Tafseer van De Bedevaart · Al-Hajj · 22:31
Als Hoenafâ tegenover Allah, zonder Hem deelgenoten toe te kennen, want wie aan Allah deelgenoten toekent is als iemand die uit de hemel valt, en dan dom de vogels wordt weggegrist of door de wind wordt geblazen naar een afgelegen plek.
Allah de Verhevene zegt: Ontwijkt, o mensen, de aanbidding van de afgoden en het woord van het shirk, terwijl gij rechtop blijft voor Allah in de oprechte aanvaarding van Zijn eenheid en het uitsluitend richten van de gehoorzaamheid en de aanbidding louter aan Hem, ver van de afgoden en de beelden, zonder Hem iets gelijk te stellen van wat behalve Hem bestaat. Want wie aan Allah iets gelijkstelt van wat behalve Hem bestaat — zijn gelijkenis in zijn verwijderdheid van de leiding en het raken van de waarheid, zijn ondergang en zijn afdwalen van zijn Heer, is de gelijkenis van iemand die uit de hemel is gevallen en door vogels is gegrepen zodat hij omkomt, of die door de wind naar een ver afgelegen plek is geslingerd — dat wil zeggen: van ver weg. Van de zegswijze: "moge Allah hem ver en verder drijven" — en daarvoor zijn twee dialectvormen: asḥaqat-hu al-rīḥ en saḥaqat-hu (de wind heeft hem ver weg geblazen). Hiervan ook is de lange dadelpalm "nakhlat saḥūq" (de palmboom die ver reikt) gezegd; en hiervan stamt het dichterwoord:
كَانَتْ لَنَا جَارَةٌ فَأَزْعَجَهَا قَاذُورَةٌ تَسْحَقُ النَّوَى قُدُمَا
(Er was een buurvrouw van ons die werd weggedreven door een lastige kamelin die haar bestemming onverwijld achter zich liet.)
Er is ook de lezing tasḥaqu overgeleverd. Hij zegt: zo is de gelijkenis van wie Allah deelgenoten toekent in zijn verwijderdheid van zijn Heer en van het bereiken van de waarheid, als de verwijderdheid van degene die van de hemel naar de aarde valt, of als de ondergang van degene die door vogels in de lucht is gegrepen.
In de richting van hetgeen wij hierover hebben gezegd spraken de uitleggers.
Vermelding van wie dat heeft gezegd: Muḥammad ibn ʿAbd al-Aʿlā heeft ons overgeleverd, hij zei: Muḥammad ibn Thawr heeft ons overgeleverd, op gezag van Maʿmar, op gezag van Qatāda: فَكَأَنَّمَا خَرَّ مِنَ السَّمَاءِ — hij zei: dit is een gelijkenis die Allah heeft opgesteld voor wie Allah deelgenoten toekent, in zijn verwijderdheid van de leiding en zijn ondergang. فَتَخْطَفُهُ الطَّيْرُ أَوْ تَهْوِي بِهِ الرِّيحُ فِي مَكَانٍ سَحِيقٍ .
Al-Ḥasan heeft ons overgeleverd, hij zei: ʿAbd al-Razzāq heeft ons bericht, hij zei: Maʿmar heeft ons bericht, op gezag van Qatāda, evenzo.
Muḥammad ibn ʿAmr heeft mij overgeleverd, hij zei: Abū ʿĀṣim heeft ons overgeleverd, hij zei: ʿĪsā heeft ons overgeleverd; en al-Ḥārith heeft mij overgeleverd, hij zei: al-Ḥasan heeft ons overgeleverd, hij zei: Warqāʾ heeft ons overgeleverd, beiden op gezag van Ibn Abī Najīḥ, op gezag van Mujāhid, over Allahs woorden فِي مَكَانٍ سَحِيقٍ — hij zei: ver weg.
Al-Qāsim heeft ons overgeleverd, hij zei: al-Ḥusayn heeft ons overgeleverd, hij zei: Ḥajjāj heeft mij overgeleverd, op gezag van Ibn Jurayj, op gezag van Mujāhid, evenzo.
Er staat فَتَخْطَفُهُ الطَّيْرُ terwijl er eerder stond فَكَأَنَّمَا خَرَّ مِنَ السَّمَاءِ , en kharra is een verleden-tijdsvorm, terwijl takhtafuhu een onvoltooide-tegenwoordige-tijdsvorm is — de onvoltooid tegenwoordige tijd is hier als nevenschikking aan de verleden tijd verbonden, net zoals dat is gedaan in Zijn woorden إِنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا وَيَصُدُّونَ عَنْ سَبِيلِ اللَّهِ — ik heb dat aldaar reeds uitgelegd.
