، قال ابن زيد: (خذوا زينتكم)، قال: زينتهم، ثيابهم التي كانوا يطرحونها عند البيت ويتعرّون. 14528- وحدثني به مرة أخرى بإسناده, عن ابن زيد في قوله: قُلْ مَنْ حَرَّمَ زِينَةَ اللَّهِ الَّتِي أَخْرَجَ لِعِبَادِهِ وَالطَّيِّبَاتِ مِنَ الرِّزْقِ ، قال: كانوا إذا جاءوا البيت فطافوا به، حرمت عليهم ثيابهم التي طافوا فيها. فإن وجدوا مَنْ يُعيرهم ثيابًا, وإلا طافوا بالبيت عراة. فقال: مَنْ حَرَّمَ زِينَةَ اللَّهِ ، قال: ثياب الله التي أخرج لعباده، الآية. * * * وكالذي قلنا أيضًا قالوا في تأويل قوله: (وكلوا واشربوا ولا تسرفوا ). * ذكر من قال ذلك: 14529- حدثنا محمد بن عبد الأعلى قال، حدثنا محمد بن ثور, عن معمر, عن ابن طاوس, عن أبيه, عن ابن عباس قال: أحل الله الأكل والشرب، ما لم يكن سَرَفًا أو مَخِيلة. (9) 14530- حدثنا القاسم قال، حدثنا الحسين قال، حدثني حجاج, عن ابن جريج، عن عطاء الخراساني, عن ابن عباس قوله: (وكلوا واشربوا ولا تسرفوا إنه لا يحب المسرفين)، في الطعام والشراب. 14531- حدثني محمد بن الحسين قال، حدثنا أحمد بن المفضل قال، حدثنا أسباط, عن السدي قال: كان الذين يطوفون بالبيت عراة يحرِّمون عليهم الوَدَك ما أقاموا بالموسم, (10) فقال الله لهم: (كلوا واشربوا ولا تسرفوا إنه لا يحب المسرفين)، يقول: لا تسرفوا في التحريم. 14532- حدثني الحارث قال، حدثنا عبد العزيز قال، حدثنا أبو سعد قال، سمعت مجاهدًا يقول في قوله: (وكلوا واشربوا ولا تسرفوا)، قال: أمرهم أن يأكلوا ويشربوا مما رزقهم الله. 14533- حدثني يونس قال، أخبرنا ابن وهب قال، قال ابن زيد في قوله: (ولا تسرفوا)، لا تأكلوا حرامًا، ذلك الإسراف. * * * وقوله (إنه لا يحب المسرفين)، يقول: إن الله لا يحب المتعدِّين حدَّه في حلال أو حرام, الغالين فيما أحلّ الله أو حرم، بإحلال الحرام وبتحريم الحلال, (11) ولكنه يحبّ أن يحلَّل ما أحل ويحرَّم ما حرم, وذلك العدل الذي أمر به. ------------------------ الهوامش : (1) الأثر : 14503 - حديث شعبة ، عن سلمة بن كهيل ، رواه أبو جعفر من ثلاث طرق ، سأخرجها في هذا الموضع . (( يحيى بن حبيب بن عربي الشيباني )) ، أبو زكرياء ، ثقة ، مضى برقم : 7818 ، مترجم في التهذيب ، وابن أبي حاتم 4 / 2 / 137 . (( خالد بن الحارث بن عبيد الهجيمي )) ، ثقة ثبت إمام . مضى برقم : 7507 ، 7818 ، 9878 . و (( سلمة )) ، هو (( سلمة بن كهيل )) ، مضى مرارًا . و (( مسلم البطين )) هو (( مسلم بن عمران )) ، ثقة روى له الجماعة . وهذا الخبر ، رواه مسلم في صحيحه 18 : 162 ، من طريق غندر ، عن شعبة ( وهو الآتي رقم : 14506 ) . ورواه الحاكم في المستدرك 2 : 319 ، 320 من طريق أبي داود الطيالسي ، عن شعبة ، بنحوه ، ولكن قال : (( نزلت هذه الآية : قل من حرم زينة الله )) ، ثم قال الحاكم : (( حديث صحيح على شرط الشيخين ، ولم يخرجاه )) ، ووافقه الذهبي . (2) الأثر : 14504 - مكرر الأثر السالف ، وهناك تخريجه . (3) (( تطواف )) ( بكسر التاء ) : ثوب كانوا يتخذونه للطواف ، قال النووي : (( وكان أهل الجاهلية يطوفون عراة ، ويرمون ثيابهم ويتركونها ملقاة على الأرض ، ولا يأخذونها أبدًا ، ويتركونها تداس بالأرجل حتى تبلى ، ويسمى : اللقاء - حتى جاء الإسلام ، فأمر الله بستر العورة فقال : خذوا زينتكم عند كل مسجد ، وقال النبي صلى الله عليه وسلم : لا يطوف بالبيت عريان )) وروى (( تطواف )) ( بفتح التاء ) ، وفسروه بأنه (( ذا تطواف )) ، على حذف المضاف . (4) الأثر : 14506 - مكرر الأثرين السالفين : 14503 ، 14504 ، سلف تخريجه في أولهما . وهذا نص حديث مسلم . (5) (( الشملة )) ( بفتح فسكون ) : كساء دون قطيفة ، سمي بذلك لأنه يشمل البدن . ومنه ما نهى رسول الله عنه في الصلاة ، وهو (( اشتمال الصماء )) ، وهو أن يشتمل بالثوب حتى يجلل جسده كله ، ولا يرفع منه جانبًا فيكون فيه فرجة تخرج منها يده . (6) (( الدنس )) في الثوب ، لطخ الوسخ ونحوه ، حتى في الأخلاق . وعنى بقوله : (( دنست فيه )) ، أي أتيت فيه ما يشين ويعيب من المعاصي . (7) انظر تفسير (( الحمس )) فيما سلف ص : 378 ، تعليق : 1 . (8) الأثر : 14525 - انظر الأثر رقم : 14519 . (9) (( السرف )) ( بفتحتين ) : وهو الإسراف ، ومجاوزة القصد . و (( المخيلة )) ( بفتح الميم وكسر الخاء ) : الاختيال والكبر ، وحديث ابن عباس المعروف : (( كل ماشئت ، والبس ما شئت ، ما أخطأتك خلتان : سرف ومخيلة )) ، رواه البخاري . (10) (( الودك )) : دسم اللحم ودهنه الذي يستخرج منه . و (( الموسم )) مجتمع الناس في أيام الحج . (11) انظر تفسير (( الإسراف )) فيما سلف : ص : 176 ، تعليق : 1 ، والمراجع هناك .