Tabari
Terug naar surah 36, ayah 66

Tafseer van Yaa-Sien · Yaseen · 36:66

وَلَوْ نَشَآءُ لَطَمَسْنَا عَلَىٰٓ أَعْيُنِهِمْ فَٱسْتَبَقُوا۟ ٱلصِّرَٰطَ فَأَنَّىٰ يُبْصِرُونَ

En als Wij gewild hadden, dan hadden Wij zeker het gezichtvermogen uitgewist van hun ogen, waarna zij een wedloop naar het Pad zouden houden, maar hoe zouden zij (dat) kunnen zien?

Tabari (1 passage)

  1. Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst

    De uitleg over de betekenis van Zijn uitspraak, de Verhevene: وَلَوْ نَشَاءُ لَطَمَسْنَا عَلَى أَعْيُنِهِمْ فَاسْتَبَقُوا الصِّرَاطَ فَأَنَّى يُبْصِرُونَ (66) — "En als Wij wilden, zouden Wij hun ogen uitwissen, en dan zouden zij om het hardst naar de weg snellen, maar hoe zouden zij dan kunnen zien?" (36:66).

    De uitleggers verschilden over de uitleg van Zijn uitspraak ( وَلَوْ نَشَاءُ لَطَمَسْنَا عَلَى أَعْيُنِهِمْ فَاسْتَبَقُوا الصِّرَاطَ ). Sommigen van hen zeiden: de betekenis daarvan is: en als Wij wilden, zouden Wij hen blind maken voor de leiding en hen doen dwalen van het rechte pad.

    * De vermelding van wie dat heeft gezegd:

    ʿAlī heeft mij verteld, hij zei: Abū Ṣāliḥ heeft ons verteld, hij zei: Muʿāwiya heeft mij verteld, op gezag van ʿAlī, op gezag van Ibn ʿAbbās, over Zijn uitspraak ( وَلَوْ نَشَاءُ لَطَمَسْنَا عَلَى أَعْيُنِهِمْ ), hij zegt: Ik zou hen doen dwalen en hen blind maken voor de leiding. En anderen zeiden: de betekenis daarvan is: en als Wij wilden, zouden Wij hen blind achterlaten.

    * De vermelding van wie dat heeft gezegd:

    Yaʿqūb heeft mij verteld, hij zei: Ibn ʿUlayya heeft ons verteld, op gezag van Abū Rajāʾ, op gezag van al-Ḥasan, over Zijn uitspraak ( وَلَوْ نَشَاءُ لَطَمَسْنَا عَلَى أَعْيُنِهِمْ فَاسْتَبَقُوا الصِّرَاطَ فَأَنَّى يُبْصِرُونَ ), hij zei: Als Hij wilde, zou Hij hun ogen uitwissen en hen blind achterlaten, ronddolend.

    Bishr heeft ons verteld, hij zei: Yazīd heeft ons verteld, hij zei: Saʿīd heeft ons verteld, op gezag van Qatāda, over Zijn uitspraak ( وَلَوْ نَشَاءُ لَطَمَسْنَا عَلَى أَعْيُنِهِمْ فَاسْتَبَقُوا الصِّرَاطَ فَأَنَّى يُبْصِرُونَ ), hij zegt: Als Wij wilden, zouden Wij hen blind achterlaten, ronddolend. En deze uitspraak die wij van al-Ḥasan en Qatāda hebben vermeld, komt het meest overeen met de uitleg van het woord, omdat Allah daarmee slechts een ongelovig volk bedreigt. Het heeft dus geen zin te zeggen: terwijl zij ongelovigen zijn, zou Wij — als Wij wilden — hen doen dwalen, terwijl Hij hen reeds heeft doen dwalen. Veeleer zegt Hij: als Wij wilden, zouden Wij hen voor hun ongeloof bestraffen, zodat Wij hun ogen zouden uitwissen en hen blind zouden maken, zodat zij geen weg meer zouden zien en zich daarnaar niet zouden kunnen richten. En het uitwissen van het oog (al-ṭams) is dat er tussen de twee oogleden geen spleet meer is — dat is de scheur die zich tussen de twee oogleden bevindt (3) — zoals de wind een spoor uitwist. Men zegt: een uitgewiste (maṭmūs) en een uitgewiste (ṭamīs) blinde.

    En Zijn uitspraak ( فَاسْتَبَقُوا الصِّرَاطَ ) — "en dan zouden zij om het hardst naar de weg snellen" — betekent: dan zouden zij zich naar de weg haasten.

    Zoals Muḥammad ibn ʿAmr mij heeft verteld, hij zei: Abū ʿĀṣim heeft ons verteld, hij zei: ʿĪsā heeft ons verteld; en al-Ḥārith heeft mij verteld, hij zei: al-Ḥasan heeft ons verteld, hij zei: Warqāʾ heeft ons verteld, beiden op gezag van Ibn Abī Najīḥ, op gezag van Mujāhid, over Zijn uitspraak ( فَاسْتَبَقُوا الصِّرَاطَ ), hij zei: de weg.

    Bishr heeft ons verteld, hij zei: Yazīd heeft ons verteld, hij zei: Saʿīd heeft ons verteld, op gezag van Qatāda ( فَاسْتَبَقُوا الصِّرَاطَ ), dat wil zeggen: de weg.

    Yūnus heeft mij verteld, hij zei: Ibn Wahb heeft ons bericht, hij zei: Ibn Zayd zei over Zijn uitspraak ( فَاسْتَبَقُوا الصِّرَاطَ ), hij zei: al-ṣirāṭ is de weg.

    En Zijn uitspraak ( فَأَنَّى يُبْصِرُونَ ) — "maar hoe zouden zij dan kunnen zien?" — betekent: welke weg zouden zij dan kunnen zien om te bewandelen, nu Wij hun ogen hebben uitgewist?

    Zoals Muḥammad ibn ʿAmr mij heeft verteld, hij zei: Abū ʿĀṣim heeft ons verteld, hij zei: ʿĪsā heeft ons verteld; en al-Ḥārith heeft mij verteld, hij zei: al-Ḥasan heeft ons verteld, hij zei: Warqāʾ heeft ons verteld, beiden op gezag van Ibn Abī Najīḥ, op gezag van Mujāhid, over Zijn uitspraak ( فَأَنَّى يُبْصِرُونَ ): nu Wij hun ogen hebben uitgewist.

    En degenen die de uitleg van Zijn uitspraak ( وَلَوْ نَشَاءُ لَطَمَسْنَا عَلَى أَعْيُنِهِمْ ) richtten op de betekenis van blindheid voor de leiding, legden Zijn uitspraak ( فَأَنَّى يُبْصِرُونَ ) uit als: hoe zouden zij dan de waarheid kunnen vinden?

    * De vermelding van wie dat heeft gezegd:

    — ʿAlī heeft mij verteld, hij zei: Abū Ṣāliḥ heeft ons verteld, hij zei: Muʿāwiya heeft mij verteld, op gezag van ʿAlī, op gezag van Ibn ʿAbbās ( فَأَنَّى يُبْصِرُونَ ), hij zegt: hoe zouden zij dan rechtgeleid worden?

    Muḥammad ibn Saʿd heeft mij verteld, hij zei: mijn vader heeft mij verteld, hij zei: mijn oom heeft mij verteld, hij zei: mijn vader heeft mij verteld, op gezag van zijn vader, op gezag van Ibn ʿAbbās ( فَأَنَّى يُبْصِرُونَ ), hij zegt: zij zien de waarheid niet.

    ------------------------

    De voetnoten:

    (3) Zo staat het in Majāz al-Qurʾān van Abū ʿUbayda (fotokopie van de Universiteit, folio 207).

    Toon originele Arabische tekst
    القول في تأويل قوله تعالى : وَلَوْ نَشَاءُ لَطَمَسْنَا عَلَى أَعْيُنِهِمْ فَاسْتَبَقُوا الصِّرَاطَ فَأَنَّى يُبْصِرُونَ (66) اختلف أهل التأويل في تأويل قوله ( وَلَوْ نَشَاءُ لَطَمَسْنَا عَلَى أَعْيُنِهِمْ فَاسْتَبَقُوا الصِّرَاطَ ) فقال بعضهم: معنى ذلك: ولو نشاء لأعميناهم عن الهدى، وأضللناهم عن قصد المَحَجَّة. * ذكر من قال ذلك: حدثني علي، قال: ثنا أبو صالح، قال: ثني معاوية، عن علي، عن ابن عباس، قوله ( وَلَوْ نَشَاءُ لَطَمَسْنَا عَلَى أَعْيُنِهِمْ ) يقول: أضللتهم وأعميتهم عن الهدى وقال آخرون: معنى ذلك: ولو نشاء لتركناهم عميا. * ذكر من قال ذلك: حدثني يعقوب، قال: ثنا ابن عُلَية، عن أبي رجاء، عن الحسن، في قوله ( وَلَوْ نَشَاءُ لَطَمَسْنَا عَلَى أَعْيُنِهِمْ فَاسْتَبَقُوا الصِّرَاطَ فَأَنَّى يُبْصِرُونَ ) قال: لو يشاء لطمس على أعينهم فتركهم عميًا يترددون . حدثنا بشر، قال: ثنا يزيد، قال: ثنا سعيد، عن قتادة، قوله ( وَلَوْ نَشَاءُ لَطَمَسْنَا عَلَى أَعْيُنِهِمْ فَاسْتَبَقُوا الصِّرَاطَ فَأَنَّى يُبْصِرُونَ ) يقول: لو شئنا لتركناهم عميا يترددون . وهذا القول الذي ذكرناه عن الحسن وقتادة أشبه بتأويل الكلام، لأن الله إنما تهدد به قومًا كفارا، فلا وجه لأن يقال: وهم كفار، لو نشاء لأضللناهم وقد أضلهم، ولكنه قال: لو نشاء لعاقبناهم على كفرهم، فطمسنا على أعينهم فصيرناهم عميا لا يبصرون طريقا، ولا يهتدون له؛ والطَّمْس على العين: هو أن لا يكون بين جفني العين غرٌّ، وذلك هو الشق الذي بين الجفنين (3) كما تطمس الريح الأثر، يقال: أعمى مطموس وطميس. وقوله ( فَاسْتَبَقُوا الصِّرَاطَ ) يقول: فابتدروا الطريق. كما حدثني محمد بن عمرو، قال: ثنا أبو عاصم، قال: ثنا عيسى؛ وحدثني الحارث، قال: ثنا الحسن، قال: ثنا ورقاء، جميعًا عن ابن أبي نجيح، عن مجاهد، قوله ( فَاسْتَبَقُوا الصِّرَاطَ ) قال الطريق . حدثنا بشر، قال: ثنا يزيد، قال: ثنا سعيد، عن قتادة ( فَاسْتَبَقُوا الصِّرَاطَ ) أي: الطريق . حدثني يونس، قال: أخبرنا ابن وهب، قال: قال ابن زيد، في قوله ( فَاسْتَبَقُوا الصِّرَاطَ ) قال: الصراط، الطريق . وقوله ( فَأَنَّى يُبْصِرُونَ ) يقول: فأي وجه يبصرون أن يسلكوه من الطرق، وقد طمسنا على أعينهم. كما حدثني محمد بن عمرو، قال: ثنا أبو عاصم، قال: ثنا عيسى؛ وحدثني الحارث، قال: ثنا الحسن، قال: ثنا ورقاء، جميعًا عن ابن أبي نجيح، عن مجاهد، قوله ( فَأَنَّى يُبْصِرُونَ ) وقد طمسنا على أعينهم . وقال الذين وجهوا تأويل قوله ( وَلَوْ نَشَاءُ لَطَمَسْنَا عَلَى أَعْيُنِهِمْ ) إلى أنه معني به العمى عن الهدى، تأويل قوله ( فَأَنَّى يُبْصِرُونَ ) : فأنى يهتدون للحق. * ذكر من قال ذلك: -حدثني علي، قال: ثنا أبو صالح، قال: ثني معاوية، عن عليّ، عن ابن عباس ( فَأَنَّى يُبْصِرُونَ ) يقول: فكيف يهتدون . حدثني محمد بن سعد، قال: ثنى أبي، قال: ثني عمي، قال: ثني أبي، عن أبيه، عن ابن عباس ( فَأَنَّى يُبْصِرُونَ ) يقول: لا يبصرون الحق . ------------------------ الهوامش: (3) كذا في مجاز القرآن لأبي عبيدة (مصورة الجامعة، الورقة 207).