Tabari
Terug naar surah 18, ayah 60

Tafseer van De Grot · Al-Kahf · 18:60

وَإِذْ قَالَ مُوسَىٰ لِفَتَىٰهُ لَآ أَبْرَحُ حَتَّىٰٓ أَبْلُغَ مَجْمَعَ ٱلْبَحْرَيْنِ أَوْ أَمْضِىَ حُقُبًۭا

En (gedenkt) toein Môesa tot zijn gezel zei: "Ik zal niet opgeven voordat ik de samenvloeiing van de twee zeeën bereik, of ik zal altijd doorgaan."

Tabari (1 passage)

  1. Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst

    De uitleg van de betekenis van de woorden van Allah de Verhevene: وَإِذْ قَالَ مُوسَى لِفَتَاهُ لا أَبْرَحُ حَتَّى أَبْلُغَ مَجْمَعَ الْبَحْرَيْنِ أَوْ أَمْضِيَ حُقُبًا (vers 60)

    Allah de Verhevene zegt tot Zijn profeet ﷺ: En gedenk, o Muḥammad, toen Mūsā ibn ʿImrān tot zijn jongeling Yūshaʿ (Jozua) zei: لا أَبْرَحُ — dat wil zeggen: ik zal niet ophouden te reizen — حَتَّى أَبْلُغَ مَجْمَعَ الْبَحْرَيْنِ: de samenvloeiing van de twee zeeën.

    Zoals Yūnus mij heeft verteld, hij zei: Ibn Wahb heeft ons bericht, hij zei: Ibn Zayd zei over لا أَبْرَحُ: "Ik zal niet eindigen." En er is gezegd dat met مَجْمَعَ الْبَحْرَيْنِ bedoeld wordt de samenvloeiing van de Perzische zee en de Byzantijnse zee. Al-majmaʿ is een werkwoordsnomen van jamaʿa yajmaʿu.

    Overlevering van hen die dit zeiden: Bishr heeft ons verteld, hij zei: Yazīd heeft ons verteld, hij zei: Saʿīd heeft ons verteld, op gezag van Qatāda, die over حَتَّى أَبْلُغَ مَجْمَعَ الْبَحْرَيْنِ zei: "De twee zeeën zijn de Perzische zee en de Byzantijnse zee; de Byzantijnse zee ligt in de richting van het westen, en de Perzische zee in de richting van het oosten."

    Al-Ḥasan ibn Yaḥyā heeft ons verteld, hij zei: ʿAbd al-Razzāq heeft ons bericht, hij zei: Maʿmar heeft ons bericht, op gezag van Qatāda, die over مَجْمَعَ الْبَحْرَيْنِ zei: "De Perzische zee en de Byzantijnse zee."

    Al-Qāsim heeft ons verteld, hij zei: al-Ḥusayn heeft ons verteld, hij zei: Ḥajjāj heeft mij verteld, op gezag van Ibn Jurayj, op gezag van Mujāhid, die over مَجْمَعَ الْبَحْرَيْنِ zei: "De Byzantijnse zee en de Perzische zee; de ene in de richting van het oosten, de andere in de richting van het westen."

    Muḥammad ibn Saʿd heeft mij verteld, hij zei: mijn vader heeft mij verteld, hij zei: mijn oom heeft mij verteld, hij zei: mijn vader heeft mij verteld, op gezag van zijn vader, op gezag van Ibn ʿAbbās, die zei: مَجْمَعَ الْبَحْرَيْنِ [de tekst is onvolledig in het manuscript].

    Ibn Ḥumayd heeft ons verteld, hij zei: Yaḥyā ibn al-Ḍurayys heeft ons verteld, hij zei: Abū Maʿshar heeft ons verteld, op gezag van Muḥammad ibn Kaʿb, die over لا أَبْرَحُ حَتَّى أَبْلُغَ مَجْمَعَ الْبَحْرَيْنِ zei: "Tanger."

    Zijn woord أَوْ أَمْضِيَ حُقُبًا: dat wil zeggen: of ik reizig een tijdperk en een lange tijd — het enkelvoud en meervoud ervan zijn gelijk in hun verwijzing naar een lange tijdspanne; het meervoud is aḥqāb. De Arabieren zeggen ook: "Ik was enige tijd (ḥuqba) bij hem" — en zij vormen het meervoud als ḥuqab. Een aantal Arabische taalgeleerden legde لا أَبْرَحُ uit als "ik zal niet ophouden", en voerden daarvoor als bewijs aan het vers van al-Farazdaq: "Zij bleven totdat de vrouwen van hun kamelen in de vlakte van Dhū Qār bagage met fijne goederen uitwisselden" — hij bedoelt: zij bleven.

    Sommige taalgeleerden vermeldden dat ḥuqb in het dialect van Qays "een jaar" betekent. Wat de uitleggers betreft, zij bespraken dit als volgt: zij verschilden van mening, en sommigen zeiden: het is tachtig jaar.

    Overlevering van hen die dit zeiden: Mij is verteld op gezag van Hushaym, die zei: Abū Balj heeft ons verteld, op gezag van ʿAmr ibn Maymūn, op gezag van ʿAbd Allāh ibn ʿAmr, die zei: "Al-ḥuqb is tachtig jaar."

    Anderen zeiden: het is zeventig jaar.

    Overlevering van hen die dit zeiden: Al-Qāsim heeft ons verteld, hij zei: al-Ḥusayn heeft ons verteld, hij zei: Ḥajjāj heeft mij verteld, op gezag van Ibn Jurayj, op gezag van Mujāhid, die over أَوْ أَمْضِيَ حُقُبًا zei: "Zeventig herfsttijden."

    Muḥammad ibn ʿAmr heeft ons verteld, hij zei: Abū ʿĀṣim heeft ons verteld, hij zei: ʿĪsā heeft ons verteld — en al-Ḥārith heeft mij verteld, hij zei: al-Ḥasan heeft ons verteld, hij zei: Warqāʾ heeft ons verteld — beiden op gezag van Ibn Abī Najiḥ, op gezag van Mujāhid — met gelijke strekking.

    Anderen zeiden over dit vers overeenkomstig wat wij hebben gezegd.

    Overlevering van hen die dit zeiden: ʿAlī heeft mij verteld, hij zei: Abū Ṣāliḥ heeft ons verteld, hij zei: Muʿāwiya heeft mij verteld, op gezag van ʿAlī, op gezag van Ibn ʿAbbās, die over أَوْ أَمْضِيَ حُقُبًا zei: "Een tijdperk (dahr)."

    Aḥmad ibn Yaḥyā heeft ons verteld, hij zei: ʿAbd al-Razzāq heeft ons bericht, hij zei: Maʿmar heeft ons bericht, op gezag van Qatāda, die over حُقُبًا zei: "Al-ḥuqb is een tijdspanne (zamān)."

    Yūnus heeft ons verteld, hij zei: Ibn Wahb heeft ons bericht, hij zei: Ibn Zayd zei over أَوْ أَمْضِيَ حُقُبًا: "Al-ḥuqb is een tijdspanne (al-zamān)."

    Toon originele Arabische tekst
    القول في تأويل قوله تعالى : وَإِذْ قَالَ مُوسَى لِفَتَاهُ لا أَبْرَحُ حَتَّى أَبْلُغَ مَجْمَعَ الْبَحْرَيْنِ أَوْ أَمْضِيَ حُقُبًا (60) يقول عز ذكره لنبيه صلى الله عليه وسلم: واذكر يا محمد إذ قال موسى بن عمران لفتاه يوشع: ( لا أَبْرَحُ ) يقول: لا أزال أسير ( حَتَّى أَبْلُغَ مَجْمَعَ الْبَحْرَيْنِ ) . كما حدثني يونس، قال: أخبرنا ابن وهب، قال: قال ابن زيد، في قوله: ( لا أَبْرَحُ ) قال: لا أنتهي ، وقيل: عنى بقوله: ( مَجْمَعَ الْبَحْرَيْنِ ) اجتماع بحر فارس والروم، والمجمع: مصدر من قولهم: جمع يجمع. * ذكر من قال ذلك: حدثنا بشر، قال: ثنا يزيد، قال: ثنا سعيد، عن قتادة، قوله: ( حَتَّى أَبْلُغَ مَجْمَعَ الْبَحْرَيْنِ ) والبحران: بحر فارس وبحر الروم، وبحر الروم مما يلي المغرب، وبحر فارس مما يلي المشرق. حدثنا الحسن بن يحيى، قال: أخبرنا عبد الرزاق، قال: أخبرنا معمر، عن قتادة، قوله: ( مَجْمَعَ الْبَحْرَيْنِ ) قال: بحر فارس، وبحر الروم. حدثنا القاسم، قال: ثنا الحسين، قال: ثني حجاج، عن ابن جريج، عن مجاهد ( مَجْمَعَ الْبَحْرَيْنِ ) قال: بحر الروم، وبحر فارس، أحدهما قِبَل المشرق، والآخر قِبَل المغرب. حدثني محمد بن سعد، قال : ثني أبي، قال: ثني عمي، قال: ثني أبي، عن أبيه، عن ابن عباس، قال: ( مَجْمَعَ الْبَحْرَيْنِ ). (4) حدثنا ابن حميد، قال: ثنا يحيى بن الضريس، قال: ثنا أبو معشر، عن محمد بن كعب، في قوله: ( لا أَبْرَحُ حَتَّى أَبْلُغَ مَجْمَعَ الْبَحْرَيْنِ ) قال: طنجة. وقوله: ( أَوْ أَمْضِيَ حُقُبًا ) يقول: أو أسير زمانا ودهرا، وهو واحد، ويجمع كثيره وقليله: أحقاب وقد تقول العرب: كنت عنده حقبة من الدهر: ويجمعونها حُقبا. وكان بعض أهل العربية يوجه تأويل قوله ( لا أَبْرَحُ ) : أي لا أزول، ويستشهد لقوله ذلك ببيت الفرزدق: فَمـا بَرِحُـوا حـتى تَهـادَتْ نِساؤُهُمْ ببطْحَــاءِ ذِي قـارٍ عِيـابَ اللَّطـائِمِ (5) يقول: ما زالوا. وذكر بعض أهل العلم بكلام العرب، أن الحقب في لغة قيس: سنة ، فأما أهل التأويل فإنهم يقولون في ذلك ما أنا ذاكره، وهو أنهم اختلفوا فيه، فقال بعضهم: هو ثمانون سنة. * ذكر من قال ذلك: حُدثت عن هشيم، قال: ثنا أبو بلج، عن عمرو بن ميمون، عن عبد الله بن عمرو، قال: الحقب: ثمانون سنة. وقال آخرون: هو سبعون سنة. * ذكر من قال ذلك: حدثنا القاسم، قال: ثنا الحسين، قال: ثني حجاج، عن ابن جريج، عن مجاهد ( أَوْ أَمْضِيَ حُقُبًا ) قال: سبعين خريفا. حدثني محمد بن عمرو، قال: ثنا أبو عاصم، قال: ثنا عيسى، وحدثني الحارث، قال: ثنا الحسن، قال: ثنا ورقاء، جميعا عن ابن أبي نجيح، عن مجاهد، مثله. وقال آخرون في ذلك، بنحو الذي قلنا. * ذكر من قال ذلك: حدثني عليّ، قال: ثنا أبو صالح، قال: ثني معاوية، عن عليّ، عن ابن عباس، قوله: ( أَوْ أَمْضِيَ حُقُبًا ) قال: دهرا. حدثنا أحمد بن يحيى، قال: أخبرنا عبد الرزاق، قال: أخبرنا معمر، عن قتادة، في قوله (حُقُبا) قال: الحقب: زمان. حدثنا يونس، قال: أخبرنا ابن وهب، قال: قال ابن زيد، في قوله: ( أَوْ أَمْضِيَ حُقُبًا ) قال: الحقب: الزمان.