Tafseer van De Grot · Al-Kahf · 18:63
Hij (de gezel) zei: "Zag jij (wat er gebeurde) toen wij ons naar de rots begaven'? Voorwaar, toen vergat ik de vis, en ik ben hem niet vergelen te herinneren, behalve door de Satan. En bij zocht zijn weg in de zee op een verbazingwekkende manier."
De uitleg van de betekenis van de woorden van Allah de Verhevene: قَالَ أَرَأَيْتَ إِذْ أَوَيْنَا إِلَى الصَّخْرَةِ فَإِنِّي نَسِيتُ الْحُوتَ وَمَا أَنْسَانِيهُ إِلا الشَّيْطَانُ أَنْ أَذْكُرَهُ وَاتَّخَذَ سَبِيلَهُ فِي الْبَحْرِ عَجَبًا (vers 63)
Allah de Verhevene zegt: de jongeling van Mūsā zei tot Mūsā, toen deze tegen hem zei "breng ons ons middagmaal zodat wij kunnen eten": "Heb jij gezien toen wij onze toevlucht namen tot de rots — want ik vergat daar de vis وَمَا أَنْسَانِيهُ إِلا الشَّيْطَانُ — dat wil zeggen: en niemand deed mij de vis vergeten behalve de satan — أَنْ أَذْكُرَهُ: het woord an staat in de accusatief als terugwijzing op de vis, want de betekenis van de zin is: en niemand deed mij vergeten het te noemen — de vis — behalve de satan. Het antecedent van أَنْ أَذْكُرَهُ is de vis, en terugwijzend op dit antecedent staat أَنْ أَذْكُرَهُ.
In het exemplaar van ʿAbd Allāh [ibn Masʿūd] staat dit overgeleverd als: "wa-mā ansānīhi an adhkurahu illā al-shayṭān."
Dit is mij medegedeeld door Bishr, hij zei: Yazīd heeft ons verteld, hij zei: Saʿīd heeft ons verteld, op gezag van Qatāda.
Al-ʿAbbās ibn al-Walīd heeft mij verteld, hij zei: Ik hoorde Muḥammad ibn Maʿqil vertellen, op gezag van zijn vader, dat de rots waarbij Mūsā zijn toevlucht nam, de rots is voorbij de Rivier van de Wolf (nahr al-dhiʾb) op de weg [naar het bestemde punt].
وَاتَّخَذَ سَبِيلَهُ فِي الْبَحْرِ عَجَبًا: een verwonderlijk ding.
Zoals Muḥammad ibn ʿAmr mij heeft verteld, hij zei: Abū ʿĀṣim heeft ons verteld, hij zei: ʿĪsā heeft ons verteld — en al-Ḥārith heeft mij verteld, hij zei: al-Ḥasan heeft ons verteld, hij zei: Warqāʾ heeft ons verteld — beiden op gezag van Ibn Abī Najiḥ, op gezag van Mujāhid, die over فِي الْبَحْرِ عَجَبًا zei: "Mūsā verwonderde zich over het spoor van de vis in de zee en over zijn cirkelbewegingen waarbinnen hij was verdwenen — en daar vond hij al-Khaḍir."
Al-Qāsim heeft ons verteld, hij zei: al-Ḥusayn heeft ons verteld, hij zei: Ḥajjāj heeft mij verteld, op gezag van Ibn Jurayj, op gezag van Mujāhid — met gelijke strekking.
Al-Ḥasan heeft ons verteld, hij zei: ʿAbd al-Razzāq heeft ons bericht, hij zei: Maʿmar heeft ons bericht, op gezag van Qatāda, over Zijn woord وَاتَّخَذَ سَبِيلَهُ فِي الْبَحْرِ عَجَبًا: "Mūsā was, toen de vis zijn weg door de zee had genomen als een verwonderlijk ding, verwonderd over het graven van de vis."
Yūnus heeft mij verteld, hij zei: Ibn Wahb heeft ons bericht, hij zei: Ibn Zayd zei over وَاتَّخَذَ سَبِيلَهُ فِي الْبَحْرِ عَجَبًا: "Bij Allah, het is een verwonderlijk ding — een vis waarvan men jarenlang had gegeten; wat is er verwonderlijker dan een vis waarvan men lange tijd had gegeten en die vervolgens levend werd totdat hij in de zee werd bijeengedreven."
Muḥammad ibn Saʿd heeft mij verteld, hij zei: mijn vader heeft mij verteld, hij zei: mijn oom heeft mij verteld, hij zei: mijn vader heeft mij verteld, op gezag van zijn vader, op gezag van Ibn ʿAbbās, die zei: "De vis raakte niets in de zee aan of het droogde uit en werd een rots — en de Profeet van Allah ﷺ verwonderde zich hierover."
Abū Kurayb heeft ons verteld, hij zei: al-Ḥasan ibn ʿAṭiyya heeft ons verteld, hij zei: ʿAmr ibn Thābit heeft ons verteld, op gezag van zijn vader, op gezag van Saʿīd ibn Jubayr, op gezag van Ibn ʿAbbās, over وَاتَّخَذَ سَبِيلَهُ فِي الْبَحْرِ عَجَبًا: "Dat wil zeggen: het graven van de vis door de zee was voor Mūsā een verwonderlijk ding."
