Tafseer van Het Licht · An-Noor · 24:62
Voorwaar, de gelovigen zijn slechts degenen die in Allah en Zijn Boodschapper geloven. En wanneer zij met hem zijn bij een gezamenlijke zaak gaan zij niet weg voordat zij hem om toestemming hebben gevraagd. Voorwaar, degenen die jou (O Moehammad) om toestemming vragen: zij zijn degenen die in Allah en Zijn Boodschapper geloven. En als zij jou om toestemming vragen voor een of andere zaak: geef dan toestemming aan wie van hen jij wil en vraag Allah om hun vergeving. Voorwaar, Allah is Vergevensgezind, Meest Barmhartig.
Allah de Verhevene zegt: de gelovigen die het geloof (al-īmān) ten volle bezitten zijn slechts degenen die Allah en Zijn boodschapper oprecht bevestigen — وَإِذَا كَانُوا مَعَهُ ("en wanneer zij bij hem zijn"): dat wil zeggen: wanneer zij bij de Boodschapper van Allah ﷺ zijn — عَلَى أَمْرٍ جَامِعٍ ("bij een aangelegenheid die hen allen samenbrengt"): dat wil zeggen: bij een aangelegenheid die hen allen samenbrengt, of het nu een oorlog is die is uitgebarsten, of een gebed waarvoor zij bijeen zijn gekomen, of een beraadslaging over een zaak die zich heeft voorgedaan — لَمْ يَذْهَبُوا ("gaan zij niet weg"): dat wil zeggen: zij verlaten niet wat hen heeft samengebracht, totdat zij de Boodschapper van Allah ﷺ om toestemming hebben gevraagd.
Wat wij hierover hebben gezegd, is ook de opvatting van de uitleggers.
Wij vermelden hier degenen die dit hebben gezegd:
Muḥammad ibn Saʿd heeft mij verteld, hij zei: mijn vader heeft mij verteld, hij zei: mijn oom heeft mij verteld, hij zei: mijn vader heeft mij verteld, op gezag van zijn vader, op gezag van Ibn ʿAbbās — over het woord إِنَّمَا الْمُؤْمِنُونَ الَّذِينَ آمَنُوا بِاللَّهِ وَرَسُولِهِ وَإِذَا كَانُوا مَعَهُ عَلَى أَمْرٍ جَامِعٍ لَمْ يَذْهَبُوا حَتَّى يَسْتَأْذِنُوهُ : hij zei: "wanneer het een zaak betreft van gehoorzaamheid aan Allah."
Al-Qāsim heeft ons verteld, hij zei: al-Ḥusayn heeft ons verteld, hij zei: Ḥajjāj heeft mij verteld, op gezag van Ibn Jurayj, die zei: Ibn ʿAbbās zei over het woord وَإِذَا كَانُوا مَعَهُ عَلَى أَمْرٍ جَامِعٍ : "een algemene aangelegenheid van gehoorzaamheid aan Allah."
Muḥammad ibn Bashār heeft ons verteld, hij zei: Muḥammad ibn Bakr heeft ons verteld, hij zei: Ibn Jurayj heeft ons bericht — hij zei: iemand vroeg Makhūl al-Shāmī terwijl ik luisterde, en Makhūl zat naast ʿAṭāʾ, over het woord van Allah in dit vers وَإِذَا كَانُوا مَعَهُ عَلَى أَمْرٍ جَامِعٍ لَمْ يَذْهَبُوا حَتَّى يَسْتَأْذِنُوهُ . Makhūl antwoordde: "Op de vrijdag en op het slagveld, en bij elke vergaderende aangelegenheid. Men is bevolen op geen vrijdag weg te gaan totdat men de imam om toestemming heeft gevraagd; hetzelfde geldt bij elke vergadering. Ziet u niet dat er staat: وَإِذَا كَانُوا مَعَهُ عَلَى أَمْرٍ جَامِعٍ ?"
Yaʿqūb heeft mij verteld, hij zei: Ibn ʿUlayya heeft mij verteld, hij zei: Hishām ibn Ḥassān heeft ons bericht, op gezag van al-Ḥasan, die zei: "Een man had een behoefte terwijl de imam de preek hield. Dan stond hij op en hield zijn neus vast. De imam wees hem dan aan dat hij mocht weggaan." Hij zei: "Een man wilde terugkeren naar zijn gezin. Hij stond op bij Harm ibn Ḥayyān terwijl deze preekte en hield zijn neus vast. Harm wuifde hem weg te gaan. Hij vertrok naar zijn gezin en bleef bij hen; daarna keerde hij terug. Harm vroeg hem: 'Waar was je?' Hij antwoordde: 'Bij mijn gezin.' [Harm] vroeg: 'Ben je met toestemming gegaan?' Hij antwoordde: 'Ja — ik stond voor u op terwijl u preekte en hield mijn neus vast; u wuifde mij weg, en ik ging.' Harm zei: 'Heb jij dit als truc gebruikt?' — of iets dergelijks — 'O Allah, laat slechte mannen wachten op slechte tijden.'"
Al-Ḥasan heeft mij verteld, hij zei: ʿAbd al-Razzāq heeft ons bericht, hij zei: Maʿmar heeft ons bericht, op gezag van al-Zuhrī — over وَإِذَا كَانُوا مَعَهُ عَلَى أَمْرٍ جَامِعٍ : hij zei: "het is de vrijdag — wanneer zij bij hem zijn, mogen zij niet weggaan totdat zij hem om toestemming hebben gevraagd."
Yūnus heeft mij verteld, hij zei: Ibn Wahb heeft ons bericht, hij zei: Ibn Zayd zei over إِنَّمَا الْمُؤْمِنُونَ الَّذِينَ آمَنُوا بِاللَّهِ وَرَسُولِهِ وَإِذَا كَانُوا مَعَهُ عَلَى أَمْرٍ جَامِعٍ لَمْ يَذْهَبُوا حَتَّى يَسْتَأْذِنُوهُ : hij zei: "de vergaderende aangelegenheid is wanneer zij met hem zijn in een gezamenlijke oorlog of een vrijdagsgebed. En de vrijdag behoort tot de vergaderende aangelegenheid: het is niemand geoorloofd weg te gaan wanneer de imam op de vrijdag de kansel heeft beklommen, tenzij met toestemming van de autoriteit — als hij in zijn blikveld is of hij hem kan bereiken. Als hij echter niet in zijn blikveld is en hij hem niet kan bereiken, dan is Allah het meest recht om verontschuldiging te aanvaarden."
Zijn woord إِنَّ الَّذِينَ يَسْتَأْذِنُونَكَ أُولَئِكَ الَّذِينَ يُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَرَسُولِهِ ("degenen die jou om toestemming vragen, zij zijn degenen die in Allah en Zijn boodschapper geloven"): Allah de Verhevene zegt: degenen die — o Muḥammad — bij een vergaderende aangelegenheid niet van jou weggaan zonder jouw toestemming, uit gehoorzaamheid aan Allah en aan jou, en ter bevestiging van wat jij hen van Mij hebt gebracht — zij zijn degenen die Allah en Zijn boodschapper werkelijk bevestigen; niet zij die het bevel van Allah en het bevel van Zijn boodschapper overtreden en zonder jouw toestemming van je weggaan, nadat jij hen hebt verboden van je weg te gaan zonder jouw toestemming.
Zijn woord فَإِذَا اسْتَأْذَنُوكَ لِبَعْضِ شَأْنِهِمْ فَأْذَنْ لِمَنْ شِئْتَ مِنْهُمْ ("wanneer zij jou om toestemming vragen voor enige aangelegenheid, geef dan toestemming aan wie jij wilt van hen"): Allah de Verhevene zegt: wanneer zij die bij jou om toestemming vragen — o Muḥammad — in deze situaties, om toestemming vragen voor enige aangelegenheid — dat wil zeggen: voor enige behoefte die hen treft — geef dan aan wie jij wilt van hen toestemming om te vertrekken en hun behoefte te vervullen — وَاسْتَغْفِرْ لَهُمْ ("en vraag vergiffenis voor hen"): dat wil zeggen: smeek Allah om hen genadig te zijn en hun te vergeven wat er tussen hen en Hem is — إِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ ("Allah is Vergevensgezind") jegens de zonden van Zijn berouwvolle dienaren — رَحِيمٌ ("Barmhartig") jegens hen, door hen na hun berouw niet te bestraffen.
