Tafseer van De Rook · Ad-Dukhaan · 44:42
Behalve degene die door Allah begenadigd wordt: voorwaar, Hij is de Almachtige, de Meest Barmhartige.
En Zijn woorden: "behalve wie Allah barmhartig is" (44:42). De Arabische taalgeleerden verschilden van mening over de naamvalspositie van "man" (wie) in Zijn woorden: "behalve wie Allah barmhartig is". Sommige grammatici van Baṣra zeiden: "behalve wie Allah barmhartig is" — hij maakte het tot een vervanging (badal) van het verborgen voornaamwoord in "zullen geholpen worden"; en als je wilt, maak je het tot een onderwerp (mubtadaʾ) met een weggelaten gezegde, waarbij hij bedoelt: behalve wie Allah barmhartig is, want die zal het hem baten. En sommige grammatici van Kūfa zeiden over Zijn woorden: "behalve wie Allah barmhartig is" — hij zei: de gelovigen bemiddelen voor elkaar; dus als je wilt, plaats je "man" in de nominatief, alsof je zei: "niemand zal opstaan behalve die-en-die"; en als je wilt, plaats je het in de accusatief op grond van de uitzondering en de afsnijding van het begin van de uitspraak, waarmee hij bedoelt: o Allah, behalve wie Allah barmhartig is.
En anderen onder hen zeiden: de betekenis ervan is: geen beschermheer zal iets voor een andere beschermheer baten, behalve wie Allah toestemming geeft te bemiddelen. Hij zei: het kan geen vervanging zijn van wat in "zullen geholpen worden" staat, want "illā" (behalve) is bevestigend en het eerste is ontkennend, en de vervanging kan slechts plaatsvinden met de betekenis van het eerste. Hij zei: en evenzo is het niet toelaatbaar dat het een nieuw begin (mustaʾnaf) zou zijn, want men begint niet opnieuw met de uitzondering.
En de juiste van de uitspraken hierover is dat het in de nominatiefpositie staat met de betekenis: de dag waarop geen beschermheer iets voor een andere beschermheer zal baten, behalve wie Allah onder hen barmhartig is, want die zal het hem baten doordat hij voor hem bij zijn Heer bemiddelt.
En Zijn woorden: "voorwaar, Hij is de Almachtige, de Genadevolle" — de Verhevene, wiens lof verheven is, zegt, Zichzelf beschrijvend: voorwaar, Allah is de Almachtige in Zijn vergelding aan Zijn vijanden, de Genadevolle jegens Zijn beschermelingen en de mensen van Zijn gehoorzaamheid.
