Tafseer van De Vijg · At-Tin · 95:5
Daarna doen Wij hem terugkeren tot het laagste van het laagste.
Zijn uitspraak: ثُمَّ رَدَدْنَاهُ أَسْفَلَ سَافِلِينَ ("Daarna brachten Wij hem terug tot het laagste der lagen") (95:5). De uitleggers van de tafsīr verschilden van mening over de uitleg hiervan. Sommigen van hen zeiden: de betekenis hiervan is: daarna brachten Wij hem terug tot de meest verachtelijke ouderdom.
* Vermelding van wie dat heeft gezegd:
Ibn al-Muthannā heeft ons verteld, hij zei: Ibn Abī ʿAdī heeft ons verteld, op gezag van Dāwūd, op gezag van ʿIkrima, op gezag van Ibn ʿAbbās: ثُمَّ رَدَدْنَاهُ أَسْفَلَ سَافِلِينَ ("Daarna brachten Wij hem terug tot het laagste der lagen"), hij zei: tot de meest verachtelijke ouderdom.
Ibn Ḥumayd heeft ons verteld, hij zei: Ḥakkām ibn Salm heeft ons verteld, op gezag van ʿAmr, op gezag van ʿĀṣim, op gezag van Abū Razīn, op gezag van Ibn ʿAbbās: ثُمَّ رَدَدْنَاهُ أَسْفَلَ سَافِلِينَ ("Daarna brachten Wij hem terug tot het laagste der lagen"), hij zei: tot de meest verachtelijke ouderdom.
Mohammed ibn Saʿd heeft mij verteld, hij zei: mijn vader heeft mij verteld, hij zei: mijn oom heeft mij verteld, hij zei: mijn vader heeft mij verteld, op gezag van zijn vader, op gezag van Ibn ʿAbbās: ثُمَّ رَدَدْنَاهُ أَسْفَلَ سَافِلِينَ ("Daarna brachten Wij hem terug tot het laagste der lagen"), hij zegt: hij wordt teruggebracht tot de meest verachtelijke ouderdom, hij wordt oud totdat zijn verstand verdwijnt. Het was een groep die teruggebracht werd tot de meest verachtelijke ouderdom in de tijd van de Boodschapper van Allah ﷺ, en de Boodschapper van Allah ﷺ werd over hen ondervraagd toen hun verstand dwaas werd. Toen openbaarde Allah hun verontschuldiging: dat zij hun beloning hebben voor wat zij verrichtten voordat hun verstand verdween.
Yaʿqūb heeft mij verteld, hij zei: Ibn ʿUlayya heeft ons verteld, op gezag van Abū Rajāʾ, hij zei: ʿIkrima werd ondervraagd over Zijn uitspraak: ثُمَّ رَدَدْنَاهُ أَسْفَلَ سَافِلِينَ ("Daarna brachten Wij hem terug tot het laagste der lagen"), hij zei: zij werden teruggebracht tot de meest verachtelijke ouderdom.
Ibn Bashshār heeft ons verteld, hij zei: Muʾammal en ʿAbd al-Raḥmān hebben ons verteld, zij beiden zeiden: Sufyān heeft ons verteld, op gezag van Ḥammād, op gezag van Ibrāhīm, over Zijn uitspraak: ثُمَّ رَدَدْنَاهُ أَسْفَلَ سَافِلِينَ ("Daarna brachten Wij hem terug tot het laagste der lagen"), hij zei: tot de meest verachtelijke ouderdom.
Ibn Ḥumayd heeft ons verteld, hij zei: Mihrān heeft ons verteld, op gezag van Sufyān, op gezag van Ḥammād, op gezag van Ibrāhīm, het gelijke daarvan.
Abū Kurayb heeft ons verteld, hij zei: Wakīʿ heeft ons verteld, op gezag van Sufyān, op gezag van Ḥammād, op gezag van Ibrāhīm, het gelijke daarvan.
Ibn ʿAbd al-Aʿlā heeft ons verteld, hij zei: Ibn Thawr heeft ons verteld, op gezag van Maʿmar, op gezag van Qatāda: ثُمَّ رَدَدْنَاهُ أَسْفَلَ سَافِلِينَ ("Daarna brachten Wij hem terug tot het laagste der lagen"), hij zei: Wij brachten hem terug tot de hoge ouderdom.
Bishr heeft ons verteld, hij zei: Yazīd heeft ons verteld, hij zei: Saʿīd heeft ons verteld, op gezag van Qatāda, hij zei: de hoge ouderdom.
Yaʿqūb heeft mij verteld, hij zei: al-Muʿtamir heeft ons verteld, hij zei: ik hoorde al-Ḥakam vertellen, op gezag van ʿIkrima: ثُمَّ رَدَدْنَاهُ أَسْفَلَ سَافِلِينَ ("Daarna brachten Wij hem terug tot het laagste der lagen"), hij zei: de hoogbejaarde grijsaard; zijn ouderdom schaadt hem niet, indien Allah voor hem afsluit met het beste van wat hij placht te doen.
En anderen zeiden: de betekenis hiervan is veeleer: daarna brachten Wij hem terug naar het Vuur in de afzichtelijkste gestalte.
* Vermelding van wie dat heeft gezegd:
Abū Kurayb heeft ons verteld, hij zei: Wakīʿ heeft ons verteld, op gezag van Abū Jaʿfar al-Rāzī, op gezag van al-Rabīʿ ibn Anas, op gezag van Abū al-ʿĀliya: ثُمَّ رَدَدْنَاهُ أَسْفَلَ سَافِلِينَ ("Daarna brachten Wij hem terug tot het laagste der lagen"), hij zei: in de slechtste gestalte, in de gestalte van een varken.
Ibn Ḥumayd heeft ons verteld, hij zei: Mihrān heeft ons verteld, op gezag van Sufyān, op gezag van Ibn Abī Najīḥ, op gezag van Mujāhid: ثُمَّ رَدَدْنَاهُ أَسْفَلَ سَافِلِينَ ("Daarna brachten Wij hem terug tot het laagste der lagen"), hij zei: het Vuur.
Abū Kurayb heeft ons verteld, hij zei: Wakīʿ heeft ons verteld, op gezag van Sufyān, op gezag van Ibn Abī Najīḥ, op gezag van Mujāhid, hij zei: naar het Vuur.
Ibn Bashshār heeft ons verteld, hij zei: ʿAbd al-Raḥmān heeft ons verteld, hij zei: Sufyān heeft ons verteld, op gezag van Ibn Abī Najīḥ, op gezag van Mujāhid, hij zei: in het Vuur.
Hij zei: Muʾammal heeft ons verteld, hij zei: Sufyān heeft ons verteld, op gezag van Ibn Abī Najīḥ, op gezag van Mujāhid, hij zei: naar het Vuur.
Bishr heeft ons verteld, hij zei: Yazīd heeft ons verteld, hij zei: Saʿīd heeft ons verteld, op gezag van Qatāda: ثُمَّ رَدَدْنَاهُ أَسْفَلَ سَافِلِينَ ("Daarna brachten Wij hem terug tot het laagste der lagen"), hij zei: al-Ḥasan zei: de hel (jahannam) is zijn verblijfplaats.
Ibn ʿAbd al-Aʿlā heeft ons verteld, hij zei: Ibn Thawr heeft ons verteld, op gezag van Maʿmar, op gezag van Qatāda, hij zei: al-Ḥasan zei, over Zijn uitspraak: ثُمَّ رَدَدْنَاهُ أَسْفَلَ سَافِلِينَ ("Daarna brachten Wij hem terug tot het laagste der lagen"), hij zei: in het Vuur.
Yūnus heeft mij verteld, hij zei: Ibn Wahb heeft ons bericht, hij zei: Ibn Zayd zei, over Zijn uitspraak: ثُمَّ رَدَدْنَاهُ أَسْفَلَ سَافِلِينَ ("Daarna brachten Wij hem terug tot het laagste der lagen"), hij zei: naar het Vuur.
Het juiste van de uitspraken hierover is naar mijn mening, en het meest in overeenstemming met de uitleg van het vers, de uitspraak van wie zei: de betekenis ervan is: daarna brachten Wij hem terug tot de meest verachtelijke ouderdom, tot de leeftijd van seniliteit, van hen wier verstand verdwenen is door de hoge ouderdom en de ouderdom, zodat hij in het laagste der lagen verkeert wat betreft het aftakelen van de levensduur en het verdwijnen van het verstand.
Wij hebben slechts gezegd: deze uitspraak is het meest correct hierin, omdat Allah, de Verhevene wiens gedachtenis verheven is, bericht gaf over Zijn schepping van de zoon van Adam en Zijn beschikken over hem in de verschillende toestanden, als bewijsvoering daarmee tegen hen die Zijn macht over de opwekking na de dood ontkennen. Zie je niet dat Hij zegt: فَمَا يُكَذِّبُكَ بَعْدُ بِالدِّينِ ("Wat doet jou dan daarna de Vergelding loochenen?") (95:7), dat wil zeggen: na deze bewijsvoeringen.
Het is onmogelijk dat men tegen een volk dat de betekenis van iets ontkent, bewijs voert met datgene wat zij juist ontkennen. Het bewijs tegen elk volk berust slechts op datgene wat zij niet kunnen weerleggen, van wat zij met eigen ogen zien en met hun zintuigen waarnemen, of waaraan zij erkennen, ook al zouden zij het niet zintuiglijk waarnemen.
Aangezien dat zo is, en aangezien dat volk het Vuur — waarmee Allah hen in het hiernamaals bedreigde — ontkende, terwijl zij getuige waren van de hoogbejaarden en de seniele lieden na de jeugd en de kracht, zo werd het bekend dat Hij slechts bewijs tegen hen voerde met datgene wat zij met eigen ogen zagen, van Zijn beschikken over Zijn schepping en Zijn overbrengen van hen van de toestand van de schone gestalte, de jeugd en de kracht, naar de hoge ouderdom, de zwakte, het verstrijken van de levensduur en het optreden van seniliteit.
