Tabari
Terug naar surah 9, ayah 7

Tafseer van Het Berouw · At-Tawba · 9:7

كَيْفَ يَكُونُ لِلْمُشْرِكِينَ عَهْدٌ عِندَ ٱللَّهِ وَعِندَ رَسُولِهِۦٓ إِلَّا ٱلَّذِينَ عَٰهَدتُّمْ عِندَ ٱلْمَسْجِدِ ٱلْحَرَامِ ۖ فَمَا ٱسْتَقَٰمُوا۟ لَكُمْ فَٱسْتَقِيمُوا۟ لَهُمْ ۚ إِنَّ ٱللَّهَ يُحِبُّ ٱلْمُتَّقِينَ

Hoe kan er voor de veelgodenaanbidders een verbond zijn bij Allah en bij zijn Boodschapper, behalve voor degenen met wie jullie een verbond hebben gesloten bij de Masdjid al Harâm? Zolang zij het gestand blijven, blijven jullie het met hen gestand. Voorwaar, Allah houdt van de Moettaqôen.

Tabari (1 passage)

  1. Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst

    De uitleg van Zijn woord: كَيْفَ يَكُونُ لِلْمُشْرِكِينَ عَهْدٌ عِنْدَ اللَّهِ وَعِنْدَ رَسُولِهِ إِلا الَّذِينَ عَاهَدْتُمْ عِنْدَ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ فَمَا اسْتَقَامُوا لَكُمْ فَاسْتَقِيمُوا لَهُمْ إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ الْمُتَّقِينَ (7) (Hoe kunnen de polytheïsten een verbond hebben bij Allah en bij Zijn boodschapper, behalve degenen met wie jullie een verbond gesloten hebben bij de Heilige Moskee? Zolang zij zich tegenover jullie correct gedragen, gedraag je dan ook correct tegenover hen. Voorwaar, Allah houdt van de godvrezenden.) (7)

    Abū Jaʿfar zei: De Verhevene, Wiens vermelding verheven is, zegt: Hoe kan het, o gelovigen in Allah en Zijn boodschapper, en in welke betekenis, dat de polytheïsten (mushrikīn) die hun Heer deelgenoten toekennen een verbond en een beschermingsgelofte zouden hebben bij Allah en bij Zijn boodschapper, dat tegenover hen nagekomen zou worden, en op grond waarvan zij met rust gelaten zouden worden, veilig rondtrekkend door het land? De betekenis is slechts: zij hebben geen verbond, en het is voor de gelovigen verplicht hen te doden waar zij hen ook aantreffen, behalve degenen onder hen die een verbond hebben gekregen bij de Heilige Moskee. Want Allah, verheven is Zijn lof, heeft de gelovigen bevolen hun verbond met dezen na te komen en zich daaraan tegenover hen te houden, zolang zij zich correct gedragen tegenover de gelovigen.

    * * *

    De uitleggers verschilden van mening over wie bedoeld werden met Zijn woord: (behalve degenen met wie jullie een verbond gesloten hebben bij de Heilige Moskee).

    Sommigen zeiden: Het is een volk van Jadhīma ibn al-Duʾil.

    * Vermelding van wie dat zei:

    16490 — Muḥammad ibn al-Ḥusayn heeft mij verteld, hij zei: Aḥmad ibn Mufaḍḍal heeft ons verteld, hij zei: Asbāṭ heeft ons verteld, op gezag van al-Suddī: (Hoe kunnen de polytheïsten een verbond hebben bij Allah en bij Zijn boodschapper, behalve degenen met wie jullie een verbond gesloten hebben bij de Heilige Moskee? Zolang zij zich tegenover jullie correct gedragen, gedraag je dan ook correct tegenover hen) — zij zijn de Banū Jadhīma ibn al-Duʾil.

    16491 — Al-Qāsim heeft ons verteld, hij zei: Al-Ḥusayn heeft ons verteld, hij zei: Ḥajjāj heeft mij verteld, op gezag van Ibn Jurayj, op gezag van Muḥammad ibn ʿAbbād ibn Jaʿfar, over Zijn woord: (behalve degenen onder de polytheïsten met wie jullie een verbond gesloten hebben), hij zei: Zij zijn Jadhīma van Bakr van Kināna.

    16492 — Ibn Ḥumayd heeft ons verteld, hij zei: Salama heeft ons verteld, op gezag van Ibn Isḥāq: (Hoe kunnen de polytheïsten) — degenen die samen met jullie het algemene verbond hadden, namelijk dat jullie hen geen angst zouden aanjagen en zij jullie geen angst zouden aanjagen in het gewijde gebied noch in de gewijde maand — (een verbond hebben bij Allah en bij Zijn boodschapper, behalve degenen met wie jullie een verbond gesloten hebben bij de Heilige Moskee), en dat zijn de stammen van Banū Bakr die toegetreden waren tot het verbond van Quraysh en hun overeenkomst op de dag van al-Ḥudaybiya, tot de termijn die er was tussen de boodschapper van Allah ﷺ en Quraysh. Niemand verbrak die behalve dit deel van Quraysh en de Banū al-Duʾil van Bakr. Zo werd bevolen het verbond na te komen tegenover wie van de Banū Bakr zijn verbond niet verbroken had, tot de termijn ervan — (Zolang zij zich tegenover jullie correct gedragen), het vers.

    * * *

    Anderen zeiden: Zij zijn Quraysh.

    * Vermelding van wie dat zei:

    16493 — Al-Qāsim heeft ons verteld, hij zei: Al-Ḥusayn heeft ons verteld, hij zei: Ḥajjāj heeft mij verteld, op gezag van Ibn Jurayj, hij zei: Ibn ʿAbbās zei over Zijn woord: (behalve degenen met wie jullie een verbond gesloten hebben bij de Heilige Moskee), zij zijn Quraysh.

    16494 — Al-Muthannā heeft mij verteld, hij zei: ʿAbd Allāh ibn Ṣāliḥ heeft ons verteld, hij zei: Muʿāwiya heeft mij verteld, op gezag van ʿAlī, op gezag van Ibn ʿAbbās: (behalve degenen met wie jullie een verbond gesloten hebben bij de Heilige Moskee), dat wil zeggen: de mensen van Mekka.

    16495 — Muḥammad ibn Saʿd heeft mij verteld, hij zei: mijn vader heeft mij verteld, hij zei: mijn oom heeft mij verteld, hij zei: mijn vader heeft mij verteld, op gezag van zijn vader, op gezag van Ibn ʿAbbās: (behalve degenen met wie jullie een verbond gesloten hebben bij de Heilige Moskee), hij zegt: Zij zijn een volk tussen wie en de Profeet ﷺ een termijn bestond. En het past niet dat een polytheïst de Heilige Moskee binnengaat, noch dat hij de moslim het hoofdgeld voor niet-moslims (jizyah) geeft. (Zolang zij zich tegenover jullie correct gedragen, gedraag je dan ook correct tegenover hen), dat wil zeggen: de mensen van het verbond onder de polytheïsten.

    16496 — Yūnus heeft mij verteld, hij zei: Ibn Wahb heeft ons bericht, hij zei: Ibn Zayd zei over Zijn woord: (behalve degenen met wie jullie een verbond gesloten hebben bij de Heilige Moskee; zolang zij zich tegenover jullie correct gedragen, gedraag je dan ook correct tegenover hen), hij zei: Dezen zijn Quraysh. En dit heeft de maanden afgeschaft die voor hen werden vastgesteld; en zij pleegden verraad jegens hen en gedroegen zich niet correct, zoals Allah zei. Daarom werden voor hen na de verovering vier maanden vastgesteld waarin zij over hun zaak konden kiezen: ofwel zich te onderwerpen (zich tot de islam te bekeren), ofwel zich aan te sluiten bij welk land zij ook wilden. Hij zei: En zij onderwierpen zich vóór de vier maanden, en vóór de doodstraf.

    16497 — Muḥammad ibn ʿAbd al-Aʿlā heeft ons verteld, hij zei: Muḥammad ibn Thawr heeft ons verteld, op gezag van Maʿmar, op gezag van Qatāda: (behalve degenen met wie jullie een verbond gesloten hebben bij de Heilige Moskee; zolang zij zich tegenover jullie correct gedragen, gedraag je dan ook correct tegenover hen), hij zei: Het is de dag van al-Ḥudaybiya. Hij zei: Zij gedroegen zich niet correct, maar verbraken hun verbond, dat wil zeggen: zij hielpen de Banū Bakr, bondgenoten van Quraysh, tegen Khuzāʿa, bondgenoten van de Profeet ﷺ.

    * * *

    Anderen zeiden: Zij zijn een volk van Khuzāʿa.

    * Vermelding van wie dat zei:

    16498 — Aḥmad ibn Isḥāq heeft ons verteld, hij zei: Abū Aḥmad heeft ons verteld, hij zei: Ibn ʿUyayna heeft ons verteld, op gezag van Ibn Jurayj, op gezag van Mujāhid: (behalve degenen met wie jullie een verbond gesloten hebben bij de Heilige Moskee), hij zei: De mensen van het verbond onder Khuzāʿa.

    * * *

    Abū Jaʿfar zei: Het juiste van deze uitspraken is naar mijn mening de uitspraak van wie zei: Zij zijn een deel van de Banū Bakr van Kināna, namelijk degenen die zich aan hun verbond hielden en niet betrokken waren bij het verbreken van wat er bestond tussen de boodschapper van Allah ﷺ en Quraysh op de dag van al-Ḥudaybiya — het verbond met Quraysh — toen zij dat verbraken door hun bondgenoten van de Banū al-Duʾil te helpen tegen de bondgenoten van de boodschapper van Allah ﷺ uit Khuzāʿa.

    * * *

    Ik zei slechts: deze uitspraak is de juiste van de uitspraken hierover, omdat Allah Zijn profeet en de gelovigen heeft bevolen het verbond na te komen tegenover wie zij een verbond hadden gesloten bij de Heilige Moskee, zolang zij zich aan hun verbond hielden. En wij hebben reeds uiteengezet dat deze verzen werden afgeroepen door ʿAlī in het negende jaar van de hidjra, en dat was een jaar na de verovering van Mekka. In die tijd bevond zich in Mekka geen ongelovige (kāfir) van Quraysh noch van Khuzāʿa tussen wie en de boodschapper van Allah ﷺ een verbond bestond, zodat bevolen zou worden zijn verbond na te komen zolang hij zich aan zijn verbond hield, want degenen onder hen die bewoners van Mekka waren, hadden het verbond reeds verbroken en waren bestreden vóór de openbaring van deze verzen.

    * * *

    Wat betreft Zijn woord: (Voorwaar, Allah houdt van de godvrezenden), de betekenis daarvan is: voorwaar, Allah houdt van wie Allah vreest en Hem in acht neemt bij het verrichten van Zijn verplichtingen, bij het nakomen van Zijn verbond tegenover wie een verbond met Hem heeft gesloten, bij het vermijden van Zijn ongehoorzaamheden, en bij het nalaten van verraad jegens zijn verbonden tegenover wie een verbond met hem heeft gesloten.

    Toon originele Arabische tekst
    القول في تأويل قوله : كَيْفَ يَكُونُ لِلْمُشْرِكِينَ عَهْدٌ عِنْدَ اللَّهِ وَعِنْدَ رَسُولِهِ إِلا الَّذِينَ عَاهَدْتُمْ عِنْدَ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ فَمَا اسْتَقَامُوا لَكُمْ فَاسْتَقِيمُوا لَهُمْ إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ الْمُتَّقِينَ (7) قال أبو جعفر: يقول تعالى ذكره: أنّى يكون أيها المؤمنون بالله ورسوله, وبأيِّ معنى، يكون للمشركين بربهم عهدٌ وذمة عند الله وعند رسوله, يوفّى لهم به, ويتركوا من أجله آمنين يتصرفون في البلاد؟ (1) وإنما معناه: لا عهد لهم, وأن الواجب على المؤمنين قتلهم حيث وجدوهم، إلا الذين أعطوا العهد عند المسجد الحرام منهم, فإن الله جل ثناؤه أمرَ المؤمنين بالوفاء لهم بعهدهم، والاستقامة لهم عليه, ما داموا عليه للمؤمنين مستقيمين. * * * واختلف أهل التأويل في الذين عنوا بقوله: (إلا الذين عاهدتم عند المسجد الحرام). فقال بعضهم: هم قوم من جذيمة بن الدُّئِل. * ذكر من قال ذلك: 16490- حدثني محمد بن الحسين قال، حدثنا أحمد بن مفضل قال، حدثنا أسباط, عن السدي: (كيف يكون للمشركين عهد عند الله وعند رسوله إلا الذين عاهدتم عند المسجد الحرام فما استقاموا لكم فاستقيموا لهم)، هم بنو جذيمة بن الدُّئِل. (2) 16491- حدثنا القاسم قال، حدثنا الحسين قال، حدثني حجاج, عن ابن جريج, عن محمد بن عباد بن جعفر قوله: (إلا الذين عاهدتم من المشركين)، قال: هم جذيمة بكر كنانة. (3) 16492- حدثنا ابن حميد قال، حدثنا سلمة, عن ابن إسحاق: (كيف يكون للمشركين)، الذين كانوا هم وأنتم على العهد العام، (4) بأن لا تخيفوهم ولا يخيفوكم في الحرمة ولا في الشهر الحرام (5) =(عهد عند الله وعند رسوله إلا الذين عاهدتم عند المسجد الحرام)، وهي قبائل بني بكر الذين كانوا دخلوا في عهد قريش وعقدهم يوم الحديبية، إلى المدة التي كانت بين رسول الله صلى الله عليه وسلم وبين قريش, فلم يكن نَقَضَها إلا هذا الحيُّ من قريش، وبنو الدُّئِل من بكر. فأمر بإتمام العهد لمن لم يكن نقض عهده من بني بكر إلى مدته =(فما استقاموا لكم)، الآية. (6) * * * وقال آخرون: هم قريش. * ذكر من قال ذلك: 16493- حدثنا القاسم قال، حدثنا الحسين قال، حدثني حجاج, عن ابن جريج, قال: قال ابن عباس قوله: (إلا الذين عاهدتم عند المسجد الحرام)، هم قريش. 16494- حدثني المثنى قال، حدثنا عبد الله بن صالح قال، حدثني معاوية, عن علي, عن ابن عباس: (إلا الذين عاهدتم عند المسجد الحرام)، يعني: أهل مكة. 16495- حدثني محمد بن سعد قال، حدثني أبي قال، حدثني عمي قال، حدثني أبي, عن أبيه, عن ابن عباس: (إلا الذين عاهدتم عند المسجد الحرام)، يقول: هم قوم كان بينهم وبين النبي صلى الله عليه وسلم مدة, ولا ينبغي لمشرك أن يدخل المسجد الحرام ولا يعطي المسلمَ الجزيةَ.(فما استقاموا لكم فاستقيموا لهم)، يعني: أهل العهد من المشركين. 16496- حدثني يونس قال: أخبرنا ابن وهب قال، قال ابن زيد في قوله: (إلا الذين عاهدتم عند المسجد الحرام فما استقاموا لكم فاستقيموا لهم)، قال: هؤلاء قريش. وقد نسخ هذا الأشهر التي ضربت لهم, وغدروا بهم فلم يستقيموا, كما قال الله. فضرب لهم بعد الفتح أربعة أشهر، يختارون من أمرهم: إما أن يسلموا, وإما أن يلحقوا بأيِّ بلاد شاؤوا. قال: فأسلموا قبل الأربعة الأشهر, وقبل قَتْلٍ. (7) 16497- حدثنا محمد بن عبد الأعلى قال، حدثنا محمد بن ثور, عن معمر، عن قتادة: (إلا الذين عاهدتم عند المسجد الحرام فما استقاموا لكم فاستقيموا لهم)، قال: هو يوم الحديبية، (8) قال: فلم يستقيموا, نقضوا عهدهم، أي أعانوا بني بكرٍ حِلْفِ قريش، على خزاعة حِلْفِ النبي صلى الله عليه وسلم. (9) * * * وقال آخرون: هم قوم من خزاعة. * ذكر من قال ذلك: 16498- حدثنا أحمد بن إسحاق قال، حدثنا أبو أحمد قال، حدثنا ابن عيينة, عن ابن جريج, عن مجاهد: (إلا الذين عاهدتم عند المسجد الحرام)، قال: أهل العهد من خزاعة. * * * قال أبو جعفر: وأولى هذه الأقوال بالصواب عندي، قولُ من قال: هم بعضُ بني بكر من كنانة, ممن كان أقام على عهده، ولم يكن دخل في نقض ما كان بين رسول الله صلى الله عليه وسلم وبين قريش يوم الحديبية من العهد مع قريش، حين نقضوه بمعونتهم حلفاءَهم من بني الدُّئِل، على حلفاء رسول الله صلى الله عليه وسلم من خزاعة. * * * وإنما قلتُ: هذا القول أولى الأقوال في ذلك بالصواب، لأن الله أمر نبيه والمؤمنين بإتمام العهد لمن كانوا عاهدوه عند المسجد الحرام, ما استقاموا على عهدهم. وقد بينَّا أن هذه الآيات إنما نادى بها عليّ في سنة تسع من الهجرة, وذلك بعد فتح مكة بسنة, فلم يكن بمكة من قريش ولا خزاعة كافرٌ يومئذ بينه وبين رسول الله صلى الله عليه وسلم عهدٌ، فيؤمر بالوفاء له بعهده ما استقام على عهده, لأنّ من كان منهم من ساكني مكة، كان قد نقض العهد وحورب قبل نـزول هذه الآيات. * * * وأما قوله: (إن الله يحب المتقين)، فإن معناه: إن الله يحب من اتقى الله وراقبه في أداء فرائضه, والوفاء بعهده لمن عاهده, واجتناب معاصيه, وترك الغدر بعهوده لمن عاهده. ----------------------- الهوامش : (1) انظر تفسير "العهد" و"المعاهدة" فيما سلف ص: 132، تعليق: 1، والمراجع هناك. (2) هكذا جاء هنا " بنو جذيمة بن الدئل " ، وفي رقم : 16491 : " جذيمة بكر كنانة " . ولا أعلم في " الدئل بن بكر بن عبد مناة بن كنانة " ، " جذيمة " فإن " جذيمة كنانة " إنما هم : " بنو جذيمة بن عامر بن عبد مناة بن كنانة " ، أبناء عمومة " الدئل " ، و " بكر بن عبد مناة " . وبنو جذيمة بن عامر بن عبد مناة ، هم أهل الغميصاء ، الذين أوقع بهم خالد بن الوليد بعد الفتح ، فأرسل رسول الله صلى الله عليه وسلم عليا رضي الله عنه ليتلافى خطأ خالد بن الوليد ، فودي لهم الدماء وما أصيب من الأموال ، حتى إنه إنه ليدي لهم ميلغة الكلب . ( انظر سيرة ابن هشام 4 : 70 - 73 ) . (3) الأثر : 16491 - راجع التعليق السالف . وكان في المطبوعة : " بكر ، من كنانة " ، وأثبت ما في المخطوطة . (4) في المطبوعة والمخطوطة : " كانوا وأنتم " ، واثبتت ما في سيرة ابن هشام . (5) في المطبوعة : " بأن لا تمنعوهم ولا يمنعوكم من الحرم " ، غير ما في المخطوطة ، لأنه لم يحسن قراءتها . والصواب ما في المخطوطة ، مطابقا لما في السيرة . وقوله : " في الحرمة " ، يعني في مكة البلد الحرام ، وسائر مناسك الحج ، وهي بضم الحاء وسكون الراء . وهي من " الحرمة " ، وهو ما لا يحل انتهاكه . وقد قصرت كتب اللغة في إثبات لفظ " الحرمة " بهذا المعنى الذي فسرته ، وهو كثير في أخبارهم بالمعنى الذي ذكرت ، فأثبته هناك . ومن أجل هذا ظن الناشر أنه حين كتب " من الحرم " ، أن " الحرمة " لا تأتي بمعنى " الحرم " . (6) الأثر : 16492 - سيرة ابن هشام 4 : 189 ، وهو تابع الأثر السالف رقم : 16481 . (7) في المطبوعة والمخطوطة : " وقبل وقبل " ، ولا معنى له ، ولكنه في المخطوطة غير منقوط والصواب إن شاء الله ما أثبت . (8) كان في المطبوعة : " هم قوم جذيمة " ، وهذا كلام فاسد كل الفساد . وفي المخطوطة : " هم يوم الحديبية " ، وصواب قراءته ما أثبت . وذلك أن رسول الله صلى الله عليه وسلم لما كتب الهدنة بينه وبين قريش عام الحديبية ، تواثبت بنو بكر بن عبد مناة فقالت : " نحن في عقد قريش وعهدهم " ، وتواثبت خزاعة فقالت : " نحن في عقد محمد وعهده " ( سيرة ابن هشام 3 : 332 ) . ثم كان بعد ذلك بمدة أن تظاهرت بنو بكر وقريش على خزاعة ، وهم حلف رسول الله ، فكان ذلك أحد الأسباب الموجبة المسير إلى مكة وفتحها . وهذا ما دل عليه سائر الخبر . (9) هو " حلفه " ، أي : حليفة ، وهو الذي بينه وبينه عهد .