Tabari
Terug naar surah 9, ayah 57

Tafseer van Het Berouw · At-Tawba · 9:57

لَوْ يَجِدُونَ مَلْجَـًٔا أَوْ مَغَٰرَٰتٍ أَوْ مُدَّخَلًۭا لَّوَلَّوْا۟ إِلَيْهِ وَهُمْ يَجْمَحُونَ

Als zij een toevluchtsoord, of grotten of holen zouden vinden, dan zouden zij zich daarheen wenden, terwijl zij zich haasten.

Tabari (1 passage)

  1. Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst

    De uitleg van Zijn woord: "Indien zij een toevluchtsoord zouden vinden, of grotten, of een schuilplaats om binnen te gaan, dan zouden zij zich daarheen wenden, terwijl zij zich er met onstuimige haast naartoe reppen" (9:57)

    Abū Jaʿfar zei: De Verhevene, wiens lof verheven is, zegt: Indien deze hypocrieten (munāfiqīn) "een toevluchtsoord" zouden vinden — Hij bedoelt: een vesting waarin zij beschutting zouden zoeken, een burcht waarin zij zich tegen jullie zouden verschansen — "of grotten".

    * * *

    Dat zijn de holen in de bergen; het enkelvoud daarvan is "maghāra", en het is volgens het patroon "mafʿala", afgeleid van "ghāra al-rajul fī al-shayʾ, yaghūru fīhi" (de man drong door in iets), wanneer hij ergens binnengaat. Daarvan is ook afgeleid de uitdrukking "ghārat al-ʿayn" (het oog viel naar binnen), wanneer het in de oogkas wegzakt.

    * * *

    "Of een schuilplaats om binnen te gaan (mudkhalan)" — Hij bedoelt: een ondergrondse gang in de aarde waarin zij naar binnen kruipen.

    * * *

    En Hij zei "aw muddakhalan" met de tashdīd, omdat het is afgeleid van "iddakhala, yaddakhilu". (4)

    * * *

    En Zijn woord: "Dan zouden zij zich daarheen wenden" — Hij bedoelt: dan zouden zij zich daarheen keren, op de vlucht voor jullie (5) — "terwijl zij zich er met onstuimige haast naartoe reppen (yajmaḥūn)" — Hij bedoelt: terwijl zij zich in hun gang voorthaasten.

    * * *

    Er is gezegd dat "al-jimāḥ" een manier van lopen is tussen twee andere manieren van lopen in (6). Daarvan is de uitspraak van Muhalhil:

    "Voorwaar, ik raasde onstuimig voort (jamaḥtu jimāḥan) door hun bloed, totdat ik zag hoe de edelen onder hen waren uitgedoofd." (7)

    * * *

    Allah heeft hen slechts met die eigenschap beschreven waarmee Hij hen beschreef, omdat zij temidden van de metgezellen van de Boodschapper van Allah ﷺ verbleven in hun ongeloof, hun hypocrisie en hun vijandschap jegens hen en jegens datgene waarop zij stonden van het geloof in Allah en Zijn Boodschapper. Want zij bevonden zich onder hun eigen volk en hun stam, in hun huizen en bij hun bezittingen, en zij waren niet in staat dat te verlaten en daarvan afscheid te nemen. Daarom huichelden zij tegenover het volk met hypocrisie, en zij verdedigden zichzelf, hun bezittingen en hun kinderen door middel van ongeloof en het voorwenden van geloof, terwijl er in hun innerlijk de haat schuilde jegens de Boodschapper van Allah ﷺ en de mensen die in hem geloofden, en de vijandschap jegens hen. Daarom zei Allah, hen beschrijvend naar wat er in hun binnenste verborgen lag: "Indien zij een toevluchtsoord zouden vinden, of grotten" — de gehele aya.

    * * *

    En in overeenstemming met wat wij hierover gezegd hebben, hebben de uitleggers (ahl al-taʾwīl) gesproken.

    * Vermelding van wie dat zei:

    16808 — Al-Muthannā heeft mij verteld, hij zei: Abū Ṣāliḥ heeft ons verteld, hij zei: Muʿāwiya heeft mij verteld, op gezag van ʿAlī, van Ibn ʿAbbās, over Zijn woord: "Indien zij een toevluchtsoord zouden vinden" — "al-maljaʾ" is de schuilplaats in de bergen, en "al-maghārāt" zijn de holen in de bergen. En Zijn woord: "of een schuilplaats om binnen te gaan (mudkhalan)" — en "al-mudkhal" is de ondergrondse gang.

    16809 — Muḥammad ibn Saʿd heeft mij verteld, hij zei: mijn vader heeft mij verteld, hij zei: mijn oom heeft mij verteld, hij zei: mijn vader heeft mij verteld, op gezag van zijn vader, van Ibn ʿAbbās, over Zijn woord: "Indien zij een toevluchtsoord zouden vinden, of grotten, of een schuilplaats om binnen te gaan, dan zouden zij zich daarheen wenden terwijl zij zich met onstuimige haast reppen" — "maljaʾ", hij zegt: een schuilplaats — "of grotten", daarmee worden de holen bedoeld — "of een schuilplaats om binnen te gaan", hij zegt: een wegvluchten in de aarde, en dat is de tunnel in de aarde, en dat is de ondergrondse gang.

    16810 — Muḥammad ibn ʿAmr heeft mij verteld, hij zei: Abū ʿĀṣim heeft ons verteld, hij zei: ʿĪsā heeft ons verteld, op gezag van Ibn Abī Najīḥ, van Mujāhid: "Indien zij een toevluchtsoord zouden vinden, of grotten, of een schuilplaats om binnen te gaan" — hij zei: een schuilplaats voor hen waarheen zij voor jullie zouden vluchten.

    16811 — Al-Qāsim heeft ons verteld, hij zei: al-Ḥusayn heeft ons verteld, hij zei: Ḥajjāj heeft mij verteld, op gezag van Ibn Jurayj, van Mujāhid, over Zijn woord: "Indien zij een toevluchtsoord zouden vinden, of grotten, of een schuilplaats om binnen te gaan" — hij zei: een schuilplaats voor hen, waarheen zij voor jullie zouden vluchten. En Ibn ʿAbbās zei, over Zijn woord: "Indien zij een toevluchtsoord zouden vinden" — een schuilplaats — "of grotten", hij zei: de holen — "of een schuilplaats om binnen te gaan", hij zei: een tunnel in de aarde.

    16812 — Bishr heeft ons verteld, hij zei: Yazīd heeft ons verteld, op gezag van Saʿīd, van Qatāda: "Indien zij een toevluchtsoord zouden vinden, of grotten, of een schuilplaats om binnen te gaan" — hij zegt: "indien zij een toevluchtsoord zouden vinden", vestingen — "of grotten", holen — "of een schuilplaats om binnen te gaan", ondergrondse gangen — "dan zouden zij zich daarheen wenden terwijl zij zich met onstuimige haast reppen".

    Toon originele Arabische tekst
    القول في تأويل قوله : لَوْ يَجِدُونَ مَلْجَأً أَوْ مَغَارَاتٍ أَوْ مُدَّخَلا لَوَلَّوْا إِلَيْهِ وَهُمْ يَجْمَحُونَ (57) قال أبو جعفر: يقول تعالى ذكره: لو يجد هؤلاء المنافقون " ملجأ ", يقول: عَصَرًا يعتصِرون به من حِصْن, ومَعْقِلا يعتقِلون فيه منكم =(أو مغارات)، * * * = وهي الغيران في الجبال, واحدتها: " مغارة ", وهي " مفعلة "، من: " غار الرجل في الشيء، يغور فيه "، إذا دخل, ومنه قيل، " غارت العين "، إذا دخلت في الحدقة. * * * (أو مدَّخلا)، يقول: سَرَبًا في الأرض يدخلون فيه. * * * وقال: " أو مدّخلا "، الآية, لأنه " من ادَّخَل يَدَّخِل ". (4) * * * وقوله: (لولَّوا إليه)، يقول: لأدبروا إليه، هربًا منكم (5) =(وهم يجمحون). يقول: وهم يسرعون في مَشْيِهم. * * * وقيل: إن " الجماح " مشيٌ بين المشيين، (6) ومنه قول مهلهل: لَقَـدْ جَمَحْـتُ جِمَاحًـا فِـي دِمَـائِهِمُ حَـتَّى رَأَيْـتُ ذَوِي أَحْسَـابِهِمْ خَـمَدُوا (7) * * * وإنما وصفهم الله بما وصفهم به من هذه الصفة, لأنهم إنما أقاموا بين أَظْهُرِ أصحاب رسول الله صلى الله عليه وسلم على كفرهم ونفاقهم وعداوتهم لهم ولما هم عليه من الإيمان بالله وبرسوله، لأنهم كانوا في قومهم وعشيرتهم وفي دورهم وأموالهم, فلم يقدروا على ترك ذلك وفراقه, فصانعوا القوم بالنفاق، ودافعوا عن أنفسهم وأموالهم وأولادهم بالكفر ودعوى الإيمان, وفي أنفسهم ما فيها من البغض لرسول الله صلى الله عليه وسلم وأهل الإيمان به والعداوة لهم. فقال الله واصِفَهم بما في ضمائرهم: (لو يجدون ملجأ أو مغاراتٍ)، الآية. * * * وبنحو الذي قلنا في ذلك قال أهل التأويل. * ذكر من قال ذلك: 16808- حدثني المثنى قال، حدثنا أبو صالح قال، حدثني معاوية, عن علي, عن ابن عباس قوله: (لو يجدون ملجأ)، " الملجأ " الحِرْز في الجبال, " والمغارات "، الغِيران في الجبال. وقوله: (أو مدَّخلا)، و " المدّخل "، السَّرَب. 16809- حدثني محمد بن سعد قال، حدثني أبي قال، حدثني عمي قال، حدثني أبي, عن أبيه, عن ابن عباس قوله: (لو يجدون ملجأ أو مغارات أو مدّخلا لولّوا إليه وهم يجمحون)، " ملجأ ", يقول: حرزًا =(أو مغارات)، يعني الغيران =(أو مدخلا)، يقول: ذهابًا في الأرض, وهو النفق في الأرض, وهو السَّرَب. 16810- وحدثني محمد بن عمرو قال، حدثنا أبو عاصم قال، حدثنا عيسى, عن ابن أبي نجيح, عن مجاهد: (لو يجدون ملجأ أو مغارات أو مدّخلا)، قال: حرزًا لهم يفرُّون إليه منكم. 16811- حدثنا القاسم قال، حدثنا الحسين قال، حدثني حجاج, عن ابن جريج, عن مجاهد قوله: (لو يجدون ملجأ أو مغارات أو مدخلا)، قال: محرزًا لهم, لفرُّوا إليه منكم = وقال ابن عباس: قوله: (لو يجدون ملجأ)، حرزًا =(أو مغارات), قال: الغيران =(أو مدّخلا)، قال: نفقًا في الأرض. 16812- حدثنا بشر قال، حدثنا يزيد, عن سعيد, عن قتادة: (لو يجدون ملجأ أو مغارات أو مدّخلا)، يقول: " لو يجدون ملجأ "، حصونًا =(أو مغارات)، غِيرانًا =(أو مدخلا)، أسرابًا =(لولوا إليه وهم يجمحون). -------------------- الهوامش : (4) في المطبوعة : " أو مدخلا الآية ، لأنه " ، وهو خطأ في الطباعة فيما أرجح ، زاد " الآية لشبهه بقوله : " لأنه " بعده ، وخالف الطابع المصحح ، فأثبت له ما صححه ! ! (5) انظر تفسير "التولي" فيما سلف من فهارس اللغة (ولى). (6) هذا نص نادر لا تجده في كتاب اللغة، فليقيد فيها هو وشاهده. (7) لم أجد هذا البيت فيما وقفت عليه من شعر مهلهل. وقوله : " خمدا " ، أي : سكنوا فماتوا، كما تنطفئ الجمرة.