Tafseer van De Grot · Al-Kahf · 18:46
Het bezit van de zonen zijn de versieringen van het wereldse leven, maar de goede blijvende (daden) zijn beter bij jouw Heer, als beloning en betere hoop.
De uiteenzetting over de uitleg van de woorden van de Verhevene: الْمَالُ وَالْبَنُونَ زِينَةُ الْحَيَاةِ الدُّنْيَا وَالْبَاقِيَاتُ الصَّالِحَاتُ خَيْرٌ عِنْدَ رَبِّكَ ثَوَابًا وَخَيْرٌ أَمَلا (18:46)
Allah, Verheven is Zijn lof, zegt: De rijkdom en de zonen, mensen — waarmee ʿUyayna en al-Aqraʿ zich beroemen en waarmee zij neerkijken op Salmān, Khabbāb en Ṣuhayb — zijn slechts sieraden van het wereldse leven, en zij behoren niet tot de zaken van het hiernamaals. وَالْبَاقِيَاتُ الصَّالِحَاتُ خَيْرٌ عِنْدَ رَبِّكَ ثَوَابًا — Hij zegt: Wat Salmān, Khabbāb en Ṣuhayb aan gehoorzaamheid aan Allah verrichten, en hun aanroeping van hun Heer bij het ochtendgloren en de avond, waarbij zij Zijn gelaat nastreven — de goede daden die voor hen blijven na het vergaan van het wereldse leven — die zijn voor jou, Muḥammad, beter bij jouw Heer als beloning dan de rijkdom en de zonen waarmee deze polytheïsten (mushrikīn) pronken, die vergaan en niet voor hun bezitters blijven. وَخَيْرٌ أَمَلا — Hij zegt: En wat Salmān, Ṣuhayb en Khabbāb hopen te ontvangen is beter dan wat ʿUyayna en al-Aqraʿ hopen van hun bezittingen en kinderen. Deze verzen — vanaf وَاتْلُ مَا أُوحِيَ إِلَيْكَ مِنْ كِتَابِ رَبِّكَ tot op deze plaats — worden vermeld als te zijn nedergezonden over ʿUyayna en al-Aqraʿ.
Vermelding van degenen die dit zeiden:
Al-Ḥusayn ibn ʿAmr al-ʿAnqazī heeft ons overgeleverd, die zei: Mijn vader heeft ons overgeleverd, die zei: Asbāṭ ibn Naṣr heeft ons overgeleverd, op gezag van al-Suddī, op gezag van Abū Saʿīd al-Azdī — en hij was de koranlezer (qāriʾ) van de Azd — op gezag van Abū al-Kanūd, op gezag van Khabbāb, over وَلا تَطْرُدِ الَّذِينَ يَدْعُونَ رَبَّهُمْ بِالْغَدَاةِ وَالْعَشِيِّ ; daarna noemde hij het verhaal dat wij in Surah al-Anʿām hebben vermeld over de geschiedenis van ʿUyayna en al-Aqraʿ, tot aan وَلا تُطِعْ مَنْ أَغْفَلْنَا قَلْبَهُ عَنْ ذِكْرِنَا — hij zei: ʿUyayna en al-Aqraʿ — وَاتَّبَعَ هَوَاهُ — hij zei: daarna zei hij: toen werd voor hen een gelijkenis gegeven van twee mannen, en de gelijkenis van het wereldse leven.
De uitleggers verschilden over de bedoelde betekenis van al-bāqiyāt al-ṣāliḥāt, zoals zij verschilden over de bedoelde betekenis van de aanroeping die Allah, Verheven is Zijn lof, beschreef als eigenschap van degenen die de Boodschapper van Allah ﷺ verbood weg te jagen, en die hij beval met standvastigheid te vergezellen. Sommigen zeiden: het zijn de vijf gebeden. Anderen zeiden: het is de dhikr van Allah door tasbīḥ (SubḥānAllāh), taqdīs, tahlīl (Lā ilāha illallāh) en dergelijke. Anderen zeiden: het zijn de werken van gehoorzaamheid aan Allah. Nog anderen zeiden: het zijn de goede woorden.
Vermelding van degenen die zeiden dat het de vijf gebeden zijn:
Muḥammad ibn Ibrāhīm al-Anmāṭī heeft mij overgeleverd, die zei: Yaʿqūb ibn Kāsib heeft ons overgeleverd, die zei: ʿAbd Allāh ibn ʿAbd Allāh al-Umawī heeft ons overgeleverd, die zei: Ik hoorde ʿAbd Allāh ibn Yazīd ibn Hurmuz overleveren van ʿUbayd Allāh ibn ʿUtba, van Ibn ʿAbbās, dat hij zei: "Al-bāqiyāt al-ṣāliḥāt zijn de vijf gebeden."
Zurayq ibn Isḥāq heeft mij overgeleverd, die zei: Qabīṣa heeft ons overgeleverd, op gezag van Sufyān, op gezag van ʿAbd Allāh ibn Muslim, op gezag van Saʿīd ibn Jubayr, over وَالْبَاقِيَاتُ الصَّالِحَاتُ : "De vijf gebeden" zei hij.
Yaḥyā ibn Ibrāhīm al-Masʿūdī heeft mij overgeleverd, die zei: Mijn vader heeft ons overgeleverd, op gezag van zijn vader, op gezag van zijn grootvader, op gezag van al-Aʿmash, op gezag van Abū Isḥāq, op gezag van ʿAmr ibn Shurahbīl over dit vers وَالْبَاقِيَاتُ الصَّالِحَاتُ : "Het zijn de voorgeschreven gebeden" zei hij.
Al-Ḥasan ibn Yaḥyā heeft ons overgeleverd, die zei: ʿAbd al-Razzāq heeft ons ingelicht, die zei: al-Thawrī heeft ons ingelicht, op gezag van ʿAbd Allāh ibn Muslim, op gezag van Saʿīd ibn Jubayr, op gezag van Ibn ʿAbbās: "Al-bāqiyāt al-ṣāliḥāt zijn de vijf gebeden" zei hij.
Ibn Bashshār heeft ons overgeleverd, die zei: ʿAbd al-Raḥmān heeft ons overgeleverd, die zei: Sufyān heeft ons overgeleverd, op gezag van al-Ḥasan ibn ʿAbd Allāh, op gezag van Ibrāhīm: وَالْبَاقِيَاتُ الصَّالِحَاتُ — de vijf gebeden.
Ibn Ḥumayd heeft ons overgeleverd, die zei: Jarīr heeft ons overgeleverd, op gezag van Manṣūr, op gezag van Abū Isḥāq, op gezag van Abū Maysara: وَالْبَاقِيَاتُ الصَّالِحَاتُ — "De vijf gebeden" zei hij.
Vermelding van degenen die zeiden dat het de dhikr van Allah is door tasbīḥ, taḥmīd en dergelijke:
Ibn Ḥumayd, ʿAbd Allāh ibn Abī Ziyād en Muḥammad ibn ʿUmāra al-Asadī hebben ons overgeleverd, die zeiden: ʿAbd Allāh ibn Yazīd heeft ons overgeleverd, die zei: Ḥaywat heeft ons ingelicht. Hij zei: Abū ʿAqīl Zuhra ibn Maʿbad al-Qurashī — van de Banū Taym, van de stam van Abū Bakr al-Ṣiddīq — heeft ons ingelicht, dat hij al-Ḥārith, de vrijgelatene van ʿUthmān ibn ʿAffān, hoorde zeggen: "Er werd aan ʿUthmān gevraagd: Wat zijn al-bāqiyāt al-ṣāliḥāt?" Hij antwoordde: "Zij zijn: Lā ilāha illallāh, SubḥānAllāh, al-Ḥamdu lillāh, Allāhu akbar, en lā ḥawla wa-lā quwwata illā billāh."
Saʿd ibn ʿAbd Allāh ibn ʿAbd al-Ḥakam heeft mij overgeleverd, die zei: Abū Zurʿa heeft ons overgeleverd, die zei: Ḥaywat heeft ons overgeleverd, die zei: Abū ʿAqīl Zuhra ibn Maʿbad heeft ons overgeleverd, dat hij al-Ḥārith de vrijgelatene van ʿUthmān ibn ʿAffān hoorde zeggen: "Er werd aan ʿUthmān ibn ʿAffān gevraagd: Wat zijn al-bāqiyāt al-ṣāliḥāt?" Hij antwoordde: "Het zijn: Lā ilāha illallāh, wa-SubḥānAllāhi wa-biḥamdih, wa-Allāhu akbar, wa-l-Ḥamdu lillāh, wa-lā ḥawla wa-lā quwwata illā billāh."
Ibn ʿAbd al-Raḥīm al-Barqī heeft mij overgeleverd, die zei: Ibn Abī Maryam heeft ons overgeleverd, die zei: Nāfiʿ ibn Yazīd en Rushdīn ibn Saʿd hebben ons overgeleverd, die beiden zeiden: Zuhra ibn Maʿbad heeft ons overgeleverd, die zei: Ik hoorde al-Ḥārith de vrijgelatene van ʿUthmān ibn ʿAffān zeggen: "Men vroeg aan ʿUthmān: Wat zijn al-bāqiyāt al-ṣāliḥāt?" — en hij noemde hetzelfde.
Ibn Bashshār heeft ons overgeleverd, die zei: ʿAbd al-Raḥmān heeft ons overgeleverd, die zei: Sufyān heeft ons overgeleverd, op gezag van ʿAbd Allāh ibn Muslim ibn Hurmuz, op gezag van Saʿīd ibn Jubayr, op gezag van Ibn ʿAbbās, over وَالْبَاقِيَاتُ الصَّالِحَاتُ : "SubḥānAllāh, wa-l-Ḥamdu lillāh, wa-lā ilāha illallāh, wa-Allāhu akbar" zei hij.
Abū Kurayb heeft ons overgeleverd, die zei: Ibn Idrīs heeft ons overgeleverd, die zei: Ik hoorde ʿAbd al-Malik, op gezag van ʿAṭāʾ, op gezag van Ibn ʿAbbās, over وَالْبَاقِيَاتُ الصَّالِحَاتُ : "SubḥānAllāh, wa-l-Ḥamdu lillāh, wa-lā ilāha illallāh, wa-Allāhu akbar" zei hij.
Abū Kurayb heeft ons overgeleverd, die zei: Ṭalq ibn Ghannām heeft ons overgeleverd, op gezag van Zāʾida, op gezag van ʿAbd al-Malik, op gezag van ʿAṭāʾ, op gezag van Ibn ʿAbbās — met hetzelfde.
Ibn Bashshār heeft ons overgeleverd, die zei: ʿAbd al-Raḥmān heeft ons overgeleverd, die zei: Mālik heeft ons overgeleverd, op gezag van ʿUmāra ibn ʿAbd Allāh ibn Ṣayyād, op gezag van Saʿīd ibn al-Musayyab, die zei: وَالْبَاقِيَاتُ الصَّالِحَاتُ — "SubḥānAllāh, wa-l-Ḥamdu lillāh, wa-lā ilāha illallāh, wa-Allāhu akbar, wa-lā ḥawla wa-lā quwwata illā billāh."
Al-Qāsim heeft ons overgeleverd, die zei: al-Ḥusayn heeft ons overgeleverd, die zei: Ḥajjāj heeft mij overgeleverd, op gezag van Ibn Jurayj, op gezag van Mujāhid, die zei: ʿAbd Allāh ibn ʿUthmān ibn Khushayim heeft mij ingelicht, op gezag van Nāfiʿ ibn Sarjis, die hem inlichtte dat hij Ibn ʿUmar vroeg naar al-bāqiyāt al-ṣāliḥāt. Hij antwoordde: "Lā ilāha illallāh, wa-Allāhu akbar, wa-SubḥānAllāh, wa-lā ḥawla wa-lā quwwata illā billāh." Ibn Jurayj zei: ʿAṭāʾ ibn Abī Rabāḥ zei hetzelfde.
Ibn Bashshār heeft ons overgeleverd, die zei: ʿAbd al-Raḥmān heeft ons overgeleverd, die zei: Sufyān heeft ons overgeleverd, op gezag van Manṣūr, op gezag van Mujāhid: "Al-bāqiyāt al-ṣāliḥāt zijn: SubḥānAllāh, wa-l-Ḥamdu lillāh, wa-lā ilāha illallāh, wa-Allāhu akbar."
Ibn al-Muthannā heeft ons overgeleverd, die zei: Muḥammad ibn Jaʿfar heeft ons overgeleverd, die zei: Shuʿba heeft ons overgeleverd, op gezag van Manṣūr, op gezag van Mujāhid — met nagenoeg hetzelfde.
Ibn Ḥumayd heeft ons overgeleverd, die zei: Jarīr heeft ons overgeleverd, op gezag van Manṣūr, op gezag van Mujāhid, over وَالْبَاقِيَاتُ الصَّالِحَاتُ : "SubḥānAllāh, wa-l-Ḥamdu lillāh, wa-lā ilāha illallāh, wa-Allāhu akbar" zei hij.
Yunus heeft mij overgeleverd, die zei: Ibn Wahb heeft ons ingelicht, die zei: Abū Ṣakhr heeft mij overgeleverd, dat ʿAbd Allāh ibn ʿAbd al-Raḥmān — vrijgelatene van Sālim ibn ʿAbd Allāh — hem heeft overgeleverd, die zei: Sālim ibn Muḥammad ibn Kaʿb al-Quraẓī stuurde mij en zei: "Zeg hem dat hij mij bij de hoek van het graf moet ontmoeten, want ik heb iets nodig van hem." Zij ontmoetten elkaar, groetten elkaar, en toen zei Sālim: "Wat beschouw jij als al-bāqiyāt al-ṣāliḥāt?" De ander antwoordde: "Lā ilāha illallāh, wa-l-Ḥamdu lillāh, wa-SubḥānAllāh, wa-Allāhu akbar, wa-lā ḥawla wa-lā quwwata illā billāh." Sālim vroeg: "Wanneer heb jij lā ḥawla wa-lā quwwata illā billāh erin opgenomen?" Hij antwoordde: "Ik heb het er altijd in." Sālim herhaalde zijn vraag twee of drie keer maar de ander week niet af. Hij zei: "Dan hou vol." Sālim zei: "Ja, hou vol — want Abū Ayyūb al-Anṣārī heeft mij overgeleverd dat hij de Boodschapper van Allah ﷺ hoorde zeggen: 'Ik werd omhooggebracht naar de hemel en Ibrahim werd mij getoond. Hij zei: O Jibrīl, wie is dit bij jou? Hij zei: Muḥammad. Hij begroette mij hartelijk en welwillend, en zei toen: Beveel jouw gemeenschap om veel te planten van de aanplant van het paradijs (janna), want zijn bodem is goed en zijn grond is wijd. Ik vroeg: Wat is de aanplant van het paradijs? Hij antwoordde: Lā ḥawla wa-lā quwwata illā billāh.'"
Ik vond in mijn boek — op gezag van al-Ḥasan ibn al-Ṣabbāḥ al-Bazzār, op gezag van Abū Naṣr al-Tammār, op gezag van ʿAbd al-ʿAzīz ibn Muslim, op gezag van Muḥammad ibn ʿAjlān, op gezag van Saʿīd al-Maqburī, op gezag van zijn vader, op gezag van Abū Hurayra — dat de Boodschapper van Allah ﷺ zei: "SubḥānAllāh, wa-l-Ḥamdu lillāh, wa-lā ilāha illallāh, wa-Allāhu akbar behoren tot al-bāqiyāt al-ṣāliḥāt."
Al-Ḥasan ibn Yaḥyā heeft ons overgeleverd, die zei: ʿAbd al-Razzāq heeft ons ingelicht, die zei: Maʿmar en al-Thawrī hebben ons ingelicht, op gezag van Abū Isḥāq, op gezag van Ṣila ibn Zufar, die zei: Ik hoorde Hudhayfa zeggen over وَالْبَاقِيَاتُ الصَّالِحَاتُ خَيْرٌ : "Lā ilāha illallāh, wa-Allāhu akbar, wa-l-Ḥamdu lillāh, wa-SubḥānAllāh — zij zijn al-bāqiyāt al-ṣāliḥāt."
Yunus heeft mij overgeleverd, die zei: Ibn Wahb heeft ons ingelicht, die zei: ʿAmr ibn al-Ḥārith heeft ons ingelicht, dat Darrāj Abū al-Samḥ hem heeft overgeleverd, op gezag van Abū al-Haytham, op gezag van Abū Saʿīd al-Khudrī, dat de Boodschapper van Allah ﷺ zei: "Maak veel gebruik van al-bāqiyāt al-ṣāliḥāt." Er werd gevraagd: "En wat zijn zij, Boodschapper van Allah?" Hij antwoordde: "Al-milla." Er werd gevraagd: "En wat is dat, Boodschapper van Allah?" Hij antwoordde: "Al-takbīr, al-tahlīl, al-tasbīḥ, al-ḥamd, en lā ḥawla wa-lā quwwata illā billāh."
Yunus heeft mij overgeleverd, die zei: Ibn Wahb heeft ons ingelicht, die zei: Mālik heeft mij ingelicht, op gezag van ʿUmāra ibn Ṣayyād, dat hij Saʿīd ibn al-Musayyab hoorde zeggen over al-bāqiyāt al-ṣāliḥāt: "Zij zijn de woorden van de dienaar: Allāhu akbar, wa-SubḥānAllāh, wa-l-Ḥamdu lillāh, wa-lā ḥawla wa-lā quwwata illā billāh."
Ibn al-Barqī heeft mij overgeleverd, die zei: Ibn Abī Maryam heeft ons overgeleverd, die zei: Yaḥyā ibn Ayyūb heeft ons ingelicht, die zei: Ibn ʿAjlān heeft mij overgeleverd, op gezag van ʿUmāra ibn Ṣayyād, die zei: Saʿīd ibn al-Musayyab vroeg mij naar al-bāqiyāt al-ṣāliḥāt. Ik antwoordde: "Het gebed en het vasten." Hij zei: "Je hebt het niet goed." Ik zei: "De zakāh en de bedevaart." Hij zei: "Je hebt het niet goed — maar zij zijn de vijf woorden: Lā ilāha illallāh, wa-Allāhu akbar, wa-SubḥānAllāh, wa-l-Ḥamdu lillāh, wa-lā ḥawla wa-lā quwwata illā billāh."
Vermelding van degenen die zeiden dat het de gehoorzaamheidswerken aan Allah zijn:
Al-Qāsim heeft ons overgeleverd, die zei: al-Ḥusayn heeft ons overgeleverd, die zei: Ḥajjāj heeft mij overgeleverd, op gezag van Ibn Jurayj, op gezag van ʿAṭāʾ al-Khurāsānī, op gezag van Ibn ʿAbbās, over وَالْبَاقِيَاتُ الصَّالِحَاتُ خَيْرٌ عِنْدَ رَبِّكَ ثَوَابًا وَخَيْرٌ أَمَلا : "De goede daden: SubḥānAllāh, wa-l-Ḥamdu lillāh, wa-lā ilāha illallāh, wa-Allāhu akbar" zei hij.
ʿAlī heeft mij overgeleverd, die zei: ʿAbd Allāh heeft ons overgeleverd, die zei: Muʿāwiya heeft mij overgeleverd, op gezag van ʿAlī, op gezag van Ibn ʿAbbās, over وَالْبَاقِيَاتُ الصَّالِحَاتُ : "Zij zijn de dhikr van Allah — de woorden: Lā ilāha illallāh, wa-Allāhu akbar, wa-SubḥānAllāh, wa-l-Ḥamdu lillāh, wa-tabāraka Allāh, wa-lā ḥawla wa-lā quwwata illā billāh, wa-astaghfiru Allāh, wa-ṣallā Allāhu ʿalā rasūlih — en het vasten, het gebed, de bedevaart (ḥajj), de aalmoesbelasting (zakāh), de vrijlating (ʿitq), de jihād, het onderhouden van familiebanden, en alle goede daden — zij zijn al-bāqiyāt al-ṣāliḥāt die voor hun mensen in het paradijs (janna) blijven zolang de hemelen en de aarde bestaan."
Yunus heeft mij overgeleverd, die zei: Ibn Wahb heeft ons ingelicht, die zei: Ibn Zayd zei over وَالْبَاقِيَاتُ الصَّالِحَاتُ خَيْرٌ عِنْدَ رَبِّكَ ثَوَابًا وَخَيْرٌ أَمَلا : "De goede daden" zei hij.
Vermelding van degenen die zeiden dat het de goede woorden zijn:
Muḥammad ibn Saʿd heeft mij overgeleverd, die zei: Mijn vader heeft mij overgeleverd, die zei: Mijn oom heeft mij overgeleverd, die zei: Mijn vader heeft mij overgeleverd, op gezag van zijn vader, op gezag van Ibn ʿAbbās, over وَالْبَاقِيَاتُ الصَّالِحَاتُ : "De goede woorden" zei hij.
De meest correcte mening hierover — naar mijn oordeel — is die van degene die zegt: Het zijn alle soorten goede daden, zoals wat is overgeleverd van ʿAlī ibn Abī Ṭalḥa op gezag van Ibn ʿAbbās, want dit alles behoort tot de goede daden die voor hun bezitter in het hiernamaals blijven, waarvoor hij wordt vergolden en beloond. En Allah, Verheven is Zijn vermaning, heeft in Zijn woorden وَالْبَاقِيَاتُ الصَّالِحَاتُ خَيْرٌ عِنْدَ رَبِّكَ ثَوَابًا de een niet boven de ander gesteld — noch in een boek noch door een overlevering van de Boodschapper van Allah ﷺ.
En als iemand denkt dat dit door de overlevering die wij hebben vermeld op gezag van Abū Hurayra van de Profeet ﷺ nader is bepaald — dan is dat tegenstrijdig met wat hij denkt. Want de overlevering van de Boodschapper van Allah ﷺ zegt slechts dat de woorden SubḥānAllāh, wa-l-Ḥamdu lillāh, wa-lā ilāha illallāh, wa-Allāhu akbar tot al-bāqiyāt al-ṣāliḥāt behoren — zij zegt niet: "zij zijn de gehele al-bāqiyāt al-ṣāliḥāt" noch "al-bāqiyāt al-ṣāliḥāt in hun totaliteit." Het is geoorloofd dat deze formules tot al-bāqiyāt al-ṣāliḥāt behoren, en ook andere vroomheidswerken zijn al-bāqiyāt al-ṣāliḥāt.
