Tafseer van Ta-Haa · Taa-Haa · 20:128
Is er voor hen den geen Leiding in hoeveel genenties vóór hen Wij vernietigd hebben, en over wiens (vernietigde) woningen zij rondwandeled? Voorwaar, daarin zijn zeker Tekenen voor de bezittem van verstand.
De uitleg van het woord van Allah, de Verhevene: أَفَلَمْ يَهْدِ لَهُمْ كَمْ أَهْلَكْنَا قَبْلَهُمْ مِنَ الْقُرُونِ يَمْشُونَ فِي مَسَاكِنِهِمْ إِنَّ فِي ذَلِكَ لآيَاتٍ لأُولِي النُّهَى (Heeft het hun dan niet duidelijk gemaakt, hoeveel generaties Wij vóór hen hebben vernietigd, terwijl zij in hun woningen rondlopen? Daarin zijn zeker tekenen voor mensen met verstand.) (128)
Allah, verheven zij Zijn lof, zegt tot Zijn profeet Muḥammad ﷺ: Heeft het de polytheïsten uit uw volk, die Allah deelgenoten toekennen, dan niet duidelijk gemaakt — en de betekenis van يَهْدِ is: duidelijk maken — hoe talrijk de volkeren zijn die Wij vóór hen hebben vernietigd, de volkeren die daarvoor al kwamen, terwijl zij in hun woningen en huizen rondlopen en de sporen zien van Onze straffen die Wij over hen hebben uitgehaald — wat wijst op de slechte afloop van de goddeloosheid die zij aanhangen en het verwerpen van Onze tekenen — opdat zij zich erdoor laten vermanen en er lering uit trekken en terugkeren tot gehoorzaamheid en geloven in Allah en Zijn boodschapper, uit vrees dat hen vanwege hun ongeloof in Allah hetzelfde treft als die volkeren trof.
En naar wat wij hierover hebben gezegd, spraken ook de geleerden van de tafsīr.
Vermelding van wie dat zei:
Bishr heeft ons verteld, hij zei: Yazīd heeft ons verteld, hij zei: Saʿīd heeft ons verteld, op gezag van Qatāda, over Zijn woord كَمْ أَهْلَكْنَا قَبْلَهُمْ مِنَ الْقُرُونِ يَمْشُونَ فِي مَسَاكِنِهِمْ : "Quraysh trok voor handel naar de Levant en passeerde daarbij de woningen van ʿĀd, Thamūd en soortgelijke volkeren; zij zagen de sporen van de slagen van Allah, de Verhevene, waarmee Hij hen trof. Daarom zei Hij tegen hen: Heeft de aanblik van wat Wij met die volkeren vanwege hun ongeloof in Ons hebben gedaan hun dan niet doen vrezen dat hun hetzelfde overkomt, nu zij op gelijke wijze handelen als zij?"
Al-Farrāʾ placht te zeggen: كَمْ kan in deze positie grammaticaal gezien alleen in de akkusatief staan, als object van أَهْلَكْنَا . Hij zei: en hoewel het alleen in de akkusatief kan staan, is de overkoepelende zin in de nominatief op grond van يَهْدِ لَهُمْ . Hij zei: dit is vergelijkbaar met het zeggen van iemand die vraagt: 'Het is mij duidelijk geworden of ʿAmr opstond of Zayd', en vergelijkbaar met het woord سَوَاءٌ عَلَيْكُمْ أَدَعَوْتُمُوهُمْ أَمْ أَنْتُمْ صَامِتُونَ (het is voor u hetzelfde of u hen aanroept dan wel dat u zwijgt). Hij beweert dat er iets in zit dat سَوَاءٌ in de nominatief stelt maar niet zichtbaar is met het vraagwoord. Hij zei: als u zou zeggen 'het is voor u hetzelfde als uw zwijgen en uw aanroepen', zou die nominatief zichtbaar worden.
Maar wat al-Farrāʾ hier zegt is niet juist zoals hij het stelt, want كَمْ — hoewel het tot de vraagwoordpartikels behoort — is hier niet ingezet als vraagwoord, maar fungeert als een naamwoord met een bijvoeglijke bepaling. De betekenis van de zin is wat wij eerder hebben vermeld, namelijk: heeft het hun dan niet duidelijk gemaakt hoe talrijk de generaties zijn die Wij vóór hen hebben vernietigd, terwijl zij in hun woningen rondlopen — of: hebben de vernietigde generaties hen niet tot leiding gebracht? Er is overgeleverd dat dit in de lezing van ʿAbdullāh luidt: أَفَلَمْ يَهْدِ لَهُمْ مَنْ أَهْلَكْنَا — zo staat كَمْ in de positie van مَنْ in de lezing van ʿAbdullāh en bevindt het zich in de nominatief op grond van يَهْدِ لَهُمْ . Dit is de meest voor de hand liggende lezing en de meest correcte betekenis, al is wat hij heeft gezegd ook een zienswijze en een benadering, zij het met enige moeite.
Zijn woord إِنَّ فِي ذَلِكَ لآيَاتٍ لأُولِي النُّهَى — Allah, verheven zij Zijn lof, zegt: Voorwaar, in wat deze mensen aanschouwen en zien van de sporen van Onze slagen tegen de volkeren die hun boodschappers vóór hen hebben verloochend, en van het neerdalen van Onze straffen over hen vanwege hun ongeloof in Allah, zijn zeker لآيَاتٍ — dat wil zeggen: bewijzen, lessen en vermaningen — لأُولِي النُّهَى — dat wil zeggen: voor mensen met begrip en verstand, degenen die door hun verstand, inzicht en godsdienst worden weerhouden van het begaan van wat hen schaadt.
En naar wat wij hierover hebben gezegd, spraken ook de geleerden van de tafsīr.
Vermelding van wie dat zei:
ʿAlī heeft mij verteld, hij zei: Abū Ṣāliḥ heeft ons verteld, hij zei: Muʿāwiya heeft mij verteld, op gezag van ʿAlī, op gezag van Ibn ʿAbbās, over Zijn woord لأُولِي النُّهَى : hij zegt: "De godsvrezenden."
Bishr heeft ons verteld, hij zei: Yazīd heeft ons verteld, hij zei: Saʿīd heeft ons verteld, op gezag van Qatāda, over إِنَّ فِي ذَلِكَ لآيَاتٍ لأُولِي النُّهَى : "Mensen van vroomheid en ingetogenheid."
