Tabari
Terug naar surah 20, ayah 51

Tafseer van Ta-Haa · Taa-Haa · 20:51

قَالَ فَمَا بَالُ ٱلْقُرُونِ ٱلْأُولَىٰ

Hij (Fir'aun) zei, "Hoe staat het dan met de vroegere generaties?"

Tabari (1 passage)

  1. Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst

    Zijn woord قَالَ رَبُّنَا الَّذِي أَعْطَى كُلَّ شَيْءٍ خَلْقَهُ ثُمَّ هَدَى (20:50): Allah de Verhevene zegt: Mozes antwoordde hem: onze Heer is Degene die aan elk ding een gelijke van zijn schepping heeft gegeven, dat wil zeggen: een gelijkenis van zijn schepping in vorm en gedaante — zoals de mannen onder de Kinderen van Adam; Hij gaf hen als gelijke van hun schepping vrouwen als echtgenotes, en zoals de mannen onder de dieren; Hij gaf hen als gelijke van hun schepping, in hun vorm en gedaante, vrouwtjes als echtgenotes; zo gaf Hij de mens geen tegendeel van zijn schepping als echtgenote — vrouwtjes van de dieren — en gaf Hij de dieren geen vrouwtjes van de mensen; vervolgens leidde Hij hen naar de omgang waarmee het nageslacht en de voortplanting plaatsvinden, en naar de overige nuttige zaken zoals voedsel en drank en andere.

    De uitleggers verschilden van mening over de uitleg hiervan. Sommigen zeiden iets vergelijkbaars met wat wij zeiden.

    Degenen die dit zeiden worden hieronder vermeld:

    ʿAlī heeft mij verteld, hij zei: ʿAbd Allāh heeft ons verteld, hij zei: Muʿāwiya heeft mij verteld, op gezag van ʿAlī, op gezag van Ibn ʿAbbās, betreffende Zijn woord أَعْطَى كُلَّ شَيْءٍ خَلْقَهُ ثُمَّ هَدَى : hij zei: "Hij schiep voor elk ding een echtgenote, vervolgens leidde Hij het naar zijn huwelijk, zijn voedsel, zijn drank, zijn verblijfplaats en zijn voortplanting."

    Mūsā heeft ons verteld, hij zei: ʿAmr heeft ons verteld, hij zei: Asbāṭ heeft ons verteld, op gezag van al-Suddī, betreffende قَالَ رَبُّنَا الَّذِي أَعْطَى كُلَّ شَيْءٍ خَلْقَهُ ثُمَّ هَدَى : hij zei: "aan elk dier gaf hij de gelijke van zijn schepping als echtgenote, vervolgens leidde Hij het naar het huwelijk."

    Anderen zeiden: de betekenis van ثُمَّ هَدَى (vervolgens leidde Hij) is dat Hij hen leidde tot genegenheid, samenleven en het huwelijk onderling.

    Degenen die dit zeiden worden hieronder vermeld:

    Muḥammad ibn Saʿd heeft mij verteld, hij zei: mijn vader heeft mij verteld, hij zei: mijn oom heeft mij verteld, hij zei: mijn vader heeft mij verteld, op gezag van zijn vader, op gezag van Ibn ʿAbbās, betreffende Zijn woord الَّذِي أَعْطَى كُلَّ شَيْءٍ خَلْقَهُ ثُمَّ هَدَى : hij bedoelt: hij leidde hen tot elkaar, verbond hun harten en leidde hen tot het huwelijk zodat zij met elkaar trouwden.

    Anderen zeiden: de betekenis hiervan is: aan elk ding gaf Hij zijn gedaante, dat is zijn schepping waarmee het geschapen is, vervolgens leidde Hij het naar wat het ten goede komt aan levensonderhoud en levenswijze.

    Degenen die dit zeiden worden hieronder vermeld:

    Abū Kurayb en Abū al-Sāʾib hebben ons verteld, zij zeiden: Ibn Idrīs heeft ons verteld, op gezag van Layth, op gezag van Mujāhid, betreffende Zijn woord أَعْطَى كُلَّ شَيْءٍ خَلْقَهُ ثُمَّ هَدَى : hij zei: "aan elk ding gaf Hij zijn gedaante, vervolgens leidde Hij elk ding naar zijn levensonderhoud."

    Muḥammad ibn ʿAmr heeft mij verteld, hij zei: Abū ʿĀṣim heeft ons verteld, hij zei: ʿĪsā heeft ons verteld; en al-Ḥārith heeft mij verteld, hij zei: al-Ḥasan heeft ons verteld, hij zei: Warqāʾ heeft ons verteld — op gezag van Ibn Abī Najīḥ, op gezag van Mujāhid, betreffende het woord van Allah أَعْطَى كُلَّ شَيْءٍ خَلْقَهُ ثُمَّ هَدَى : hij zei: "Hij maakte de schepping van elk dier evenwichtig, vervolgens leidde Hij het naar wat het ten goede komt en onderwees het daarin."

    Al-Qāsim heeft ons verteld, hij zei: al-Ḥusayn heeft ons verteld, hij zei: Ḥajjāj heeft mij verteld, op gezag van Ibn Jurayj, op gezag van Mujāhid, betreffende Zijn woord رَبُّنَا الَّذِي أَعْطَى كُلَّ شَيْءٍ خَلْقَهُ ثُمَّ هَدَى : hij zei: "Hij maakte de schepping van elk dier evenwichtig, vervolgens leidde Hij het naar wat het ten goede komt en onderwees het daarin; Hij maakte de mensen niet in de gedaante van dieren, noch maakte Hij de dieren in de gedaante van mensen; maar Hij schiep elk ding en bestemde het nauwkeurig."

    Muḥammad ibn Bashshār heeft ons verteld, hij zei: ʿAbd al-Raḥmān heeft ons verteld, hij zei: Sufyān heeft ons verteld, op gezag van Ḥumayd, op gezag van Mujāhid: أَعْطَى كُلَّ شَيْءٍ خَلْقَهُ ثُمَّ هَدَى — hij zei: "Hij leidde het naar zijn list en zijn levenswijze."

    Anderen zeiden: de betekenis hiervan is eerder: aan elk ding gaf Hij wat hem ten goede komt, en vervolgens leidde Hij het daarnaar.

    Degenen die dit zeiden worden hieronder vermeld:

    Al-Ḥasan heeft ons verteld, hij zei: ʿAbd al-Razzāq heeft ons bericht, hij zei: Maʿmar heeft ons bericht, op gezag van Qatāda, betreffende Zijn woord أَعْطَى كُلَّ شَيْءٍ خَلْقَهُ : hij zei: "aan elk ding gaf Hij wat hem ten goede komt; vervolgens leidde Hij het daarnaar."

    Abū Jaʿfar zegt: de reden dat wij de uitlegopvatting kozen die wij kozen is dat Allah de Verhevene ons berichtte dat Hij aan elk ding zijn schepping heeft gegeven; maar een gever geeft niet zichzelf — hij geeft slechts iets dat anders is dan hij. Want de gift vereist de gever, de ontvanger en het geschenkte; en het geschenkte is niet de ontvanger, maar is iets anders dan de ontvanger. Wanneer het niet de ontvanger is maar iets anders, en wanneer de gedaante de gehele schepping is van een deel van zijn aspecten, dan is het duidelijk dat wanneer men zegt "aan de mens gaf hij zijn gedaante", men bedoelt dat hij aan een deel van de kenmerken die hem samen met anderen mens doen heten een gift heeft gegeven; dan is het alsof de spreker zei: aan elk schepsel gaf Hij zichzelf — maar dat is bij nader beschouwing van de zin niet de gebruikelijke betekenis van een gift. En als dit zo is, dan is de meest correcte betekenis ervan dat de zin betrekking heeft op het feit dat Allah aan elk ding de gelijke van zijn schepping gaf en het daarmee als echtgenote paarde; vervolgens leidde Hij het naar wat wij hebben uitgelegd. Daarna liet Hij de vermelding van het woord "gelijke" (mithl) weg, en werd er gezegd: أَعْطَى كُلَّ شَيْءٍ خَلْقَهُ — zoals men zegt: ʿAbd Allāh is als de leeuw, en men dan "als" weglaat en zegt: ʿAbd Allāh de leeuw.

    Toon originele Arabische tekst
    وقوله ( قَالَ رَبُّنَا الَّذِي أَعْطَى كُلَّ شَيْءٍ خَلْقَهُ ثُمَّ هَدَى ) يقول تعالى ذكره: قال موسى له مجيبا: ربنا الذي أعطى كل شيء خلقه، يعني: نظير خلقه في الصورة والهيئة كالذكور من بني آدم. أعطاهم نظير خلقهم من الإناث أزواجا، وكالذكور من البهائم، أعطاها نظير خلقها، وفي صورتها وهيئتها من الإناث أزواجا، فلم يعط الإنسان خلاف خلقه، فيزوجه بالإناث من البهائم، ولا البهائم بالإناث من الإنس، ثم هداهم للمأتي الذي منه النسل والنماء كيف يأتيه، ولسائر منافعه من المطاعم والمشارب، وغير ذلك. وقد اختلف أهل التأويل في تأويل ذلك، فقال بعضهم: بنحو الذي قلنا فيه. * ذكر من قال ذلك: حدثني عليّ، قال: ثنا عبد الله، قال: ثني معاوية، عن عليّ، عن ابن عباس، قوله ( أَعْطَى كُلَّ شَيْءٍ خَلْقَهُ ثُمَّ هَدَى ) يقول: خلق لكل شيء زوجة، ثم هداه لمنكحه ومطعمه ومشربه ومسكنه ومولده. حدثنا موسى، قال: ثنا عمرو، قال: ثنا أسباط، عن السديّ( قَالَ رَبُّنَا الَّذِي أَعْطَى كُلَّ شَيْءٍ خَلْقَهُ ثُمَّ هَدَى ) يقول: أعطى كلّ دابة خلقها زوجا، ثم هدى للنكاح. وقال آخرون: معنى قوله (ثُمَّ هَدَى) أنه هداهم إلى الألفة والاجتماع والمناكحة. * ذكر من قال ذلك: حدثني محمد بن سعد، قال: ثني أبي، قال: ثني عمي، قال: ثني أبي، عن أبيه، عن ابن عباس، قوله ( الَّذِي أَعْطَى كُلَّ شَيْءٍ خَلْقَهُ ثُمَّ هَدَى ) يعني: هدى بعضهم إلى بعض، ألف بين قلوبهم وهداهم للتزويج أن يزوّج بعضهم بعضا. وقال آخرون: معنى ذلك: أعطى كلّ شيء صورته، وهي خلقه الذي خلقه به، ثم هداه لما يصلحه من الاحتيال للغذاء والمعاش. * ذكر من قال ذلك: حدثنا أبو كريب وأبو السائب، قالا ثنا ابن إدريس، عن ليث، عن مجاهد، في قوله ( أَعْطَى كُلَّ شَيْءٍ خَلْقَهُ ثُمَّ هَدَى ) قال: أعطى كلّ شيء صورته ثم هدى كلّ شيء إلى معيشته. حدثني محمد بن عمرو، قال: ثنا أبو عاصم، قال: ثنا عيسى، وحدثني الحارث، قال: ثنا الحسن، قال: ثنا ورقاء، عن ابن أبي نجيح، عن مجاهد، في قول الله ( أَعْطَى كُلَّ شَيْءٍ خَلْقَهُ ثُمَّ هَدَى ) قال: سوّى خلق كلّ دابة، ثم هداها لما يُصلحها، فعلَّمها إياه. حدثنا القاسم، قال: ثنا الحسين، قال: ثني حجاج، عن ابن جريج، عن مجاهد، قوله: ( رَبُّنَا الَّذِي أَعْطَى كُلَّ شَيْءٍ خَلْقَهُ ثُمَّ هَدَى ) قال: سوّى خلق كلّ دابة ثم هداها لما يُصلحها وعلَّمها إياه، ولم يجعل الناس في خلق البهائم، ولا خلق البهائم في خلق الناس، ولكن خلق كل شيء فقدّره تقديرا. حدثنا محمد بن بشار، قال: ثنا عبد الرحمن، قال: ثنا سفيان، عن حميد عن مجاهد ( أَعْطَى كُلَّ شَيْءٍ خَلْقَهُ ثُمَّ هَدَى ) قال: هداه إلى حيلته ومعيشته. وقال آخرون: بل معنى ذلك: أعطى كلّ شيء ما يُصلحه، ثم هداه له. * ذكر من قال ذلك: حدثنا الحسن، قال: أخبرنا عبد الرزاق، قال: أخبرنا معمر، عن قتادة، قوله ( أَعْطَى كُلَّ شَيْءٍ خَلْقَهُ ) قال: أعطى كل شيء ما يُصلحه. ثم هداه له. قال أبو جعفر: وإنما اخترنا القول الذي اخترنا في تأويل ذلك، لأنه جلّ ثناؤه أخبر أنه أعطى كلّ شيء خلقه، ولا يعطي المعطي نفسه، بل إنما يعطي ما هو غيره، لأن العطية تقتضي المعطي المُعطَى والعطية، ولا تكون العطيه هي المعْطَى، وإذا لم تكن هي هو، وكانت غيره، وكانت الصورة كلّ خلق بعض أجزائه، كان معلوما أنه إذا قيل: أعطى الإنسان صورته، إنما يعني أنه أعطى بعض المعاني التي به مع غيره دعي إنسانا، فكأن قائله قال: أعطى كلّ خلق نفسه، وليس ذلك إذا وجه إليه الكلام بالمعروف من معاني العطية، وإن كان قد يحتمله الكلام. فإذا كان ذلك كذلك، فالأصوب من معانيه أن يكون موجها إلى أن كلّ شيء أعطاه ربه مثل خلقه، فزوجه به، ثم هداه لما بيَّنا، ثم ترك ذكر مثل، وقيل ( أَعْطَى كُلَّ شَيْءٍ خَلْقَهُ ) كما يقال: عبد الله مثل الأسد، ثم يحذف مثل، فيقول: عبد الله الأسد.