Tafseer van Het Berouw · At-Tawba · 9:83
Als Allah jou (O Moehammad) dan (veilig) terugbrengt naar een groep van hen, dan vragen zij jou toestemming om (ten strijde) te trekken. Zeg dan: "Jullie zullen nooit met mij uittrekken en nimmer zullen jullie met mij een vijand bevechten, voorwaar, het behaagde jullie de eerste keer om te blijven zitten, blijft daarom zitten bij de thuisblijvers.
Het woord over de uitleg van Zijn uitspraak: فَإِنْ رَجَعَكَ اللَّهُ إِلَى طَائِفَةٍ مِنْهُمْ فَاسْتَأْذَنُوكَ لِلْخُرُوجِ فَقُلْ لَنْ تَخْرُجُوا مَعِيَ أَبَدًا وَلَنْ تُقَاتِلُوا مَعِيَ عَدُوًّا إِنَّكُمْ رَضِيتُمْ بِالْقُعُودِ أَوَّلَ مَرَّةٍ فَاقْعُدُوا مَعَ الْخَالِفِينَ (Indien Allah u dan terugbrengt naar een groep van hen, en zij u toestemming vragen om uit te trekken, zeg dan: "Gij zult nimmer met mij uittrekken, en gij zult nimmer met mij tegen een vijand strijden. Voorwaar, gij hebt de eerste maal genoegen genomen met het thuiszitten, zit dan thuis bij de achterblijvers") (9:83).
Abū Jaʿfar (Ṭabarī) zei: De Verhevene, wiens lof verheven is, zegt tot Zijn Profeet Muḥammad ﷺ: indien Allah u, o Muḥammad, terugbrengt van deze veldtocht van u naar een groep van deze hypocrieten (munāfiqūn); فاستأذنوك للخروج (en zij u toestemming vragen om uit te trekken), met u in een andere veldtocht; فقل (zeg dan) tot hen: لن تخرجوا معي أبدًا ولن تقاتلوا معي عدوًّا إنكم رضيتم بالقعود أوّل مرة (gij zult nimmer met mij uittrekken en gij zult nimmer met mij tegen een vijand strijden; voorwaar, gij hebt de eerste maal genoegen genomen met het thuiszitten), en dat was bij het uittrekken van de Profeet ﷺ naar Tabūk; فاقعدوا مع الخالفين (zit dan thuis bij de achterblijvers), Hij zegt: zit dan thuis bij hen die zijn thuisgebleven van de hypocrieten, in strijd met de Boodschapper van Allah ﷺ, want gij behoort tot hen; volgt dan hun leiding na, en doet evenals zij gedaan hebben aan ongehoorzaamheid aan Allah, want Allah is reeds vertoornd op u.
* * *
En in de geest van wat wij hierover gezegd hebben, hebben de uitleggers (ahl al-taʾwīl) gesproken.
* Vermelding van wie dat gezegd heeft:
17047 – Muḥammad ibn Saʿd heeft mij verteld, hij zei: mijn vader heeft mij verteld, hij zei: mijn oom heeft mij verteld, hij zei: mijn vader heeft mij verteld, op gezag van zijn vader, op gezag van Ibn ʿAbbās, hij zei: Een man zei: "O Boodschapper van Allah, de hitte is hevig en wij kunnen niet uittrekken, trek dan niet uit in de hitte!" — en dat was tijdens de veldtocht van Tabūk — toen zei Allah: قُلْ نَارُ جَهَنَّمَ أَشَدُّ حَرًّا لَوْ كَانُوا يَفْقَهُونَ (Zeg: het Vuur van de hel is heviger in hitte, als zij het maar begrepen). Allah beval hem dus uit te trekken. Enige mannen bleven van hem achter, maar hun zielen achterhaalden hen en zij zeiden: "Bij Allah, wij hebben niets goeds gedaan!" Drie van hen trokken op en voegden zich bij de Boodschapper van Allah ﷺ; en toen zij bij hem kwamen, betoonden zij berouw, en daarna keerden zij terug naar Medina. Toen openbaarde Allah: فإن رجعك الله إلى طائفة منهم (Indien Allah u dan terugbrengt naar een groep van hen), tot aan Zijn uitspraak: وَلا تَقُمْ عَلَى قَبْرِهِ (en sta niet bij zijn graf). De Boodschapper van Allah ﷺ zei toen: "Verloren zijn zij die achtergebleven zijn." Maar Allah openbaarde hun verontschuldiging toen zij berouw toonden, en zei: لَقَدْ تَابَ اللَّهُ عَلَى النَّبِيِّ وَالْمُهَاجِرِينَ وَالأَنْصَارِ (Voorzeker, Allah heeft Zich met barmhartigheid gewend tot de Profeet en de Uitgewekenen en de Helpers), tot aan Zijn uitspraak: إِنَّ اللَّهَ هُوَ التَّوَّابُ الرَّحِيمُ (Voorwaar, Allah is de Aanvaarder van berouw, de Genadevolle), [Surah At-Tawba: 117, 118].
17048 – Bishr heeft ons verteld, hij zei: Yazīd heeft ons verteld, hij zei: Saʿīd heeft ons verteld, op gezag van Qatāda, over Zijn uitspraak: فإن رجعك الله إلى طائفة منهم (Indien Allah u dan terugbrengt naar een groep van hen), tot aan Zijn uitspraak: فاقعدوا مع الخالفين (zit dan thuis bij de achterblijvers), dat wil zeggen: bij de vrouwen. Er is ons overgeleverd dat zij twaalf mannen van de hypocrieten waren, over wie gezegd werd wat gezegd werd.
17049 – Al-Muthannā heeft mij verteld, hij zei: ʿAbd Allāh ibn Ṣāliḥ heeft ons verteld, hij zei: Muʿāwiya heeft mij verteld, op gezag van ʿAlī, op gezag van Ibn ʿAbbās: فاقعدوا مع الخالفين (zit dan thuis bij de achterblijvers), en "de achterblijvers" (al-khālifūn) zijn de mannen.
* * *
Abū Jaʿfar (Ṭabarī) zei: En het juiste in de uitleg van Zijn uitspraak الخالفين (de achterblijvers) is wat Ibn ʿAbbās gezegd heeft.
* * *
Wat betreft wat Qatāda zei, namelijk dat het de vrouwen zijn, dat is een uitspraak die geen betekenis heeft. Want de Arabieren maken voor vrouwen, wanneer er geen mannen bij hen zijn, geen meervoud met de yāʾ en de nūn, noch met de wāw en de nūn. En indien daarmee de vrouwen bedoeld waren, zou gezegd zijn: "فاقعدوا مع الخوالف" (zit dan thuis bij de achterblijfsters) of "مع الخالفات" (bij de achtergebleven vrouwen). Maar de betekenis ervan is wat wij gezegd hebben, namelijk dat ermee bedoeld is: zit dan thuis bij de zieke mannen en de gebrekkigen onder hen en de zwakken onder hen, en de vrouwen. En wanneer mannen en vrouwen samenkomen in een uitspraak, dan laten de Arabieren het mannelijke prevaleren boven het vrouwelijke; en daarom is gezegd: فاقعدوا مع الخالفين (zit dan thuis bij de achterblijvers), en de betekenis is wat wij vermeld hebben.
* * *
En indien men de betekenis daarvan zou richten op: zit dan thuis bij de mensen van het verderf, naar hun uitspraak "خَلَف الرجل عن أهله يخْلُف خُلُوفًا" (de man bleef weg van zijn gezin en bedierf), wanneer hij verdorven raakt, en naar hun uitspraak "هو خَلْف سَوْءٍ" (hij is een slechte nakomeling) — dan zou dat een aanvaardbare betekenis zijn. En de oorsprong ervan, wanneer deze betekenis bedoeld wordt, gaat terug op hun uitspraak "خَلَف اللبن يَخْلُفُ خُلُوفا" (de melk bedierf), wanneer deze slecht wordt door lange tijd in de leren zak te blijven totdat zij bederft, en op hun uitspraak "خَلَف فم الصائم" (de mond van de vastende werd onaangenaam), wanneer de geur ervan verandert.
