Tabari
Terug naar surah 9, ayah 55

Tafseer van Het Berouw · At-Tawba · 9:55

فَلَا تُعْجِبْكَ أَمْوَٰلُهُمْ وَلَآ أَوْلَٰدُهُمْ ۚ إِنَّمَا يُرِيدُ ٱللَّهُ لِيُعَذِّبَهُم بِهَا فِى ٱلْحَيَوٰةِ ٱلدُّنْيَا وَتَزْهَقَ أَنفُسُهُمْ وَهُمْ كَٰفِرُونَ

Laat daarom hen bezittingen en hun kinderen geen (goede) indruk op jou maken. Allah wil ben slechts daarmee bestraffen in het wereldse leven en dat hun zielen weggaan terwijl zij ongelovigen zijn.

Tabari (1 passage)

  1. Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst

    De uitleg van Zijn woord: فَلا تُعْجِبْكَ أَمْوَالُهُمْ وَلا أَوْلادُهُمْ إِنَّمَا يُرِيدُ اللَّهُ لِيُعَذِّبَهُمْ بِهَا فِي الْحَيَاةِ الدُّنْيَا وَتَزْهَقَ أَنْفُسُهُمْ وَهُمْ كَافِرُونَ (9:55) (Laat hun bezittingen en hun kinderen u niet in bewondering brengen; Allah wil hen daarmee slechts bestraffen in het wereldse leven, en dat hun zielen heengaan terwijl zij ongelovig zijn.)

    Abū Jaʿfar zei: De uitleggers (ahl al-taʾwīl) verschillen over de uitleg hiervan.

    Sommigen van hen zeiden: de betekenis ervan is: laat de bezittingen van deze hypocrieten en hun kinderen u niet in bewondering brengen, o Muḥammad, in het wereldse leven; Allah wil hen daarmee slechts bestraffen in het hiernamaals. Zij zeiden: de betekenis hiervan berust op een vooropstelling, terwijl het [in de zinsbouw] is uitgesteld.

    * Vermelding van wie dat zei:

    16804 — Bišr heeft ons verteld, hij zei: Yazīd heeft ons verteld, hij zei: Saʿīd heeft ons verteld, op gezag van Qatāda, over Zijn woord: "Laat hun bezittingen en hun kinderen u niet in bewondering brengen", hij zei: dit behoort tot de vooropstellingen van de bewoording. Hij zegt: laat hun bezittingen en hun kinderen u niet in bewondering brengen in het wereldse leven; Allah wil hen daarmee slechts bestraffen in het hiernamaals.

    16805 — Al-Muthannā heeft ons verteld, hij zei: Abū Ṣāliḥ heeft ons verteld, hij zei: Muʿāwiya heeft mij verteld, op gezag van ʿAlī, op gezag van Ibn ʿAbbās, over Zijn woord: Allah wil hen daarmee slechts bestraffen in het hiernamaals.

    * * *

    En anderen zeiden: nee, de betekenis hiervan is: Allah wil hen daarmee slechts bestraffen in het wereldse leven, door wat Hij hun daarin aan verplichtingen heeft opgelegd.

    * Vermelding van wie dat zei:

    16806 — Mij is verteld op gezag van al-Musayyab ibn Šarīk, op gezag van Salmān al-Anṣārī, op gezag van al-Ḥasan: "Allah wil hen daarmee slechts bestraffen in het wereldse leven", hij zei: door het innen van de zakāh en het uitgeven op de weg van Allah.

    16807 — Yūnus heeft mij verteld, hij zei: Ibn Wahb heeft ons bericht, hij zei: Ibn Zayd zei over Zijn woord: "Allah wil hen daarmee slechts bestraffen in het wereldse leven", door de rampspoeden daarin; deze zijn voor hen een bestraffing, maar voor de gelovigen een beloning.

    * * *

    Abū Jaʿfar zei: De juiste van de twee uitleggingen hierover is naar ons oordeel de uitleg die wij van al-Ḥasan vermeld hebben, want dat is het uiterlijke van de openbaring. Het richten van de uitleg ervan op datgene wat het uiterlijke ervan aanduidt, is gepaster dan het te richten op een innerlijke betekenis waarvoor geen aanwijzing van juistheid bestaat.

    Degene die dit op de vooropstelling richtte, terwijl het [in de zinsbouw] is uitgesteld, deed dit slechts omdat hij geen wijze kende waarop Allahs bestraffing van de hypocrieten door middel van hun bezittingen en hun kinderen in het wereldse leven gericht kon worden. Hij zei: hoe kan Hij hen daarmee in het wereldse leven bestraffen, terwijl deze voor hen daarin een bron van vreugde zijn? Maar het ontging hem dit te richten op het feit dat het tot de zwaarste bestraffing voor hem behoort dat hem wordt opgelegd wat Allah hem daarin aan rechten en verplichtingen heeft opgelegd; want het wordt hem opgelegd en van hem genomen terwijl hij niet welgezind van hart is, niet hoopt op een beloning van Allah, noch op lof of dank van degene die het van hem neemt, in onbehagen en met tegenzin.

    * * *

    Wat betreft Zijn woord: "En dat hun zielen heengaan terwijl zij ongelovig zijn", daarmee bedoelt Hij: en dat hun zielen uittreden, zodat zij sterven in hun ongeloof aan Allah en hun ontkenning van het profeetschap van Allahs Profeet Muḥammad ﷺ.

    * * *

    Men zegt hierbij: "zahaqat nafs fulān" en "zahiqat" (de ziel van die-en-die is heengegaan). Wie "zahaqat" zegt, zegt [in de tegenwoordige tijd] "tazhaq", en wie "zahiqat" zegt, zegt "tazhaq", "zuhūqan". Hiervan is ook afgeleid de uitdrukking: "zahaqa fulān bayna aydī al-qawm yazhaqu zuhūqan" wanneer hij hen voorbijstreeft en hun voorgaat. En men zegt: "zahaqa al-bāṭil" (het valse is heengegaan), wanneer het verdwijnt en uitgewist wordt.

    Toon originele Arabische tekst
    القول في تأويل قوله : فَلا تُعْجِبْكَ أَمْوَالُهُمْ وَلا أَوْلادُهُمْ إِنَّمَا يُرِيدُ اللَّهُ لِيُعَذِّبَهُمْ بِهَا فِي الْحَيَاةِ الدُّنْيَا وَتَزْهَقَ أَنْفُسُهُمْ وَهُمْ كَافِرُونَ (55) قال أبو جعفر: اختلف أهل التأويل في تأويل ذلك. فقال بعضهم: معناه: فلا تعجبك، يا محمد، أموال هؤلاء المنافقين ولا أولادهم في الحياة الدنيا, إنما يريد الله ليعذبهم بها في الآخرة. وقال: معنى ذلك التقديمُ، وهو مؤخر. * ذكر من قال ذلك: 16804- حدثنا بشر قال، حدثنا يزيد قال، حدثنا سعيد, عن قتادة قوله: (فلا تعجبك أموالهم ولا أولادهم)، قال: هذه من تقاديم الكلام, (1) يقول: لا تعجبك أموالهم ولا أولادهم في الحياة الدنيا, إنما يريد الله ليعذبهم بها في الآخرة. 16805- حدثنا المثنى قال، حدثنا أبو صالح قال، حدثني معاوية, عن علي, عن ابن عباس قوله: إنما يريد الله ليعذبهم بها في الآخرة. * * * وقال آخرون: بل معنى ذلك: إنما يريد الله ليعذبهم بها في الحياة الدنيا, بما ألزمهم فيها من فرائضه. * ذكر من قال ذلك: 16806- حدثت عن المسيّب بن شريك, عن سلمان الأنصري, عن الحسن: (إنما يريد الله ليعذبهم بها في الحياة الدنيا)، قال: بأخذ الزكاة والنفقة في سبيل الله. (2) 16807- حدثني يونس قال، أخبرنا ابن وهب قال، قال ابن زيد في قوله: (إنما يريد الله ليعذبهم بها في الحياة الدنيا)، بالمصائب فيها, هي لهم عذابٌ، وهي للمؤمنين أجرٌ. * * * قال أبو جعفر: وأولى التأويلين بالصواب في ذلك عندنا, التأويلُ الذي ذكرنا عن الحسن. لأن ذلك هو الظاهر من التنـزيل, فصرْفُ تأويله إلى ما دلَّ عليه ظاهره، أولى من صرفه إلى باطنٍ لا دلالةَ على صحته. وإنما وجَّه من وجَّه ذلك إلى التقديم وهو مؤخر, لأنه لم يعرف لتعذيب الله المنافقين بأموالهم وأولادهم في الحياة الدنيا، وجهًا يوجِّهه إليه, وقال: كيف يعذِّبهم بذلك في الدنيا, وهي لهم فيها سرور؟ وذهبَ عنه توجيهه إلى أنه من عظيم العذاب عليه إلزامُه ما أوجب الله عليه فيها من حقوقه وفرائضه, إذ كان يلزمه ويؤخذ منه وهو غير طيِّب النفس، ولا راجٍ من الله جزاءً، ولا من الآخذ منه حمدًا ولا شكرًا، على ضجرٍ منه وكُرْهٍ. * * * وأما قوله: (وتزهق أنفسهم وهم كافرون)، فإنه يعني وتخرج أنفسهم, فيموتوا على كفرهم بالله، وجحودهم نبوّةَ نبيّ الله محمد صلى الله عليه وسلم. * * * يقال منه: " زَهَقَت نفس فلان, وزَهِقَت ", فمن قال: " زَهَقت " قال: " تَزْهَق ", ومن قال: " زَهِقت ", قال: " تزهق "، " زهوقًا "، ومنه قيل: " زَهَق فلان بين أيدي القوم يَزْهَق زُهُوقا " إذا سبقهم فتقدمهم. ويقال: " زهق الباطل "، إذا ذهب ودرس. (3) --------------------- الهوامش : (1) هذه أول مرّة أجد استعمال "تقاديم" جمعًا في هذا التفسير. وهي جمع "تقديم" كأمثاله من قولهم "التكاذيب"، "والتكاليف"، و "التحاسين"، و "التقاصيب" ، وما أشبهها . وكان في المخطوطة: "هذه من تقاديم الله، ليعذبهم بها في الآخرة" ، ولكن ناشر المطبوعة نقل هذا النص الثابت في المطبوعة ، من الدر المنثور 3 : 249 ، وكأنه الصواب ، إن شاء الله ، ولذلك تركته على حاله . وانظر معاني القرآن للفراء 1 : 442 . (2) الأثر : 16806 - " المسيب بن شريك التميمي ، أبو سعيد " ، ترك الناس حديثه ، وقال البخاري : " سكتوا عنه " . مترجم في الكبير 4 1 408 ، وإن أبي حاتم 4 1 294 ، وميزان الاعتدال 3 : 171 ، ولسان الميزان 6 : 38 . و "سلمان الأنصري" ، هكذا في المخطوطة ، وفي المطبوعة " الأقصري " ، ولم أستطع أن أعرف شيئًا عن هذا الاسم. (3) لا أدري ما هذا ، فإن أصحاب اللغة لم يذكروا في مضارع اللغتين إلا "تزهق" بفتح الهاء، أما الأخرى فلا أدري ما تكون، ولا أجد لها عندي وجهًا، فتركتها على حالها لم أضبطها.