Tabari
Terug naar surah 40, ayah 35

Tafseer van De Vergevende · Ghafir · 40:35

ٱلَّذِينَ يُجَٰدِلُونَ فِىٓ ءَايَٰتِ ٱللَّهِ بِغَيْرِ سُلْطَٰنٍ أَتَىٰهُمْ ۖ كَبُرَ مَقْتًا عِندَ ٱللَّهِ وَعِندَ ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ ۚ كَذَٰلِكَ يَطْبَعُ ٱللَّهُ عَلَىٰ كُلِّ قَلْبِ مُتَكَبِّرٍۢ جَبَّارٍۢ

(Zij zijn) degenen die over de Verzen van Allah redetwisten zonder dat een bewijs tot hen is gekomen. Groot is de woede bij Allah en bij degenen die geloven. Ze verzegelt Allah het hart van iedere hoogmoedige (en iedere) onderdrukker.

Tabari (1 passage)

  1. Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst

    De uitspraak over de uitleg van Zijn woorden, de Verhevene: الَّذِينَ يُجَادِلُونَ فِي آيَاتِ اللَّهِ بِغَيْرِ سُلْطَانٍ أَتَاهُمْ كَبُرَ مَقْتًا عِنْدَ اللَّهِ وَعِنْدَ الَّذِينَ آمَنُوا كَذَلِكَ يَطْبَعُ اللَّهُ عَلَى كُلِّ قَلْبِ مُتَكَبِّرٍ جَبَّارٍ (35) (Zij die over de tekenen van Allah twisten zonder enig gezag dat tot hen is gekomen — groot is dat als gruwel bij Allah en bij hen die geloven; zo verzegelt Allah ieder hart van een hoogmoedige tiran.)

    Allah, verheven is Zijn vermelding, zegt, terwijl Hij bericht over de woorden van de gelovige uit het volk van Farao: ( zij die over de tekenen van Allah twisten zonder enig gezag dat tot hen is gekomen ). Het woord "zij die" (al-ladhīna) verwijst terug naar "wie" (man) in Zijn uitspraak مَنْ هُوَ مُسْرِفٌ (wie buitensporig is). De uitleg van de uitspraak is: zo laat Allah de mensen van buitensporigheid en overdrijving in hun dwaling dwalen vanwege hun ongeloof in Allah en hun vermetelheid jegens Zijn ongehoorzaamheden — de twijfelaars aan de berichten van Zijn boodschappers, die strijden tegen Zijn bewijzen die Zijn boodschappers hun hebben gebracht om die met valse argumenten te weerleggen. ( zonder enig gezag dat tot hen is gekomen ) betekent: zonder enig bewijs dat van hun Heer tot hen is gekomen, waarmee zij de geldigheid afweren van de bewijzen die de boodschappers hun hebben gebracht. En "zij die" (al-ladhīna), wanneer de betekenis van de uitspraak is zoals wij hebben vermeld, staat in de accusatief (naṣb) als verwijzing naar "wie" (man).

    En Zijn uitspraak: ( groot is dat als gruwel bij Allah ) betekent: groot is dat getwist waarmee zij over de tekenen van Allah twisten als gruwel bij Allah, ( en bij hen die geloven ) in Allah. Het woord ( gruwel ) (maqtan) staat in de accusatief vanwege het impliciete voornaamwoord dat in ( groot is ) (kabura) besloten ligt en dat terugslaat op "het getwist". Dit is vergelijkbaar met Zijn uitspraak: كَبُرَتْ كَلِمَةً تَخْرُجُ مِنْ أَفْوَاهِهِمْ (groot is het woord dat uit hun monden komt); wie "woord" (kalimatan) in de accusatief plaatst, doet dat omdat hij in ( groot is ) (kaburat) het impliciete voornaamwoord van hun uitspraak اتَّخَذَ اللَّهُ وَلَدًا (Allah heeft een kind genomen) heeft gelegd. Maar wie dat niet impliceert, plaatst "woord" in de nominatief (rafʿ).

    En Zijn uitspraak: ( zo verzegelt Allah ieder hart van een hoogmoedige tiran ) betekent: zoals Allah de harten heeft verzegeld van de buitensporigen die over de tekenen van Allah twisten zonder enig gezag dat tot hen is gekomen, zo verzegelt Allah ieder hart dat hoogmoedig is tegenover Allah, om Hem te erkennen als de Enige en Zijn boodschappers te bevestigen. "Tiran" (jabbār): dat betekent iemand die zich te groot acht om de waarheid te volgen.

    De reciteerders verschillen over de lezing daarvan. De algemeenheid van de reciteerders van de steden, met uitzondering van Abū ʿAmr ibn al-ʿAlāʾ, las het als: ( كُلِّ قَلْبِ مُتَكَبِّرٍ ) door "hart" toe te voegen aan "hoogmoedige" (in een genitiefverbinding), met de betekenis van het bericht dat Allah de harten van alle hoogmoedigen heeft verzegeld. En wie dat als zijn lezing aanhield, voor hem is "tiran" (jabbār) een bijvoeglijke bepaling bij "hoogmoedige" (mutakabbir). En het is overgeleverd van Ibn Masʿūd dat hij dit las als: "كَذَلِكَ يَطْبَعُ اللهُ على قَلْبِ كُلِّ مُتَكَبِّرٍ جَبَّارٍ" (zo verzegelt Allah het hart van iedere hoogmoedige tiran).

    Dat heeft Ibn Yūsuf mij verteld, hij zei: al-Qāsim heeft ons verteld, hij zei: Ḥajjāj heeft mij verteld, op gezag van Hārūn, dat het zo staat in de lezing van Ibn Masʿūd. En hetgeen van Ibn Masʿūd is vermeld omtrent zijn lezing bevestigt de lezing van wie dat las door "hart" aan "hoogmoedige" toe te voegen, omdat het plaatsen van "ieder" (kull) vóór "hart" of erachter de betekenis niet verandert; integendeel, de betekenis is in beide gevallen één en dezelfde. En het is van sommige Arabieren overgeleverd, als gehoorde uitdrukking: "hij kamt zijn haar elke dag van vrijdag" (yawma kulli jumʿatin), waarmee bedoeld wordt: elke vrijdag. Wat Abū ʿAmr betreft, hij las dat met nunatie op "hart" (qalbin) en zonder het toe te voegen aan "hoogmoedige", en hij maakte "hoogmoedige" en "tiran" tot eigenschappen van het "hart".

    En de meest correcte van de twee lezingen daarin is naar mijn mening de lezing van wie het las door "hart" aan "hoogmoedige" toe te voegen, omdat de hoogmoed de handeling is van de handelende persoon met zijn hart — net zoals de doder, wanneer hij een gedode doodt, ook al doodt hij hem met zijn hand, de handeling toch aan hem wordt toegeschreven, terwijl het hart slechts een van de ledematen van de hoogmoedige is. En ook al vindt de hoogmoed daarmee plaats, de handeling wordt toch aan zijn handelende persoon toegeschreven, vergelijkbaar met hetgeen wij hebben gezegd over het doden. En al is dat zoals wij hebben gezegd, de andere lezing is niet verwerpelijk, omdat de Arabieren niet verbieden te zeggen: "de hand van zo-en-zo greep toe", en "zijn ogen zagen dat-en-dat", en "zijn hart begreep", waarbij zij de handelingen aan de ledematen toeschrijven, ook al behoren die in werkelijkheid toe aan hun eigenaren.

    Toon originele Arabische tekst
    القول في تأويل قوله تعالى : الَّذِينَ يُجَادِلُونَ فِي آيَاتِ اللَّهِ بِغَيْرِ سُلْطَانٍ أَتَاهُمْ كَبُرَ مَقْتًا عِنْدَ اللَّهِ وَعِنْدَ الَّذِينَ آمَنُوا كَذَلِكَ يَطْبَعُ اللَّهُ عَلَى كُلِّ قَلْبِ مُتَكَبِّرٍ جَبَّارٍ (35) يقول تعالى ذكره مخبرا عن قيل المؤمن من آل فرعون: ( الَّذِينَ يُجَادِلُونَ فِي آيَاتِ اللَّهِ بِغَيْرِ سُلْطَانٍ أَتَاهُمْ ) فقوله " الذين " مردود على " من " في قوله مَنْ هُوَ مُسْرِفٌ . وتأويل الكلام: كذلك يضلّ الله أهل الإسراف والغلوّ في ضلالهم بكفرهم بالله, واجترائهم على معاصيه, المرتابين في أخبار رسله, الذين يخاصمون في حججه التي أتتهم بها رسله ليدحضوها بالباطل من الحُجَج ( بِغَيْرِ سُلْطَانٍ أَتَاهُمْ ) يقول: بغير حجة أتتهم من عند ربهم يدفعون بها حقيقة الحُجَج التي أتتهم بها الرسل; و " الذين " إذا كان معنى الكلام ما ذكرنا في موضع نصب ردًّا على " مَن ". وقوله: ( كَبُرَ مَقْتًا عِنْدَ اللَّهِ ) يقول: كبر ذلك الجدال الذي يجادلونه في آيات الله مقتا عند الله,( وَعِنْدَ الَّذِينَ آمَنُوا ) بالله; وإنما نصب قوله: ( مَقْتا ) لما في قوله ( كَبُرَ ) من ضمير الجدال, وهو نظير قوله: كَبُرَتْ كَلِمَةً تَخْرُجُ مِنْ أَفْوَاهِهِمْ فنصب كلمة من نصبها, لأنه جعل في قوله: ( كَبُرَتْ ) ضمير قولهم: اتَّخَذَ اللَّهُ وَلَدًا وأما من لم يضمر ذلك فإنه رفع الكلمة. وقوله: ( كَذَلِكَ يَطْبَعُ اللَّهُ عَلَى كُلِّ قَلْبِ مُتَكَبِّرٍ جَبَّارٍ ) يقول: كما طبع الله على قلوب المسرفين الذين يجادلون في آيات الله بغير سلطان أتاهم, كذلك يطبع الله على كل قلب متكبر على الله أن يوحده, ويصدّق رسله. جبار: يعني متعظم عن اتباع الحقّ. واختلفت القرّاء في قراءة ذلك, فقرأته عامة قرّاء الأمصار, خلا أبي عمرو بن العلاء, على: ( كُلِّ قَلْبِ مُتَكَبِّرٍ ) بإضافة القلب إلى المتكبر, بمعنى الخبر عن أن الله طبع على قلوب المتكبرين كلها; ومن كان ذلك قراءته, كان قوله " جبار ". من نعت " متكبر ". وقد روي عن ابن مسعود أنه كان يقرأ ذلك " كَذَلِكَ يَطْبَعُ اللهُ على قَلْبِ كُلِّ مُتَكَبِّرٍ جَبَّارٍ". حدثني بذلك ابن يوسف, قال: ثنا القاسم, قال: ثني حجاج, عن هارون أنه كذلك في حرف ابن مسعود, وهذا الذي ذُكر عن ابن مسعود من قراءته يحقق قراءة من قرأ ذلك بإضافة قلب إلى المتكبر, لأن تقديم " كل " قبل القلب وتأخيرها بعده لا يغير المعنى, بل معنى ذلك في الحالتين واحد. وقد حُكي عن بعض العرب سماعا: هو يرجِّل شعره يوم كلّ جمعة, يعني: كلّ يوم جمعة. وأما أبو عمرو فقرأ ذلك بتنوين القلب وترك إضافته إلى متكبر, وجعل المتكبر والجبار من صفة القلب. وأولى القراءتين في ذلك عندي بالصواب قراءة من قرأه بإضافة القلب إلى المتكبر, لأن التكبر فعل الفاعل بقلبه, كما أن القاتل إذا قتل قتيلا وإن كان قتله بيده, فإن الفعل مضاف إليه, وإنما القلب جارحة من جوارح المتكبر. وإن كان بها التكبر, فإن الفعل إلى فاعله مضاف, نظير الذي قلنا في القتل, وذلك وإن كان كما قلنا, فإن الأخرى غير مدفوعة, لأن العرب لا تمنع أن تقول: بطشت يد فلان, ورأت عيناه كذا, وفهم قلبه, فتضيف الأفعال إلى الجوارح, وإن كانت في الحقيقة لأصحابها.