Tafseer van De Hoogten · Al-A'raaf · 7:138
En Wij brachten de Kinderen van Israël naar de overkant van de zee. En toen zij een volk ontmoetten dat opging in het vereren van hun afgodsbeelden, zeiden zij: "O Môesa, maak voor ons een god zoals hun goden." Hij zei: "Voorwaar, jullie zijn een onwetend volk."
Het woord over de uitleg van Zijn uitspraak: وَجَاوَزْنَا بِبَنِي إِسْرَائِيلَ الْبَحْرَ فَأَتَوْا عَلَى قَوْمٍ يَعْكُفُونَ عَلَى أَصْنَامٍ لَهُمْ قَالُوا يَا مُوسَى اجْعَلْ لَنَا إِلَهًا كَمَا لَهُمْ آلِهَةٌ قَالَ إِنَّكُمْ قَوْمٌ تَجْهَلُونَ ("En Wij brachten de kinderen van Israël over de zee, en zij kwamen bij een volk dat zich toelegde op afgodsbeelden die zij hadden. Zij zeiden: O Mūsā, maak voor ons een god zoals zij goden hebben. Hij zei: Voorwaar, jullie zijn een onwetend volk") (138)
Abū Jaʿfar zei: Hij, verheven zij Zijn vermelding, zegt: En Wij brachten de kinderen van Israël over de zee, na de tekenen die Wij hun hadden laten zien en de lessen die zij met eigen ogen hadden aanschouwd door de hand van Allahs profeet Mūsā. Maar die tekenen weerhielden hen niet, en die lessen en duidelijke bewijzen vermaanden hen niet! Totdat zij — ondanks dat zij van de bewijzen hadden aanschouwd wat het waardig maakt om de redeloze dieren met hen te vergelijken — toen zij langs een volk kwamen dat zich toelegde op afgodsbeelden die zij hadden, hij zegt: dat bij beelden stond die zij in plaats van Allah aanbaden — [zeiden]: "Maak voor ons", o Mūsā, "een god", hij zegt: een beeltenis die wij aanbidden en een afgodsbeeld dat wij tot god nemen, zoals dit volk afgodsbeelden heeft die zij aanbidden. Maar het past niet om iets te aanbidden behalve Allah, de Ene, de Albeheerser. En Mūsā, de zegeningen van Allah zij met hem, zei: Voorwaar, jullie, o volk, zijn een volk dat onwetend is over de grootheid van Allah en over wat Zijn recht op jullie verplicht maakt, en jullie weten niet dat aanbidding niet geoorloofd is voor iets behalve Allah, aan Wie de heerschappij over de hemelen en de aarde toebehoort.
* * *
En over Ibn Jurayj wordt hierover het volgende vermeld:
15053 - Al-Qāsim heeft ons verteld, hij zei: al-Ḥusayn heeft ons verteld, hij zei: Ḥajjāj heeft mij verteld: (En Wij brachten de kinderen van Israël over de zee, en zij kwamen bij een volk dat zich toelegde op afgodsbeelden die zij hadden), Ibn Jurayj zei: "op afgodsbeelden die zij hadden", hij zei: beeltenissen van runderen. En toen het kalf van al-Sāmirī er was, werd het hun voorgesteld alsof het van die runderen was; dat was dan het begin van de zaak van het kalf: (Zij zeiden: O Mūsā, maak voor ons een god zoals zij goden hebben. Hij zei: Voorwaar, jullie zijn een onwetend volk).
* * *
En er is gezegd: Het volk dat zich toelegde op afgodsbeelden die zij hadden, dat Allah in dit vers heeft vermeld, was een volk uit [de stam] Lakhm.
* Vermelding van wie dat zei:
15054 - Muḥammad ibn Bashshār heeft ons verteld, hij zei: Bishr ibn ʿAmr heeft ons verteld, hij zei: al-ʿAbbās ibn al-Mufaḍḍal heeft ons verteld, op gezag van Abī al-ʿAwwām, op gezag van Qatāda: (en zij kwamen bij een volk dat zich toelegde op afgodsbeelden die zij hadden), hij zei: het was [de stam] Lakhm.
* * *
En er is gezegd: Zij behoorden tot de Kanaänieten die Mūsā, vrede zij met hem, bevolen was te bestrijden (qitāl). En reeds:
15055 - Muḥammad ibn ʿAbd al-Aʿlā heeft ons verteld, hij zei: Muḥammad ibn Thawr heeft ons verteld, op gezag van Maʿmar, op gezag van al-Zuhrī: dat Abū Wāqid al-Laythī zei: Wij trokken met de Boodschapper van Allah ﷺ uit vóór [de slag bij] Ḥunayn, en wij kwamen langs een lotusboom. Ik zei: O profeet van Allah, maak voor ons deze tot een "dhāt anwāṭ" zoals de ongelovigen (kāfir) een "dhāt anwāṭ" hebben! En de ongelovigen hingen hun wapens aan een lotusboom en legden zich daaromheen toe — toen zei de profeet ﷺ: Allah is de grootste! Dit is zoals de kinderen van Israël tegen Mūsā zeiden: "Maak voor ons een god zoals zij goden hebben"; voorwaar, jullie zullen de gebruiken volgen van degenen die vóór jullie waren.
15056 - Al-Ḥasan ibn Yaḥyā heeft ons verteld, hij zei: ʿAbd al-Razzāq heeft ons bericht, hij zei: Maʿmar heeft ons bericht, op gezag van al-Zuhrī, op gezag van Sinān ibn Abī Sinān, op gezag van Wāqid al-Laythī, hij zei: Wij trokken met de Boodschapper van Allah ﷺ uit vóór Ḥunayn, en wij kwamen langs een lotusboom, en wij zeiden: O profeet van Allah, maak voor ons deze tot een "dhāt anwāṭ", en hij vermeldde iets soortgelijks.
15057 - Al-Muthannā heeft mij verteld, hij zei: al-Ḥajjāj heeft ons verteld, hij zei: Ḥammād heeft ons verteld, op gezag van Muḥammad ibn Isḥāq, op gezag van al-Zuhrī, op gezag van Sinān ibn Abī Sinān, op gezag van Abī Wāqid al-Laythī, op gezag van de Boodschapper van Allah ﷺ, iets soortgelijks.
15058 - Al-Muthannā heeft mij verteld, hij zei: Ibn Ṣāliḥ heeft ons verteld, hij zei: al-Layth heeft mij verteld, hij zei: ʿUqayl heeft mij verteld, op gezag van Ibn Shihāb, hij zei: Sinān ibn Abī Sinān al-Dīlī heeft mij bericht, op gezag van Abī Wāqid al-Laythī: dat zij uit Mekka met de Boodschapper van Allah ﷺ naar Ḥunayn vertrokken. Hij zei: En de ongelovigen hadden een lotusboom waarbij zij zich toelegden en waaraan zij hun wapens ophingen, genaamd "dhāt anwāṭ". Hij zei: Wij kwamen langs een grote, groene lotusboom, en wij zeiden: O Boodschapper van Allah, maak voor ons een "dhāt anwāṭ". Hij zei: Bij Hem in Wiens hand mijn ziel is, jullie hebben gezegd wat het volk van Mūsā zei: "Maak voor ons een god zoals zij goden hebben. Hij zei: Voorwaar, jullie zijn een onwetend volk." Het zijn de gebruiken; jullie zullen waarlijk de gebruiken volgen van wie vóór jullie waren.
------------------
Voetnoten:
(1) Zie de uitleg van "al-ʿukūf" (het zich toeleggen) in wat voorafging 3:41, 539, 540. En "al-muthul" (met twee ḍamma's) is het meervoud van "mithāl" (met kasra op de mīm), dat is de gestalte, zoals "al-timthāl".
(2) De overlevering 15054 — "Bishr ibn ʿAmr [ibn] al-Ḥakam ibn ʿUqba al-Zahrānī al-Azdī", van wie de Groep [de zes canonieke verzamelaars] overlevert. Reeds vermeld onder nr. 3375. En "al-ʿAbbās ibn al-Mufaḍḍal", zo staat het in het handschrift en de gedrukte editie, maar ik acht het waarschijnlijker dat het "al-ʿAbbās ibn al-Faḍl al-Anṣārī al-Wāqifī" is, over wie een biografie staat in al-Tahdhīb en bij Ibn Abī Ḥātim 2/1/212, en hij is iemand wiens overlevering verworpen wordt. En "Abū al-ʿAwwām" is "ʿImrān ibn Dāwar al-Qaṭṭān", reeds vermeld onder nr. 7503.
(3) "Al-sidra", waarvan het enkelvoud "sidra" is, is de boom van de njoeboom (nabq).
(4) "Nāṭa al-shayʾa yanūṭuhu nawṭan" — hij hing het op. En "al-anwāṭ" is dat wat aan de draagstoel of iets anders wordt opgehangen, dat zijn de ophangsels.
(5) De overlevering 15055 — het bericht van Abū Wāqid al-Laythī over "dhāt anwāṭ", dat Abū Jaʿfar via vier wegen heeft overgeleverd; dit is de eerste daarvan, en het is een mursal-bericht, omdat al-Zuhrī het niet [met volledige keten] heeft toegeschreven. De takhrīj ervan volgt in het hierna volgende.
(6) De overlevering 15056 — "Sinān ibn Abī Sinān al-Dīlī of al-Duʾalī al-Jadarī", een betrouwbare tābiʿī. Een biografie van hem staat in al-Tahdhīb, en al-Kabīr 2/2/163, en Ibn Abī Ḥātim 2/1/252. En dit bericht heeft Aḥmad in zijn Musnad 5:218 overgeleverd via de weg van ʿAbd al-Razzāq, op gezag van Maʿmar, op soortgelijke wijze.
(7) De overlevering 15057 — Ibn Isḥāq heeft het in zijn Sīra 4:84 overgeleverd, op gezag van "Abū Wāqid al-Laythī, al-Ḥārith ibn Mālik, hij zei: Wij trokken met de Boodschapper van Allah ﷺ naar Ḥunayn, en wij waren pas kort daarvoor van het ongeloof afgekomen." En in de Ḥalabī-druk staat "dat al-Ḥārith ibn Mālik", met de toevoeging van "dat", wat een corrupte toevoeging is die niet in de overige handschriften voorkomt.
(8) De overlevering 15058 — "Ibn Ṣāliḥ" is "ʿAbd Allāh ibn Ṣāliḥ al-Juhanī al-Miṣrī", "Abū Ṣāliḥ", de schrijver van al-Layth ibn Saʿd. En in de gedrukte editie en het handschrift is [Al-Muthannā heeft mij verteld, hij zei] weggevallen, en Abū Jaʿfar heeft Abū Ṣāliḥ niet [persoonlijk] ontmoet, maar hij overlevert van hem slechts via de weg van "al-Muthannā", zoals reeds is gebleken in de isnād die gangbaar is in de tafsīr, en de meest nabije daarvan is: 15050: "Al-Muthannā heeft ons verteld, hij zei: ʿAbd Allāh ibn Ṣāliḥ heeft ons verteld." En al-Bukhārī heeft het, zoals je zult zien, rechtstreeks van Abū Ṣāliḥ overgeleverd; daarom staat vast dat uit de isnād is weggevallen: [Al-Muthannā heeft mij verteld], en ik heb het toegevoegd; zie iets soortgelijks in wat voorafging: 2350. En al-Layth is "al-Layth ibn Saʿd" de imam. En "ʿUqayl" is "ʿUqayl ibn Khālid al-Aylī", reeds vermeld onder nr. 19, 2350, betrouwbaar, vaststaand, een gezaghebbend bewijs. En dit bericht heeft Aḥmad overgeleverd via de weg van Ḥajjāj, op gezag van Layth ibn Saʿd, op soortgelijke wijze, en al-Bukhārī heeft het in verkorte vorm in zijn Taʾrīkh 2/2/164 overgeleverd, hij zei: "En Abū Ṣāliḥ heeft ons verteld: al-Layth heeft mij verteld, ʿUqayl heeft mij verteld, op gezag van Ibn Shihāb, Sinān ibn Abī Sinān al-Duʾalī, vervolgens al-Jadarī, heeft mij bericht, op gezag van Abū Wāqid al-Laythī, die de profeet ﷺ hoorde [zeggen]: jullie zullen waarlijk de gebruiken volgen van wie vóór jullie waren." En Aḥmad heeft in zijn Musnad een andere weg voor het bericht van Abū Wāqid toegevoegd, de weg van Mālik ibn Anas, op gezag van al-Zuhrī, op gezag van Sinān ibn Abī Sinān (al-Musnad nr. 5:218). En Abū Dāwūd al-Ṭayālisī heeft het in zijn Musnad: 191 overgeleverd via de weg van Ibrāhīm ibn Saʿd al-Zuhrī, op gezag van [al-Zuhrī], op gezag van Sinān ibn Abī Sinān, op soortgelijke wijze. En in de Musnad is [al-Zuhrī] weggevallen. En al-Suyūṭī heeft het opgenomen in al-Durr al-Manthūr 3:114, en heeft de toeschrijving toegevoegd aan Ibn Abī Shayba, al-Nasāʾī, Ibn al-Mundhir, Ibn Abī Ḥātim, Abū al-Shaykh en Ibn Mardawayh. En "al-sunan" (met twee fatḥa's): de richting van de weg.
