Tabari
Terug naar surah 20, ayah 10

Tafseer van Ta-Haa · Taa-Haa · 20:10

إِذْ رَءَا نَارًۭا فَقَالَ لِأَهْلِهِ ٱمْكُثُوٓا۟ إِنِّىٓ ءَانَسْتُ نَارًۭا لَّعَلِّىٓ ءَاتِيكُم مِّنْهَا بِقَبَسٍ أَوْ أَجِدُ عَلَى ٱلنَّارِ هُدًۭى

Toen hij een vuur zag, en tot zij familie zei "Blijft hier, want ik zie een vuur. Misschien zal ik daarvan een fakkel bij jullie brengen of zal ik bij het vuur Leiding vinden."

Tabari (1 passage)

  1. Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst

    إِذْ رَأَى نَارًا (toen hij een vuur zag)

    Er wordt vermeld dat dit in de winter was, 's nachts, en dat Mūsā de weg was kwijtgeraakt. Toen hij het licht van het vuur zag, zei hij tot zijn gezin wat hij zei.

    * Vermelding van wie dat heeft gezegd:

    Mūsā ibn Hārūn heeft ons verteld, hij zei: ʿAmr heeft ons verteld, hij zei: Asbāṭ heeft ons verteld, op gezag van al-Suddī, op gezag van Abū Mālik, en op gezag van Abū Ṣāliḥ, op gezag van Ibn ʿAbbās, die zei: Toen Mūsā de afgesproken termijn had volbracht, reisde hij met zijn gezin en raakte hij de weg kwijt. ʿAbdallāh ibn ʿAbbās zei: Het was in de winter, en er werd voor hen een vuur opgeheven. Toen hij het zag, meende hij dat het een vuur was, maar het was van het licht van Allah. قَالَ لأَهْلِهِ امْكُثُوا إِنِّي آنَسْتُ نَارًا (Hij zei tot zijn gezin: blijft hier, ik heb waarlijk een vuur waargenomen).

    Ibn Ḥumayd heeft ons verteld, hij zei: Salama heeft ons verteld, op gezag van Ibn Isḥāq, op gezag van Wahb ibn Munabbih al-Yamānī, die zei: Toen Mūsā de afgesproken termijn had volbracht, trok hij weg met schapen die hij bij zich had, en met een vuurslag van hem, en zijn staf in zijn hand waarmee hij overdag bladeren voor zijn schapen afsloeg. Wanneer de avond viel, sloeg hij met zijn vuurslag een vuur, en bij dat vuur overnachtte hij met zijn gezin en zijn schapen. Wanneer hij 's morgens opstond, ging hij vroeg op pad met zijn gezin en zijn schapen, leunend op zijn staf. Toen de nacht aanbrak waarin Allah Mūsā wilde eren en waarin Hij hem zou aanvangen met zijn profeetschap en Zijn aanspreking, vergiste hij zich in de weg, zodat hij niet meer wist welke richting hij uit moest. Hij haalde zijn vuurslag tevoorschijn om voor zijn gezin een vuur te slaan, zodat zij daarbij konden overnachten tot de morgen en hij de richting van zijn weg zou kennen. Maar zijn vuurslag bleef hard en gaf hem geen vuur. Hij sloeg net zo lang tot hij uitgeput raakte, [toen] verscheen het vuur en zag hij het. فَقَالَ لأهْلِهِ امْكُثُوا إِنِّي آنَسْتُ نَارًا لَعَلِّي آتِيكُمْ مِنْهَا بِقَبَسٍ أَوْ أَجِدُ عَلَى النَّارِ هُدًى (Hij zei toen tot zijn gezin: blijft hier, ik heb waarlijk een vuur waargenomen; misschien breng ik jullie daarvan een brandende tak, of vind ik bij het vuur leiding). En met Zijn woord آنَسْتُ نَارًا (ik heb een vuur waargenomen) is bedoeld: ik heb gevonden. Tot de spreekwoorden van de Arabieren behoort: "na het waarnemend opmerken (iṭṭilāʿ īnās)", en men zegt ook: "na het waarnemend verschijnen (ṭulūʿ īnās)", en dat is afgeleid van al-uns (vertrouwd waarnemen).

    En Zijn woord لَعَلِّي آتِيكُمْ مِنْهَا بِقَبَسٍ (misschien breng ik jullie daarvan een brandende tak) betekent: misschien kom ik bij jullie met een vlam van het vuur dat ik heb waargenomen.

    En al-qabas: dat is het vuur aan het uiteinde van een tak of een riet. Iemand zegt tot zijn metgezel: "Geef mij een brandende tak (aqbisnī)", en dan geeft hij hem die aan het uiteinde van een tak of een riet. Mūsā bedoelde met zijn woord tot zijn gezin لَعَلِّي آتِيكُمْ مِنْهَا بِقَبَسٍ (misschien breng ik jullie daarvan een brandende tak): misschien kom ik bij jullie daarmee zodat jullie je daaraan kunnen warmen.

    Zoals Ibn Ḥumayd ons heeft verteld, hij zei: Salama heeft ons verteld, op gezag van Ibn Isḥāq, op gezag van Wahb ibn Munabbih: لَعَلِّي آتِيكُمْ مِنْهَا بِقَبَسٍ (misschien breng ik jullie daarvan een brandende tak), hij zei: met een brandende tak waaraan jullie je kunnen warmen.

    En Zijn woord أَوْ أَجِدُ عَلَى النَّارِ هُدًى (of vind ik bij het vuur leiding): een aanwijzing die wijst op de weg die wij zijn kwijtgeraakt, hetzij door bericht van een gids die ons daarheen leidt, hetzij door een verklaring en kennis waarmee wij hem helder krijgen en herkennen.

    En overeenkomstig wat wij daarover hebben gezegd, hebben de uitleggers (ahl al-taʾwīl) gezegd.

    * Vermelding van wie dat heeft gezegd:

    ʿAlī heeft mij verteld, hij zei: ʿAbdallāh heeft ons verteld, hij zei: Muʿāwiya heeft ons verteld, op gezag van ʿAlī, op gezag van Ibn ʿAbbās, over Zijn woord أَوْ أَجِدُ عَلَى النَّارِ هُدًى (of vind ik bij het vuur leiding), hij zei: iemand die de weg wijst.

    Muḥammad ibn ʿAmr heeft mij verteld, hij zei: Abū ʿĀṣim heeft ons verteld, hij zei: ʿĪsā heeft ons verteld; en al-Ḥārith heeft mij verteld, hij zei: al-Ḥasan heeft ons verteld, hij zei: Warqāʾ heeft ons verteld — beiden op gezag van Ibn Abī Najīḥ, op gezag van Mujāhid — over het woord van Allah أَوْ أَجِدُ عَلَى النَّارِ هُدًى (of vind ik bij het vuur leiding), hij zei: een gids die hem de weg wijst.

    Al-Qāsim heeft ons verteld, hij zei: al-Ḥusayn heeft ons verteld, hij zei: Ḥajjāj heeft mij verteld, op gezag van Ibn Jurayj, op gezag van Mujāhid, hetzelfde.

    Bishr heeft ons verteld, hij zei: Yazīd heeft ons verteld, hij zei: Saʿīd heeft ons verteld, op gezag van Qatāda, over Zijn woord أَوْ أَجِدُ عَلَى النَّارِ هُدًى (of vind ik bij het vuur leiding), dat wil zeggen: gidsen die hem de weg wijzen.

    Aḥmad ibn al-Miqdām heeft mij verteld, hij zei: al-Muʿtamir heeft ons verteld, hij zei: ik hoorde mijn vader vertellen, op gezag van Qatāda, op gezag van een metgezel van hem, naar de overlevering van Ibn ʿAbbās, dat hij beweerde dat het Ayla was. أَوْ أَجِدُ عَلَى النَّارِ هُدًى (of vind ik bij het vuur leiding). En mijn vader zei: en Qatāda beweerde dat het de leiding naar de weg betreft.

    Al-Ḥasan heeft ons verteld, hij zei: ʿAbd al-Razzāq heeft ons bericht, hij zei: Maʿmar heeft ons bericht, op gezag van Qatāda, over Zijn woord أَوْ أَجِدُ عَلَى النَّارِ هُدًى (of vind ik bij het vuur leiding), hij zei: iemand die mij naar de weg leidt.

    Ibn Ḥumayd heeft ons verteld, hij zei: Salama heeft ons verteld, op gezag van Ibn Isḥāq, op gezag van Wahb ibn Munabbih: أَوْ أَجِدُ عَلَى النَّارِ هُدًى (of vind ik bij het vuur leiding), hij zei: leiding door kennis van de weg die wij zijn kwijtgeraakt, door middel van de aanwijzing van een bericht.

    Yūnus heeft mij verteld, hij zei: Sufyān heeft ons bericht, op gezag van Abū Saʿīd, op gezag van ʿIkrima, die zei: Ibn ʿAbbās zei over لَعَلِّي آتِيكُمْ مِنْهَا بِقَبَسٍ أَوْ أَجِدُ عَلَى النَّارِ هُدًى (misschien breng ik jullie daarvan een brandende tak, of vind ik bij het vuur leiding), hij zei: zij waren de weg kwijtgeraakt, en hij zei: misschien vind ik iemand die mij de weg wijst, of breng ik jullie een brandende tak zodat jullie je kunnen warmen.

    Toon originele Arabische tekst
    ( إِذْ رَأَى نَارًا ) ذكر أن ذلك كان في الشتاء ليلا وأن موسى كان أضلّ الطريق; فلما رأى ضوء النار قَالَ لأَهْلِهِ ما قال. * ذكر من قال ذلك: حدثنا موسى بن هارون، قال: ثنا عمرو، قال: ثنا أسباط، عن السديّ، عن أبي مالك، وعن أبي صالح، عن ابن عباس، قال: لما قضى موسى الأجل، سار بأهله فضلّ الطريق. قال عبد الله بن عباس: كان في الشتاء، ورُفعت لهم نار، فلما رآها ظنّ أنها نار، وكانت من نور الله قَالَ لأَهْلِهِ امْكُثُوا إِنِّي آنَسْتُ نَارًا . حدثنا ابن حميد، قال: ثنا سلمة، عن ابن إسحاق، عن وهب بن منبه اليماني، قال: لما قضى موسى الأجل، خرج ومعه غنم له، ومعه زند له، وعصاه في يده يهشّ بها على غنمه نهارا، فإذا أمسى اقتدح بزنده نارا، فبات عليها هو وأهله وغنمه، فإذا أصبح غدا بأهله وبغنمه، فتوكأ على عصاه، فلما كانت الليلة التي أراد الله بموسى كرامته، وابتداءه فيها بنبوّته وكلامه، أخطأ فيه الطريق حتى لا يدري أين يتوجه، فأخرج زنده ليقتدح نارا لأهله ليبيتوا عليها حتى يصبح، ويعلم وجه سبيله، فأصلد زنده فلا يوري له نارا، فقدح حتى أعياه، لاحت (8) النار فرآها، ( فَقَالَ لأهْلِهِ امْكُثُوا إِنِّي آنَسْتُ نَارًا لَعَلِّي آتِيكُمْ مِنْهَا بِقَبَسٍ أَوْ أَجِدُ عَلَى النَّارِ هُدًى ). وعني بقوله: ( آنَسْتُ نَارًا ) وجدت، ومن أمثال العرب: بعد اطلاع إيناس، ويقال أيضا: بعد طلوع إيناس، وهو مأخوذ من الأنس. وقوله ( لَعَلِّي آتِيكُمْ مِنْهَا بِقَبَسٍ ) يقول: لعلي أجيئكم من النار التي آنست بشعلة. والقَبَس: هو النار في طَرَف العود أو القصبة ، يقول القائل لصاحبه: أقبسني نارا، فيعطيه إياها في طرف عود أو قصبة ، وإنما أراد موسى بقوله لأهله ( لَعَلِّي آتِيكُمْ مِنْهَا بِقَبَسٍ ) لعلي آتيكم بذلك لتصطلوا به. كما حدثنا ابن حميد، قال: ثنا سلمة، عن ابن إسحاق، عن وهب بن منبه ( لَعَلِّي آتِيكُمْ مِنْهَا بِقَبَسٍ ) قال: بقبس تَصْطَلون. وقوله ( أَوْ أَجِدُ عَلَى النَّارِ هُدًى ) دلالة تدلّ على الطريق الذي أضللناه، إما من خبر هاد يهدينا إليه، وإما من بيان وعلم نتبينه به ونعرفه. وبنحو الذي قلنا في ذلك قال أهل التأويل. * ذكر من قال ذلك: حدثني عليّ، قال: ثنا عبد الله، قال: ثنا معاوية، عن عليّ، عن ابن عباس، قوله ( أَوْ أَجِدُ عَلَى النَّارِ هُدًى ) يقول: من يدلّ على الطريق. حدثني محمد بن عمرو، قال: ثنا أبو عاصم، قال: ثنا عيسى وحدثني الحارث، قال: ثنا الحسن، قال: ثنا ورقاء، جميعا عن ابن أبي نجيح، عن مجاهد، في قول الله ( أَوْ أَجِدُ عَلَى النَّارِ هُدًى ) قال: هاديا يهديه الطريق. حدثنا القاسم، قال: ثنا الحسين، قال: ثني حجاج، عن ابن جريج، عن مجاهد، مثله. حدثنا بشر، قال: ثنا يزيد، قال: ثنا سعيد عن قتادة قوله ( أَوْ أَجِدُ عَلَى النَّارِ هُدًى ) أي هداة يهدونه الطريق. حدثني أحمد بن المقدام، قال: ثنا المعتمر، قال: سمعت أبي يحدّث، عن قتادة، عن صاحب له، عن حديث ابن عباس، أنه زعم أنها أيلة ( أَوْ أَجِدُ عَلَى النَّارِ هُدًى ) وقال أبي: وزعم قتادة أنه هدى الطريق. حدثنا الحسن، قال: أخبرنا عبد الرزاق، قال: أخبرنا معمر، عن قتادة، في قوله ( أَوْ أَجِدُ عَلَى النَّارِ هُدًى ) قال: من يهديني إلى الطريق. حدثنا ابن حميد، قال: ثنا سلمة، عن ابن إسحاق، عن وهب بن منبه ( أَوْ أَجِدُ عَلَى النَّارِ هُدًى ) قال: هدى عن علم الطريق الذي أضللنا بنعت من خبر. حدثني يونس، قال: أخبرنا سفيان، عن أبي سعيد، عن عكرمة، قال: قال ابن عباس: ( لَعَلِّي آتِيكُمْ مِنْهَا بِقَبَسٍ أَوْ أَجِدُ عَلَى النَّارِ هُدًى ) قال: كانوا أضلوا عن الطريق، فقال: لعلي أجد من يدلني على الطريق، أو آتيكم بقبس لعلكم تصطلون. ----------------------- الهوامش : (8) المقام يقتضي أن يقول : حتى إذا أعياه ، لاحت . . . إلخ أو : فلاحت ، ثم لاحت .