Tabari
Terug naar surah 68, ayah 51

Tafseer van De Pen · Al-Qalam · 68:51

وَإِن يَكَادُ ٱلَّذِينَ كَفَرُوا۟ لَيُزْلِقُونَكَ بِأَبْصَٰرِهِمْ لَمَّا سَمِعُوا۟ ٱلذِّكْرَ وَيَقُولُونَ إِنَّهُۥ لَمَجْنُونٌۭ

En bijna zouden degenen die niet geloven jou omwerpen met hun blikken, wanneer zij de Vermaning horen. En zij zeggen: "Voorwaar, hij is zeker bezeten."

Tabari (1 passage)

  1. Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst

    En Zijn uitspraak: وَإِنْ يَكَادُ الَّذِينَ كَفَرُوا لَيُزْلِقُونَكَ بِأَبْصَارِهِمْ (En voorwaar, zij die ongelovig zijn zouden je bijna met hun blikken doen uitglijden). De Verhevene, wiens lof verheven is, zegt: en voorwaar, zij die ongelovig zijn, o Mohammed, zouden je bijna met hun blikken doorboren wegens de hevigheid van hun vijandschap jegens jou, en zouden je verstoten en met jou wegwerpen wanneer zij naar jou kijken, uit woede tegen jou. En er is gezegd: hiermee is bedoeld: en zij die ongelovig zijn zouden je bijna, met dat waarmee zij jou met hun blikken treffen, neerwerpen, o Mohammed, en je ter aarde slaan, zoals de Arabieren zeggen: "Bijna had die-en-die mij neergeworpen door de hevigheid van zijn blik op mij." Zij zeiden: Quraysh trof de boodschapper van Allah, Allah zegene hem en geve hem vrede, juist met dit, om hem met het boze oog (al-ʿayn) te raken; zij keken naar hem om hem het boze oog aan te doen, en zeiden: "Wij hebben nog nooit een man als hij gezien," of: "Hij is voorwaar bezeten." Toen zei Allah tot Zijn profeet hierover: en voorwaar, zij die ongelovig zijn zouden je bijna met hun blikken neerwerpen, لَمَّا سَمِعُوا الذِّكْرَ وَيَقُولُونَ إِنَّهُ لَمَجْنُونٌ (toen zij de Vermaning hoorden, en zij zeggen: voorwaar, hij is bezeten).

    En soortgelijk aan wat wij hebben gezegd over de betekenis van لَيُزْلِقُونَكَ (zij zouden je doen uitglijden) hebben de mensen van de uitleg (ahl al-taʾwīl) gezegd.

    * Vermelding van wie dat heeft gezegd:

    Abū Kurayb heeft ons verteld, hij zei: Ibn ʿUyayna heeft ons verteld, op gezag van ʿAmr, op gezag van ʿAṭāʾ, op gezag van Ibn ʿAbbās, over Zijn uitspraak: وَإِنْ يَكَادُ الَّذِينَ كَفَرُوا لَيُزْلِقُونَكَ بِأَبْصَارِهِمْ لَمَّا سَمِعُوا الذِّكْرَ (En voorwaar, zij die ongelovig zijn zouden je bijna met hun blikken doen uitglijden toen zij de Vermaning hoorden). Hij zegt: zij doorboren je met hun blikken door de hevigheid van het kijken. Ibn ʿAbbās zegt: men zegt van de pijl: "De pijl schoot weg (zahaqa)" of "gleed uit (zalaqa)".

    ʿAlī heeft mij verteld, hij zei: Abū Ṣāliḥ heeft ons verteld, hij zei: Muʿāwiya heeft mij verteld, op gezag van ʿAlī, op gezag van Ibn ʿAbbās, over Zijn uitspraak: لَيُزْلِقُونَكَ بِأَبْصَارِهِمْ (zij zouden je met hun blikken doen uitglijden). Hij zegt: zij doorboren je met hun blikken.

    Muḥammad ibn Saʿd heeft mij verteld, hij zei: mijn vader heeft mij verteld, hij zei: mijn oom heeft mij verteld, hij zei: mijn vader heeft mij verteld, op gezag van zijn vader, op gezag van Ibn ʿAbbās, over Zijn uitspraak: وَإِنْ يَكَادُ الَّذِينَ كَفَرُوا لَيُزْلِقُونَكَ بِأَبْصَارِهِمْ (En voorwaar, zij die ongelovig zijn zouden je bijna met hun blikken doen uitglijden). Hij zegt: zij zouden je met hun blikken doen wegschieten.

    Yaʿqūb ibn Ibrāhīm heeft mij verteld, hij zei: Hushaym heeft ons verteld, hij zei: Muʿāwiya heeft ons bericht, op gezag van Ibrāhīm, op gezag van ʿAbdallāh, dat hij placht te lezen: وَإِنْ يَكَادُ الَّذِينَ كَفَرُوا لَيُزْهِقُونَكَ (En voorwaar, zij die ongelovig zijn zouden je bijna doen wegschieten).

    Muḥammad ibn ʿAmr heeft mij verteld, hij zei: Abū ʿĀṣim heeft ons verteld, hij zei: ʿĪsā heeft ons verteld; en al-Ḥārith heeft mij verteld, hij zei: al-Ḥasan heeft ons verteld, hij zei: Warqāʾ heeft ons verteld — beiden op gezag van Ibn Abī Najīḥ, op gezag van Mujāhid, over Zijn uitspraak: لَيُزْلِقُونَكَ (zij zouden je doen uitglijden), hij zei: zij doorboren je met hun blikken.

    Ibn ʿAbd al-Aʿlā heeft ons verteld, hij zei: Ibn Thawr heeft ons verteld, op gezag van Maʿmar, op gezag van Qatāda, over Zijn uitspraak: لَيُزْلِقُونَكَ بِأَبْصَارِهِمْ (zij zouden je met hun blikken doen uitglijden), hij zei: zij zouden je doen wegschieten. En al-Kalbī zei: zij zouden je neerwerpen.

    Bishr heeft ons verteld, hij zei: Yazīd heeft ons verteld, hij zei: Saʿīd heeft ons verteld, op gezag van Qatāda, over وَإِنْ يَكَادُ الَّذِينَ كَفَرُوا لَيُزْلِقُونَكَ بِأَبْصَارِهِمْ (En voorwaar, zij die ongelovig zijn zouden je bijna met hun blikken doen uitglijden): zij doorboren je met hun blikken uit vijandschap tegen het Boek van Allah en tegen de gedachtenis aan Allah.

    Mij is verteld op gezag van al-Ḥusayn, hij zei: ik hoorde Abū Muʿādh zeggen: ʿUbayd heeft ons verteld, hij zei: ik hoorde al-Ḍaḥḥāk zeggen over Zijn uitspraak: وَإِنْ يَكَادُ الَّذِينَ كَفَرُوا لَيُزْلِقُونَكَ بِأَبْصَارِهِمْ (En voorwaar, zij die ongelovig zijn zouden je bijna met hun blikken doen uitglijden), hij zegt: zij doorboren je met hun blikken uit vijandschap en haat.

    De koranlezers verschilden over de lezing van Zijn uitspraak: لَيُزْلِقُونَكَ (zij zouden je doen uitglijden). De meeste lezers van Medina lazen het als لَيَزْلِقُونَكَ met een fatḥa op de yāʾ, afgeleid van "zalaqtu-hu azliqu-hu zalqan". En de meeste lezers van Kūfa en Baṣra lazen het als لَيُزْلِقُونَكَ met een ḍamma op de yāʾ, afgeleid van "azlaqa-hu yuzliqu-hu".

    En het juiste oordeel hierover is naar mijn mening dat het twee bekende lezingen zijn en twee onder de Arabieren befaamde dialecten, dicht bij elkaar in betekenis. De Arabieren zeggen van degene die het hoofd kaalscheert: "Hij heeft het glad gemaakt (azlaqa-hu en zalaqa-hu)." Met welke van beide de lezer dan ook leest, hij heeft juist gelezen.

    En Zijn uitspraak: لَمَّا سَمِعُوا الذِّكْرَ (toen zij de Vermaning hoorden). Hij zegt: toen zij het Boek van Allah hoorden voordragen. وَيَقُولُونَ إِنَّهُ لَمَجْنُونٌ (En zij zeggen: voorwaar, hij is bezeten). De Verhevene, wiens gedachtenis verheven is, zegt: deze polytheïsten (mushrikīn) wier eigenschap Hij heeft beschreven zeggen dat Mohammed waarlijk bezeten is, en dat hetgeen hij ons heeft gebracht ijlkoorts is waarin hij raaskalt in zijn bezetenheid.

    Toon originele Arabische tekst
    وقوله: (وَإِنْ يَكَادُ الَّذِينَ كَفَرُوا لَيُزْلِقُونَكَ بِأَبْصَارِهِمْ ) يقول جلّ ثناؤه: وإن يكاد الذين كفروا يا محمد يَنْفُذونك بأبصارهم من شدة عداوتهم لك ويزيلونك فيرموا بك عند نظرهم إليك غيظا عليك. وقد قيل: إنه عُنِيَ بذلك: وإن يكان الذين كفروا مما عانوك بأبصارهم ليرمون بك يا محمد، ويصرعونك، كما تقول العرب: كاد فلان يصرعني بشدة نظره إليّ، قالوا: وإنما كانت قريش عانوا رسول الله صلى الله عليه وسلم ليصيبوه بالعين، فنظروا إليه ليعينوه، وقالوا: ما رأينا رجلا مثله، أو إنه لمجنون، فقال الله لنبيه عند ذلك: وإن يكاد الذين كفروا ليرمونك بأبصارهم (لَمَّا سَمِعُوا الذِّكْرَ وَيَقُولُونَ إِنَّهُ لَمَجْنُونٌ ). وبنحو الذي قلنا في معنى (لَيُزْلِقُونَكَ ) قال أهل التأويل. * ذكر من قال ذلك: حدثنا أبو كُرَيب، قال: ثنا ابن عيينة، عن عمرو، عن عطاء، عن ابن عباس، في قوله: (وَإِنْ يَكَادُ الَّذِينَ كَفَرُوا لَيُزْلِقُونَكَ بِأَبْصَارِهِمْ لَمَّا سَمِعُوا الذِّكْرَ ) يقول: يُنْفُذونك بأبصارهم من شدّة النظر، يقول ابن عباس: يقال للسهم: زَهَق السهم أو زلق. حدثني عليّ، قال: ثنا أبو صالح، قال: ثني معاوية، عن عليّ، عن ابن عباس، قوله: (لَيُزْلِقُونَكَ بِأَبْصَارِهِمْ ) يقول: لَيَنْفُذونك بأبصارهم. حدثني محمد بن سعد، قال: ثني أبي، قال: ثني عمي، قال: ثني أبي، عن أبيه، عن ابن عباس، قوله: (وَإِنْ يَكَادُ الَّذِينَ كَفَرُوا لَيُزْلِقُونَكَ بِأَبْصَارِهِمْ ) يقول: ليزهقونك بأبصارهم. حدثني يعقوب بن إبراهيم، قال: ثنا هشيم، قال: أخبرنا معاوية، عن إبراهيم، عن عبد الله أنه كان يقرأ : ( وَإنْ يَكادُ الَّذِينَ كَفَرُوا لَيُزْهِقُونَكَ ). حدثني محمد بن عمرو، قال: ثنا أبو عاصم، قال: ثنا عيسى؛ وحدثني الحارث، قال: ثنا الحسن، قال: ثنا ورقاء، جميعا عن ابن أبي نجيح، عن مجاهد، في، قوله: (لَيُزْلِقُونَكَ ) قال: لينفذونك بأبصارهم. حدثنا ابن عبد الأعلى، قال: ثنا ابن ثور، عن معمر، عن قتادة في قوله: (لَيُزْلِقُونَكَ بِأَبْصَارِهِمْ ) قال: ليزهقونك، وقال الكلبي ليصْرَعونك. حدثنا بشر، قال: ثنا يزيد، قال: ثنا سعيد، عن قتادة (وَإِنْ يَكَادُ الَّذِينَ كَفَرُوا لَيُزْلِقُونَكَ بِأَبْصَارِهِمْ ) لينفذونك بأبصارهم معاداة لكتاب الله، ولذكر الله. حُدثت عن الحسين، قال: سمعت أبا معاذ يقول: ثنا عبيد، قال: سمعت الضحاك يقول في قوله: (وَإِنْ يَكَادُ الَّذِينَ كَفَرُوا لَيُزْلِقُونَكَ بِأَبْصَارِهِمْ ) يقول: يَنْفذونك بأبصارهم من العداوة والبغضاء. واختلفت القرّاء في قراءة قوله: (لَيُزْلِقُونَكَ ) فقرأ ذلك عامة قراء المدينة ( لَيَزْلِقُونَكَ ) بفتح الياء من زلقته أزلقه زَلْفًا. وقرأته عامة قرّاء الكوفة والبصرة (لَيُزْلِقُونَكَ ) بضم الياء من أزلقه يُزْلِقه. والصواب من القول في ذلك عندي أنهما قراءتان معروفتان، ولغتان مشهورتان في العرب متقاربتا المعنى؛ والعرب تقول للذي يحْلِق الرأس: قد أزلقه وزلقه، فبأيتهما قرأ القارئ فمصيب. وقوله: (لَمَّا سَمِعُوا الذِّكْرَ ) يقول: لما سمعوا كتاب الله يتلى (وَيَقُولُونَ إِنَّهُ لَمَجْنُونٌ ) يقول تعالى ذكره: يقول هؤلاء المشركون الذين وصف صفتهم إن محمدا لمجنون، وهذا الذي جاءنا به من الهذيان الذي يَهْذِي به في جنونه.