Tabari
Terug naar surah 40, ayah 26

Tafseer van De Vergevende · Ghafir · 40:26

وَقَالَ فِرْعَوْنُ ذَرُونِىٓ أَقْتُلْ مُوسَىٰ وَلْيَدْعُ رَبَّهُۥٓ ۖ إِنِّىٓ أَخَافُ أَن يُبَدِّلَ دِينَكُمْ أَوْ أَن يُظْهِرَ فِى ٱلْأَرْضِ ٱلْفَسَادَ

En Fir'aun zei: "Laat mij Môesa doden en laat hem zijn Heer aanroepen: voorwaar, ik vrees dat hij jullie godsdienst zal veranderen of dat hij verderf op de aarde zal zaaien."

Tabari (1 passage)

  1. Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst

    Het woord over de uitleg van Zijn, de Verhevene, uitspraak: En Farao zei: Laat mij Mozes doden, en laat hij zijn Heer aanroepen; voorwaar, ik vrees dat hij jullie godsdienst zal veranderen of dat hij in het land het verderf zal doen verschijnen (26).

    De Verhevene, wiens vermelding verheven is, zegt: En Farao zei tot zijn vooraanstaanden: Laat mij Mozes doden, en laat hij zijn Heer aanroepen — die hij beweert dat Hem tot ons heeft gezonden — opdat Die hem tegen ons zou beschermen. voorwaar, ik vrees dat hij jullie godsdienst zal veranderen zegt: voorwaar, ik vrees dat hij jullie godsdienst, waarop jullie zijn, zal veranderen door zijn tovenarij.

    De reciteerders verschilden over de recitatie van Zijn uitspraak: of dat hij in het land het verderf zal doen verschijnen. De meeste reciteerders van Medina, Syrië en Basra reciteerden dat als "wa-an yuẓhira fī al-arḍi al-fasāda" (en dat hij … zal doen verschijnen), zonder alif, en zo staat het ook in de afschriften (maṣāḥif) van de mensen van Medina. En de meeste reciteerders van Kufa reciteerden het als "aw an" (of dat) met de alif, en evenzo staat het in hun afschriften "yaẓhara fī al-arḍ" met een gefatḥa-de yāʾ en "al-fasād" in de nominatief.

    En het juiste van de uitspraak hierover is naar onze mening dat het twee bekende recitaties zijn in de recitatie van de landstreken, nauw verwant in betekenis. Dat is omdat het verderf, wanneer iemand het doet verschijnen, dan zichtbaar is, en wanneer het verschijnt, dan verschijnt het door het doen-verschijnen van degene die het doet verschijnen. Zo is er in de recitatie volgens een van beide recitaties een duidelijk bewijs voor de juistheid van de betekenis van de andere. En wat betreft de recitatie van "aw an yuẓhira" met de alif en met het weglaten ervan, ook die twee zijn nauw verwant in betekenis. Dat is omdat een zaak, wanneer die in haar tegendeel wordt veranderd, ongetwijfeld haar tegendeel — datgene waarin zij werd veranderd, het eerste — datgene is wat zichtbaar is (al-ẓāhir), niet datgene wat veranderd werd. Het maakt dus niet uit of men koppelt aan zijn bericht over zijn vrees voor Mozes dat hij hun godsdienst zou veranderen met de wāw of met "aw" (of), omdat het veranderen van hun godsdienst bij hem het verschijnen van het verderf was, en het verschijnen van het verderf was bij hem het veranderen van de godsdienst.

    De uitleg van de woorden is dan: voorwaar, ik vrees van Mozes dat hij jullie godsdienst, waarop jullie zijn, zal veranderen, of dat hij in jullie land — het land Egypte — de aanbidding van zijn Heer, tot wiens aanbidding hij jullie oproept, zal doen verschijnen, en dat was bij hem het verderf.

    En overeenkomstig hetgeen wij hierover hebben gezegd, hebben de mensen van de uitleg gesproken.

    * Vermelding van wie dat heeft gezegd:

    Bishr heeft ons verteld, hij zei: Yazīd heeft ons verteld, hij zei: Saʿīd heeft ons verteld, op gezag van Qatāda: voorwaar, ik vrees dat hij jullie godsdienst zal veranderen: dat wil zeggen jullie aangelegenheid waarop jullie zijn, of dat hij in het land het verderf zal doen verschijnen — en het verderf was bij hem dat men naar de gehoorzaamheid aan Allah zou handelen.

    Toon originele Arabische tekst
    القول في تأويل قوله تعالى : وَقَالَ فِرْعَوْنُ ذَرُونِي أَقْتُلْ مُوسَى وَلْيَدْعُ رَبَّهُ إِنِّي أَخَافُ أَنْ يُبَدِّلَ دِينَكُمْ أَوْ أَنْ يُظْهِرَ فِي الأَرْضِ الْفَسَادَ (26) يقول تعالى ذكره: ( وَقَالَ فِرْعَوْنُ ) لملئه: ( ذَرُونِي أَقْتُلْ مُوسَى وَلْيَدْعُ رَبَّهُ ) الذي يزعم أنه أرسله إلينا فيمنعه منا( إِنِّي أَخَافُ أَنْ يُبَدِّلَ دِينَكُمْ ) يقول: إني أخاف أن يغير دينكم الذي أنتم عليه بسحره. واختلفت القرّاء في قراءة قوله: ( أَوْ أَنْ يُظْهِرَ فِي الأرْضِ الْفَسَادَ ) فقرأ ذلك عامة قرّاء المدينة والشأم والبصرة: " وَأَنْ يُظْهِرَ فِي الأرْضِ الفَسَادَ" بغير ألف, وكذلك ذلك في مصاحف أهل المدينة, وقرأ ذلك عامة قرّاء الكوفة: ( أوْ أن ) بالألف, وكذلك ذلك في مصاحفهم " يَظْهَرَ فِي الأرْضِ" بفتح الياء ورفع الفساد. والصواب من القول في ذلك عندنا أنهما قراءتان مشهورتان في قراءة الأمصار متقاربتا المعنى, وذلك أن الفساد إذا أظهره مظهرا كان ظاهرا, وإذا ظهر فبإظهار مظهره يظهر, ففي القراءة بإحدى القراءتين فى ذلك دليل واضح على صحة معنى الأخرى. وأما القراءة في: ( أَوْ أَنْ يُظْهِرَ ) بالألف وبحذفها, فإنهما أيضا متقاربتا المعنى, وذلك أن الشيء إذا بدل إلى خلافه فلا شك أن خلافه المبدل إليه الأوّل هو الظاهر دون المبدل, فسواء عطف على خبره عن خوفه من موسى أن يبدّل دينهم بالواو أو بأو, لأن تبديل دينهم كان عنده ظهور الفساد, وظهور الفساد كان عنده هو تبديل الدين. فتأويل الكلام إن: إني أخاف من موسى أن يغير دينكم الذي أنتم عليه, أو أن يظهر في أرضكم أرض مصر, عبادة ربه الذي يدعوكم إلى عبادته, وذلك كان عنده هو الفساد. وبنحو الذي قلنا في ذلك قال أهل التأويل. * ذكر من قال ذلك: حدثنا بشر, قال: ثنا يزيد, قال: ثنا سعيد, عن قتادة ( إِنِّي أَخَافُ أَنْ يُبَدِّلَ دِينَكُمْ) : أي أمركم الذي أنتم عليه ( أَوْ أَنْ يُظْهِرَ فِي الأرْضِ الْفَسَادَ ) والفساد عنده أن يعمل بطاعة الله.