Tabari
Terug naar surah 20, ayah 18

Tafseer van Ta-Haa · Taa-Haa · 20:18

قَالَ هِىَ عَصَاىَ أَتَوَكَّؤُا۟ عَلَيْهَا وَأَهُشُّ بِهَا عَلَىٰ غَنَمِى وَلِىَ فِيهَا مَـَٔارِبُ أُخْرَىٰ

Hij (Môesa) zei: "Dat is mijn staf, waarop ik leun en warmee ik bladeren afsla voor mijn schapen en die ik ook voor andere doelen gebruik."

Tabari (1 passage)

  1. Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst

    De uitspraak over de uitleg van het woord van Allah de Verhevene: قَالَ هِيَ عَصَايَ أَتَوَكَّأُ عَلَيْهَا وَأَهُشُّ بِهَا عَلَى غَنَمِي وَلِيَ فِيهَا مَآرِبُ أُخْرَى (18)

    Allah de Verhevene zegt, terwijl Hij verslag doet van Mūsā: Mūsā zei, zijn Heer antwoordend: (zij is mijn staf, ik leun erop, en ik sla daarmee bladeren van bomen voor mijn schapen) — dat wil zeggen: ik sla de droge boom ermee zodat zijn bladeren afvallen en mijn schapen die afgrazen. Men zegt daarvoor: hashsha fulānun al-shajara yahushsha hashshan — wanneer iemand de bladeren van takken afslaat zodat de bladeren ervan afvallen — zoals de redenaar heeft gezegd:

    Ik sla bladeren af met de staf voor mijn schapen, van de zachte arāk en de bashām.

    De uitleggers zeiden iets dat overeenkomt met wat wij hier hebben gezegd.

    Wij vermelden wie dat zei:

    Al-Ḥasan ibn Yaḥyā heeft ons verteld, hij zei: ʿAbd al-Razzāq heeft ons bericht gegeven, hij zei: Maʿmar heeft ons bericht gegeven, op gezag van Qatāda, betreffende zijn woord (en ik sla daarmee bladeren voor mijn schapen): hij zei: ik klop ermee op de boom.

    Bishr heeft ons verteld, hij zei: Yazīd heeft ons verteld, hij zei: Saʿīd heeft ons verteld, op gezag van Qatāda, betreffende (en ik sla daarmee bladeren voor mijn schapen): hij zei: ik klop.

    Bishr heeft ons verteld, hij zei: Yazīd heeft ons verteld, hij zei: Saʿīd heeft ons verteld, op gezag van Qatāda, betreffende (en ik sla daarmee bladeren voor mijn schapen): hij zei: de profeet van Allah Mūsā ﷺ placht voor zijn schapen bladeren van bomen af te slaan.

    Mūsā heeft mij verteld, hij zei: ʿAmr heeft ons verteld, hij zei: Asbāṭ heeft ons verteld, op gezag van al-Suddī, betreffende (en ik sla daarmee bladeren voor mijn schapen): hij zegt: ik sla de boom ermee voor de schapen, en de bladeren vallen af.

    Yūnus heeft mij verteld, hij zei: Ibn Wahb heeft ons bericht gegeven, hij zei: Ibn Zayd zei betreffende zijn woord (zij is mijn staf, ik leun erop, en ik sla daarmee bladeren voor mijn schapen): hij zei: hij leunt erop wanneer hij met de schapen loopt, en hij slaat bladeren af — hij beweegt de boom totdat de bladeren, de rijpe trossen en andere dingen afvallen.

    Ibn Ḥumayd heeft ons verteld, hij zei: Yaḥyā ibn Wāḍiḥ heeft ons verteld, hij zei: al-Ḥasan heeft ons verteld, op gezag van ʿIkrima, betreffende (en ik sla daarmee bladeren voor mijn schapen): hij zei: ik sla de boom ermee en de bladeren vallen op mij neer.

    ʿAbd Allāh ibn Aḥmad ibn Shabawayh heeft mij verteld, hij zei: ʿAlī ibn al-Ḥasan heeft ons verteld, hij zei: Ḥusayn heeft ons verteld, die zei: ik hoorde ʿIkrima zeggen betreffende (en ik sla daarmee bladeren voor mijn schapen): hij zei: ik sla de boom ermee, en de bladeren vallen op mijn schapen neer.

    Ons is verteld over al-Ḥusayn, die zei: ik hoorde Abā Muʿādh zeggen: ʿUbayd heeft ons verteld, die zei: ik hoorde al-Ḍaḥḥāk zeggen betreffende zijn woord (en ik sla daarmee bladeren voor mijn schapen): hij zegt: ik sla de boom ermee totdat datgene ervan afvalt wat mijn schapen eten.

    En zijn woord (en ik heb daarin andere behoeften): dat wil zeggen: en ik heb in deze staf andere benodigdheden; en het is het meervoud van maʾruba; en de Arabieren hebben daarvoor drie dialectvormen: maʾruba met damma van de rāʾ, maʾraba met fatḥa, en maʾriba met kasra — en het is een mafʿala-vorm van hun woord: lā araba lī fī hādhā l-amri — ik heb geen behoefte aan deze zaak. En er wordt "andere" in het enkelvoud gezegd, terwijl maʾārib een meervoud is — niet "anderen" (ukhar) — zoals gezegd wordt: voor hem zijn de allermooiste namen — en ik heb de reden voor die richting elders reeds uiteengezet.

    De uitleggers zeiden iets dat overeenkomt met wat wij over de betekenis van maʾārib hebben gezegd.

    Wij vermelden wie dat zei:

    Aḥmad ibn ʿAbda al-Ḍabbī heeft ons verteld, hij zei: Ḥafṣ ibn Jamīʿ heeft ons verteld, hij zei: Simāk ibn Ḥarb heeft ons verteld, op gezag van ʿIkrima, op gezag van Ibn ʿAbbās, betreffende zijn woord: (en ik heb daarin andere behoeften): hij zei: andere benodigdheden die ik ken.

    ʿAlī heeft mij verteld, hij zei: ʿAbd Allāh heeft ons verteld, hij zei: Muʿāwiya heeft mij verteld, op gezag van ʿAlī, op gezag van Ibn ʿAbbās, betreffende zijn woord (en ik heb daarin andere behoeften): hij zegt: andere behoefte.

    Muḥammad ibn ʿAmr heeft mij verteld, hij zei: Abū ʿĀṣim heeft ons verteld, hij zei: ʿĪsā heeft ons verteld, op gezag van Ibn Abī Najīḥ, op gezag van Mujāhid, betreffende (en ik heb daarin andere behoeften): hij zei: behoeften.

    Al-Ḥārith heeft mij verteld, hij zei: al-Ḥasan heeft ons verteld, hij zei: Warqāʾ heeft ons verteld, allen samen op gezag van Ibn Abī Najīḥ, betreffende (en ik heb daarin andere behoeften): hij zei: behoeften en voordelen.

    Al-Qāsim heeft ons verteld, hij zei: al-Ḥusayn heeft ons verteld, hij zei: Ḥajjāj heeft mij verteld, op gezag van Ibn Jurayj, op gezag van Mujāhid, betreffende (en ik heb daarin andere behoeften): hij zei: behoeften.

    Mūsā heeft mij verteld, hij zei: ʿAmr ibn Ḥammād heeft mij verteld, hij zei: Asbāṭ heeft ons verteld, op gezag van al-Suddī, betreffende (en ik heb daarin andere behoeften): hij zegt: andere benodigdheden — ik draag daarop de reiszak en de watertas.

    Bishr heeft ons verteld, hij zei: Yazīd heeft ons verteld, hij zei: Saʿīd heeft ons verteld, op gezag van Qatāda, betreffende (en ik heb daarin andere behoeften): hij zei: andere benodigdheden.

    Al-Ḥasan heeft ons verteld, hij zei: ʿAbd al-Razzāq heeft ons bericht gegeven, hij zei: Maʿmar heeft ons bericht gegeven, op gezag van Qatāda, betreffende zijn woord (en ik heb daarin andere behoeften): hij zei: andere behoeften en voordelen.

    Ibn Ḥumayd heeft ons verteld, hij zei: Salama heeft ons verteld, op gezag van Ibn Isḥāq, op gezag van Wahb ibn Munabbih, betreffende (en ik heb daarin andere behoeften): dat wil zeggen: andere voordelen.

    Yūnus heeft mij verteld, hij zei: Ibn Wahb heeft ons bericht gegeven, hij zei: Ibn Zayd zei betreffende zijn woord (en ik heb daarin andere behoeften): hij zei: andere benodigdheden, verder dan dat.

    Ons is verteld over al-Ḥusayn, die zei: ik hoorde Abā Muʿādh zeggen: ʿUbayd heeft ons verteld, die zei: ik hoorde al-Ḍaḥḥāk zeggen betreffende zijn woord (andere behoeften): hij zei: andere benodigdheden.

    Toon originele Arabische tekst
    القول في تأويل قوله تعالى : قَالَ هِيَ عَصَايَ أَتَوَكَّأُ عَلَيْهَا وَأَهُشُّ بِهَا عَلَى غَنَمِي وَلِيَ فِيهَا مَآرِبُ أُخْرَى (18) يقول تعالى ذكره مخبرا عن موسى: قال موسى مجيبا لربه ( هِيَ عَصَايَ أَتَوَكَّأُ عَلَيْهَا وَأَهُشُّ بِهَا عَلَى غَنَمِي ) يقول: أضرب بها الشجر اليابس فيسقط ورقها وترعاه غنمي، يقال منه: هشّ فلان الشجر يهشّ هشا: إذا اختبط ورق أغصانها فسقط ورقها، كما قال الراجز: أهُشُّ بالْعصَـــا عــلى أغْنــامِي مِـــنْ نـــاعِمِ الأرَاكِ والبَشــامِ (12) وبنحو الذي قلنا في ذلك، قال أهل التأويل. * ذكر من قال ذلك: حدثنا الحسن بن يحيى، قال: أخبرنا عبد الرزاق، قال: أخبرنا معمر، عن قتادة، في قوله ( وَأَهُشُّ بِهَا عَلَى غَنَمِي ) قال: أخبط بها الشجر. حدثنا بشر، قال: ثنا يزيد، قال: ثنا سعيد، عن قتادة ( وَأَهُشُّ بِهَا عَلَى غَنَمِي ) قال: أخبط. حدثنا بشر، قال: ثنا يزيد، قال: ثنا سعيد، عن قتادة ( وَأَهُشُّ بِهَا عَلَى غَنَمِي ) قال: كان نبيّ الله موسى صلى الله عليه وسلم يهشّ على غنمه ورق الشجر. حدثني موسى، قال: ثنا عمرو، قال: ثنا أسباط، عن السديّ( وَأَهُشُّ بِهَا عَلَى غَنَمِي ) يقول: أضرب بها الشجر للغنم، فيقع الورق. حدثني يونس، قال: أخبرنا ابن وهب، قال: قال ابن زيد، في قوله ( هِيَ عَصَايَ أَتَوَكَّأُ عَلَيْهَا وَأَهُشُّ بِهَا عَلَى غَنَمِي ) قال: يتوكأ عليها حين يمشي مع الغنم، ويهشّ بها، يحرّك الشجر حتى يسقط الورق الحبَلة وغيرها. حدثنا ابن حميد، قال: ثنا يحيى بن واضح، قال: ثنا الحسن، عن عكرمة ( وَأَهُشُّ بِهَا عَلَى غَنَمِي ) قال: أضرب بها الشجر، فيسقط من ورقها عليّ. حدثني عبد الله بن أحمد بن شبويه، قال: ثنا علي بن الحسن، قال: ثنا حسين، قال: سمعت عكرمة يقول ( وَأَهُشُّ بِهَا عَلَى غَنَمِي ) قال: أضرب بها الشجر، فيتساقط الورق على غنمي. حُدثت عن الحسين، قال: سمعت أبا مُعاذ يقول: ثنا عبيد، قال: سمعت الضحاك يقول في قوله ( وَأَهُشُّ بِهَا عَلَى غَنَمِي ) يقول: أضرب بها الشجر حتى يسقط منه ما تأكل غنمي. وقوله ( وَلِيَ فِيهَا مَآرِبُ أُخْرَى ) يقول: ولي في عصاي هذه حوائج أخرى، وهي جمع مأربة، وفيها للعرب لغات ثلاث: مأرُبة بضم الراء، ومأرَبة بفتحها، ومأرِبة بكسرها، وهي مفعلة من قولهم: لا أرب لي في هذا الأمر: أي لا حاجة لي فيه، وقيل أخرى وهن مآرب جمع، ولم يقل أخر، كما قيل: لَهُ الأَسْمَاءُ الْحُسْنَى وقد بيَّنت العلة في توجيه ذلك هنالك. وبنحو الذي قلنا في معنى المآرب، قال أهل التأويل. * ذكر من قال ذلك: حدثنا أحمد بن عبدة الضبي، قال: ثنا حفص بن جميع، قال: ثنا سماك بن حرب، عن عكرمة، عن ابن عباس، في قوله: ( وَلِيَ فِيهَا مَآرِبُ أُخْرَى ) قال: حوائج أخرى قد علمتها. حدثني عليّ، قال: ثنا عبد الله، قال: ثني معاوية، عن عليّ، عن ابن عباس، قوله ( وَلِيَ فِيهَا مَآرِبُ أُخْرَى ) يقول: حاجة أخرى. حدثني محمد بن عمرو، قال: ثنا أبو عاصم، قال: ثنا عيسى; عن ابن أبي نجيح عن مجاهد ( وَلِيَ فِيهَا مَآرِبُ أُخْرَى ) قال: حاجات. حدثني الحارث، قال: ثنا الحسن، قال: ثنا ورقاء، جميعا عن ابن أبي نجيح ( وَلِيَ فِيهَا مَآرِبُ أُخْرَى ) قال: حاجات ومنافع. حدثنا القاسم، قال: ثنا الحسين، قال: ثني حجاج، عن ابن جُريج، عن مجاهد ( وَلِيَ فِيهَا مَآرِبُ أُخْرَى ) قال: حاجات. حدثني موسى، قال: ثني عمرو بن حماد، قال: ثنا أسباط، عن السديّ( وَلِيَ فِيهَا مَآرِبُ أُخْرَى ) يقول: حوائج أخرى أحمل عليها المزود والسقاء. حدثنا بشر، قال: ثنا يزيد، قال: ثنا سعيد، عن قتادة ( وَلِيَ فِيهَا مَآرِبُ أُخْرَى ) قال: حوائج أخرى. حدثنا الحسن، قال: أخبرنا عبد الرزاق، قال: أخبرنا معمر، عن قَتادة، في قوله ( وَلِيَ فِيهَا مَآرِبُ أُخْرَى ) قال: حاجات ومنافع أخرى. حدثنا ابن حميد، قال: ثنا سلمة، عن ابن إسحاق، عن وهب بن منبه ( وَلِيَ فِيهَا مَآرِبُ أُخْرَى ) أي منافع أخرى. حدثني يونس، قال: أخبرنا ابن وهب، قال: قال ابن زيد، في قوله ( وَلِيَ فِيهَا مَآرِبُ أُخْرَى ) قال: حوائج أخرى سوى ذلك. حُدثت عن الحسين، قال: سمعت أبا معاذ يقول: ثنا عبيد، قال: سمعت الضحاك يقول في قوله ( مَآرِبُ أُخْرَى ) قال: حاجات أخرى. ----------------------- الهوامش : (12) في ( اللسان : هش ) : الهش أن تنثر ورق الشجر بعصا . هش الغصن يهشه هشا خطبه فألقى ورقه لغنمه ، ومنه قوله عز وجل : وَأَهُشُّ بِهَا عَلَى غَنَمِي قال الفراء : أي أضرب بها الشجر اليابس ، ليسقط ورقها ، فترعاه غنمه . والأراك والبشام : نوعان من الشجر ترتعيهما الماشية ، وفي أغصانها لين وقد تأكلها الماشية إذا كانت خضراء .