Tafseer van Ta-Haa · Taa-Haa · 20:115
En Wij hadden vroeger met Adam een verbond gesloten, maar hij vergat het. Wij vonden bij hem geen vastberadenheid.
Het woord inzake de uitleg van de woorden van Allah de Verhevene: وَلَقَدْ عَهِدْنَا إِلَى آدَمَ مِنْ قَبْلُ فَنَسِيَ وَلَمْ نَجِدْ لَهُ عَزْمًا (»En Wij hadden vroeger een verbond gesloten met Ādam, maar hij vergat en Wij vonden in hem geen vastberadenheid«) (20:115)
Allah de Verhevene zegt: En als, o Muḥammad, degenen voor wie Wij in deze Qurʾān de dreiging op velerlei wijze uiteenzetten, Mijn verbond veronachtzamen, Mijn bevel trotseren, Mijn gehoorzaamheid achterwege laten, het bevel van hun vijand Iblīs volgen en hem gehoorzamen in het trotseren van Mijn bevel — dan is dat al wat hun vader Ādam vroeger deed. وَلَقَدْ عَهِدْنَا إِلَى — hij zegt: Wij gaven Ādam als opdracht en zeiden hem: إِنَّ هَذَا عَدُوٌّ لَكَ وَلِزَوْجِكَ فَلا يُخْرِجَنَّكُمَا مِنَ الْجَنَّةِ (»Voorwaar, dit is een vijand voor jou en jouw echtgenote, laat hem jullie beiden dus niet uit het paradijs (janna) verdrijven«). Maar de duivel (shaytān) influisterde hem en hij gehoorzaamde hem, trotseerde Mijn bevel, en de bestraffing van Mij trof hem zoals hij trof.
Met zijn woord (»van tevoren«) bedoelt Hij de Verhevene: vóór deze mensen van wie Hij heeft meegedeeld dat hij de dreiging voor hen in deze Qurʾān op velerlei wijze heeft uiteengezet.
Zijn woord (»maar hij vergat«) — hij zegt: hij liet Mijn verbond varen.
Zoals ʿAlī mij heeft verteld, hij zei: Abū Ṣāliḥ heeft ons verteld, hij zei: Muʿāwiya heeft mij op gezag van ʿAlī van Ibn ʿAbbās verteld, wat betreft zijn woord وَلَقَدْ عَهِدْنَا إِلَى آدَمَ مِنْ قَبْلُ فَنَسِيَ : hij zegt: hij liet het na.
Al-Ḥasan heeft ons verteld, hij zei: ʿAbd al-Razzāq heeft ons ingelicht, hij zei: Maʿmar heeft ons ingelicht, op gezag van Ibn Abī Naǧīḥ, op gezag van Muǧāhid, wat betreft zijn woord (»maar hij vergat«): hij zei: hij liet het bevel van zijn Heer na.
Yūnus heeft mij verteld, hij zei: Ibn Wahb heeft ons ingelicht, hij zei: Ibn Zayd zei, wat betreft zijn woord وَلَقَدْ عَهِدْنَا إِلَى آدَمَ مِنْ قَبْلُ فَنَسِيَ وَلَمْ نَجِدْ لَهُ عَزْمًا : hij zei: Hij zei hem: يَا آدَمُ إِنَّ هَذَا عَدُوٌّ لَكَ وَلِزَوْجِكَ فَلا يُخْرِجَنَّكُمَا مِنَ الْجَنَّةِ فَتَشْقَى (»O Ādam! Voorwaar, dit is een vijand voor jou en jouw echtgenote, laat hem jullie beiden dus niet uit het paradijs verdrijven, anders zul jij rampzalig zijn«). En hij reciteerde tot hij bij لا تَظْمَأُ فِيهَا وَلا تَضْحَى (»je zult daarin noch dorst lijden noch de hitte voelen«) aankwam; en hij reciteerde tot hij bij وَمُلْكٍ لا يَبْلَى (»en een rijk dat nooit vergaat«) aankwam. Hij zei: maar hij vergat wat hem daarin als opdracht was gegeven. Hij zei: dit was het verbond van Allah met hem. Hij zei: en als hij vastberadenheid (ʿazm) had gehad, dan had hij zijn vijand die hem benijdde, die weigerde een sujūd voor hem te doen samen met degenen die voor hem een sujūd deden, en die Allah ongehoorzaam was — Die hem geëerd en verheven had en Zijn engelen bevolen had voor hem een sujūd te doen — niet gehoorzaamd.
Ibn al-Muthannā en Ibn Bashshār hebben ons verteld — zij beiden zeiden: Yaḥyā ibn Saʿīd, ʿAbd al-Raḥmān en Muʾammal hebben ons verteld — zij zeiden: Sufyān heeft ons verteld, op gezag van al-Aʿmash, op gezag van Muslim al-Baṭīn, op gezag van Saʿīd ibn Jubayr, op gezag van Ibn ʿAbbās: hij zei: de mens (al-insān) werd slechts zo genoemd omdat hij een verbond was aangegaan en het vergat (nasiya).
Zijn woord وَلَمْ نَجِدْ لَهُ عَزْمًا — de uitleggers verschilden van mening over de betekenis van al-ʿazm hier. Sommigen van hen zeiden: de betekenis ervan is geduld (ṣabr).
Vermelding van degenen die dit zeiden:
Bishr heeft ons verteld, hij zei: Yazīd heeft ons verteld, hij zei: Saʿīd heeft ons verteld, op gezag van Qatāda, zijn woord وَلَمْ نَجِدْ لَهُ عَزْمًا : dat wil zeggen: geduld.
Muḥammad ibn Bashshār heeft ons verteld, hij zei: Muḥammad ibn Jaʿfar heeft ons verteld, hij zei: Shuʿba heeft ons verteld, op gezag van Qatāda: وَلَمْ نَجِدْ لَهُ عَزْمًا — hij zei: geduld.
Ibrāhīm ibn Yaʿqūb al-Jawzajānī heeft ons verteld, hij zei: Abū al-Naḍr heeft ons verteld, hij zei: Shuʿba heeft ons verteld, op gezag van Qatāda — hetzelfde.
Anderen zeiden: de betekenis ervan is echter: het bewaken; zij zeiden: de betekenis ervan is: en Wij vonden in hem geen bewaking van wat Wij hem als opdracht hadden gegeven.
Vermelding van degenen die dit zeiden:
Abū al-Sāʾib heeft mij verteld, hij zei: Ibn Idrīs heeft ons verteld, op gezag van zijn vader, op gezag van ʿAṭiyya: وَلَمْ نَجِدْ لَهُ عَزْمًا — hij zei: bewaking van wat hij was opgedragen.
Yaʿqūb ibn Ibrāhīm heeft mij verteld, hij zei: Hāshim ibn al-Qāsim heeft ons verteld, op gezag van al-Ashjaʿī, op gezag van Sufyān, op gezag van ʿAmr ibn Qays, op gezag van ʿAṭiyya, wat betreft zijn woord وَلَمْ نَجِدْ لَهُ عَزْمًا — hij zei: bewaking.
ʿAbbād ibn Muḥammad heeft ons verteld, hij zei: Qabīṣa heeft ons verteld, op gezag van Sufyān, op gezag van ʿAmr ibn Qays, op gezag van ʿAṭiyya, wat betreft zijn woord وَلَمْ نَجِدْ لَهُ عَزْمًا — hij zei: bewaking van wat hij was opgedragen.
Muḥammad ibn Saʿd heeft mij verteld, hij zei: mijn vader heeft mij verteld, hij zei: mijn oom heeft mij verteld, hij zei: mijn vader heeft mij verteld op gezag van zijn vader, op gezag van Ibn ʿAbbās, zijn woord وَلَمْ نَجِدْ لَهُ عَزْمًا — hij zegt: Wij vonden in hem geen bewaking.
Yūnus heeft mij verteld, hij zei: Ibn Wahb heeft ons ingelicht, hij zei: Ibn Zayd zei, wat betreft zijn woord وَلَمْ نَجِدْ لَهُ عَزْمًا : hij zei: al-ʿazm is het bewaken van wat Allah hem had opgedragen te bewaken en eraan vast te houden.
ʿAlī heeft mij verteld, hij zei: Abū Ṣāliḥ heeft ons verteld, hij zei: Muʿāwiya heeft mij op gezag van ʿAlī van Ibn ʿAbbās verteld, wat betreft zijn woord وَلَمْ نَجِدْ لَهُ عَزْمًا — hij zegt: Wij hadden voor hem geen vastberadenheid bestemd.
Al-Qāsim heeft mij verteld, hij zei: al-Ḥusayn heeft ons verteld, hij zei: al-Ḥajjāj ibn Fuḍāla heeft ons verteld, op gezag van Luqmān ibn ʿĀmir, op gezag van Abū Umāma: hij zei: als de verstandige oordelen van de nakomelingen van Ādam bijeen werden gebracht — van de dag dat Allah de Verhevene Ādam schiep tot aan het Uur — en in een weegschaal gelegd, en het verstand van Ādam in de andere schaal, dan zou zijn verstand zwaarder zijn dan hun verstandige oordelen. En Allah de Verhevene heeft gezegd: وَلَمْ نَجِدْ لَهُ عَزْمًا .
Abū Jaʿfar zegt: De oorsprong van al-ʿazm is het vasthouden van het hart aan iets; men zegt: fulān heeft zich op dat en dat vastbesloten (ʿazama): als hij er zijn hart op zette en het voornam. En van het vasthouden van het hart is: het bewaken van iets; en hiervan is ook geduld, want niemand vertoont zwakheid en neerslachtigheid tenzij zijn hart wankel en zwak is. Als dat zo is, dan is er geen betekenis voor dat alles die treffender is dan wat Allah Gezegend en Verheven heeft uitgelegd — namelijk Zijn woord وَلَمْ نَجِدْ لَهُ عَزْمًا — zodat de uitleg ervan wordt: en Wij vonden in hem geen vastberadenheid van het hart om de trouw aan Allah na te komen in Zijn verbond, noch om te bewaken wat hem als opdracht was gegeven.
