Tabari
Terug naar surah 36, ayah 58

Tafseer van Yaa-Sien · Yaseen · 36:58

سَلَٰمٌۭ قَوْلًۭا مِّن رَّبٍّۢ رَّحِيمٍۢ

"Salâm!" Een Woord van een Meest Barmhartige Heer.

Tabari (1 passage)

  1. Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst

    Zijn woord سَلامٌ قَوْلا مِنْ رَبٍّ رَحِيمٍ ("Vrede! Een woord van een Barmhartige Heer" — 36:58): voor het in de nominatief plaatsen van "vrede" (salām) zijn er twee mogelijkheden volgens de uitspraak van sommige grammatici van Kūfa. De eerste is dat het een predicaat is van "wat zij verlangen" (mā yaddaʿūn), zodat de betekenis van de uitspraak is: en zij hebben wat zij verlangen, hun toegewezen en zuiver voorbehouden. Wordt de betekenis van de uitspraak op die wijze geduid, dan staat "woord" (qawl) in de accusatief als bevestiging die voortkomt uit "vrede" (salām), alsof gezegd is: en zij hebben daarin wat zij verlangen, hun toegewezen, zuiver en waarachtig; alsof gezegd is: Hij sprak het uit als een woord. De tweede mogelijkheid is dat Zijn woord سَلامٌ ("vrede") in de nominatief staat ter lofprijzing, in de betekenis: het is vrede voor hen, als een woord van Allah. En er is vermeld dat het in de recitatie van ʿAbd Allāh staat als سَلامًا قَوْلا ("vrede, een woord"), waarbij de mededeling eindigt bij Zijn woord وَلَهُمْ مَا يَدَّعُونَ ("en zij hebben wat zij verlangen"); vervolgens staat "vrede" (salāman) in de accusatief ter bevestiging, in de betekenis: hun toegewezen, als een woord. En sommige grammatici van Baṣra zeiden: "woord" (qawlan) staat in de accusatief als vervanging van de uitdrukking door het werkwoord, alsof Hij zei: ik zeg dat als een woord. Hij zei: en wie het in de accusatief plaatst, plaatst het in de accusatief als predicaat van het bepaalde, volgens Zijn woord وَلَهُمْ ("en zij hebben") daarin مَا يَدَّعُونَ ("wat zij verlangen").

    En wat het meest juist is, volgens hetgeen de overlevering van Muḥammad ibn Kaʿb al-Quraẓī aandraagt, is dat سَلامٌ ("vrede") een predicaat is van Zijn woord وَلَهُمْ مَا يَدَّعُونَ ("en zij hebben wat zij verlangen"); dan is de betekenis daarvan: en zij hebben daarin wat zij verlangen, en dat is een vrede van Allah aan hen, in de betekenis: een vredesgroet (taslīm) van Allah; en "woord" (qawl) is dan een nadere bepaling van "wat zij verlangen", en het woord komt voort uit Zijn woord: "vrede".

    Ik heb dit het meest juist genoemd vanwege wat Ibrāhīm ibn Saʿīd al-Jawharī ons heeft verteld, hij zei: Abū ʿAbd al-Raḥmān al-Muqriʾ heeft ons verteld, op gezag van Ḥarmala, op gezag van Sulaymān ibn Ḥumayd, hij zei: ik hoorde Muḥammad ibn Kaʿb vertellen aan ʿUmar ibn ʿAbd al-ʿAzīz, hij zei: wanneer Allah klaar is met de bewoners van het paradijs (janna) en de bewoners van het Vuur (al-nār), komt Hij wandelend nader in schaduwen van wolken en met de engelen, en stelt zich op bij de eersten van de mensen van de hoogste rang, en groet hen met vrede, en zij beantwoorden Zijn vredesgroet — en dat is in de Koran سَلامٌ قَوْلا مِنْ رَبٍّ رَحِيمٍ ("Vrede! Een woord van een Barmhartige Heer"). Dan zegt Hij: vraagt! En zij zeggen: wat zouden wij U vragen? Bij Uw macht en Uw majesteit, indien U onder ons de levensvoorzieningen van de twee zwaarwegende groepen (al-thaqalān) zou verdelen, zouden wij hen voeden, drenken en kleden. Dan zegt Hij: vraagt! En zij zeggen: wij vragen U om Uw welbehagen. Dan zegt Hij: Mijn welbehagen heeft jullie laten verblijven in het verblijf van Mijn eer. En Hij doet dat met de bewoners van iedere rang, totdat Hij eindigt. Hij zei: en indien één van de vrouwen van de hemelse maagden met grote ogen (al-ḥūr al-ʿīn) zou opkomen, zou het licht van haar twee armbanden de zon en de maan doven — hoe zou het dan zijn met haar die ze draagt!

    Yūnus heeft mij verteld, hij zei: Ibn Wahb heeft ons bericht, hij zei: Ḥarmala heeft ons verteld, op gezag van Sulaymān ibn Ḥumayd, hij zei: ik hoorde Muḥammad ibn Kaʿb al-Quraẓī vertellen aan ʿUmar ibn ʿAbd al-ʿAzīz, hij zei: wanneer Allah klaar is met de bewoners van het paradijs en de bewoners van het Vuur, komt Hij nader in schaduwen van wolken en met de engelen, hij zei: dan groet Hij de bewoners van het paradijs met vrede, en zij beantwoorden Zijn vredesgroet. Al-Quraẓī zei: en dit staat in het Boek van Allah سَلامٌ قَوْلا مِنْ رَبٍّ رَحِيمٍ ("Vrede! Een woord van een Barmhartige Heer"). Dan zegt Hij: vraagt Mij! En zij zeggen: wat zouden wij U vragen, o Heer? Hij zei: nee, vraagt Mij. Zij zeiden: wij vragen U, o Heer, om Uw welbehagen. Hij zei: Mijn welbehagen heeft jullie laten verblijven in het verblijf van Mijn eer. Zij zeiden: o Heer, en wat is het dat wij U vragen! Bij Uw macht, Uw majesteit en de verhevenheid van Uw plaats, indien U onder ons de levensvoorziening van de twee zwaarwegende groepen zou verdelen, zouden wij hen voeden, drenken, kleden en bedienen, zonder dat het ons iets zou verminderen. Hij zei: Ik heb nog meer. Hij zei: en Allah doet dat met hen in hun rangen, totdat Hij plaatsneemt op Zijn zetel. Hij zei: daarna komen de geschenken van Allah tot hen, die de engelen naar hen toe dragen. Vervolgens vermeldde hij iets soortgelijks.

    Ibn Sinān al-Qazzāz heeft ons verteld, hij zei: Abū ʿAbd al-Raḥmān heeft ons verteld, hij zei: Ḥarmala heeft ons verteld, hij zei: Sulaymān ibn Ḥumayd heeft ons verteld, dat hij Muḥammad ibn Kaʿb al-Quraẓī hoorde vertellen aan ʿUmar ibn ʿAbd al-ʿAzīz, hij zei: wanneer Allah klaar is met de bewoners van het paradijs en de bewoners van het Vuur, komt Hij wandelend nader in schaduwen van wolken en stelt zich op. Hij zei: vervolgens vermeldde hij iets soortgelijks, behalve dat hij zei: en zij zeggen: wat zouden wij U dan vragen, o Heer? Bij Uw macht, Uw majesteit en de verhevenheid van Uw plaats, indien U onder ons de levensvoorzieningen van de twee zwaarwegende groepen — de djinn en de mensen — zou verdelen, zouden wij hen voeden, drenken en bedienen, zonder dat dit ook maar iets zou verminderen van wat wij hebben. Hij zei: jawel, vraagt Mij dus. Zij zeiden: wij vragen U om Uw welbehagen. Hij zei: Mijn welbehagen heeft jullie laten verblijven in het verblijf van Mijn eer. En Hij doet dit met de bewoners van iedere rang, totdat Hij bij Zijn zetel aankomt. En de rest van de overlevering is gelijk daaraan.

    Deze uitspraak die Muḥammad ibn Kaʿb deed, wijst erop dat "vrede" (salām) een verduidelijking is van Zijn woord مَا يَدَّعُونَ ("wat zij verlangen"), en dat het woord (qawl) voortkomt uit "vrede". En Zijn woord مِنْ رَبٍّ رَحِيمٍ ("van een Barmhartige Heer") betekent: barmhartig jegens hen, daar Hij hen niet bestrafte voor de misdaad die zij voorheen in deze wereld hadden begaan.

    Toon originele Arabische tekst
    وقوله ( سَلامٌ قَوْلا مِنْ رَبٍّ رَحِيمٍ ) في رفع سلامٌ وجهان في قول بعض نحويّي الكوفة؛ أحدهما: أن يكون خبرا لما يدّعون، فيكون معنى الكلام: ولهم ما يدّعون مسلَّم لهم خالص. وإذا وُجِّه معنى الكلام إلى ذلك كان القول حينئذ منصوبا توكيدا خارجا من السلام، كأنه قيل: ولهم فيها ما يدّعون مسلَّم خالص حقا، كأنه قيل: قاله قولا. والوجه الثاني: أن يكون قوله ( سَلامٌ) مرفوعا على المدح، بمعنى: هو سلام لهم قولا من الله. وقد ذُكر أنها في قراءة عبد الله: (سَلامًا قَوْلا) على أن الخبر متناه عند قوله ( وَلَهُمْ مَا يَدَّعُونَ ) ثم نصب سلاما على التوكيد، بمعنى: مسلما قولا. وكان بعضُ نحويّي البصرة يقول: انتصب قولا على البدل من اللفظ بالفعل، كأنه قال: أقول ذلك قولا. قال: ومن نصبها نصبها على خبر المعرفة على قوله ( وَلَهُمْ) فيها(مَا يَدَّعُونَ) . والذي هو أولى بالصواب على ما جاء به الخبر عن محمد بن كعب القُرَظِيّ، أن يكون ( سَلامٌ) خبرا لقوله ( وَلَهُمْ مَا يَدَّعُونَ ) فيكون معنى ذلك: ولهم فيها ما يدعون، وذلك هو سلام من الله عليهم، بمعنى: تسليم من الله، ويكون قَولا ترجمة ما يدعون، ويكون القول خارجا من قوله: سلام. وإنما قلت ذلك أولى بالصواب لما حَدَّثنا به إبراهيم بن سعيد الجوهري، قال: ثنا أبو عبد الرحمن المقري عن حرملة، عن سليمان بن حميد، قال: سمعت محمد بن كعب، يحدث عمر بن عبد العزيز، قال: إذا فرغ الله من أهل الجنة وأهل النار، أقبل يمشي في ظُلَل من الغمام والملائكة، فيقف على أول أهل درجة، فيسلم عليهم، فيردون عليه السلام، وهو في القرآن ( سَلامٌ قَوْلا مِنْ رَبٍّ رَحِيمٍ ) فيقول: سَلُوا، فيقولون: ما نسألك وعزتك وجلالك، لو أنك قسمت بيننا أرزاق الثَّقَلين لأطعمناهم وسقيناهم وكسوناهم، فيقول: سَلُوا، فيقولون: نسألك رضاك، فيقول: رضائي أحلَّكم دار كرامتي، فيفعل ذلك بأهل كلّ درجة حتى ينتهي، قال: ولو أن امرأة من الحُور العِين طلعت لأطفأ ضوء سِوَارَيْها الشمس والقمر، فكيف بالمُسَوَّرة " . حدثني يونس، قال: أخبرنا ابن وهب، قال: ثنا حرملة، عن سليمان بن حميد، قال: سمعت محمد بن كعب القرظي يحدث عمر بن عبد العزيز، قال: إذ فرغ الله من أهل الجنة وأهل النار، أقبل في ظُلَل من الغمام والملائكة، قال: فيسلم على أهل الجنة، فيردون عليه السلام، قال القُرظي: وهذا في كتاب الله ( سَلامٌ قَوْلا مِنْ رَبٍّ رَحِيمٍ ) ؟ فيقول: سَلُوني، فيقولون: ماذا نسألك، أي رَبّ؟ قال: بل سلوني قالوا: نسألك أي ربّ رضاك، قال: رضائي أحلكم دار كرامتي، قالوا: يا رب وما الذي نسألك! فوعزتك وجلالك، وارتفاع مكانك، لو قسمت علينا رزق الثقلين لأطعمناهم، ولأسقيناهم، ولألبسناهم ولأخدمناهم، لا يُنقصنا ذلك شيئا، قال: إن لدي مزيدا، قال: فيفعل الله ذلك بهم في درجهم حتى يستوي في مجلسه، قال: ثم تأتيهم التحف من الله تحملها إليهم الملائكة. ثم ذكر نحوه . حدثنا ابن سنان القزاز، قال: ثنا أبو عبد الرحمن، قال: ثنا حرملة، قال: ثنا سليمان بن حميد، أنه سمع محمد بن كعب القرظي يحدث عمر بن عبد العزيز، قال: إذا فرغ الله من أهل الجنة وأهل النار، أقبل يمشي في ظُلل من الغمام ويقف، قال: ثم ذكر نحوه، إلا أنه قال: فيقولون: فماذا نسألك يا رب، فوعزتك وجلالك وارتفاع مكانك، لو أنك قسمت علينا أرزاق الثقلين، الجن والإنس، لأطعمناهم، ولسقيناهم، ولأخدمناهم، من غير أن ينتقص ذلك شيئًا مما عندنا، قال: بلى فسلوفي، قالوا: نسألك رضاك، قال: رضائي أحلَّكم دار كرامتي، فيفعل هذا بأهل كلّ درجة، حتى ينتهي إلى مجلسه. وسائر الحديث مثله ". فهذا القول الذي قاله محمد بن كعب، ينبىء عن أنَّ " سلام " بيان عن قوله ( مَا يَدَّعُونَ) ، وأن القول خارج من السلام. وقوله ( مِنْ رَبٍّ رَحِيمٍ ) يعني: رحيم بهم إذ لم يعاقبهم بما سلف لهم من جُرْم في الدنيا. ------------------------ الهوامش: (2) هذا جزء من بيت لذي الرمة (ديوانه 422) وصدره: "خدودا جفت في السير حتى كأنما". وخدودا منصوب مفعول به لكسا في البيت الذي قبله. وقال شارح ديوانه: أرادوا كسوا حيث موتت الرياح خدودا .. إلخ. أي صيروا المكان الذي ناموا فيه كسوة الخدود. ا هـ. والمعزاء: الأرض فيها الحجارة والحصى. والأرائك؛ واحدها أريكة وهي السرير في الحجلة. يقول: من شدة النوم يرون الأرض ذات الحجارة مثل الفرش على الأرائك. واستشهد أبو عبيدة بالبيت في مجاز القرآن (الورقة 207) عند قوله تعالى: (على الأرائك) وقال: واحدتها: أريكة، وهو الفرش في الحجال. قال ذو الرمة: "خدودا ..." البيت، جعلها فراشا.