Tabari
Terug naar surah 24, ayah 22

Tafseer van Het Licht · An-Noor · 24:22

وَلَا يَأْتَلِ أُو۟لُوا۟ ٱلْفَضْلِ مِنكُمْ وَٱلسَّعَةِ أَن يُؤْتُوٓا۟ أُو۟لِى ٱلْقُرْبَىٰ وَٱلْمَسَٰكِينَ وَٱلْمُهَٰجِرِينَ فِى سَبِيلِ ٱللَّهِ ۖ وَلْيَعْفُوا۟ وَلْيَصْفَحُوٓا۟ ۗ أَلَا تُحِبُّونَ أَن يَغْفِرَ ٱللَّهُ لَكُمْ ۗ وَٱللَّهُ غَفُورٌۭ رَّحِيمٌ

En laat hen van jullie die bemiddeld en gefortuncerd zijn niet zweren niet uit te geven aan de verwanten en de amen en de uitwijkers op de Weg van Allah; laat hen vergeven en lankmoedig zijn: houden jullie er niet van dat Allah jullie vergeeft? En Allah is Vergevensgezind, Meest Barmhartig.

Tabari (1 passage)

  1. Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst

    Allah, verheven zij Zijn vermelding, zegt: En laat niet de bezitters van deugd onder u zweren bij Allah — dat wil zeggen: de bezitters van goedgunstigheid en ruimheid, de bezitters van bezit.

    De recitators verschilden over de lezing van Zijn woorden: وَلا يَأْتَلِ . De meeste recitators van de grote steden lazen: وَلا يَأْتَلِ in de betekenis van yaftaʿilu van al-aliyya (de eed bij Allah), behalve Abū Jaʿfar en Zayd ibn Aslam — er wordt over hen vermeld dat zij het lazen als "wa-lā yataʾalla" in de betekenis van yatafaʿʿalu, van al-aliyya.

    De meest correcte van de lezingen hierover is naar mijn mening de lezing van degenen die lazen: وَلا يَأْتَلِ in de betekenis van yaftaʿilu — omdat het zo staat in de geschreven tekst van het Koranexemplaar, en de andere lezing afwijkt van de geschreven tekst van het Koranexemplaar. Het volgen van het Koranexemplaar, samen met de lezing van de gemeenschap der recitators en de geldigheid van de gelezen tekst, verdient de voorkeur boven de afwijking van dit alles.

    Bedoeld worden hiermee de woorden van Abū Bakr al-Ṣiddīq, moge Allah over hem tevreden zijn, in zijn eed bij Allah dat hij Misṭah niet meer zou ondersteunen. Allah, verheven zij Zijn lof, zegt: Laat wie bezit van geld en ruimheid heeft, o gelovigen, niet bij Allah zweren dat hij zijn verwanten niets zal geven, zoals Misṭah — hij was de neef van Abū Bakr. وَالْمَسَاكِينَ ("en de armen"): Misṭah behoorde tot hen want hij was arm en behoeftig. وَالْمُهَاجِرِينَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ ("en de emigranten op de weg van Allah"): degenen die uit hun huizen en bezittingen zijn weggegaan in de strijd (jihād) tegen de vijanden van Allah. Misṭah behoorde tot hen want hij was een emigrant van Mekka naar Medina en was aanwezig bij Badr. وَلْيَعْفُوا ("en laat hen vergeven"): en laat hen vergeven wat er van jegens hen is gedaan aan misdaad — zoals de misdaad van Misṭah jegens Abū Bakr door het verspreiden van de laster over zijn dochter ʿĀʾisha. وَلْيَصْفَحُوا ("en laat hen voorbijzien"): en laat hen ophouden hen te bestraffen door hen te onthouden van wat zij hen eerder gaven. أَلا تُحِبُّونَ أَنْ يَغْفِرَ اللَّهُ لَكُمْ ("houdt u er niet van dat Allah u vergeeft?"): houdt u er niet van dat Allah uw zonden bedekt door uw goedgunstigheid jegens hen? وَاللَّهُ غَفُورٌ ("en Allah is Vergevingsgezind"): voor de zonden van wie Hem gehoorzaamt en Zijn bevel volgt. رَحِيمٌ ("Barmhartig"): voor hen dan hen te bestraffen terwijl zij Zijn bevel volgen.

    Naar hetgeen wij hierover hebben gezegd spraken ook de schriftgeleerden van de uitlegging.

    *Vermelding van wie dit zeiden:

    Ibn Humayd heeft ons verteld, hij zei: Salama heeft ons verteld, op gezag van Ibn Isḥāq, op gezag van al-Zuhrī, op gezag van ʿAlqama ibn Waqqāṣ al-Laythī, op gezag van Saʿīd ibn al-Musayyab, op gezag van ʿUrwa ibn al-Zubayr, op gezag van ʿUbaydullāh ibn ʿAbdullāh ibn ʿUtba, op gezag van ʿĀʾisha; en Ibn Isḥāq heeft mij verteld: Yahyā ibn ʿAbbād ibn ʿAbdullāh ibn al-Zubayr heeft ons verteld, op gezag van zijn vader, op gezag van ʿĀʾisha; en Ibn Isḥāq heeft mij verteld: ʿAbdullāh ibn Abī Bakr ibn Muhammad ibn ʿAmr ibn Hazm al-Anṣārī heeft mij verteld, op gezag van ʿAmra bint ʿAbd al-Rahmān, op gezag van ʿĀʾisha. Zij zei: "Toen dit werd neergezonden" — dat wil zeggen: het woord van Allah إِنَّ الَّذِينَ جَاءُوا بِالإِفْكِ عُصْبَةٌ مِنْكُمْ over ʿĀʾisha — zei Abū Bakr — die Misṭah onderhield vanwege diens verwantschap en behoeftigheid — : "Bij Allah, ik zal Misṭah nooit iets geven, noch hem ooit enig nut brengen na wat hij over ʿĀʾisha heeft gezegd." Zij zei: Toen zond Allah daarin neer وَلا يَأْتَلِ أُولُو الْفَضْلِ مِنْكُمْ وَالسَّعَةِ ... het vers. Zij zei: Abū Bakr zei: "Bij Allah, ik houd er zeker van dat Allah mij vergiffenis schenkt," en hij hervatte voor Misṭah de ondersteuning die hij hem verleende en zei: "Bij Allah, ik zal die hem nooit ontnemen."

    ʿAlī heeft mij verteld: ʿAbdullāh heeft ons verteld, hij zei: Muʿāwiya heeft mij verteld, op gezag van ʿAlī, op gezag van Ibn ʿAbbās, betreffende وَلا يَأْتَلِ أُولُو الْفَضْلِ مِنْكُمْ وَالسَّعَةِ : "Zweert niet dat u niemand zult baten."

    Muhammad ibn Saʿd heeft mij verteld, hij zei: mijn vader heeft mij verteld, hij zei: mijn oom heeft mij verteld, hij zei: mijn vader heeft mij verteld, op gezag van zijn vader, op gezag van Ibn ʿAbbās: "Er waren mensen van de metgezellen van de Profeet ﷺ die ʿĀʾisha hadden beschuldigd van het schandelijke, dit hadden verspreid en erover hadden gesproken. Sommige metgezellen — waaronder Abū Bakr — zwoeren niets te geven aan en geen contact te onderhouden met een man die hierover had gesproken. Allah zei: Laat de bezitters van deugd en ruimheid niet zweren dat zij hun verwanten niet onderhouden. Allah beval dat hen vergeven werd en dat men van hen wegging."

    Mij is verteld door al-Husayn, hij zei: Ik hoorde Abā Muʿādh zeggen: ʿUbayd heeft ons bericht, hij zei: Ik hoorde al-Ḍahhāk zeggen: "Toen Allah de onschuld van ʿĀʾisha uit de hemel had neergezonden, zeiden Abū Bakr en anderen van de moslims: Bij Allah, wij onderhouden niemand van hen die iets over de zaak van ʿĀʾisha heeft gezegd. Toen zond Allah neer: وَلا يَأْتَلِ أُولُو الْفَضْلِ مِنْكُمْ وَالسَّعَةِ — dat wil zeggen: zweert niet."

    Yūnus heeft mij verteld, hij zei: Ibn Wahb heeft ons bericht, hij zei: Ibn Zayd zei: "Misṭah was een verwant. وَالْمَسَاكِينَ : hij was arm. وَالْمُهَاجِرِينَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ : hij was aanwezig bij Badr."

    Muhammad ibn ʿAmr heeft ons verteld, hij zei: Abū ʿĀṣim heeft ons verteld, hij zei: ʿĪsā heeft ons verteld; en al-Hārith heeft mij verteld, hij zei: al-Hasan heeft ons verteld, hij zei: Warqāʾ heeft ons verteld — beiden, op gezag van Ibn Abī Najīh, op gezag van Mujāhid, betreffende وَلا يَأْتَلِ أُولُو الْفَضْلِ مِنْكُمْ وَالسَّعَةِ : hij zei: "Abū Bakr zwoer een wees in zijn verzorging die het had verspreid niets te gunnen. Toen dit vers werd neergezonden, zei hij: Ja, ik houd ervan dat Allah mij vergiffenis schenkt. En hij was jegens zijn wees beter dan hij ooit was geweest."

    Toon originele Arabische tekst
    يقول تعالى ذكره: ولا يحلف بالله ذوو الفضل منكم، يعني: ذوي التفضل والسَّعة، يقول: وذوو الجِدَه. واختلف القرّاء في قراءة قوله: ( ولا يَأْتَلِ ) فقرأته عامة قرّاء الأمصار.( وَلا يَأْتَلِ ) بمعنى: يفتعل من الألَيَّة، وهي القسم بالله، سوى أبي جعفر وزيد بن أسلم، فإنه ذكر عنهما أنهما قرآ ذلك " وَلا يَتألّ" بمعنى: يتفعل، من الألِية. &; 19-136 &; والصواب من القراءة في ذلك عندي، قراءة من قرأ: ( ولا يَأْتَلِ ) بمعنى: يفتعل من الألية، وذلك أن ذلك في خطّ المصحف كذلك، والقراءة الأخرى مخالفة خطّ المصحف، فاتباع المصحف مع قراءة جماعة القرّاء وصحّة المقروء به أولى من خلاف ذلك كله، وإنما عُنِي بذلك أبو بكر الصدّيق رضي الله عنه في حلفه بالله لا ينفق على مِسْطَح، فقال جلّ ثناؤه: ولا يحلف من كان ذا فضل من مال وسعة منكم أيها المؤمنون بالله ألا يُعْطُوا ذَوي قَرابتهم، فيصلوا به أرحامهم، كمِسْطح، وهو ابن خالة أبي بكر ( والمسَاكِين ) يقول: وذوي خَلَّة الحاجة، وكان مِسْطح منهم؛ لأنه كان فقيرا محتاجا( وَالْمُهَاجِرِينَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ ) وهم الذين هاجروا من ديارهم وأموالهم في جهاد أعداء الله، وكان مِسْطَح منهم; لأنه كان ممن هاجر من مكة إلى المدينة، وشهد مع رسول الله صلى الله عليه وسلم بدرا( وَلْيَعْفُوا ) يقول: وليعفوا عما كان منهم إليهم من جُرم، وذلك كجرم مِسطَح إلى أبي بكر في إشاعته على ابنته عائشة ما أشاع من الإفك ، ( وَلْيَصْفَحُوا ) يقول: وليتركوا عقوبتهم على ذلك، بحرمانهم ما كانوا يؤتونهم قبل ذلك، ولكن ليعودوا لهم إلى مثل الذي كانوا لهم عليه من الإفضال عليهم ، ( أَلا تُحِبُّونَ أَنْ يَغْفِرَ اللَّهُ لَكُمْ ) يقول: ألا تحبون أن يستر الله عليكم ذنوبكم بإفضالكم عليهم، فيترك عقوبتكم عليها( واللهُ غَفُورٌ ) لذنوب من أطاعه واتبع أمره، ( رَحِيمٌ ) بهم أن يعذبهم مع اتباعهم أمره، وطاعتهم إياه على ما كان لهم من زلة وهفوة قد استغفروه منها، وتابوا إليه من فعلها. وبنحو الذي قلنا في ذلك قال أهل التأويل. *ذكر من قال ذلك: حدثنا ابن حميد، قال: ثنا سلمة، عن ابن إسحاق، عن الزهريّ، عن عَلقمة بن وقاص الليثيّ، وعن سعيد بن المسيب، وعن عروة بن الزبير، وعن عبيد الله بن عبد الله بن عتبة عن عائشة، قال: وثني ابن إسحاق، قال: ثنا يحيى بن عباد بن عبد الله بن الزبير، عن أبيه، عن عائشة، قال: وثني ابن إسحاق، قال: ثني عبد الله بن أبي بكر بن محمد بن عمرو بن حزم الأنصاري، عن عمرة بنت عبد الرحمن، عن عائشة، قالت: لما نـزل هذا، يعني قوله: إِنَّ الَّذِينَ جَاءُوا بِالإِفْكِ عُصْبَةٌ مِنْكُمْ في عائشة، وفيمن قال لها ما قال قال أبو بكر، وكان ينفق على مسطح لقرابته وحاجته: والله لا أنفق على مسطح شيئا أبدا، ولا أنفعه بنفع أبدا بعد الذي قال لعائشة ما قال، وأدخل عليها ما أدخل، قالت: فأنـزل الله في ذلك ( وَلا يَأْتَلِ أُولُو الْفَضْلِ مِنْكُمْ وَالسَّعَةِ )... الآية. قالت: فقال أبو بكر: والله إني لأحب أن يغفر الله لي، فرجَّع إلى مسطح نفقته التي كان يُنْفِق عليه، وقال: والله لا أنـزعها منه أبدا. حدثني عليّ، قال ثنا عبد الله، قال: ثني معاوية، عن عليّ، عن ابن عباس، قوله: ( وَلا يَأْتَلِ أُولُو الْفَضْلِ مِنْكُمْ وَالسَّعَةِ ) يقول: لا تقسموا ألا تنفعوا أحدا. حدثني محمد بن سعد، قال: ثني أبي، قال: ثني عمي، قال: ثني أبي، عن أبيه، عن ابن عباس، قوله: ( وَلا يَأْتَلِ أُولُو الْفَضْلِ مِنْكُمْ وَالسَّعَةِ )... إلى آخر الآية، قال: كان ناس من أصحاب رسول الله صلى الله عليه وسلم قد رَمَوا عائشة بالقبيح، وأفشَوا ذلك وتكلموا به، فأقسم ناس من أصحاب رسول الله صلى الله عليه وسلم ، فيهم أبو بكر، ألا يتصدّق على رجل تكلم بشيء من هذا ولا يصله، فقال: لا يُقْسِم أولو الفضل منكم والسعة أن يصلوا أرحامهم، وأن يعطوهم من أموالهم كالذي كانوا يفعلون قبل ذلك. فأمر الله أن يُغْفَر لهم وأن يُعْفَى عنهم. حُدثت عن الحسين، قال: سمعت أبا معاذ يقول: أخبرنا عبيد، قال: سمعت الضحاك يقول في قوله: ( وَلا يَأْتَلِ أُولُو الْفَضْلِ مِنْكُمْ وَالسَّعَةِ ) : لما أنـزل الله تعالى ذكره عذر عائشة من السماء، قال أبو بكر وآخرون من المسلمين، والله لا نصل رجلا منهم تكلم بشيء من شأن عائشة ولا ننفعه، فأنـزل الله ( وَلا يَأْتَلِ أُولُو الْفَضْلِ مِنْكُمْ وَالسَّعَةِ ) يقول: ولا يحلف. حدثني يونس، قال: أخبرنا ابن وهب، قال: قال ابن زيد، في قوله: ( وَلا يَأْتَلِ أُولُو الْفَضْلِ مِنْكُمْ وَالسَّعَةِ أَنْ يُؤْتُوا أُولِي الْقُرْبَى ) قال: كان مِسْطَح ذا قرابة.( وَالْمَسَاكِينَ ) قال: كان مسكينا( والمهاجرين في سبيل الله ) كان بدْريا. حدثني محمد بن عمرو، قال: ثنا أبو عاصم، قال: ثنا عيسى، وحدثني الحارث، قال: ثنا الحسن، قال: ثنا ورقاء جميعا، عن ابن أبي نجيح، عن مجاهد، قوله: ( وَلا يَأْتَلِ أُولُو الْفَضْلِ مِنْكُمْ وَالسَّعَةِ ) قال: أبو بكر حلف أن لا ينفع يتيما في حِجْره كان أشاع ذلك، فلما نـزلت هذه الآية قال: بلى أنا أحب أن يغفر الله لي، فلأكوننّ ليتيمي خيرَ ما كنت له قطُّ.