Tabari
Terug naar surah 13, ayah 6

Tafseer van De Donder · Ar-Ra'd · 13:6

وَيَسْتَعْجِلُونَكَ بِٱلسَّيِّئَةِ قَبْلَ ٱلْحَسَنَةِ وَقَدْ خَلَتْ مِن قَبْلِهِمُ ٱلْمَثُلَٰتُ ۗ وَإِنَّ رَبَّكَ لَذُو مَغْفِرَةٍۢ لِّلنَّاسِ عَلَىٰ ظُلْمِهِمْ ۖ وَإِنَّ رَبَّكَ لَشَدِيدُ ٱلْعِقَابِ

En zij vragen aan jou (O Moehammad) om verhaasting van het slechte, vóór het goede. En de voorbeelden van de bestraffing zijn reeds voorafgegaan. Voorwaar, jouw Heer is de Bezitter van vergeving voor de mensen, ondanks hun onrechtvaardige daden. En voorwaar, jouw Heer is zeker streng in de bestraffing.

Tabari (1 passage)

  1. Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst

    Abū Jaʿfar zei: De Verhevene zegt: وَيَسْتَعْجِلُونَكَ — o Muḥammad — de polytheïsten van uw volk vragen u het slechte te bespoedigen vóór het goede en de welstand, en zij zeggen: اللَّهُمَّ إِنْ كَانَ هَذَا هُوَ الْحَقَّ مِنْ عِنْدِكَ فَأَمْطِرْ عَلَيْنَا حِجَارَةً مِنَ السَّمَاءِ أَوِ ائْتِنَا بِعَذَابٍ أَلِيمٍ [Surah Al-Anfāl 8:32] — terwijl zij weten welke bestraffingen van Allah en welk geweldig leed er vroegere volken hebben getroffen die vóór hen bestonden en hun Heer hadden gehoorzaamd en Zijn gezanten hadden verloochend: het ene volk werd veranderd in apen, een ander in varkens, een volk werd vernietigd door de schudding (al-rajfa), een ander door het verzinken in de aarde — en dat zijn de "al-mathalāt" waarover Allah, de Verhevene, zegt: وَقَدْ خَلَتْ مِنْ قَبْلِهِمُ الْمَثُلاتُ (en vóór hen zijn reeds de afschrikwekkende straffen voorbijgegaan).

    "Al-mathalāt" zijn de afschrikkende bestraffingen. Het enkelvoud ervan is "mathulatun" — met een open mīm en een gesloten thāʾ — en het meervoud is "mathalāt", zoals het enkelvoud van "al-ṣaduqāt" "ṣaduqatun" is en het meervoud "ṣaduqāt". Er is overgeleverd dat de stam Tamīm onder de Arabieren zowel de mīm als de thāʾ sluit in "al-muthulāt", zodat het enkelvoud in hun taalmodus "muthlатun" is, en het meervoud "muthulāt", naar het patroon van "ghurfa" en "ghurufāt". Het werkwoord ervan is "mathaltu bihi amthulu mathlan" — met een open mīm en een stilgelegde thāʾ — en wanneer je bedoelt dat je een gelijke vergelding voor hem hebt genomen van een ander, zeg je "amthaltuhu min ṣāḥibihi umthiluhu imthālan" — dat wil zeggen wanneer je vergelding van hem neemt.

    En de uitleggers zeiden iets vergelijkbaars met wat wij hierover gezegd hebben.

    Vermelding van wie dat zei:

    20130 — Bishr heeft ons verteld, hij zei: Yazīd heeft ons verteld, hij zei: Saʿīd heeft ons verteld, op gezag van Qatāda, over Zijn woord: وَقَدْ خَلَتْ مِنْ قَبْلِهِمُ الْمَثُلاتُ — de slagen van Allah in de volken die vóór u bestonden. En Zijn woord: وَيَسْتَعْجِلُونَكَ بِالسَّيِّئَةِ قَبْلَ الْحَسَنَةِ — dat zijn de polytheïsten van de Arabieren die het slechte vóór het goede bespoedigden en zeiden: اللَّهُمَّ إِنْ كَانَ هَذَا هُوَ الْحَقَّ مِنْ عِنْدِكَ فَأَمْطِرْ عَلَيْنَا حِجَارَةً مِنَ السَّمَاءِ أَوِ ائْتِنَا بِعَذَابٍ أَلِيمٍ [Surah Al-Anfāl 8:32].

    20131 — Muḥammad ibn ʿAbd al-Aʿlā heeft ons verteld, hij zei: Muḥammad ibn Thawr heeft ons verteld, op gezag van Maʿmar, op gezag van Qatāda: وَيَسْتَعْجِلُونَكَ بِالسَّيِّئَةِ قَبْلَ الْحَسَنَةِ — hij zei: met de bestraffing vóór de welstand. وَقَدْ خَلَتْ مِنْ قَبْلِهِمُ الْمَثُلاتُ — hij zei: de bestraffingen.

    20132 — Al-Ḥasan ibn Muḥammad heeft ons verteld, hij zei: Shabāba heeft ons verteld, hij zei: Warqāʾ heeft ons verteld, op gezag van Ibn Abī Najīḥ, op gezag van Mujāhid, over Zijn woord: الْمَثُلاتُ — hij zei: de gelijkenissen.

    20133 — Al-Muthanā heeft mij verteld, hij zei: Abū Ḥudhayfa heeft ons verteld, hij zei: Shibil heeft ons verteld, op gezag van Ibn Abī Najīḥ, op gezag van Mujāhid.

    20134 — En al-Muthanā heeft mij verteld: hij zei: Isḥāq heeft ons verteld, hij zei: ʿAbd Allāh heeft ons verteld, op gezag van Warqāʾ, op gezag van Ibn Abī Najīḥ, op gezag van Mujāhid — hetzelfde.

    20135 — Yūnus heeft mij verteld, hij zei: Ibn Wahb heeft ons ingelicht, hij zei: Ibn Zayd zei, over Zijn woord: وَقَدْ خَلَتْ مِنْ قَبْلِهِمُ الْمَثُلاتُ — hij zei: "al-mathalāt" is wat Allah aan bestraffing aan de volken heeft toegebracht die Hem ongehoorzaam waren en Zijn gezanten hadden verloochend — de afschrikwekkende straffen zijn voorbijgegaan vóór hen, en zij kenden dat, en wat Allah aan hen gedaan had werd aan hen overgeleverd.

    20136 — Al-Ḥārith heeft mij verteld, hij zei: ʿAbd al-ʿAzīz heeft ons verteld, hij zei: Sulaym heeft ons verteld, hij zei: ik hoorde Al-Shaʿbī zeggen over Zijn woord: وَقَدْ خَلَتْ مِنْ قَبْلِهِمُ الْمَثُلاتُ — hij zei: de apen en de varkens zijn de "mathalāt".

    En Zijn woord: وَإِنَّ رَبَّكَ لَذُو مَغْفِرَةٍ لِلنَّاسِ عَلَى ظُلْمِهِمْ (en voorwaar, uw Heer bezit zeker vergeving voor de mensen ondanks hun onrecht) — de Verhevene zegt: en voorwaar, uw Heer, o Muḥammad, bedekt de zonden van wie van zijn zonden berouw toont onder de mensen — Hij geeft hem geen schandelijkheid daarvoor op het staan van de Dag der Opstanding, en Hij scheldt hem de bestraffing daarvoor kwijt, in het onmiddellijke en het uitgestelde. عَلَى ظُلْمِهِمْ (ondanks hun onrecht) — Hij zegt: ondanks hun doen van wat zij deden zonder Mijn toestemming. وَإِنَّ رَبَّكَ لَشَدِيدُ الْعِقَابِ (en voorwaar, uw Heer is zwaar in de bestraffing) — voor wie stervend in zijn zonden volhardt op de Dag der Opstanding, als Hij hem dat niet in het wereldse leven heeft vervroegd, of het beiden aan hem gegeven heeft in het wereldse leven en het Hiernamaals.

    Abū Jaʿfar zei: En deze woorden, hoewel hun uiterlijke betekenis die van een mededeling is, zijn een dreiging van Allah en een waarschuwing voor de polytheïsten van het volk van de Profeet ﷺ — als zij niet terugkeren en berouw tonen van hun ongeloof vóór de toorn van Allah op hen neerdaalt.

    20137 — ʿAlī ibn Dāwūd heeft mij verteld, hij zei: ʿAbd Allāh ibn Ṣāliḥ heeft ons verteld, hij zei: Muʿāwiya heeft mij verteld, op gezag van ʿAlī ibn Abī Ṭalḥa, op gezag van Ibn ʿAbbās: وَإِنَّ رَبَّكَ لَذُو مَغْفِرَةٍ لِلنَّاسِ — hij zegt: maar voorwaar uw Heer.

    Toon originele Arabische tekst
    قال أبو جعفر: يقول تعالى ذكره: (ويستعجلونك) يا محمد، (1) مشركو قومك بالبلاء والعقوبة قبل الرخاء والعافية, فيقولون: اللَّهُمَّ إِنْ كَانَ هَذَا هُوَ الْحَقَّ مِنْ عِنْدِكَ فَأَمْطِرْ عَلَيْنَا حِجَارَةً مِنَ السَّمَاءِ أَوِ ائْتِنَا بِعَذَابٍ أَلِيمٍ [سورة الأنفال: 32] وهم يعلمون ما حَلَّ بمن خلا قبلهم من الأمم التي عصت ربها وكذبت رسلها من عقوبات الله وعظيم بلائه, (2) فمن بين أمة مسخت قردة وأخرى خنازير, ومن بين أمّة أهلكت بالرَّجْفة, وأخرى بالخسف, وذلك هو (المثلات) التي قال الله جل ثناؤه .(وقد خلت من قبلهم المثلات) . و (المثلات)، العقوبات المنكِّلات, والواحدة منها: " مَثُلة " بفتح الميم وضم الثاء, ثم تجمع " مَثُلات "، كما واحدة " الصَّدُقَات "" صَدُقَة ", ثم تجمع " صَدُقَات " . (3) وذكر أن تميمًا من بين العرب تضم الميم والثاء جميعًا من " المُثُلات ", فالواحدة على لغتهم منها: " مُثْلة ", ثم تجمع " مُثُلات ", مثل " غُرْفة " وغُرُفات, والفعل منه: " مَثَلْت به أمْثُلُ مَثْلا " بفتح الميم وتسكين الثاء, فإذا أردت أنك أقصصته من غيره, قلت: " أمثلته من صاحبه أُمْثِلُه إمْثالا وذلك إذا أقصصته منه . * * * وبنحو الذي قلنا في ذلك قال أهل التأويل . *ذكر من قال ذلك: 20130- حدثنا بشر قال: حدثنا يزيد قال: حدثنا سعيد, عن قتادة, قوله: (وقد خلت من قبلهم المثلات)، وقائع الله في الأمم فيمن خلا قبلكم وقوله: (ويستعجلونك بالسيئة قبل الحسنة)، وهم مشركو العرب استعجلوا بالشرّ قبل الخير, وقالوا: اللَّهُمَّ إِنْ كَانَ هَذَا هُوَ الْحَقَّ مِنْ عِنْدِكَ فَأَمْطِرْ عَلَيْنَا حِجَارَةً مِنَ السَّمَاءِ أَوِ ائْتِنَا بِعَذَابٍ أَلِيمٍ ، [سورة الأنفال:32]. 20131- حدثنا محمد بن عبد الأعلى قال: حدثنا محمد بن ثور, عن معمر, عن قتادة: (ويستعجلونك بالسيئة قبل الحسنة) قال: بالعقوبة قبل العافية(وقد خلت من قبلهم المثلات) قال: العقوبات . 20132- حدثنا الحسن بن محمد قال: حدثنا شبابة قال: حدثنا ورقاء, عن ابن أبى نجيح, عن مجاهد, قوله: (المثلات) قال: الأمْثَال . 20133- حدثني المثنى قال: حدثنا أبو حذيفة قال: حدثنا شبل, عن ابن أبي نجيح, عن مجاهد 20134- وحدثني المثنى: قال: حدثنا إسحاق قال: حدثنا عبد الله, عن ورقاء, عن ابن أبي نجيح, عن مجاهد, مثله . 20135- حدثني يونس قال: أخبرنا ابن وهب قال: قال ابن زيد, في قوله: (وقد خلت من قبلهم المثلات) قال: (المثلات)، الذي مَثَل الله به الأممَ من العذاب الذي عذَّبهم، (4) تولَّت المثلات من العذاب, قد خلت من قبلهم, وعرفوا ذلك, وانتهى إليهم ما مَثَلَ الله بهم حين عصَوه وعَصوا رُسُله . 20136- حدثني الحارث قال: حدثنا عبد العزيز قال: حدثنا سليم قال: سمعت الشعبي يقول في قوله: (وقد خلت من قبلهم المثلات) ، قال: القردة والخنازير هي المثلات . * * * وقوله: (وإن ربك لذو مغفرة للناس على ظلمهم) ، يقول تعالى ذكره: وإن ربك يا محمد لذو سترٍ على ذنوب من تاب من ذنوبه من الناس, فتاركٌ فضيحته بها في موقف القيامة, وصافحٌ له عن عقابه عليها عاجلا وآجلا(على ظلمهم)، يقول: على فعلهم ما فعلوا من ذلك بغير إذني لهم بفعله (5) (وإن ربك لشديد العقاب)، لمن هلك مُصِرًّا على معاصيه في القيامة، إن لم يعجِّل له ذلك في الدنيا, أو يجمعهما له في الدنيا والآخرة . * * * قال أبو جعفر: وهذا الكلام، وإن كان ظاهره ظاهرَ خبرٍ, فإنه وعيدٌ من الله وتهديدٌ للمشركين من قوم رسول الله صلى الله عليه وسلم, إن هم لم ينيبوا ويتوبوا من كفرهم قبل حُلول نقمة الله بهم . * * * 20137- حدثني علي بن داود قال: حدثنا عبد الله بن صالح قال: حدثني معاوية, عن علي بن أبي طلحة, عن ابن عباس: (وإن ربك لذو مغفرة للناس) ، يقول: ولكنّ ربَّك . ------------------------- الهوامش : (1) انظر تفسير" الاستعجال" فيما سلف 15 ، 33 ، 101 . (2) انظر تفسير" خلا" فيما سلف 12 : 415 ، تعليق : 4 ، والمراجع هناك . (3) الصدقة" ، مهر المرأة ، وقد مضى آنفًا في سورة النساء ، آية : 4 في 7 : 552 ، ولم يشرحها كل الشرح هناك . (4) في المطبوعة :" مثل الله في الأمم" ، وأثبت ما في المخطوطة ، وهو صواب . (5) في المطبوعة :" بغير إذن" ، وأثبت ما في المخطوطة .