Tafseer van De Hoogten · Al-A'raaf · 7:165
En toen zij vergaten waarmee zij vermaand waren, toen redden Wij degenen die het kwade verboden, en Wij grepen degenen die onrecht pleegden met een harde bestraffing, wegens de zware zonden die zij plachten te bedrijven.
De uitleg van Zijn woord: فَلَمَّا نَسُوا مَا ذُكِّرُوا بِهِ أَنْجَيْنَا الَّذِينَ يَنْهَوْنَ عَنِ السُّوءِ وَأَخَذْنَا الَّذِينَ ظَلَمُوا بِعَذَابٍ بَئِيسٍ بِمَا كَانُوا يَفْسُقُونَ (7:165) (Toen zij datgene vergaten waaraan zij herinnerd waren, redden Wij hen die het kwaad verboden, en grepen Wij hen die onrecht pleegden met een hevige bestraffing wegens het moreel verderf dat zij bedreven (165))
Abū Jaʿfar zei: De Verhevene, wiens vermelding verheven is, zegt: Toen de groep die de sabbat overtrad datgene losliet wat Allah haar had bevolen, namelijk het nalaten van de overtreding daarin, en datgene verwaarloosde waarmee de vermanende groep haar had vermaand en herinnerd — namelijk de waarschuwing voor Allahs bestraffing op haar ongehoorzaamheid — en zij voortging in het voor toegestaan houden van wat Allah haar verboden had, toen redde Allah hen die onder hen het "kwaad" (al-sūʾ) verboden — dat wil zeggen: de ongehoorzaamheid aan Allah en het voor toegestaan houden van wat Hij verbood — "en Wij grepen hen die onrecht pleegden", dat wil zeggen: en Allah greep hen die de sabbat overtraden en daarin voor toegestaan hielden wat Allah verboden had aan het vangen van vis en het eten ervan, en Hij liet Zijn macht op hen neerkomen en vernietigde hen met een zware, hevige bestraffing, wegens het feit dat zij Allahs gebod placht te overtreden, en zo uit Zijn gehoorzaamheid naar Zijn ongehoorzaamheid traden — en dat is "het moreel verderf" (al-fisq).
* * *
En overeenkomstig hetgeen wij hierover gezegd hebben, hebben de uitleggers gesproken.
* Vermelding van wie dat zei:
15287 — Al-Ḥasan ibn Yaḥyā heeft ons verteld, hij zei: ʿAbd al-Razzāq heeft ons bericht, hij zei: Ibn Jurayj heeft ons bericht aangaande Zijn woord: "Toen zij datgene vergaten waaraan zij herinnerd waren, redden Wij hen die het kwaad verboden", hij zei: Toen zij de vermaning vergaten van de gelovigen jegens hen, die zeiden: لِمَ تَعِظُونَ قَوْمًا (Waarom vermanen jullie een volk?).
15288 — Muḥammad ibn al-Muthannā heeft mij verteld, hij zei: Ḥaramī heeft ons verteld, hij zei: Shuʿba heeft mij verteld, hij zei: ʿUmāra heeft mij bericht, op gezag van ʿIkrima, op gezag van Ibn ʿAbbās: "Wij redden hen die het kwaad verboden", hij zei: O, wist ik maar, wat is het kwaad dat hun verboden werd?
* * *
Wat betreft Zijn woord: "met een hevige bestraffing" (bi-ʿadhābin baʾīs), daarover zijn de reciteurs het oneens geweest in hun recitatie.
De meeste reciteurs van de mensen van Medina lazen het: (بِعَذَابٍ بِيسٍ) met een kasra op de bāʾ en een verlichte yāʾ, zonder hamza, volgens het patroon "fiʿl".
* * *
Sommige reciteurs van Kūfa en Baṣra lazen het: (بِعَذَابٍ بَئِيسٍ) volgens het patroon "faʿīl", afgeleid van "al-buʾs" (ellende), met een fatḥa op de bāʾ en een kasra op de hamza met verlenging ervan.
* * *
Sommigen van Mekka lazen het eveneens zo, behalve dat hij de bāʾ van (بِئِيسٍ) met een kasra las, volgens het patroon "fiʿīl".
* * *
Sommige Kūfanen lazen het: (بَيْئِسٍ) met een fatḥa op de bāʾ en een sukūn op de yāʾ, met daarna een hamza die een kasra draagt, volgens het patroon "fayʿil".
* * *
Dat is echter ongebruikelijk volgens de taalkundigen, want wanneer "fayʿil" niet afgeleid is van woorden met yāʾ of wāw, dan is de fatḥa op het middelste radicaal de welbespraaktste vorm in de taal der Arabieren, zoals in hun uitspraak bij het overeenkomstige van de gave (niet-zwakke) woorden: "ṣayqal" en "nayrab". De kasra op het middelste radicaal komt slechts voor bij woorden met yāʾ of wāw, zoals hun uitspraak: "sayyid" en "mayyit". Sommigen hebben het vers van Imruʾ al-Qays ibn ʿĀbis al-Kindī aangehaald:
Beiden waren een leider, dapper-streng (bayʾisā),
die op de dag van het strijdgewoel de helmkam treft.
— met een kasra op het middelste radicaal van "fayʿil", namelijk de hamza in "bayʾis"; en wellicht heeft degene die het zo las, het volgens deze vorm gelezen.
* * *
En over een andere van de Kūfanen wordt eveneens overgeleverd dat hij het las: (بَيْئَسٍ), overeenkomstig de recitatie die wij vóór deze vermeld hebben, namelijk met een fatḥa op de bāʾ en een sukūn op de yāʾ en een fatḥa op de hamza na de yāʾ, volgens het patroon "fayʿal", zoals "ṣayqal".
* * *
En over een van de Baṣranen wordt overgeleverd dat hij het las: (بَئِسٍ) met een fatḥa op de bāʾ en een kasra op de hamza, volgens het patroon "faʿil", zoals Ibn Qays al-Ruqayyāt zei:
Was ik maar Ruqayya tegengekomen
in eenzaamheid, zonder enige ellende (baʾis).
* * *
En over een ander van hen wordt overgeleverd dat hij het las: (بِئْسَ) met een kasra op de bāʾ en een fatḥa op de sīn, in de betekenis: hoe slecht is de bestraffing.
* * *
Abū Jaʿfar zei: De juiste van deze recitaties is naar mijn oordeel die van wie het las: (بَئِيسٍ) met een fatḥa op de bāʾ en een kasra op de hamza met verlenging ervan, volgens het patroon "faʿīl", zoals Dhū al-Iṣbaʿ al-ʿAdwānī zei:
Verbeten tegen mij, en jij ziet voor mij
bij hen geen spoor dat dapper-streng (baʾīsā) is.
— want de uitleggers waren het eens dat de betekenis ervan is: hevig; en dat wijst op de juistheid van hetgeen wij gekozen hebben.
* Vermelding van wie dat zei:
15289 — Al-Ḥasan ibn Yaḥyā heeft ons verteld, hij zei: ʿAbd al-Razzāq heeft ons bericht, hij zei: Ibn Jurayj heeft ons bericht, hij zei: Een man heeft mij bericht, op gezag van ʿIkrima, op gezag van Ibn ʿAbbās, aangaande Zijn woord: "en Wij grepen hen die onrecht pleegden met een hevige bestraffing", zei hij: pijnlijk en kwellend.
15290 — Muḥammad ibn ʿAmr heeft mij verteld, hij zei: Abū ʿĀṣim heeft ons verteld, hij zei: ʿĪsā heeft ons verteld, op gezag van Ibn Abī Najīḥ, op gezag van Mujāhid: "met een hevige bestraffing", hij zei: hevig.
15291 — Al-Muthannā heeft mij verteld, hij zei: Abū Ḥudhayfa heeft ons verteld, hij zei: Shibl heeft ons verteld, op gezag van Ibn Abī Najīḥ, op gezag van Mujāhid: "met een hevige bestraffing", pijnlijk en hevig.
15292 — Muḥammad ibn ʿAbd al-Aʿlā heeft ons verteld, hij zei: Muḥammad ibn Thawr heeft ons verteld, op gezag van Maʿmar, op gezag van Qatāda: "met een hevige bestraffing", hij zei: kwellend.
15293 — Yūnus heeft mij verteld, hij zei: Ibn Wahb heeft ons bericht, hij zei: Ibn Zayd zei: "met een hevige bestraffing", hij zei: met een zware bestraffing.
