Tabari
Terug naar surah 26, ayah 189

Tafseer van De Dichters · Ash-Shu'araa · 26:189

فَكَذَّبُوهُ فَأَخَذَهُمْ عَذَابُ يَوْمِ ٱلظُّلَّةِ ۚ إِنَّهُۥ كَانَ عَذَابَ يَوْمٍ عَظِيمٍ

Maar zij loochenden hem, waarop een bestraffing hen trofop een zwaarbewolkte dag. Voorwaar, het was een bestraffing van een geweldige dag.

Tabari (1 passage)

  1. Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst

    ( Zo loochenden zij hem ) Hij zegt: zijn volk loochende hem. ( Toen greep hen de bestraffing (ʿadhāb) van de Dag van de Schaduwwolk ) Met "de Schaduwwolk" wordt bedoeld: een wolk die hen overschaduwde. En toen zij zich er volledig onder hadden verzameld, ontvlamde zij over hen tot een vuur en verbrandde hen. En daarover zijn de overleveringen (āthār) gekomen.

    * Vermelding van wie dat gezegd heeft:

    Ibn Bashshār heeft ons verteld, hij zei: ʿAbd al-Raḥmān heeft ons verteld, hij zei: Sufyān heeft ons verteld, op gezag van Abū Isḥāq, op gezag van Zayd ibn Muʿāwiya, over Zijn woord: ( Toen greep hen de bestraffing van de Dag van de Schaduwwolk ) zei hij: Een hitte trof hen die hen in hun huizen verontrustte. Toen ontstond voor hen een wolk in de gedaante van een schaduwwolk, en zij haastten zich ernaartoe. En toen zij zich er volledig onder hadden verzameld, greep hen de aardbeving (rajfa).

    Ibn Ḥumayd heeft ons verteld, hij zei: Yaʿqūb heeft ons verteld, op gezag van Jaʿfar, over Zijn woord: ( de bestraffing van de Dag van de Schaduwwolk ) zei hij: Zij groeven onderaardse gangen (asrāb) om zich daarin te verkoelen, maar wanneer zij die binnengingen, vonden zij die nog heter dan de buitenlucht. En de schaduwwolk was een wolk.

    Yūnus heeft mij verteld, hij zei: Ibn Wahb heeft ons bericht, hij zei: Jarīr ibn Ḥāzim heeft mij verteld dat hij Qatāda hoorde zeggen: Shuʿayb werd gezonden naar twee gemeenschappen: naar zijn volk, de bewoners van Madyan, en naar de Lieden van het Struikgewas (aṣḥāb al-Ayka). En het Struikgewas bestond uit dicht opeengegroeide bomen. Toen Allah hen wilde bestraffen, zond Allah over hen een hevige hitte, en Hij hief voor hen de bestraffing op alsof het een wolk was. En toen die hen naderde, gingen zij ernaartoe naar buiten in de hoop op haar koelte. En toen zij eronder waren, regende zij vuur over hen neer. Hij zei: Dat is Zijn woord: ( Toen greep hen de bestraffing van de Dag van de Schaduwwolk ).

    Al-Ḥārith heeft mij verteld, hij zei: al-Ḥasan heeft ons verteld, hij zei: Saʿīd ibn Zayd, de broer van Ḥammād ibn Zayd, heeft mij verteld, hij zei: Ḥātim ibn Abī Ṣaghīra heeft ons verteld, hij zei: Yazīd al-Bāhilī heeft mij verteld, hij zei: Ik vroeg ʿAbd Allāh ibn ʿAbbās over dit vers: ( Toen greep hen de bestraffing van de Dag van de Schaduwwolk; voorwaar, het was de bestraffing van een geweldige Dag ). Toen zei ʿAbd Allāh ibn ʿAbbās: Allah zond over hen [een hete wind] en een hevige hitte, die hun adem benam. Daarop gingen zij de huizen binnen, maar het binnenste van de huizen drong op hen aan en benam hun adem. Toen vluchtten zij de huizen uit, vluchtend naar de open vlakte. Daarop zond Allah over hen een wolk, die hen tegen de zon overschaduwde, en zij vonden daarin koelte en behagen. Toen riepen zij elkaar, totdat zij zich eronder hadden verzameld, en Allah zond haar als vuur over hen neer. ʿAbd Allāh ibn ʿAbbās zei: Dat is de bestraffing van de Dag van de Schaduwwolk, ( voorwaar, het was de bestraffing van een geweldige Dag ).

    Muḥammad ibn ʿAmr heeft mij verteld, hij zei: Abū ʿĀṣim heeft ons verteld, hij zei: ʿĪsā heeft ons verteld; en al-Ḥārith heeft mij verteld, hij zei: al-Ḥasan heeft ons verteld, hij zei: Warqāʾ heeft ons verteld — beiden op gezag van Ibn Abī Najīḥ, op gezag van Mujāhid, over Zijn woord: "de Dag van de Schaduwwolk" zei hij: Het overschaduwen van de bestraffing over hen.

    Al-Qāsim heeft ons verteld, hij zei: al-Ḥusayn heeft ons verteld, hij zei: Ḥajjāj heeft mij verteld, op gezag van Ibn Jurayj, op gezag van Mujāhid: ( de bestraffing van de Dag van de Schaduwwolk ) zei hij: De bestraffing overschaduwde het volk van Shuʿayb.

    Ibn Jurayj zei: Toen Allah het begin van de bestraffing over hen neerzond, greep hen daarvan een hevige hitte. Toen hief Allah voor hen een wolk op, en een groep van hen ging ernaartoe naar buiten om zich erin te beschaduwen. Daarop trof hen daaruit verkoeling, koelte en een aangename wind. Toen goot Allah over hen, van boven hen, uit die wolk een bestraffing uit. Dat is Zijn woord: ( de bestraffing van de Dag van de Schaduwwolk ).

    Al-Qāsim heeft ons verteld, hij zei: al-Ḥusayn heeft ons verteld, hij zei: Abū Sufyān heeft ons verteld, op gezag van Maʿmar ibn Rāshid, hij zei: Een man van onze metgezellen heeft mij verteld, op gezag van een van de geleerden, hij zei: Zij hadden een voorgeschreven straf (ḥadd) verwaarloosd, en Allah verruimde hun levensonderhoud; daarna verwaarloosden zij een voorgeschreven straf, en Allah verruimde hun levensonderhoud; daarna verwaarloosden zij een voorgeschreven straf, en Allah verruimde hun levensonderhoud. Zo geschiedde het dat telkens wanneer zij een voorgeschreven straf verwaarloosden, Allah hun levensonderhoud verruimde, totdat Hij, toen Hij hen wilde vernietigen, over hen een hitte deed losbarsten waarbij zij niet tot rust konden komen, en waartegen noch schaduw noch water hun baatte, totdat een van hen wegging en zich onder een schaduwwolk beschaduwde, en hij vond verkoeling. Toen riep hij zijn metgezellen: Komt herwaarts naar de verkoeling! En zij gingen haastig naar hem toe, totdat zij zich, toen zij zich hadden verzameld, [eronder bevonden], en Allah haar over hen tot een vuur deed ontvlammen. Dat is de bestraffing van de Dag van de Schaduwwolk.

    Al-Qāsim heeft ons verteld, hij zei: al-Ḥusayn heeft ons verteld, hij zei: Abū Tumayla heeft ons verteld, op gezag van Abū Ḥamza, op gezag van Jābir, op gezag van Ibn ʿAbbās, hij zei: Wie van de geleerden jou vertelt wat de bestraffing van de Dag van de Schaduwwolk was, loochen hem.

    Mij is verteld op gezag van al-Ḥusayn, hij zei: Ik hoorde Abū Muʿādh zeggen: ʿUbayd heeft ons bericht, hij zei: Ik hoorde al-Ḍaḥḥāk zeggen over Zijn woord: ( Toen greep hen de bestraffing van de Dag van de Schaduwwolk ) — het volk van Shuʿayb: Allah hield de schaduw en de wind van hen tegen, en een hevige hitte trof hen; daarna zond Allah hun een wolk waarin de bestraffing was. En toen zij de wolk zagen, gingen zij erop af, in de waan dat zij beschaduwing zochten, maar zij laaide over hen op tot een vuur en vernietigde hen.

    Yūnus heeft mij verteld, hij zei: Ibn Wahb heeft ons bericht, hij zei: Ibn Zayd zei over Zijn woord: ( Toen greep hen de bestraffing van de Dag van de Schaduwwolk; voorwaar, het was de bestraffing van een geweldige Dag ) zei hij: Allah zond hun een schaduwwolk van wolken, en Hij zond naar de zon, die alles verbrandde wat op het aardoppervlak was. Toen gingen zij allen naar die schaduwwolk, totdat Allah, toen zij zich allen hadden verzameld, de schaduwwolk van hen wegnam en de zon over hen liet gloeien, en zij verbrandden zoals de sprinkhanen verbranden in de bakpan. En Zijn woord: ( voorwaar, het was de bestraffing van een geweldige Dag ) — de Verhevene, wiens lof verheven is, zegt: voorwaar, de bestraffing van de Dag van de Schaduwwolk was voor het volk van Shuʿayb de bestraffing van een geweldige Dag.

    Toon originele Arabische tekst
    ( فكذبوه ) يقول: فكذّبه قومه.( فَأَخَذَهُمْ عَذَابُ يَوْمِ الظُّلَّةِ ) يعني بالظلة: سحابة ظللتهم, فلما تتاموا تحتها التهبت عليهم نارا, وأحرقتهم, وبذلك جاءت الآثار. * ذكر من قال ذلك: حدثنا ابن بشار, قال: ثنا عبد الرحمن, قال: ثنا سفيان, عن أبي إسحاق, عن زيد بن معاوية, في قوله: ( فَأَخَذَهُمْ عَذَابُ يَوْمِ الظُّلَّةِ ) قال: أصابهم حرّ أقلقهم في بيوتهم, فنشأت لهم سحابة كهيئة الظلة, فابتدروها, فلما تتاموا تحتها أخذتهم الرجفة. حدثنا ابن حميد, قال: ثنا يعقوب, عن جعفر, في قوله: ( عَذَابُ يَوْمِ الظُّلَّةِ ) قال: كانوا يحفرون الأسراب ليتبردوا فيها, فإذا دخلوها وجدوها أشد حرا من الظاهر, وكانت الظلة سحابة. حدثني يونس, قال: أخبرنا ابن وهب, قال: ثني جرير بن حازم أنه سمع قتادة يقول: بعث شُعيب إلى أمتين: إلى قومه أهل مدين, وإلى أصحاب الأيكة. وكانت الأيكة من شجر ملتف; فلما أراد الله أن يعذّبهم, بعث الله عليهم حرّا شديدا, ورفع لهم العذاب كأنه سحابة; فلما دنت منهم خرجوا إليها رجاء بردها, فلما كانوا تحتها مطرت عليهم نارا. قال: فذلك قوله: ( فَأَخَذَهُمْ عَذَابُ يَوْمِ الظُّلَّةِ ). حدثني الحارث, قال: ثنا الحسن, قال: ثني سعيد بن زيد أخو حماد بن زيد, قال: ثنا حاتم بن أبي صغيرة, قال: ثني يزيد الباهلي, قال: سألت عبد الله بن عباس, عن هذه الآية: ( فَأَخَذَهُمْ عَذَابُ يَوْمِ الظُّلَّةِ إِنَّهُ كَانَ عَذَابَ يَوْمٍ عَظِيمٍ ) فقال عبد الله بن عباس: بعث الله عليهم ومدة وحرّا شديدا, فأخذ بأنفاسهم, فدخلوا البيوت, فدخل عليهم أجواف البيوت, فأخذ بأنفاسهم, فخرجوا من البيوت هرابا (3) إلى البرية, فبعث الله عليهم سحابة, فأظلتهم من الشمس, فوجدوا لها بردا ولذة, فنادى بعضهم بعضا, حتى إذا اجتمعوا تحتها, أرسلها الله عليهم نارا. قال عبد الله بن عباس: فذلك عذاب يوم الظلة,(إنه كان عذاب يوم عظيم). حدثني محمد بن عمرو, قال: ثنا أبو عاصم, قال: ثنا عيسى; وحدثني الحارث, قال: ثنا الحسن, قال: ثنا ورقاء جميعا عن ابن أبي نجيح, عن مجاهد, قوله: " يَوْمُ الظُّلَّةِ" قال: إظلال العذاب إياهم. حدثنا القاسم, قال: ثنا الحسين, قال: ثني حجاج, عن ابن جُرَيج, عن مجاهد: ( عَذَابُ يَوْمِ الظُّلَّةِ ) قال: أظلّ العذابُ قوم شُعيب. قال ابن جُرَيج: لما أنـزل الله عليهم أوّل العذاب, أخذهم منه حر شديد, فرفع الله لهم غمامة, فخرج إليها طائفة منهم ليستظلوا بها, فأصابهم منها روح وبرد وريح طيبة, فصبّ الله عليهم من فوقهم من تلك الغمامة عذابا, فذلك قوله: ( عَذَابُ يَوْمِ الظُّلَّةِ ). حدثنا القاسم, قال: ثنا الحسين, قال: ثنا أبو سفيان, عن معمر بن راشد, قال: ثني رجل من أصحابنا, عن بعض العلماء قال: كانوا عطلوا حدّا, فوسع الله عليهم في الرزق, ثم عطلوا حدّا, فوسع الله عليهم في الرزق, ثم عطلوا حدّا, فوسع الله عليهم في الرزق, فجعلوا كلما عطلوا حدّا وسع الله عليهم في الرزق, حتى إذا أراد إهلاكهم سلط الله عليهم حرّا لا يستطيعون أن يتقارّوا, ولا ينفعهم ظل ولا ماء, حتى ذهب ذاهب منهم, فاستظلّ تحت ظلة, فوجد روحا, فنادى أصحابه: هلموا إلى الروح, فذهبوا إليه سراعا, حتى إذا اجتمعوا ألهبها الله عليهم نارا, فذلك عذاب يوم الظلة. حدثنا القاسم, قال: ثنا الحسين, قال: ثنا أبو تميلة, عن أبي حمزة, عن جابر, عن ابن عباس, قال: من حدثك من العلماء ما عذاب يوم الظلة؟ فكذِّبْه. حُدثت عن الحسين, قال: سمعت أبا معاذ يقول: أخبرنا عبيد, قال: سمعت الضحاك يقول في قوله: ( فَأَخَذَهُمْ عَذَابُ يَوْمِ الظُّلَّةِ ) قوم شعيب, حبس الله عنهم الظل والريح, فأصابهم حرّ شديد, ثم بعث الله لهم سحابة فيها العذاب, فلما رأوا السحابة انطلقوا يؤمونها, زعموا يستظلون, فاضطرمت عليهم نارا فأهلكتهم. حدثني يونس, قال: أخبرنا ابن وهب, قال: قال ابن زيد, في قوله: ( فَأَخَذَهُمْ عَذَابُ يَوْمِ الظُّلَّةِ إِنَّهُ كَانَ عَذَابَ يَوْمٍ عَظِيمٍ ) قال: بعث الله إليهم ظلة من سحاب, وبعث إلى الشمس فأحرقت ما على وجه الأرض, فخرجوا كلهم إلى تلك الظلة, حتى إذا اجتمعوا كلهم, كشف الله عنهم الظلة, وأحمى عليهم الشمس, فاحترقوا كما يحترق الجراد في المقلى. وقوله: ( إِنَّهُ كَانَ عَذَابَ يَوْمٍ عَظِيمٍ ) يقول تعالى ذكره: إن عذاب يوم الظلة كان عذاب يوم لقوم شُعيب عظيم. -------------------------- الهوامش : (3) هرابًا: لعله جمع هارب، ولم أجده في اللسان.