Tafseer van De Knielenden · Al-Jaathiya · 45:23
Heb jij degene gezien die zijn begeerten tot god heeft genomen, en die door Allah tot dwaling wordt gebracht op grond van kennis, en wiens oren en wiens hart Hij verzegeld heeft, en over wiens ogen Hij een bedekking heeft aangebracht? Wie kan hem nog leiding geven nadat Allah (hem heeft doen dwalen)? Laten jullie je dan niet vermanen?
De uitleg van de woorden van de Verhevene: أَفَرَأَيْتَ مَنِ اتَّخَذَ إِلَهَهُ هَوَاهُ وَأَضَلَّهُ اللَّهُ عَلَى عِلْمٍ وَخَتَمَ عَلَى سَمْعِهِ وَقَلْبِهِ وَجَعَلَ عَلَى بَصَرِهِ غِشَاوَةً فَمَنْ يَهْدِيهِ مِنْ بَعْدِ اللَّهِ أَفَلا تَذَكَّرُونَ (45:23) (Heb jij dan hem gezien die zijn begeerte tot zijn god heeft genomen, en die Allah met kennis heeft laten dwalen, en op wiens gehoor en hart Hij heeft verzegeld, en op wiens gezicht Hij een bedekking heeft gelegd? Wie zal hem dan leiden na Allah? Laten jullie je dan niet vermanen?).
De uitleggers verschilden van mening over de uitleg van Zijn woorden ( أَفَرَأَيْتَ مَنِ اتَّخَذَ إِلَهَهُ هَوَاهُ ). Sommigen van hen zeiden: de betekenis daarvan is: heb jij dan hem gezien die zijn religie naar zijn begeerte heeft genomen, zodat hij niets begeert of hij stort zich erin, omdat hij niet in Allah gelooft, niet verbiedt wat Hij heeft verboden, en niet toestaat wat Hij heeft toegestaan; veeleer is zijn religie slechts datgene wat zijn ziel begeert, waarnaar hij handelt.
* Vermelding van wie dat heeft gezegd:
ʿAlī heeft mij verteld, hij zei: Abū Ṣāliḥ heeft ons verteld, hij zei: Muʿāwiya heeft mij verteld, op gezag van ʿAlī, op gezag van Ibn ʿAbbās, betreffende Zijn woorden ( أَفَرَأَيْتَ مَنِ اتَّخَذَ إِلَهَهُ هَوَاهُ ), hij zei: dat is de ongelovige (kāfir) die zijn religie heeft genomen zonder leiding van Allah en zonder bewijs.
Ibn ʿAbd al-Aʿlā heeft ons verteld, hij zei: Ibn Thawr heeft ons verteld, op gezag van Maʿmar, op gezag van Qatāda, betreffende Zijn woorden ( أَفَرَأَيْتَ مَنِ اتَّخَذَ إِلَهَهُ هَوَاهُ ), hij zei: hij begeert niets of hij stort zich erin, hij vreest Allah niet.
En anderen zeiden: veeleer is de betekenis daarvan: heb jij dan hem gezien die tot zijn aanbeden voorwerp datgene heeft genomen waarvan zijn ziel de aanbidding begeerde, wat het ook was.
* Vermelding van wie dat heeft gezegd:
Ibn Ḥumayd heeft ons verteld, hij zei: Yaʿqūb heeft ons verteld, op gezag van Jaʿfar, op gezag van Saʿīd, hij zei: de Quraysh aanbaden al-ʿUzzā, dat een witte steen was, een tijdlang; en wanneer zij iets vonden dat mooier was dan deze, wierpen zij de eerste weg en aanbaden de andere. Toen zond Allah neer ( أَفَرَأَيْتَ مَنِ اتَّخَذَ إِلَهَهُ هَوَاهُ ).
En de juistere van de twee uitleggingen daarin is de uitspraak van wie zei: de betekenis daarvan is: heb jij dan, o Muḥammad, hem gezien die tot zijn aanbeden voorwerp zijn begeerte heeft genomen, zodat hij aanbidt wat hij begeert, in plaats van de ware God aan wie de goddelijkheid over alle dingen toekomt — want dat is de meest voor de hand liggende van zijn betekenissen, niet een andere.
En Zijn woorden ( وَأَضَلَّهُ اللَّهُ عَلَى عِلْمٍ ): de Verhevene, wiens gedachtenis verheven is, zegt: en Hij liet hem in de steek, weg van de hoofdweg en het pad van de rechte leiding, krachtens Zijn voorafgaande kennis, met kennis van Hem dat hij niet geleid zou worden, ook al kwam elk teken tot hem.
En overeenkomstig wat wij hierover hebben gezegd, hebben de uitleggers gesproken.
* Vermelding van wie dat heeft gezegd:
ʿAlī heeft mij verteld, hij zei: Abū Ṣāliḥ heeft ons verteld, hij zei: Muʿāwiya heeft mij verteld, op gezag van ʿAlī, op gezag van Ibn ʿAbbās, ( وَأَضَلَّهُ اللَّهُ عَلَى عِلْمٍ ), hij zegt: Allah liet hem dwalen krachtens Zijn voorafgaande kennis.
En Zijn woorden ( وَخَتَمَ عَلَى سَمْعِهِ وَقَلْبِهِ ): de Verhevene, wiens gedachtenis verheven is, zegt: en Hij heeft op zijn gehoor een zegel gedrukt, zodat het de vermaningen van Allah en de verzen van Zijn Boek niet hoort, om daaruit lering te trekken, erover na te denken en erover te peinzen, zodat het zou begrijpen wat daarin is aan licht, verduidelijking en leiding.
En Zijn woorden ( وَقَلْبِهِ ) (en zijn hart): hij zegt: en Hij heeft eveneens op zijn hart een zegel gedrukt, zodat het daarmee niets begrijpt en daarmee geen waarheid bevat.
En Zijn woorden ( وَجَعَلَ عَلَى بَصَرِهِ غِشَاوَةً ): hij zegt: en Hij heeft op zijn gezicht een bedekking gelegd, zodat het daarmee de argumenten van Allah niet ziet, om daaruit te besluiten tot Zijn eenheid en daardoor te weten dat er geen god is buiten Hem.
En de Koranlezers verschilden in de lezing van Zijn woorden ( وَجَعَلَ عَلَى بَصَرِهِ غِشَاوَةً ). De algemeenheid van de lezers van Medina, Basra en sommige lezers van Kufa lazen het ( غِشَاوَةً ) met een kasra op de ghīn en met behoud van de alif daarin, op grond dat het een zelfstandig naamwoord is. En de algemeenheid van de lezers van Kufa las het ( غَشْوَةً ), met de betekenis dat Hij het in één keer en in één maal heeft bedekt, met een fatḥa op de ghīn en zonder alif. En beide zijn naar mijn oordeel correcte lezingen; met welke van beide de lezer ook leest, hij heeft het juiste getroffen.
En Zijn woorden ( فَمَنْ يَهْدِيهِ مِنْ بَعْدِ اللَّهِ ): de Verhevene, wiens gedachtenis verheven is, zegt: wie zal hem dan in staat stellen de waarheid te treffen en de hoofdweg van de rechte leiding te zien na de misleiding door Allah van hem? ( أَفَلا تَذَكَّرُونَ ) (Laten jullie je dan niet vermanen), o mensen, zodat jullie zouden weten dat wie Allah behandelt zoals wij hebben beschreven, nooit geleid zal worden, en voor zichzelf nooit een leidende beschermer zal vinden.
