Tafseer van Ta-Haa · Taa-Haa · 20:11
En toen hij daar aankwam, werd geroepen: "O Môesa!"
Het woord inzake de uitleg van de woorden van Allah de Verhevene: فَلَمَّا أَتَاهَا نُودِيَ يَا مُوسَى (»Toen hij bij haar aankwam, werd er geroepen: O Mūsā!«) (20:11)
Allah de Verhevene zegt: Toen Mūsā bij het vuur aankwam, riep zijn Heer hem: يَا مُوسَى * إِنِّي أَنَا رَبُّكَ فَاخْلَعْ نَعْلَيْكَ (»O Mūsā! Voorwaar, Ik ben jouw Heer, trek dus je sandalen uit«).
Zoals Ibn Ḥumayd ons heeft verteld, hij zei: Salama heeft ons verteld, op gezag van Ibn Isḥāq, op gezag van Wahb ibn Munabbih, die zei: Mūsā trok in de richting van het vuur. Toen zag hij het in een struik van de ʿulayq — en sommige Mensen van het Boek zeggen: in een braamstruik (ʿawsaǧa). Toen hij naderde week het van hem terug. Toen hij zag dat het achteruitweek, trok hij zelf weg ervan en voelde hij een vrees in zijn ziel daarvoor. Maar toen hij wilde terugkeren, naderde het hem, en vervolgens werd hij vanuit de struik toegesproken. Toen hij de stem hoorde, raakte hij gerustgesteld. En Allah, gezegend en verheven, zei: يَا مُوسَى * إِنِّي أَنَا رَبُّكَ فَاخْلَعْ نَعْلَيْكَ إِنَّكَ بِالْوَادِ الْمُقَدَّسِ طُوًى (»O Mūsā! Voorwaar, Ik ben jouw Heer, trek dus je sandalen uit. Voorwaar, jij bevindt je in het heilige dal Ṭuwā«). En hij trok ze uit en liet ze achter.
De geleerden (ahl al-ʿilm) verschilden van mening over de reden waarom Allah Mūsā opdroeg zijn sandalen uit te trekken. Sommigen van hen zeiden: Hij droeg hem dit op omdat zij van de huid van een dode ezel waren, en Hij vond het ongepast dat hij daarmee het heilige dal zou betreden, en Hij wilde dat de zegen van het dal hem zou aanraken.
Vermelding van degenen die dit zeiden:
Muḥammad ibn Bashshār heeft ons verteld, hij zei: ʿAbd al-Raḥmān heeft ons verteld, hij zei: Sufyān heeft ons verteld, op gezag van ʿĀṣim, op gezag van Abū Qilāba, op gezag van Kaʿb, dat hij hen zag hun sandalen uittrekken — فَاخْلَعْ نَعْلَيْكَ إِنَّكَ بِالْوَادِ الْمُقَدَّسِ طُوًى — en hij zei: zij waren van de huid van een dode ezel, en Allah wilde dat de heiligheid hem zou aanraken.
Ibn Ḥumayd heeft ons verteld, hij zei: Yaḥyā ibn Wāḍiḥ heeft ons verteld, hij zei: al-Ḥusayn heeft ons verteld, op gezag van Yazīd, op gezag van ʿIkrima, wat betreft zijn woord فَاخْلَعْ نَعْلَيْكَ : hij zei: zij waren van de huid van een dode ezel.
Bishr heeft ons verteld, hij zei: Yazīd heeft ons verteld, hij zei: Saʿīd heeft ons verteld, op gezag van Qatāda: hij zei: er is ons verteld dat zijn sandalen van ezelshuiden waren; hij trok ze dus uit en ging naar Hem toe.
Al-Ḥasan heeft ons verteld, hij zei: ʿAbd al-Razzāq heeft ons ingelicht, hij zei: Maʿmar heeft ons ingelicht, op gezag van Qatāda, wat betreft zijn woord فَاخْلَعْ نَعْلَيْكَ : hij zei: zij waren van de huid van een ezel, en er werd hem gezegd ze uit te trekken.
Al-Qāsim heeft ons verteld, hij zei: al-Ḥusayn heeft ons verteld, hij zei: Ḥajjāj heeft mij verteld, op gezag van Ibn Jurayj. En ʿUmar ibn ʿAṭāʾ heeft mij op gezag van ʿIkrima ingelicht; en Abū Sufyān, op gezag van Maʿmar, op gezag van Jābir al-Juʿfī, op gezag van ʿAlī ibn Abī Ṭālib: فَاخْلَعْ نَعْلَيْكَ — hij zei: zij waren van de huid van een ezel, en er werd hem gezegd ze uit te trekken. Hij zei: en Qatāda zei hetzelfde.
Anderen zeiden: zij waren van runderhuiden, maar Allah wilde dat Mūsā de aarde met zijn blote voeten zou betreden, zodat de zegen ervan hem zou bereiken.
Vermelding van degenen die dit zeiden:
Al-Qāsim heeft ons verteld, hij zei: al-Ḥusayn heeft ons verteld, hij zei: Ḥajjāj heeft mij verteld, hij zei: Ibn Jurayj zei: al-Ḥasan zei: zij waren — namelijk de sandalen van Mūsā — van runderhuid; maar Allah wilde slechts dat zijn voeten de zegen van de aarde rechtstreeks zouden aanraken. Zij was tweemaal geheiligd. Ibn Jurayj zei: er werd aan Muǧāhid gezegd: men beweert dat zijn sandalen van de huid van een ezel of van een kadaver waren. Hij zei: nee, maar hij werd bevolen de zegen van de aarde rechtstreeks met zijn voeten aan te raken.
Yaʿqūb heeft mij verteld, hij zei: Abū Bishr — dat wil zeggen Ibn ʿUlayya — zei: ik hoorde Ibn Abī Naǧīḥ zeggen over zijn woord فَاخْلَعْ نَعْلَيْكَ إِنَّكَ بِالْوَادِ الْمُقَدَّسِ طُوًى : hij zegt: laat jouw voeten de zegen van het dal aanraken.
Abū Jaʿfar zegt: De meest correcte van de twee meningen hierover is het woord van degene die zei dat Allah de Verhevene hem opdroeg zijn sandalen uit te trekken opdat zijn voeten de zegen van het dal rechtstreeks zouden aanraken, aangezien het een heilig dal was.
Wij zeggen dit omdat het de meest correcte van de twee uitleggen is, omdat er in de uiterlijke tekst van de neerdaling (al-tanzīl) geen aanwijzing is dat hij ze moest uittrekken vanwege het feit dat zij van de huid van een ezel waren of vanwege hun onreinheid, en er is geen overlevering daarover van iemand wiens woord als bewijs kan gelden. Bovendien vormt zijn woord إِنَّكَ بِالْوَادِ الْمُقَدَّسِ طُوًى — dat er direct op volgt — een duidelijk bewijs dat hij slechts de opdracht gaf ze uit te trekken om de reden die wij noemden.
En als de overlevering die Bishr ons heeft verteld — hij zei: Khalaf ibn Khalīfa heeft ons verteld, op gezag van Ḥumayd ibn ʿAbd Allāh ibn al-Ḥārith, op gezag van Ibn Masʿūd, op gezag van de Profeet van Allah ﷺ, die zei: »Op de dag dat Allah Mūsā toesprak, droeg hij een wollen gewand en een wollen mantel, een wollen broek, en sandalen van de huid van een niet-ritueel geslachte ezel« — authentiek was geweest, dan hadden wij ons daartoe gewend en niet tot een ander. Maar in de overleveringsketen (isnād) ervan zit een bezwaar dat nauwkeurig onderzoek vereist.
