Tabari
Terug naar surah 24, ayah 15

Tafseer van Het Licht · An-Noor · 24:15

إِذْ تَلَقَّوْنَهُۥ بِأَلْسِنَتِكُمْ وَتَقُولُونَ بِأَفْوَاهِكُم مَّا لَيْسَ لَكُم بِهِۦ عِلْمٌۭ وَتَحْسَبُونَهُۥ هَيِّنًۭا وَهُوَ عِندَ ٱللَّهِ عَظِيمٌۭ

(En gedenkt) toen jullie de (laster) met jullie tongen overnamen en met jullie monden dat zeiden waarover jullie gew kennis hadden. En jullie dachten dat het iets kleins was, maar het is bij Allah geweldig.

Tabari (1 passage)

  1. Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst

    Allah, verheven zij Zijn vermelding, zegt: U zou in wat u ondergedompeld was over ʿĀʾisha een zware bestraffing worden aangedaan, voor uw overnemen ervan met uw tongen. Het woord "idh" (إذ) is verbonden aan Zijn woorden "lakamassākum." En met "u overnam" (تَلَقَّوْنَهُ) bedoelt Hij: u neemt de laster over die de lastergroep bracht, en u aanvaardt het, en u vertelt het de een aan de ander door. Er wordt vermeld dat het in de lezing van Ubayy staat als "idh tatalaqqawnahu" met twee tāʾ-letters, en daarnaar lazen de mensen van de grote steden, behalve dat zij het lazen als تَلَقَّوْنَهُ met één tāʾ, omdat het zo in hun exemplaren van de Koran staat.

    Er is overgeleverd van ʿĀʾisha over dit woord, wat Muhammad ibn ʿAbdullāh ibn ʿAbd al-Hakam mij heeft verteld, hij zei: Khālid ibn Nazār heeft ons verteld, op gezag van Nāfiʿ, op gezag van Ibn Abī Mulayka, op gezag van ʿĀʾisha, de echtgenote van de Profeet ﷺ, dat zij dit vers placht te lezen als: "idh taliqūnahu bi-alsinatikum" ("wanneer jullie er de leugen mee weg gooien"), en zij zei: "Het is slechts walq — het weggooien van de leugen," en zij zei: "Zij waren slechts de leugen aan het weggooien." Ibn Abī Mulayka zei: "En zij weet dat het beter dan wie ook, want over haar is het neergezonden." Nāfiʿ zei: "En ik hoorde sommige Arabieren zeggen: al-layq betekent: de leugen."

    Ibn Humayd heeft ons verteld, hij zei: Yahyā ibn Wāḍih heeft ons verteld, hij zei: Nāfiʿ ibn ʿAmr ibn ʿAbdullāh ibn ʿAbd al-Rahmān ibn Maʿmar al-Jumaḥī heeft ons verteld, op gezag van Ibn Abī Mulayka, op gezag van ʿĀʾisha, dat zij placht te lezen: "idh taliqūnahu bi-alsinatikum" — en zij weet dit het best, want over haar is het neergezonden. Ibn Abī Mulayka zei: "Het is van walq al-kadhib — het weggooien van de leugen."

    Abū Jaʿfar zei: Het lijkt alsof ʿĀʾisha de betekenis stuurde met haar lezing "taliqūnahu" — met kasra onder de lām en verzwakking van de qāf — naar: "wanneer jullie doorgaan in jullie leugens over haar en jullie verzinsels met jullie tongen," zoals men zegt: "fulān walaqa fī al-sayr fa-huwa yaliq" — "die en die loopt door zonder op te houden" wanneer hij daarin doorging — en zoals de versificator zei:

    Waarlijk al-Julayd is glibberig en al-Zumliq — hij bracht hem bij een paard uit de Shām, galopperend, met een hongerende buik, van kalbiyyische aard.

    Er is ook overgeleverd van de Arabieren over al-walq (de leugen): al-alq en al-ilq, zowel met fatḥa als met kasra onder de hamza. Sommigen zeiden ook:

    Wie helpt mij met de drager van de zilden jas, vriend van zalven en van hardnekkige leugens?

    En de lezing die ik niet door een andere kan vervangen is: إِذْ تَلَقَّوْنَهُ — zoals ik beschreef van de lezing van de grote steden, omdat de gezaghebbende recitators het daarin eens zijn.

    Naar hetgeen wij hierover hebben gezegd spraken ook de schriftgeleerden van de uitlegging.

    *Vermelding van wie dit zeiden:

    Al-Qāsim heeft ons verteld, hij zei: al-Husayn heeft ons verteld, hij zei: Hajjāj heeft mij verteld, op gezag van Ibn Jurayj, op gezag van Mujāhid, betreffende إِذْ تَلَقَّوْنَهُ بِأَلْسِنَتِكُمْ : "U vertelt het de een aan de ander door."

    Muhammad ibn ʿAmr heeft ons verteld, hij zei: Abū ʿĀṣim heeft ons verteld, hij zei: ʿĪsā heeft ons verteld; en al-Hārith heeft mij verteld, hij zei: al-Hasan heeft ons verteld, hij zei: Warqāʾ heeft ons verteld — beiden, op gezag van Ibn Abī Najīh, op gezag van Mujāhid, betreffende إِذْ تَلَقَّوْنَهُ : "U vertelt het de een aan de ander door."

    En Zijn woorden: وَتَقُولُونَ بِأَفْوَاهِكُمْ مَا لَيْسَ لَكُمْ بِهِ عِلْمٌ ("en u zegt met uw monden wat u geen kennis van hebt"): Allah, verheven zij Zijn vermelding, zegt: U zegt met uw monden wat u geen kennis van hebt betreffende de zaak die u doorvertelt. وَتَحْسَبُونَهُ هَيِّنًا ("en u acht het gering"): u denkt dat uw spreken en uw doorvertellen met uw tongen en uw overnemen de een van de ander een gering en licht iets is, zonder zonde of bezwaar voor u daarin. وَهُوَ عِنْدَ اللَّهِ عَظِيمٌ ("terwijl het bij Allah groot is"): en uw overnemen ervan en uw spreken ermee met uw monden is bij Allah een grote zaak, want u kwelde daarmee de Profeet ﷺ en zijn echtgenote.

    Toon originele Arabische tekst
    يقول تعالى ذكره: لمسَّكم فيما أفضتم فيه من شأن عائشة عذاب عظيم، حين تلَقَّونه بألسنتكم، و " إذ " من صلة قوله " لمسَّكم " ويعني بقوله: ( تَلَقَّوْنَهُ ) تتلقون الإفك الذي جاءت به العصبة من أهل الإفك، فتقبلونه، ويرويه بعضكم عن بعض يقال: تلقيت هذا الكلام عن فلان، بمعنى أخذته منه، وقيل ذلك؛ لأن الرجل منهم فيما ذُكِرَ يَلْقى آخر، فيقول: أوَمَا بلغك كذا وكذا عن عائشة؟ ليُشيع عليها بذلك الفاحشة. وذكر أنها في قراءة أُبيّ: " إذ تَتَلقَّوْنه " بتاءين، وعليها قراءة الأمصار، غير أنهم قرءوها: ( تَلَقَّوْنَهُ ) بتاء واحدة؛ لأنها كذلك في مصاحفهم. وقد رُوي عن عائشة في ذلك، ما حدثني به محمد بن عبد الله بن عبد الحكَم، قال: ثنا خالد بن نـزار، عن نافع، عن ابن أبي مليكة، عن عائشة زوج النبيّ صلى الله عليه وسلم أنها كانت تقرأ هذه الآية: " إذْ تَلِقُونَهُ بِألْسِنَتكُمْ" تقول: إنما هو وَلْق الكذب، وتقول: إنما كانوا يلقون الكذب. قال ابن أبي مليكة: وهي أعلم بما فيها أنـزلت، قال نافع: وسمعت بعض العرب (9) يقول: اللَّيق: الكذب. حدثنا ابن حميد، قال: ثنا يحيى بن واضح، قال: ثنا نافع بن عمر بن عبد الله بن عبد الرحمن بن معمر الجمحِيّ، عن ابن أبي مليكة، عن عائشة، أنها كانت تقرأ: " إذْ تَلِقُونَهُ بألْسِنَتِكم " وهي أعلم بذلك وفيها أنـزلت، قال ابن أبي مليكة: هو من وَلْق الكذب. قال أبو جعفر: وكأن عائشة وجَّهت معنى ذلك بقراءتها " تَلِقُونَهُ" بكسر اللام وتخفيف القاف، إلى: إذ تستمرّون في كذبكم عليها، وإفككم بألسنتكم، كما يقال: ولق فلان في السير فهو يَلِق: إذا استمرّ فيه; وكما قال الراجز: إنَّ الجُـــلَيْدَ زَلِـــقٌ وَزُمَلِـــقْ جـاءتْ بِـهِ عَنْسٌ مِـنَ الشَّـأمِ تَلِـقْ مُجَوَّعُ البَطْنِ كِلابيُّ الخُلُقْ (10) وقد رُوي عن العرب في الوَلْق: الكذب: الألْق، والإلِق: بفتح الألف وكسرها، ويقال في فعلت منه: ألقت، فأنا ألق، وقال بعضهم: مَــنْ لِــيَ بــالمُزَرَّرِ اليَلامِــقِ صــاحِبِ أدْهــانٍ وألــقٍ آلِــقِ (11) والقراءة التي لا أستجيز غيرها: ( إِذْ تَلَقَّوْنَهُ ) على ما ذكرت من قراءة الأمصار، لإجماع الحجة من القرّاء عليها. وبنحو الذي قلنا من التأويل في ذلك قال أهل التأويل. *ذكر من قال ذلك: حدثنا القاسم، قال: ثنا الحسين، قال: ثني حجاج، عن ابن جُرَيج، عن مجاهد: ( إِذْ تَلَقَّوْنَهُ بِأَلْسِنَتِكُمْ ) قال: تَرْوُونه بعضُكم عن بعض. حدثني محمد بن عمرو، قال: ثنا أبو عاصم، قال: ثنا عيسى، وحدثني الحارث، قال: ثنا الحسن، قال: ثنا ورقاء، جميعا عن ابن أبي نجيح، عن مجاهد: ( إِذْ تَلَقَّوْنَهُ ) قال: تَرْوُونه بعضكم عن بعض. قوله: ( وَتَقُولُونَ بِأَفْوَاهِكُمْ مَا لَيْسَ لَكُمْ بِهِ عِلْمٌ ) يقول تعالى ذكره: وتقولون بأفواهكم ما ليس لكم به علم من الأمر الذي تَرْوُونه، فتقولون: سمعنا أن عائشة فعلت كذا وكذا، ولا تعلمون حقيقة ذلك ولا صحته، ( وَتَحْسَبُونَهُ هَيِّنًا ) وتظنون أن قولكم ذلك وروايتكموه بألسنتكم، وتلقِّيكموه بعضكم عن بعض هين سهل، لا إثم عليكم فيه ولا حرج، ( وَهُوَ عِنْدَ اللَّهِ عَظِيمٌ ) يقول: وتلقِّيكم ذلك كذلك وقولُكموه بأفواهكم، عند الله عظيم من الأمر; لأنكم كنتم تؤذون به رسول الله صلى الله عليه وسلم وحليلته. ------------------------- الهوامش : (9) لم نقف عليه فيما بأيدينا من كتب اللغة ، فلعله مصحف . (10) هذه الأبيات ثلاثة من مشطور الرجز ، للقلاخ بن حزن المنقري نقلها صاحب ( اللسان : زلق ) . قال : رجل زلق و زملق مثال هديد و زمالق و زملق ( بتشديد الميم ) ، وهو الذي ينزل قبل أن يجامع . قال القلاخ بن حزن المنقري .. . الأبيات : ثم قال : والجليد : هو الجليد الكلابي . التهذيب : والعرب تقول : زلق و زملق ، وهو الشكاز ، الذي ينزل إذا حدث المرأة من غير جماع . قال ويقال للخفيف الطياش : زمل و زملوق و زمالق وفي ( اللسان : ولق ) . قال : وولق في سيره ولقا : أسرع . ونسب أبيات الشاهد للشماخ ، ولم أجدها في ديوان الشماخ المطبوع بمصر سنة 1327 . 1 هـ . (11) هذان بيتان من الرجز أنشدها الأزهري عن بعضهم ( اللسان : ولق ) . وألق الكلام : متابعته في سرعة . والألق : الاستمرار في الكذب وألق يألق ألقا مثال ضرب يضرب ضربا . واليلامق : جمع يلمق ، وهو القباء ( فارسي معرب ) .. . واستشهد المؤلف بالبيتين على أن بعضهم قرأ قوله تعالى : { إذ تلقونه بألسنتكم } بكسر اللام ، وتخفيف القاف ، على أنه بمعنى الاستمرار في الكذب