Tafseer van De in Rijen Geschaarden · As-Saaffaat · 37:144
Zou hij zeker in zijn buik zijn gebleven, tot de Dag waarop zij worden opgewekt.
لَلَبِثَ فِي بَطْنِهِ إِلَى يَوْمِ يُبْعَثُونَ ("dan zou hij in zijn buik gebleven zijn tot de Dag waarop zij worden opgewekt"). Hij zegt: dan zou hij in de buik van de vis gebleven zijn tot de Dag der Opstanding, de Dag waarop Allah Zijn schepselen opwekt, opgesloten gehouden. Maar hij behoorde tot degenen die Allah gedachten vóór de beproeving, en daarom gedacht Allah hem ten tijde van de beproeving, en redde Hem en bracht Hem in veiligheid.
De geleerden van de uitleg zijn van mening verschild over het tijdstip van de lofprijzing (tasbīḥ) van Yūnus, waarmee Allah hem geprezen heeft, toen Hij zei: فَلَوْلا أَنَّهُ كَانَ مِنَ الْمُسَبِّحِينَ ("Was hij niet een van degenen die [Allah] loofden"). Sommigen van hen zeiden iets dat overeenkomt met wat wij hierover gezegd hebben, en zij zeiden iets gelijk aan onze uitspraak over de betekenis van Zijn woord: مِنَ الْمُسَبِّحِينَ ("een van de lofprijzenden").
* Vermelding van wie dat gezegd heeft:
Bishr heeft ons verteld, hij zei: Yazīd heeft ons verteld, hij zei: Saʿīd heeft ons verteld, op gezag van Qatāda: فَلَوْلا أَنَّهُ كَانَ مِنَ الْمُسَبِّحِينَ ("Was hij niet een van degenen die loofden") — hij verrichtte veelvuldig het gebed (ṣalāh) in tijden van voorspoed, en daardoor redde Allah hem. Hij zei: En men placht in de wijsheid te zeggen: voorwaar, de goede daad verheft haar verrichter wanneer hij struikelt, zodat hij, wanneer hij neergeworpen wordt, steun vindt om op te leunen.
Yaʿqūb heeft mij verteld, hij zei: Ibn ʿUlayya heeft ons verteld, op gezag van een van zijn metgezellen, op gezag van Qatāda, over Zijn uitspraak: فَلَوْلا أَنَّهُ كَانَ مِنَ الْمُسَبِّحِينَ ("Was hij niet een van degenen die loofden"), hij zei: hij placht lang te bidden in tijden van voorspoed. Hij zei: En voorwaar, de goede daad verheft haar verrichter wanneer hij struikelt; wanneer hij neergeworpen wordt, vindt hij steun om op te leunen.
Yūnus heeft mij verteld, hij zei: Ibn Wahb heeft ons bericht, hij zei: Abū Ḍakhr heeft ons verteld, dat Yazīd al-Raqāshī hem verteld heeft, hij zei: Ik hoorde Anas ibn Mālik zeggen — en ik weet niet anders dan dat Anas de overlevering toeschrijft aan de Profeet, vrede en zegeningen zij over hem: "Voorwaar, de profeet Yūnus, toen het hem inviel om Allah aan te roepen met de woorden, toen hij Hem aanriep terwijl hij in de buik van de vis was, zei hij: 'O Allah, er is geen god dan U, glorie zij U, voorwaar, ik behoorde tot de onrechtplegers.' Toen steeg de aanroep op tot onder de Troon, en de engelen zeiden: 'O Heer, dit is een zwakke stem, bekend, in een vreemd land.' Hij zei: 'Kennen jullie die niet?' Zij zeiden: 'O Heer, en wie is hij?' Hij zei: 'Dat is Mijn dienaar Yūnus.' Zij zeiden: 'Uw dienaar Yūnus, van wie onophoudelijk een aanvaarde daad en een verhoorde aanroep opsteeg?' Zij zeiden: 'O Heer, zal hij geen barmhartigheid ontvangen voor wat hij in tijden van voorspoed placht te doen, zodat U hem uit de beproeving redt?' Hij zei: 'Jawel.' Toen beval Hij de vis, en die wierp hem uit op het kale land."
Ibn Bashshār heeft ons verteld, hij zei: ʿAbd al-Raḥmān heeft ons verteld, hij zei: Sufyān heeft ons verteld, op gezag van ʿĀṣim, op gezag van Abū Razīn, op gezag van Ibn ʿAbbās: فَلَوْلا أَنَّهُ كَانَ مِنَ الْمُسَبِّحِينَ ("Was hij niet een van degenen die loofden"), hij zei: een van de biddenden.
Ibn Bashshār heeft ons verteld, hij zei: ʿAbd al-Raḥmān heeft ons verteld, hij zei: Sufyān heeft ons verteld, op gezag van Abū al-Haytham, op gezag van Saʿīd ibn Jubayr: فَلَوْلا أَنَّهُ كَانَ مِنَ الْمُسَبِّحِينَ ("Was hij niet een van degenen die loofden"), hij zei: een van de biddenden.
Abū Kurayb heeft ons verteld, hij zei: Ibn Yamān heeft ons verteld, op gezag van Abū Jaʿfar, op gezag van al-Rabīʿ ibn Anas, op gezag van Abū al-ʿĀliya: فَلَوْلا أَنَّهُ كَانَ مِنَ الْمُسَبِّحِينَ ("Was hij niet een van degenen die loofden"), hij zei: hij had goede daden in het verleden verricht.
Muḥammad ibn al-Ḥusayn heeft ons verteld, hij zei: Aḥmad ibn al-Mufaḍḍal heeft ons verteld, hij zei: Asbāṭ heeft ons verteld, op gezag van al-Suddī, over Zijn uitspraak: مِنَ الْمُسَبِّحِينَ ("een van de lofprijzenden"), hij zei: de biddenden.
Yaʿqūb ibn Ibrāhīm heeft mij verteld, hij zei: Kathīr ibn Hishām heeft ons verteld, hij zei: Jaʿfar heeft ons verteld, hij zei: Maymūn ibn Mihrān heeft ons verteld, hij zei: Ik hoorde al-Ḍaḥḥāk ibn Qays op zijn preekstoel zeggen: Gedenkt Allah in tijden van voorspoed, dan zal Hij jullie gedenken in tijden van tegenspoed. Voorwaar, Yūnus was een dienaar van Allah die [Hem] gedacht, en toen de tegenspoed hem trof, riep hij Allah aan, en Allah zei: لَوْلا أَنَّهُ كَانَ مِنَ الْمُسَبِّحِينَ لَلَبِثَ فِي بَطْنِهِ إِلَى يَوْمِ يُبْعَثُونَ ("Was hij niet een van degenen die loofden, dan zou hij in zijn buik gebleven zijn tot de Dag waarop zij worden opgewekt"). Zo gedacht Allah hem vanwege wat van hem uitgegaan was. En Farʿūn was een tiran en een overtreder, en toen de verdrinking hem bereikte, zei hij: آمَنْتُ أَنَّهُ لا إِلَهَ إِلا الَّذِي آمَنَتْ بِهِ بَنُو إِسْرَائِيلَ وَأَنَا مِنَ الْمُسْلِمِينَ * آلآنَ وَقَدْ عَصَيْتَ قَبْلُ وَكُنْتَ مِنَ الْمُفْسِدِينَ ("Ik geloof dat er geen god is dan Degene in Wie de kinderen van Israël geloven, en ik behoor tot hen die zich overgeven * Nu pas? Terwijl je voorheen ongehoorzaam was en tot de verderfzaaiers behoorde"). Al-Ḍaḥḥāk zei: Gedenkt dus Allah in tijden van voorspoed, dan zal Hij jullie gedenken in tijden van tegenspoed.
Abū Jaʿfar zei: En er is gezegd: hij verrichtte het gebed waarover Allah van hem bericht heeft pas voor het eerst toen Hij zei: فَلَوْلا أَنَّهُ كَانَ مِنَ الْمُسَبِّحِينَ ("Was hij niet een van degenen die loofden"), [namelijk] in de buik van de vis.
En sommigen van hen zeiden: dat was een lofprijzing (tasbīḥ), geen gebed.
* Vermelding van wie dat gezegd heeft:
Ibn Bashshār heeft ons verteld, hij zei: Abū Dāwūd heeft ons verteld, hij zei: ʿImrān al-Qaṭṭān heeft ons verteld, hij zei: Ik hoorde al-Ḥasan zeggen over Zijn uitspraak: فَلَوْلا أَنَّهُ كَانَ مِنَ الْمُسَبِّحِينَ ("Was hij niet een van degenen die loofden"), hij zei: Bij Allah, het was niets anders dan een gebed dat hij voor het eerst verrichtte in de buik van de vis. ʿImrān zei: Toen vermeldde ik dat aan Qatāda, maar hij ontkende dat en zei: Bij Allah, hij verrichtte juist veelvuldig het gebed in tijden van voorspoed.
Ibn Ḥumayd heeft ons verteld, hij zei: Ḥakkām heeft ons verteld, op gezag van ʿAnbasa, op gezag van al-Mughīra ibn al-Nuʿmān, op gezag van Saʿīd ibn Jubayr: فَالْتَقَمَهُ الْحُوتُ وَهُوَ مُلِيمٌ ("Toen verzwolg de vis hem, terwijl hij laakbaar gehandeld had"), hij zei: Hij zei: لا إِلَهَ إِلا أَنْتَ سُبْحَانَكَ إِنِّي كُنْتُ مِنَ الظَّالِمِينَ ("Er is geen god dan U, glorie zij U, voorwaar, ik behoorde tot de onrechtplegers"). Toen hij dat zei, wierp de vis hem uit, terwijl hij [in de toestand was van] iemand die nabij de ondergang verkeerde.
En in overeenstemming met wat wij hierover gezegd hebben, hebben de geleerden van de uitleg gesproken.
* Vermelding van wie dat gezegd heeft:
Bishr heeft ons verteld, hij zei: Yazīd heeft ons verteld, hij zei: Saʿīd heeft ons verteld, op gezag van Qatāda, over Zijn uitspraak: لَلَبِثَ فِي بَطْنِهِ إِلَى يَوْمِ يُبْعَثُونَ ("dan zou hij in zijn buik gebleven zijn tot de Dag waarop zij worden opgewekt"): dan zou de buik van de vis een graf voor hem geworden zijn tot de Dag der Opstanding.
Ibn Bashshār heeft ons verteld, hij zei: ʿAbd al-Raḥmān heeft ons verteld, hij zei: Sufyān heeft ons verteld, op gezag van al-Suddī, op gezag van Abū Mālik, hij zei: Yūnus verbleef veertig dagen in de buik van de vis.
