Tabari
Terug naar surah 40, ayah 16

Tafseer van De Vergevende · Ghafir · 40:16

يَوْمَ هُم بَٰرِزُونَ ۖ لَا يَخْفَىٰ عَلَى ٱللَّهِ مِنْهُمْ شَىْءٌۭ ۚ لِّمَنِ ٱلْمُلْكُ ٱلْيَوْمَ ۖ لِلَّهِ ٱلْوَٰحِدِ ٱلْقَهَّارِ

Op de Dag waarop zij tevoorschijn komen, zal niets van hen voor Allah verborgen zijn. Aan wie behoort op deze Dag de Heerschappij? Aan Allah de Ene, de Overweldiger.

Tabari (1 passage)

  1. Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst

    En Zijn uitspraak: ( يَوْمَ هُمْ بَارِزُونَ لا يَخْفَى عَلَى اللَّهِ مِنْهُمْ شَيْءٌ ) ("op de dag waarop zij in de openbaarheid treden; niets van hen blijft voor Allah verborgen"). Met Zijn uitspraak ( يَوْمَ هُمْ بَارِزُونَ ) ("op de dag waarop zij in de openbaarheid treden") bedoelt Hij de gewaarschuwden, naar wie Allah Zijn gezanten zond om hen te waarschuwen, terwijl zij zichtbaar zijn, dat wil zeggen voor de toeschouwers: geen berg en geen boom komt tussen hen en hen in, en geen bedekking verbergt de een voor de ander, maar zij bevinden zich op een vlakte, gelijk en effen, zonder verhoging of kromming daarin. En het "hum" ("zij") in Zijn uitspraak ( يَوْمَ هُمْ ) ("op de dag waarop zij") staat in de nominatief-positie door wat erop volgt, zoals de uitspraak van iemand: "Ik deed dat op de dag dat al-Ḥajjāj gouverneur (amīr) was".

    De taalkundigen verschilden van mening over de reden waarom "hum" niet in de genitief staat door "yawm" ("dag"), terwijl het er wel aan toegevoegd is. Sommige grammatici van Basra zeiden: "yawm" werd qua betekenis toegevoegd aan "hum", en daarom wordt "al-yawm" niet van nunatie voorzien, zoals Hij zei: يَوْمَ هُمْ عَلَى النَّارِ يُفْتَنُونَ ("op de dag waarop zij boven het Vuur worden beproefd"), en Hij zei: هَذَا يَوْمُ لا يَنْطِقُونَ ("dit is de dag waarop zij niet spreken"), en de betekenis daarvan is: dit is de dag van hun beproeving. Maar omdat men met het zelfstandig naamwoord begon en daarop voortbouwde, was men niet in staat het in de genitief te zetten, terwijl de toevoeging qua betekenis aan "de beproeving" was. Dit geldt alleen wanneer "al-yawm" de betekenis van "idh" ("toen") heeft; anders is het lelijk. Zie je niet dat je zegt: "Was ik maar in de tijd dat Zayd gouverneur (was)", dat wil zeggen: toen Zayd gouverneur was; maar als je zou zeggen: "Ik ontmoet je in de tijd dat Zayd gouverneur is" (met nominatief), dan is dat niet correct. Een ander zei: de betekenis daarvan is dat de tijdsaanduidingen de betekenis van "idh" en "idhā" ("toen", "wanneer") aannamen, en daarom blijven zij in de accusatief, of het nu om de nominatief-, genitief- of accusatief-positie gaat. Zo zei Hij: وَمِنْ خِزْيِ يَوْمِئِذٍ ("en van de schande van die dag"), waarbij men de accusatief gebruikte (yawma-idhin) terwijl de positie genitief is, en dat is een bewijs dat het de plaats van het partikel inneemt; en het is toegestaan het te verbuigen met de verschillende verbuigingsvormen, omdat het zich net als de zelfstandige naamwoorden manifesteert. Zie je niet dat het terugverwijzende voornaamwoord er niet naar terugkeert zoals het naar de zelfstandige naamwoorden terugkeert? En als het terugverwijzende voornaamwoord er wel naar terugkeert, dan wordt het van nunatie voorzien en verbogen en niet toegevoegd, zodat men zegt: "Mij beviel een dag waarop jij spreekt", aangezien het uit de betekenis van het partikel trad en het terugverwijzende voornaamwoord ernaar terugkeerde, werd het een volwaardig zelfstandig naamwoord. En hij zei: het is toegestaan bij "idh" te zeggen: "Ik kwam tot je toen je staat", zoals je zegt: "Ik kwam tot je op de dag dat de rechter zitting houdt", zodat het een bekende tijd wordt; maar wat betreft "Ik kwam tot je op de dag dat je staat", daar is geen bezwaar tegen en het is toegestaan volgens hen allen. En hij zei: deze die men "toevoeging" noemt, is geen zuivere toevoeging.

    En het juiste van de uitspraak is naar mijn mening hierin, dat de accusatief van "yawm" en de overige tijdsaanduidingen op zo'n plaats vergelijkbaar is met de accusatief van de partikels, vanwege hun optreden op de plaats daarvan; en wanneer zij met de verschillende verbuigingsvormen worden verbogen, dan is dat omdat zij zich net als de zelfstandige naamwoorden manifesteren en dus als zodanig behandeld worden.

    En Zijn uitspraak: ( لا يَخْفَى عَلَى اللَّهِ مِنْهُمْ ) ("niets van hen blijft voor Allah verborgen"), dat wil zeggen: noch iets van hun daden die zij in het wereldse leven verricht hebben, ( شَيْءٌ ) ("iets").

    En Qatāda zei daarover wat Bishr ons verteld heeft, hij zei: Yazīd heeft ons verteld, hij zei: Saʿīd heeft ons verteld, op gezag van Qatāda, over Zijn uitspraak: ( يَوْمَ هُمْ بَارِزُونَ لا يَخْفَى عَلَى اللَّهِ مِنْهُمْ شَيْءٌ ) ("op de dag waarop zij in de openbaarheid treden; niets van hen blijft voor Allah verborgen"): maar zij zullen op de Dag der Opstanding voor Hem in de openbaarheid treden, en zij zullen zich niet verbergen achter berg of klei.

    En Zijn uitspraak: ( لِمَنِ الْمُلْكُ الْيَوْمَ ) ("Aan wie behoort het koningschap heden?"). Hiermee bedoelt Hij: de Heer zegt: aan wie behoort het koningschap heden? Het vermelden van "Hij zegt" is achterwege gelaten, omdat de aanwijzing van de uitspraak daartoe volstaat. En Zijn uitspraak: ( لِلَّهِ الْوَاحِدِ الْقَهَّارِ ) ("Aan Allah, de Ene, de Overweldiger"); wij hebben de hierover overgeleverde traditie reeds eerder vermeld. En de betekenis van de uitspraak is: de Heer zegt: aan wie behoort de heerschappij heden? En dat is op de Dag der Opstanding; dan beantwoordt Hijzelf en zegt: ( لِلَّهِ الْوَاحِدِ ) ("Aan Allah, de Ene"), die geen gelijke en geen evenbeeld heeft, ( الْقَهَّارِ ) ("de Overweldiger") van al het andere buiten Hem door Zijn macht, de Overwinnaar door Zijn almacht.

    Toon originele Arabische tekst
    وقوله: ( يَوْمَ هُمْ بَارِزُونَ لا يَخْفَى عَلَى اللَّهِ مِنْهُمْ شَيْءٌ ) يعني بقوله ( يَوْمَ هُمْ بَارِزُونَ ) يعني المنذرين الذين أرسل الله إليهم رسله لينذروهم وهم ظاهرون يعني للناظرين لا يحول بينهم وبينهم جبل ولا شجر, ولا يستر بعضهم عن بعض ساتر, ولكنهم بقاع صفصف لا أمت فيه ولا عوج . و " هم " من قوله: ( يَوْمَ هُمْ ) في موضع رفع بما بعده, كقول القائل: فعلت ذلك يوم الحجاج أمير. واختلف أهل العربية في العلة التي من أجلها لم تخفض هم بيوم وقد أضيف إليه؟ فقال بعض نحويي البصرة: أضاف يوم إلى هم في المعنى, فلذلك لا ينوّن اليوم, كما قال: يَوْمَ هُمْ عَلَى النَّارِ يُفْتَنُونَ وقال: هَذَا يَوْمُ لا يَنْطِقُونَ ومعناه: هذا يوم فتنتهم, ولكن لما ابتدأ بالاسم, وبنى عليه لم يقدر على جرّه, وكانت الإضافة في المعنى إلى الفتنة, وهذا إنما يكون إذا كان اليوم في معنى إذ, وإلا فهو قبيح; ألا ترى أنك تقول: ليتك زمن زيد أمير: أي إذ زيد أمير, ولو قلت: ألقاك زمن زيدٌ أمير, لم يحسن. وقال غيره: معنى ذلك: أن الأوقات جعلت بمعنى إذ وإذا, فلذلك بقيت عل نصبها في الرفع والخفض والنصب, فقال: وَمِنْ خِزْيِ يَوْمِئِذٍ فنصبوا, والموضع خفض, وذلك دليل على أنه جعل موضعَ الأداة, ويجوز أن يعرب بوجوه الإعراب, لأنه ظهر ظهور الأسماء; ألا ترى أنه لا يعود عليه العائد كما يعود على الأسماء, فإن عاد العائد نوّن وأعرب ولم يضف, فقيل: أعجبني يوم فيه تقول, لما أن خرج من معنى الأداة, وعاد عليه الذكر صار اسما صحيحا. وقال: وجائز فى إذ أن تقول: أتيتك إذ تقوم, كما تقول: أتيتك يوم يجلس القاضي, فيكون زمنا معلوما, فأما أتيتك يوم تقوم فلا مؤنة فيه وهو جائز عند جميعهم, وقال: وهذه التي تسمى إضافة غير محضة. والصواب من القول عندي في ذلك, أن نصب يوم وسائر الأزمنة في مثل هذا الموضع نظير نصب الأدوات لوقوعها مواقعها, وإذا أعربت بوجوه الإعراب, فلأنها ظهرت ظهور الأسماء, فعوملت معاملتها. وقوله: (لا يَخْفَى عَلَى اللَّهِ مِنْهُمْ) أي ولا من أعمالهم التي عملوها في الدنيا( شَيْءٌ ) . وكان قتادة يقول في ذلك ما حدثنا بشر, قال: ثنا يزيد, قال: ثنا سعيد, عن قتادة, قوله: ( يَوْمَ هُمْ بَارِزُونَ لا يَخْفَى عَلَى اللَّهِ مِنْهُمْ شَيْءٌ ) ولكنهم برزوا له يوم القيامة, فلا يستترون بجبل ولا مدر. وقوله: ( لِمَنِ الْمُلْكُ الْيَوْمَ ) يعني بذلك: يقول الربّ: لمن الملك اليوم; وترك ذكر " يقول " استغناء بدلالة الكلام عليه. وقوله: ( لِلَّهِ الْوَاحِدِ الْقَهَّارِ ) وقد ذكرنا الرواية الواردة بذلك فيما مضى قبل. ومعنى الكلام: يقول الربّ: لمن السلطان اليوم؟ وذلك يوم القيامة, فيحيب نفسه فيقول: ( لِلَّهِ الْوَاحِدِ ) الذي لا مثل له ولا شبيه ( القَهَّارِ ) لكلّ شيء سواه بقدرته, الغالب بعزّته.